# अलेक्झांडर आर्किपेंको

Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Aleksandr Arjipenko; Alexander Archipenko; Александр Порфирьевич Архипенко; Alexander Porfirjewitsch Archipenko; Alexander Archipenko; الکساندر آرکیپنکو; Александър Архипенко; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; アレクサンダー・アーキペンコ; Архипенко Олександр Порфирович; Alexander Archipenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; אלכסנדר ארכיפנקו; Аляксандр Парфір'евіч Архіпенка; Alexander Archipenko; अलेक्ज़ेंडर आर्चिपेंको; అలెగ్జాండర్ ఆర్కిపెంకో; Aleksandr Arxipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; আলেকজান্ডার আর্চিপেনকো; Alexandre Archipenko; 亚历山大·阿契本科; Oleksandr Porfirovič Arhipenko; Aleksandr Arhipenko; Ալեքսանդր Արխիպենկո; Aleksandar Arhipenko; ꯑꯦꯂꯦꯛꯖꯦꯟꯗꯔ ꯑꯔꯆꯤꯄꯦꯟꯀꯣ; अलेक्झांडर आर्किपेंको; Alexander Archipenko; Alexander Porfyrovych Archipenko; Alexander Archipenko; الكسندر آرتشيبنكو; 알렉산드르 아키펭코; Aleksandras Archipenko; Aleksander Arhipenko; Александар Архипенко; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; ალექსანდრე არქიპენკო; Alexander Porfiryevich Archipenko; Александер Архипенко; Alexander Archipenko; Alexander Archipenko; ألكسندر آرتشيبنكو; Αλεξάντερ Αρχιπένκο; Alexander Archipenko; artista estadounidense; মার্কিন চিত্রশিল্পী; ukrán származású amerikai szobrász; American sculptor and artist of Ukrainian origin (1887–1964); usona skulptisto de ukraina deveno; artista estatunidenc; युक्रेनियन-अमेरिकन कलाकार, शिल्पकार; US-amerikanischer Bildhauer und Künstler ukrainischer Herkunft (1887–1964); فنان أمريكي; sculpteur ukrainien naturalisé américain (1887-1964); ուկրաինացի և ամերիակցի քանդակագործ; 画家（1887—1964）; 러시아의 조각가 (1887-1964); artist american; ロシアの彫刻家; artista e escultor americano; Mmetli le motaki wa kwa Amerika mme ka letso ele Moukraini (1887-1964); ukrainsk-amerikansk skulptör; ukraiński artysta tworzący we Francji i USA; אמן אמריקאי; beeldhouwer uit Keizerrijk Rusland (1887-1964); scultore ucraino; यूक्रेनी मूल के अमेरिकी मूर्तिकार और कलाकार (1887–1964); український та американський скульптор і художник, один із основоположників кубізму в скульптурі; yhdysvaltalainen, syntyjään ukrainalainen kuvanveistäjä (1887–1964); artista estadounidense; ꯌꯨꯀ꯭ꯔꯦꯟꯒꯤ ꯑꯃꯦꯔꯤꯀꯥꯒꯤ ꯃꯤꯇꯝ ꯍꯛꯄ; ukrajinsko americký sochař a grafik; американский скульптор и художник украинского происхождения; Alexandre Archipenko; Archipenko; Alexander P. Archipenko; Aleksandr Porfiryevich Archipenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; Oleksandr Porfyrovyč Archypenko; Aleksandr Archipenko; Oleksandr Archypenko; Aleksandr Porfir'evič Archipenko; Archipenko; Alexander Archipenko; Alexandre Porfirievitch Arkhipenko; Alexandre Porfirievitch Archipenko; Alexandre Arkhipenko; Aleksandr Porfirievitch Arkhipenko; Aleksandr Arkhipenko; Oleksandr Porfyrovytch Arkhypenko; Oleksandr Arkhypenko; Aleksandr Archipenko; Alexander Archipenko; Архипенко А.; Архипенко, Александр; Архипенко А. П.; Александр Архипенко; Архипенко Александр Порфирьевич; Alexander Archipenko; Alexander Porfyrowytsch Archipenko; Alexander Porfyrovych Archipenko; Alexander Porfyrovych Archipenko; アルキペンコ; Alexander Porfiryevich Archipenko; Archipenko; Aleksandr Archipenko; Oleksandr Porfyrovytj Archipenko; Ołeksandr Archypenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; Alexander Porfirowycz Archipenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; Aleksandr Porfirevic Archipenko; Alexandre Archipenko; Aleksandr Porfirevich Arkhipenko; A.P. Archipenko; A.P. Arkhipenko; A. Archipenko; Alexander Archipenko; Arhipenko; Oleksandr Porfirovič Arhipenko; अलेक्जेंडर पोर्फिरोविच आर्चिपेंको; Олександр Архипенко; Архипенко Олександр; Олександр Порфирович Архипенко; Aleksandr Archipenko; Aleksandr Artšipenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; Aleksandr Porfirevic Archipenko; Aleksandr Archipenko; Aleksandr Arkhīpenko; Oleksander Porfyrovych Arkhypenko; Alexandre Archipenko; Aleksandr Porfirevich Arkhipenko; Archipenko; Alexander Porfirjowitsch Archipenko; Olexandr Archipenko; Alexander Porfiryevich Archipenko; Oleksander Arkhypenko; Alexander Porfyrovych Archipenko; Oleksandr Arĥipenko; Олександр Архипенко; Alexander Porfirievich Archipenko; Aleksandr Arjipenko; Oleksandr Arjipenko; Alekszandr Porfirjevics Arhipenko; Александр Порфирьевич Архипенко; Олекса́ндр Порфи́рович Архи́пенко

