Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# मार्गारेट थॅचर

|  |
| --- |
| मार्गारेट थॅचर |
|  |
|

---

युनायटेड किंग्डमची पंतप्रधान |
| **कार्यकाळ** ४ मे १९७९ – २८ मे १९९० |
| राणी | एलिझाबेथ दुसरी |
| मागील | जेम्स कॅलाघन |
| पुढील | जॉन मेजर |
|

---

 |
| जन्म | १३ ऑक्टोबर, १९२५ (1925-10-13) ग्रॅंथम, लिंकनशायर, इंग्लंड |
| मृत्यू | ८ एप्रिल, २०१३ (वय ८७) लंडन |
| राजकीय पक्ष | हुजूर पक्ष |

**मार्गारेट हिल्डा थॅचर** (इंग्लिश: *Margaret Hilda Thatcher*), पूर्वाश्रमीच्या **मार्गारेट हिल्डा रॉबर्ट्स** (इंग्लिश: *Margaret Hilda Roberts*), (१३ ऑक्टोबर, इ.स. १९२५ - ८ एप्रिल, इ.स. २०१३) या इ.स. १९७९ ते इ.स. १९९० या काळात ब्रिटनच्या पंतप्रधान होत्या तसेच इ.स. १९७५ ते इ.स. १९९० या काळात हुजूर पक्षाच्या त्या अध्यक्षा होत्या. थॅचर या ब्रिटनच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान होत्या. फेब्रुवारी ११ इ.स. १९७५ रोजी ब्रिटनच्या हुजूर पक्षाने संसदीय नेतेपदी त्यांची निवड केली. इ.स.च्या २० व्या शतकातील सर्वात अधिक काळ ब्रिटनचे पंतप्रधान पद भूषविणाऱ्या आणि आजवरच्या त्या एकमेव महिला पंतप्रधान होत्या. एका रशियन पत्रकाराने त्यांना 'पोलादी महिला' म्हणून संबोधले आणि याच विशेषणाने त्या पुढे ओळखू जाऊ लागल्या. कणखर राजकीय निर्णय, बुलंद नेतृत्वक्षमता यामुळे त्या २० व्या शतकातील एक पोलादी व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखल्या जातात. त्यानी अवलंबिलेली राजकीय शैली 'थॅचरिझम' या नावाने संबोधिली जाते.

## कारकीर्द

रसायनशास्त्राची पदवी असताना त्यांनी कायद्याचा अभ्यास करून बॅरिस्टरची पदवी मिळवली. इ.स. १९५९ मध्ये फिंचलेमधून खासदार म्हणून निवडून आल्या एडवर्ड हीथ यांच्या सरकारमध्ये इ.स. १९७० मध्ये त्यांची शिक्षण आणि विज्ञान राज्यमंत्री म्हणून नेमणूक झाली. इ.स. १९७५ मध्ये हीथ यांचा पराभव करून त्या पक्षाच्या अध्यक्षपदी निवडून आल्या आणि ब्रिटनच्या पहिल्या महिला विरोधी पक्षनेत्या झाल्या. इ.स. १९७९ च्या सार्वत्रिक निवडणूकांच्या विजयानंतर त्या पंतप्रधान झाल्या.

१० डाउनिंग स्ट्रीट(पंतप्रधान कार्यालय) मध्ये आल्यावर त्यांनी तातडीने काही महत्त्वाचे राजकिय आणि अर्थव्यवस्था सुव्यवस्थित करण्यासाठी ठोस कार्यक्रम लागू केले. ब्रिटनच्या ढासळत्या अर्थव्यवस्थेला कारणीभूत असणाऱ्या गोष्टिंना त्यांनी सर्वतोपरी आळा घालण्याचा प्रयत्न केला. आर्थिक विकेंद्रीकरण, सरकारी उद्योगांचे खासगीकरण, कामगार संघटनांचे खच्चीकरण या गोष्टिंच्या त्या खंद्या पुरस्कर्त्या होत्या. पंतप्रधान पद ग्रहण केल्यानंतर प्रसिद्धिच्या शिखरावर पोहोचलेल्या थॅचर यांची ढासळत्या अर्थव्यवस्थेमुळे आणि वाढत्या बेरोजगारीमुळे लोकप्रियता कमी होऊ लागली. पण नंतर आलेल्या आर्थिक विकासाच्या लाटेमुळे आणि इ.स. १९८२ मध्ये आर्जेंटिना बरोबर झालेल्या फॉकलंड युद्धामुळे त्या पुन्हा एकदा लोकप्रिय नेत्या झाल्या आणि इ.स. १९८३ मध्ये पुन्हा पंतप्रधानपदी विराजमान झाल्या.

इ.स. १९८७ मध्ये थॅचर तिसऱ्यांदा पंतप्रधान झाल्या. या काळात त्यांनी करप्रणालीत केलेल्या बदलांमुळे आणि युरोपियन संघराज्याबद्दल त्यांच्या मताबद्दल त्यांना टिकेला सामोरे जावे लागले. त्यांच्या सरकारमधील अनेक जण त्यांच्याविषयी नाराज होते. मायकल हेसेलटाईन यांनी थॅचर यांच्या नेतृत्वाला आव्हान देण्याला सुरुवात केल्यावर नोव्हेंबर, इ.स. १९९० मध्ये थॅचर यांनी पंतप्रधान पदाचा राजीनामा दिला.

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 मार्गारेट थॅचर |

* "मार्गारेट थॅचर" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
# टोनी ॲबट

|  |
| --- |
| टोनी ॲबट |
|  |
|

---

 ऑस्ट्रेलियाचा पंतप्रधान |
| **कार्यकाळ** १८ सप्टेंबर २०१३ – १५ सप्टेंबर २०१५ |
| राणी | एलिझाबेथ दुसरी |
| मागील | केव्हिन रुड |
| पुढील | माल्कम टर्नबुल |
|

---

लिबरल पक्षाचा अध्यक्ष |
| **कार्यकाळ** १ डिसेंबर २००९ – १४ सप्टेंबर २०१५ |
|

---

ऑस्ट्रेलियाचा संसद सदस्य |
| **विद्यमान** |
| **पदग्रहण** २६ मार्च १९९४ |
|

---

 |
| जन्म | ४ नोव्हेंबर, १९५७  (1957-11-04) लंडन, युनायटेड किंग्डम |
| राजकीय पक्ष | लिबरल पक्ष |
| पत्नी | मार्गारेट ॲबट |
| गुरुकुल | ऑक्सफर्ड विद्यापीठ |
| धर्म | रोमन कॅथलिक |

**ॲंथनी जॉन ॲबट** ( नोव्हेंबर ४, १९५७) हा ऑस्ट्रेलिया देशामधील एक राजकारणी, देशाचा माजी पंतप्रधान व लिबरल पक्षाचा माजी पक्षनेता आहे. सप्टेंबर २०१३ मध्ये झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत लिबरल पक्षाला बहुमत मिळाले व पक्षनेता ह्या नात्याने ॲबट नवा पंतप्रधान बनला. २ वर्षे पंतप्रधानपदावर राहिल्यानंतर ॲबट सरकारच्या कामगिरीबद्दल लिबरल पक्षामध्ये असंतोष पसरला होता. १४ सप्टेंबर २०१५ रोजी घेण्यात आलेल्या पक्षांतर्गत निवडणुकीमध्ये ॲबटला माल्कम टर्नबुल ह्या नेत्याने ५४-४४ असे पराभूत केले. पक्षनेतेपद गेल्यामुळे ॲबटला पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देणे भाग पडले.

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ विदागारातील आवृत्ती

 विकिमीडिया कॉमन्सवर टोनी ॲबट  संबंधित संचिका आहेत
# रेब्रांट

|  |
| --- |
| **रेम्ब्रॉं फान रेन** |
|  रेम्ब्रॉंने काढलेले आत्मव्यक्तिचित्र (१६६१) |
| **पूर्ण नाव** | रेम्ब्रॉं हार्मेन्स्त्सून फान रेन |
| **जन्म** | जुलै १५, १६०७ लायडन, नेदरलँड्स |
| **मृत्यू** | ऑक्टोबर ४, १६६९ ऍमस्टरडॅम, नेदरलँड्स |
| **राष्ट्रीयत्व** | डच  |
| **कार्यक्षेत्र** | चित्रकला |

रेम्ब्रा हा एक जग प्रसिद्ध डच चित्रकार होता. सन १६०६ किंवा सन १६०७ साली तो लायडन या शहारात जन्मला. सन १६३२ पासून त्याने मात्र आपले उर्वरित आयुष्य ऍमस्टरडॅम शहरात घालवले. सन १६६९ मधे त्याचा मॄत्यु झाला. प्रकाश आणि सावल्यांचा वापर चित्रकलेत करण्यात तो कुशल होता. त्याचा काळ हा डच चित्रकलेचा सुवर्णकाळ मानला जातो.