**अलेक्झांडर आर्किपेंको**| युक्रेनियन-अमेरिकन कलाकार, शिल्पकार |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| स्थानिक भाषेतील नाव | * Олександр Порфирович Архипенко
 |
| जन्म तारीख | मे ३०, इ.स. १८८७ क्यीव |
| मृत्यू तारीख | फेब्रुवारी २५, इ.स. १९६४ न्यू यॉर्क सिटी |
| चिरविश्रांतीस्थान | * Woodlawn Cemetery
 |
| टोपणनाव | * Archipenko, Alexandre
* Arkhīpenko, Aleksandr
* Arkhypenko, Oleksander Porfyrovych
 |
| नागरिकत्व | * रशियन साम्राज्य ( – इ.स. १९०८)
* अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने (इ.स. १९२९ – )
 |
| शिक्षण घेतलेली संस्था | * Gottlieb Walker Gymnasium (इ.स. १९०० – इ.स. १९०२)
* Kyiv Art School (इ.स. १९०२ – इ.स. १९०५)
* École nationale supérieure des beaux-arts de Paris (इ.स. १९०८ – )
 |
| व्यवसाय | * शिल्पकार
* चित्रकार
* graphic designer
* illustrator
* photographer
* collagist
* designer
* draftsman
 |
| सदस्यता | * American Academy of Arts and Letters
* Supremus
* Ukrainian Artist's Association in USA
 |
| कार्यक्षेत्र | * शिल्पकला
 |
| चळवळ | * Salon Cubism
* Futurism
* cubism
 |
| मातृभाषा | * रशियन भाषा
 |
| वैवाहिक जोडीदार | * Frances Gray
 |
| कर्मस्थळ | * पॅरिस
* बर्लिन
* फ्रांकफुर्ट
* मॉस्को
* क्यीव
* लॉस एंजेल्स
* शिकागो
* कॅन्सस सिटी
* न्यू यॉर्क शहर
* ओरेगन
* सिअ ॅटल
 |
| उल्लेखनीय कार्य | * Queen of Sheba
 |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q157578  आयएसएनआय ओळखण: 000000008344562X  व्हीआयएएफ ओळखण: 71544609  जीएनडी ओळखण: 118649949  एलसीसीएन ओळखण: n80014586  बीएनएफ ओळखण: 13487980k  एसयूडीओसी ओळखण: 027362949 एनडीएल ओळखण: 00431657 एनएलए (ऑस्ट्रेलिया) ओळखण: 35007806 एनकेसी ओळखण: jn20000700073  बीएनई ओळखण (datos.BNE.es): XX1191415  Nationale Thesaurus voor Auteursnamen ID: 069031975  NUKAT ID: n2010114576 PLWABN ID: 9813301320705606 J9U ID: 987007279707905171 NACSIS-CAT author ID: DA0319057X आयसीसीयू / एसबीएन ओळखण: RAVV053206  Internet Archive OpenLibrary ID: OL1082709A  यूएलएएन ओळखण: 500022523  आरकेडीआर्टिस्ट ओळखण: 2295 Europeana entity: agent/base/66545 |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**अलेक्झांडर पोर्फिरोविच आर्किपेंको** (३० मे (१८ मे) १८८७  – २५ फेब्रुवारी १९६४) हे फ्रान्स आणि अमेरिकेत सक्रिय असलेले एक युक्रेनियन-अमेरिकन ॲव्हां गर्द कलाकार, शिल्पकार आणि ग्राफिक कलाकार होते. मानवी आकृत्यांचे भूमितीय आकारात विश्लेषण करून, वास्तुकलेमध्ये क्युबिझमची तत्त्वे लागू करणाऱ्यांपैकी ते एक कलाकार होते.