रेम्ब्रावर करावागिओ व इतर अनेक इटालियन चित्रकारांचा प्रभाव होता. तो चित्रकलेचा शिक्षक देखील होता.

सन १६३१ मधे लायडनमधे त्याच्या चित्रशाळेची भरभराट होत असतांना तो ऍमस्टरडॅमला आला. तो हॉलंडचा सर्वात प्रसिद्ध व्यक्तिचित्रकार होता. धार्मिकचित्रे आणि अनेक व्यक्तिचित्र काढण्याची कामे त्याला मिळाली. मानाचे आणि संपन्नतेचे जीवन जगत असतांना त्याने १६३४ मधे सास्कीया या सुंदरीशी लग्न केले. पुढे त्याच्या अनेक चित्रांची ती विषय होती. या काळातील त्याच्या चित्रांत प्रकाशाच सुंदर आणि तीव्र वापर केलेला आढळतो. व्यक्तिचित्रांखेरीज तो भूचित्रे (देखावे) आणि धातूंवर कोरीव चित्रे काढण्यात प्रसिद्ध पावला. त्याने स्वतःची देखील अनेक चित्रे काढली. एका अंदाजानुसार त्याने ५० ते ६० व्यक्तिचित्रे काढली.

१६३६ पासून पुढील काळात त्याच्या चित्रांचे विषय शांत, गंभीर आणि वैचारिक वाटतात. पुढील चार वर्षांत त्याची चारपैकी तीन मुले लहानवयात मरण पावली, तर १६४२ मधे त्याच्या पत्नीचे निधन झाले. १६३० ते १६४० च्या दशकांत त्याने प्रामुख्याने भूचित्रे(देखावे) आणि कोरीवचित्रे काढली. 'द नाईट वॉच' हे त्याचे प्रसिद्ध भूचित्र (देखावा) आहे.

'द नाईट वॉच' किंवा 'द मिलीशिया कंपनी ऑफ कॅप्टन बॅनिंग कोक' नावाने ओळखले जाणारे तैलचित्र(१६४२). हे चित्र सध्या 'रिक्समुझेउम, ऍमस्टरडॅम' येथे आहे.
१६४० ते १६५० च्या दशकांत त्याला कमी कामे मिळाली आणि त्याची साम्पत्तिक परिस्थिती ढासळली. आजच्या चित्रकलेच्या विद्यार्थ्यांसाठी तो एक खरा, मुक्त आणि निर्भीड कलोपासकाचे उदाहरण आहे.

## प्रमुख चित्रे

त्याने जवळजवळ ६०० चित्रे, ३०० कोरीवचित्रे आणि १४०० रेखाचित्रे काढली.
सेन्ट पॉल इन प्रिझन (१६२७), सपर ऍट इमाओस (१६३०), यंग गर्ल ऍट ऍन ओपन हाफ-डोअर (१६४५), द मिल (१६५०) आणि इतर अनेक चित्रे.

## संदर्भ आणि नोंदी
# मृत्युदंड

येशू ख्रिस्ताला दिलेला मृत्युदंड
**मृत्युदंड** हा एखाद्या व्यक्तीला गुन्हा सिद्ध झाल्यानंतर न्यायसंस्थेकडून सुनवला जाणारा सर्वात कठोर शिक्षेचा प्रकार आहे. ऐतिहासिक काळांपासून जवळजवळ सर्व समाज व्यवस्थांमध्ये विविध प्रकारे मृत्युदंडाची शिक्षा सुनावली गेली आहे. मृत्युदंडाची अंमलबजावणी करण्याचे अनेक मार्ग आहेत. २०१० साली फाशी, शिरच्छेद, विद्युत खुर्ची, गोळीबार, विषारी वायू व प्राणघातक इंजेक्शन हे मृत्युदंडाचे प्रकार वापरात होते.

## मृत्युदंडाचा जागतिक वापर

Cesare Beccaria, *Dei delitti e delle pene*
सध्या जगातील ५८ देशांच्या न्यायसंस्थांमध्ये मृत्युदंडाची तरतूद आहे तर एकूण ९५ देशांनी मृत्युदंडावर बंदी घातली आहे. युरोपियन संघाच्या सर्व सदस्य देशांमध्ये मृत्युदंडास मनाई आहे. २००७ साली संयुक्त राष्ट्रे आम सभेने जगातील सर्व राष्ट्रांनी मृत्युदंड शिक्षेवर स्थगिती आणावी असा प्रस्ताव सादर केला होता, परंतु चीन, भारत, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने व इंडोनेशिया ह्या जगातील चार सर्वाधिक लोकसंख्येच्या देशांसह अनेक देशांनी ह्या प्रस्तावाला विरोध दर्शवला. भारतामध्ये मृत्युदंडाची शिक्षा अत्यंत क्वचित सुनावली जाते. भारतात १९९५ सालापासून आजवर केवळ दोन गुन्हेगाराला (धनंजय चॅटर्जी) आणि (अजमल कसब -२०१२) यांना मृत्युदंड दिला गेला आहे.

**सूचक**

  संपूर्ण बंदी
  केवळ युद्धकाळात सुनावणी
  वापरात नाही
  सुनावणी चालू
## संदर्भ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 मृत्युदंड |

* मृत्युदंडाचे लाभ व तोटे Archived 2006-01-18 at the वेबॅक मशीन.
# लोकसंगीत

लोकांना सहजतेने समजणारे संगीत म्हणजे लोकसंगीत होय. पारंपरिकता हा या प्रकाराचा गुणविशेष असतो. देवीच्या गोंधळातील गाणी हे लोकसंगिताचे उदाहरण होय.

## स्वरूप

## हे सुद्धा पहा

* लोकसाहित्य
* लोककला
* लोककथा
* लोकगीत
* लोकसंस्कृती
* लोकनाट्य

## बाह्य दुवे

* लोकसंस्कृती आणि पर्यटन
# भारतीय कला

**भारतीय कलेमध्ये** विविध कला प्रकार समाविष्ट आहेत. त्यामध्ये शिल्पकला, मुर्तीकारी, चित्रकला, विणकाम इ. कलांचा समावेश होतो. भौगोलिकरित्या ह्या कला संपूर्ण भारतीय उपखंडात पसरलेल्या आहेत ज्यात भारतासह, पाकिस्तान आणि बांगलादेशचा समावेश आहे.

नक्क्षीकारीचे उत्तम ज्ञान हे भारतीय कलेचे वैशिष्ट्य आहे आणि ते आपण प्राचीन तसेच आधुनिक प्रकारांमध्ये बघू शकतो.

यक्ष कंस आकृती. सांची येथील स्तूपाच्या पूर्व तोरणा येथील शिल्प, 1ले शतक इ.स.पू. - आजचे मध्य प्रदेश, भारतपुरोहित-राजा हा ऐतिहासिक आणि सुप्रसिद्ध पुतळा. हा आजच्या पाकिस्तान येथील मोहेंजोदारो या कांस्ययुगीन शहराच्या उत्खननादरम्यान सापडलेला एक कोरीव पुतळा आहे.बुद्ध, कुशाण कालखंड, इ.स.चे पहिले-दुसरे शतक, गांधार, आजचे पाकिस्तान: स्थायी बुद्ध (तोक्यो राष्ट्रीय संग्रहालय)हिंदू देवतांच्या आणि इतर पौराणिक पात्रांच्या चित्रणातून, कालीघाट चित्रकला दैनंदिन जीवनातील अनेक चित्रणांसह विविध विषयांचे प्रतिबिंबित करते.सारनाथ येथील अशोकस्तंभ, सुमारे २५० इसपू. सारनाथ संग्रहालय, वाराणसी जवळ, भारत
भारतीय कलेचा उगम इ.स.पु. ३००० पासून आपण बघू शकतो. आधुनिक कलेच्या प्रवासात त्यावर सांस्कृतिक (उदा. सिंधू आणि ग्रीक) तसेच धार्मिक प्रभाव जसे कि हिंदू, बुद्ध, जैन आणि मुस्लिम बघावयास मिळतो. असे हे धार्मिक परंपरांचे जातील मिश्रण असतांना सुद्धा प्रचलित कलात्मक शैलीचा मोठ्या धार्मिक संघांनी आदर केला.