## बालपण आणि शिक्षण

अलेक्झांडर आर्किपेंको यांचा जन्म ३० मे १८८७ रोजी क्यीव (रशियन साम्राज्य, आता युक्रेन) येथे पोर्फिरी अँटोनोविच आर्किपेंको आणि पोरोस्कोविया व्हॅसिलिव्हना माचोवा आर्किपेंको यांच्या घरी झाला होता. ते युजीन आर्किपेंको या युक्रेनी राजकारणी यांचे धाकटे भाऊ होते. त्यांचे वडील, पोर्फिरी, एक अभियंता आणि संशोधक होते जे क्यीव विद्यापीठात प्राध्यापक म्हणून काम करत होते, पण छंद म्हणून ते ख्रीस्ती आयकॉन्स ( प्रतिमा) देखील काढत असत. पोर्फिरी यांनी स्वतः हे कदाचित त्यांच्या वडिलांकडून शिकले असावे, जे स्वतःही आयकॉन्स रंगवत असत. तथापि, कुटुंबाने ओलेक्झांडरला कलेऐवजी वैज्ञानिक क्षेत्रात कारकीर्द करण्यासाठी प्रोत्साहित केले होते. त्यांनी सुरुवातीला क्यीवमधील गॉटलीब वॉकर मेन्स जिम्नॅशियम क्रमांक ७ मध्ये शिक्षण घेतले.

२४ सप्टेंबर १९०२ रोजी, पोर्फिरीने आपला मुलगा अलेक्झांडर याला क्यीव आर्ट स्कूलच्या तिसऱ्या शैक्षणिक वर्षात प्रवेश देण्याची विनंती केली, व त्याला परवानगी देण्यात आली. १२ जानेवारी १९०२ रोजी, अलेक्झांडरने क्यीव आर्ट स्कूलच्या शिल्पकला विभागात बदली करण्याची परवानगी मागितली, जी नंतर मंजूर करण्यात आली. तथापि, १९०५ च्या रशियन क्रांतीविरोधातील विद्यार्थी आंदोलनांमध्ये भाग घेतल्यामुळे नोव्हेंबर १९०५ मध्ये पदवी मिळण्यापूर्वीच त्याला शाळेतून काढून टाकण्यात आले. ही आंदोलने शैक्षणिक प्रक्रियेतील सुधारणा आणि शाळेतील काही शिक्षकांना काढून टाकण्याच्या उद्देशाने होती.