प्राचीन कलेमध्ये दगड तसेच धातूचे शिल्प, विशेषतः धार्मिक शिल्प भारतीय वातावरणाचा सामना करत इतर प्रकारच्या शिल्पांपेक्षा अजूनही उत्तम स्थितीत आहेत.

## भारतीय कलेचा संदर्भिक इतिहास

### मंदिरांची कला

हडप्पा संस्कृतीचा अस्त आणि मौर्य साम्राज्यांपासून सुरू झालेल्या निश्चित इतिहास काळाची सुरुवात यामधला काळ विस्मरणात गेला आहे आणि इतिहासातील प्रमुख कलात्मक स्मारकांवर प्रभाव टाकणारा सर्वात पहिला धर्म हिंदू धर्म आहे. जरी लाकडांपासून बनवलेली काही प्राचीन स्मारके नंतर दगडाची केली गेली असली तरी त्याचा पुस्तकी संदर्भ सोडला तर कुठलाही भौतिक पुरावा सापडलेला नाहीये. भारतीय कलेमध्ये हे सतत निदर्शनास आले आहे कि विविध धर्म एका विशिष्ट कालखंडात आणि ठिकाणी जवळपास सारखीच कलाशैलीचा वापर करतात. कदाचित सारखेच कलाकार त्यांच्या धर्माव्यतिरिक्त इतरही धर्मांसाठी काम करत असतील.

### लोक कला आणि आदिवासी कला

भारतात लोक आणि आदिवासी कलेचे विविध रूपे आहेत; कुंभारकाम, चित्रकारी, धातुकाम , कागद कला, विणकाम, आभूषणे बनविणे, खेळणे बनविणे इ. ह्या फक्त शोभेच्या गोष्टी नसून लोकांच्या जीवनात त्यांचे विशेष महत्त्व आहे आणि त्या त्यांच्या परंपरा आणि विधींशी जोडलेल्या आहेत.

विविध सामाजिक संगठना तसेच भारत सरकार ह्या कलांना जपण्यासाठी प्रयत्नशील आहे. ह्या कलांचा अभ्यास करण्यासाठी जागतिक स्तरावरील स्कॉलरशिप उपलब्ध आहेत.

## संदर्भ
# जोसेफ हायडन

| जोसेफ हायडन Joseph Haydn (जर्मन) |
| --- |
|  |
| जन्म |
३१ मार्च इ.स. १७३२ रोहराउ, ऑस्ट्रिया |
| मृत्यू |
३१ मे, इ.स. १८०९ व्हियेना |
| नागरिकत्व |
ऑस्ट्रियन |

**जोसेफ हायडन** (जर्मन: Joseph Haydn) (३१ मार्च इ.स. १७३२ - ३१ मे, इ.स. १८०९) हा एक ऑस्ट्रियन गीतकार व संगीतकार होता. आपल्या कारकिर्दीदरम्यान युरोपातील सर्वश्रेष्ठ गीतकार मानल्या गेलेल्या हायडनला *सिंफनीचा जनक* असे अनेकदा संबोधले जाते.

हायडन हा मोझार्टचा मित्र व लुडविग व्हान बीथोव्हेनचा शिक्षक होता.

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 जोसेफ हायडन |
# नीतिशास्त्र

**नीतिशास्त्र** ज्याला वर्तन तत्त्वज्ञान असेही म्हणतात. ही तत्त्वज्ञानाची एक शाखा आहे. जरी प्रत्येक युगात नैतिकतेची व्याख्या आणि व्याप्ती हा फरकाचा विषय झाला असला तरी, असे व्यापकपणे म्हणले जाऊ शकते की नैतिकता त्या सामान्य तत्त्वांशी संबंधित आहे ज्याच्या आधारे मानवी कृती आणि हेतूंचे मूल्यमापन शक्य आहे. बहुतेक लेखक आणि विचारवंत हे देखील मान्य करतात की नैतिकता मुख्यत्वे निकष आणि मूल्यांशी संबंधित आहे, आणि परिस्थितीचा अभ्यास किंवा शोध नाही, आणि हे निकष केवळ वैयक्तिक जीवनाच्या विश्लेषणासाठीच नव्हे तर सामाजिक जीवनाच्या विश्लेषणामध्ये वापरले जावेत. खूप नैतिकता योग्य निर्णय घेण्याची मानवी क्षमता विकसित करते.

चांगले आणि वाईट, योग्य आणि अयोग्य, योग्यता आणि अवगुण, न्याय आणि गुन्हा यासारख्या संकल्पनांची व्याख्या करून, नैतिकता मानवी नैतिकतेच्या प्रश्नांना सामोरे जाण्याचा प्रयत्न करते. बौद्धिक समीक्षेचे क्षेत्र म्हणून, तो नैतिक तत्त्वज्ञान, वर्णनात्मक नीतिशास्त्र आणि मूल्य सिद्धांत या क्षेत्रांशी देखील व्यवहार करतो.
# वाळवंट

वाळवंट हे अनेक भौगोलिक रचनांपैकी एक असून पृथ्वीचा बराच भूभाग वाळवंटांनी व्यापला आहे. तथापि वाळवंट हा शब्द केवळ वाळूने व्यापलेल्या प्रदेशालाच लागू होत नाही तर इतर काही भौगोलिक रचनादेखील वाळवंट या संज्ञेत येतात.

## प्रकार

वाळवंटांची दोन मुख्य प्रकारांमध्ये विभागणी करता येते.

### उष्ण वाळवंटे

*वाळूने व्यापलेला प्रदेश* ही व्याख्या केवळ उष्ण वाळवंटांसाठीच लागू होते. नावाप्रमाणे उष्ण वाळवंटातील तापमान अतिउष्ण ते शीत या पट्ट्यात येते.

#### वैशिष्ट्ये

सर्वसाधारणपणे उष्ण वाळवंटाची पुढील वैशिष्टे सांगता येतील.

* भौगोलिक वैशिष्ट्ये

1. वाळूने व्यापलेला प्रदेश. वाळूच्या टेकड्या आणि त्यावरील वैशिष्ट्यपूर्ण अशा वळ्या
2. हवेतील बाष्पाचे आणि जमिनीतील आर्द्रतेचे अत्यल्प प्रमाण
3. वर्षभरातील पावसाची अत्यल्प सरासरी
4. विषम तापमान (कमाल आणि किमान पातळीमधील फरक ३० ते ६० अंश सेल्सियस पर्यंत)
5. अत्यंत कमी वेळात निर्माण होणारी आणि नष्ट होणारी वाळूची प्रचंड वादळे
6. दिवसा अत्यंत उष्ण अशी हवा आणि त्यामुळे होणारे परिणाम उदा. मृगजळ
7. क्वचितच दिसणारे मरूस्थल किंवा ओऍसिस (Oasis)

* जैविक वैशिष्ट्ये

अत्यंत विषम आणि प्रतिकूल वातावरणातही टिकून राहणाऱ्या वनस्पती आणि प्राणी हे वाळवंटाचे एक जैविक वैशिष्ट्य.

1. निवडुंग कुटुंबातील व ताड कुटुंबातील (उदा. खजूर) तसेच काही खुरटी व काटेरी झुडुपे वाळवंटात सर्वत्र आढळतात.
2. सरडा व साप या सारखे सरपटणारे प्राणी.
3. उंदीर व खार या सारखे कृदंत वर्गातील प्राणी.
4. गिधाडे व गरुड यांच्यासारखे उड्डाणाचा लांब पल्ला असणारे पक्षी.
5. काही वैशिष्ट्यपूर्ण कीटकदेखील मरूस्थलापासून काही अंतरापर्यंत दिसतात.
6. मरूस्थलाजवळील जैवसंपदा मात्र अनेक प्रकारे वेगळी असू शकते, उदा. बदकासारखे पक्षी.