## सुरुवातीची कारकिर्द

१९०६ मध्ये, त्यांनी क्यीवमधील वेलिका झिटोमिर्स्का रस्त्यावर विद्यार्थ्यांनी आयोजित केलेल्या "फ्री स्टुडिओ" (ज्याला "कॉम्रेडली वर्कशॉप" म्हणूनही ओळखले जाते) मध्ये सामील होऊन कलेतील आपले शिक्षण सुरू ठेवले. ह्याचे नेतृत्व निसर्गचित्रकार सेर्ही स्वेतोस्लाव्स्की करत होते. त्याच वर्षी नंतर, स्टुडिओमध्ये एक प्रदर्शन भरले, ज्यात त्यांनी त्यांच्या काही सुरुवातीच्या कलाकृती प्रदर्शित केल्या (ज्यापैकी बहुतेक नंतर नष्ट झाल्या आहेत), ज्यात त्यांच्या "झापोरोजियन कोसॅक" या शिल्पाचा समावेश होता, ज्याचे वर्णन 'वेड्यासारखी वेगवान मुद्रा' असे केले गेले होते, "हॉरर", जे असहाय्यता आणि द्वेष व्यक्त करत होते, आणि "जुडास" ज्यात जुडास एका खडकावर चढताना दाखवला होता. एकंदरीत, स्टुडिओमधील त्यांच्या सुरुवातीच्या कामाचे वैशिष्ट्य म्हणजे "अस्वस्थता" आणि भावनिक तणाव व गतिमान रूपांचा शोध होते. स्टुडिओमध्ये त्यांची विशेष नोंद घेतली गेली कारण त्यांच्याकडे "चित्र काढण्याची आणि रंगांवर प्रभुत्व मिळवण्याची उत्कट, अनियंत्रित इच्छा" होती. तथापि, त्याच वर्षी १९०६ मध्ये, काही समूह प्रदर्शनांमध्ये आपली कलाकृती प्रदर्शित करण्याची संधी मिळावी आणि मॉस्को स्कूल ऑफ पेंटिंग, स्कल्पचर अँड आर्किटेक्चरमध्ये अभ्यासक्रमांना उपस्थित राहता यावे, यासाठी त्याने मॉस्कोला जाण्याचा निर्णय घेतला. तेथील वातावरण आपल्याला अनुकूल नाही हे लक्षात आल्यावर, त्याने पुन्हा स्थलांतर करण्याचा निर्णय घेतला, आणि यावेळी ते रशियन साम्राज्यापासून कायमचे दूर गेला.

आर्किपेंको १९०८ मध्ये पॅरिसला गेले आणि त्यांनी लगेचच एकोल दे बो-आर्ट्समध्ये प्रवेश घेतला, पण काही आठवड्यांनंतरच त्यांनी ते सोडले कारण त्यांना ते जुनाट आणि केवळ शैक्षणिक वाटले. त्यानंतर त्यांनी स्वतंत्रपणे काम करण्याचा निर्णय घेतला आणि लूव्र सारख्या संग्रहालयांमध्ये स्व-अध्ययन केले, जिथे ते दररोज जात असत. लूव्रमध्ये, त्यांना इजिप्शियन आणि सुरुवातीच्या ग्रीक कलेतून प्रेरणा मिळाली, जी त्यांना रोडिन सारख्या समकालीन कलेपेक्षा अधिक पसंत होती, ज्यांच्याबद्दल त्यांनी म्हटले होते की ते तुटलेल्या मूर्ती बनवतात. त्यानंतर त्यांनी शिल्पे बनवायला सुरुवात केली, ज्यात पॅरिसमध्ये आल्यावर टेराकोटामध्ये बनवलेले "ॲडम अँड इव्ह" आणि एका वर्षानंतर "हेड ऑन नीज" यांचा समावेश होता. या काळात, त्यांच्या कलाशैलीचे वैशिष्ट्य म्हणजे "जड सामान्यीकृत वस्तुमान", ज्याला प्राचीन कलांमधून प्रेरणा मिळाली होती, जसे की लहानपणी क्यीव विद्यापीठाजवळ पाहिलेल्या मूर्ती. तो ला रुश नावाच्या कलाकारांच्या वसाहतीत, व्लादिमीर बारानॉफ-रॉसिन, सोनिया डेलाने-टर्क आणि नॅथन ऑल्टमन यांसारख्या स्थलांतरित युक्रेनियन कलाकारांसोबत राहत होता.