## प्रमुख वाळवंटे

जगातील प्रमुख वाळवंटे

| क्रम | नाव | प्रकार | चित्र | क्षेत्रफळ (किमी²) | क्षेत्रफळ (मैल²) | स्थान |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | अंटार्क्टिक वाळवंट | ध्रुवीय |  | १,३८,००,००० 13,829,430 | ०,५३,४०,००० 5,339,573 | अंटार्क्टिका |
| 2 | आर्क्टिक | ध्रुवीय |  | १,३७,००,००० 13,726,937 |  | 5,300,000 | अलास्का (अमेरिका), कॅनडा, फिनलंड, ग्रीनलँड (डेन्मार्क), आइसलंड, नॉर्वे, रशिया व स्वीडन |
| 3 | सहारा | उष्ण कटिबंधीय |  | ०,९१,००,००० 9,100,000+ | ०,३३,२०,००० 3,320,000+ | अल्जिरिया, चाड, इजिप्त, इरिट्रिया, लिबिया, माली, मॉरिटानिया, मोरोक्को, नायजर, सुदान, ट्युनिसिया व पश्चिम सहारा |
| 4 | अरबी वाळवंट | उष्ण कटिबंधीय |  | ०,२३,३१,००० 2,330,000 | ०,०९,००,००० 900,000 | इराक, जॉर्डन, कुवेत, ओमान, कतार, सौदी अरेबिया, संयुक्त अरब अमिराती व येमेन |
| 5 | गोबी वाळवंट | शीत कटिबंधीय |  | ०,१३,००,००० 1,300,000 | ०,०५,००,००० 500,000 | चीन व मंगोलिया |
| 6 | कालाहारी वाळवंट | उष्ण कटिबंधीय |  | ०,०९,००,००० 900,000 | ०,०३,६०,००० 360,000 | अँगोला, बोत्स्वाना, नामिबिया and दक्षिण आफ्रिका |
| 7 | पांतागोनिया वाळवंट | शीत कटिबंधीय |  | ०,०६,७३,००० 670,000 | ०,०२,६०,००० 260,000 | आर्जेन्टिना व चिली |
| 8 | भव्य व्हिक्टोरिया वाळवंट | उष्ण कटिबंधीय |  | ०,०६,४७,००० 647,000 | ०,०२,५०,००० 250,000 | ऑस्ट्रेलिया |
| 9 | सीरियन वाळवंट | उष्ण कटिबंधीय |  | ०,०५,२०,००० 520,000 | ०,०२,००,००० 200,000 | इराक, जॉर्डन व सिरिया |
| 10 | Great Basin Desert | शीत कटिबंधीय |  | ०,०४,९२,००० 492,000 | ०,०१,९०,००० 190,000 | अमेरिका |
# कॅन्सस सिटी चीफ्स

कॅन्सस सिटी चीफ्सचे मानचिह्न
**कॅन्सस सिटी चीफ्स** हा अमेरिकेच्या कॅन्सस सिटी शहरातील व्यावसायिक फुटबॉल संघ आहे. हा संघ नॅशनल फुटबॉल लीगच्या अमेरिकन फुटबॉल कॉन्फरन्स ह्या गटातील पश्चिम विभागातून खेळतो. इ.स. १९५९ साली स्थापन झालेल्या ह्या संघाने आजवर एकदा (१९६९) सुपर बोल जिंकलेला आहे.

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर कॅन्सस सिटी चीफ्स  संबंधित संचिका आहेत
# लॉस एंजेलस डॉजर्स

**लॉस एंजेलस डॉजर्स** हा अमेरिकेत मेजर लीग बेसबॉल या संघटनेतील एक बेसबॉल संघ आहे. हा संघ कॅलिफोर्नियाच्या लॉस एंजेलस शहरात स्थित आहे. याचे घरचे सामने डॉजर स्टेडियम या मैदानात खेळले जातात.

या संघाची स्थापना १८८३मध्ये न्यू यॉर्क शहराच्या ब्रूकलिन या बोरोमध्ये *ब्रूकलिन अटलांटिक्स* नावाने झाली. तेथे १९३२पर्यंत अनेक नामांतरे झाल्यावर संघाला *ब्रूकलिन डॉजर्स* नाव दिले गेले. १९५८ साली हा संघ लॉस एंजेलसला आला.

## हे सुद्धा पहा

* लॉस एंजेलस एंजेल्स

## नोंदी
# मॅनहॅटन

न्यू यॉर्क शहराच्या नकाशात मॅनहॅटनचे स्थान
**मॅनहॅटन** हे न्यू यॉर्क शहराच्या ५ उपनगरांपैकी एक उपनगर आहे. मॅनहॅटन जगातील जगातील सर्वाधिक शक्तिशाली आर्थिक केंद्रांपैकी एक आहे.

## हे सुद्धा पहा

* मॅनहॅटन (कॅन्सस)