१९१० नंतर त्यांनी *सलोन डेस इंडिपेंडंट्स*, *सलोन डी'ऑटोमने* येथे अलेक्सान्ड्रा एक्स्टर, काझिमिर मालेविच, वॅडिम मेलर, सोनिया डेलौने-टर्क, जॉर्जेस ब्रॅक, आंद्रे डेरेन आणि इतरांसह प्रदर्शने भरवली.

१९१२ मध्ये, आर्किपेंकोने जर्मनीतील हागेन येथील फोल्कवांग संग्रहालयात आपले पहिले वैयक्तिक प्रदर्शन भरवले आणि १९१२ ते १९१४ पर्यंत तो पॅरिसमधील स्वतःच्या कला शाळेत शिकवत होता. आर्किपेंकोची '*फॅमिली लाईफ'सह* चार क्यूबिस्ट शिल्पे आणि त्याची पाच रेखाचित्रे, १९१३ मध्ये न्यू यॉर्क शहरातील वादग्रस्त *आर्मरी शोमध्ये* प्रदर्शित झाली. या कलाकृतींची न्यू यॉर्क वर्ल्डमध्ये व्यंगचित्रे काढण्यात आली.

१९१४ मध्ये ते नीस येथे स्थलांतरित झाले. १९२० मध्ये त्यांनी इटलीमध्ये प्रदर्शनात भाग घेतला व पुढील वर्षी त्यांनी बर्लिन येथे कला विद्यालय चालू केले. १९२३ मध्ये, तो अमेरिकेत स्थलांतरित झाला. १९२९ मध्ये तो अमेरिकेचा नागरिक झाला. १९३३ मध्ये त्याने सेंच्युरी ऑफ प्रोग्रेस वर्ल्ड्स फेअरचा भाग म्हणून शिकागोमधील युक्रेनियन पॅव्हेलियनमध्ये प्रदर्शन भरवले. युक्रेनियन पॅव्हेलियनच्या यशात आर्किपेंकोचे सर्वात मोठे योगदान होते. त्याच्या कलाकृतींनी एक खोली व्यापली होती आणि त्यांचे मूल्य $२५,००० होते.

१९३६ मध्ये आर्किपेंको यांनी न्यू यॉर्कमधील *'क्युबिझम अँड ॲबस्ट्रॅक्ट आर्ट'* या प्रदर्शनात, तसेच युरोप आणि अमेरिकेतील इतर ठिकाणी अनेक प्रदर्शनांमध्ये भाग घेतला. १९६२ मध्ये त्यांची अमेरिकन ॲकॅडमी ऑफ आर्ट्स अँड लेटर्समध्ये निवड झाली.

अलेक्झांडर आर्किपेंको यांचे २५ फेब्रुवारी १९६४ रोजी न्यू यॉर्क शहरात निधन झाले. त्यांना न्यू यॉर्क शहरातील द ब्रॉन्क्स येथील वुडलॉन स्मशानभूमीत दफन करण्यात आले आहे.

## गॅलरी

* *रिकंबन्ट वुमन,* १९३०
* *केस विंचरणारी स्त्री*, १९१४, कांस्य, इस्रायल संग्रहालय, जेरुसलेम
* *गेटवे शिल्पे*, १९५०, रंगवलेले स्टील, मिसूरी विद्यापीठ–कॅन्सस सिटी .
* पेनसिल्व्हेनिया विद्यापीठाच्या कॅम्पसवर राजा सोलोमन
* ब्रॉन्क्स, न्यू यॉर्क येथील वुडलॉन स्मशानभूमीमधील अलेक्झांडर आर्किपेंको यांची समाधी.
* *शेबाची राणी*, १९६१, लिंडन शिल्पोद्यानात
* क्लेवलँडमधील तारास शेवचेंको यांचा प्रतिकृती
* क्लेवलँडमधील बागेतील कलाकृत्या
* *द गाँडोलियर*
* शिकागो येथील १९३० मधील प्रदर्शन
* *फॅमिली लाईफ*, १९२१

## संदर्भ