Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# फ्रान्सचे दुसरे साम्राज्य

|
|  |
| **दुसरे फ्रेंच साम्राज्यEmpire Français* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **१८५२** – **१८७०** |  → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| **राजधानी** | पॅरिस  |
| **अधिकृत भाषा** | फ्रेंच |
| **राष्ट्रीय चलन** | फ्रेंच फ्रँक |
| **आजच्या देशांचे भाग** |  अल्जीरिया  कंबोडिया  फ्रेंच गयाना  फ्रान्स  ग्वादेलोप  भारत  मार्टिनिक  न्यू कॅलिडोनिया  रेयूनियों  सेनेगाल  सेंट बार्थेलेमी  व्हियेतनाम |

**दुसरे फ्रेंच साम्राज्य** ही फ्रान्स देशामधील इ.स. १८५२ ते १८७० ह्या काळातील तिसऱ्या नेपोलियनच्या सत्तेखालील साम्राज्यशाही होती.
# स्वित्झर्लंडची राज्ये

**स्वित्झर्लंड** देश एकूण २६ राज्यांमध्ये (कँटनांमध्ये) विभागला गेला आहे.

**व्हालेतिचिनोग्राउब्युंडनजिनिव्हाव्होनूशातेलजुराबर्नथुर्गाउझ्युरिकआर्गाउलुत्सर्नसोलोथुर्नबासल-लांडशाफ्टशाफहाउजनउरीश्वित्सग्लारुससांक्ट गालेनआइआआओबवाल्डननिडवाल्डनत्सुगफ्रिबोर्गबासल-श्टाटफ्रान्स*
*इटली*
*लिश्टनस्टाईन*
*ऑस्ट्रिया*
*जर्मनी*

## यादी

संघीय राज्यघटनेत नोंदवलेल्या सूचीतील क्रमानुसार पुढील सूचीत कँटन लिहिले आहेत :

| चिन्ह | संक्षेप | राज्य | स्थापना | राजधानी | लोकसंख्या | क्षेत्रफळ | लोकसंख्या घनता | शहरे | अधिकृत भाषा |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | ZH | झ्युरिक | १३५१ | झ्युरिक | १३,०७,५६७ | १,७२९ | ७०१ | १७१ | जर्मन |
|  | BE | बर्न | १३५३ | बर्न | ९,६२,९८२ | ५,९५९ | १५८ | ३८८ | जर्मन, फ्रेंच |
|  | LU | लुत्सर्न | १३३२ | लुत्सर्न | ३,६३,४७५ | १,४९३ | २३३ | ८८ | जर्मन |
|  | UR | उरी | १२९१ | आल्टडॉर्फ | 34,989 | 1,077 | 33 | 20 | जर्मन |
|  | SZ | श्वित्स | १२९१ | श्वित्स | 141,024 | 908 | 143 | 30 | जर्मन |
|  | OW | ओबवाल्डन | १२९१ | सार्नेन | 33,997 | 491 | 66 | 7 | जर्मन |
|  | NW | निडवाल्डन | १२९१ | स्टान्स | 40,287 | 276 | 138 | 11 | जर्मन |
|  | GL | ग्लारुस | १३५२ | ग्लारुस | 38,237 | 685 | 51 | 25 (from 2011: 3) | जर्मन |
|  | ZG | त्सुग | १३५२ | त्सुग | 109,141 | 239 | 416 | 11 | जर्मन |
|  | FR | फ्रिबोर्ग | १४८१ | फ्रिबोर्ग | 263,241 | 1,671 | 141 | 168 | फ्रेंच, जर्मन |
|  | SO | सोलोथुर्न | १४८१ | सोलोथुर्न | 250,240 | 791 | 308 | 122 | जर्मन |
|  | BS | बासल-श्टाट (बासल शहर) | १५०१ (१८३३ पर्यंत बासल राज्याचा भाग) | बासल | 185,227 | 37 | 5,072 | 3 | जर्मन |
|  | BL | बासल-लांडशाफ्ट (बासल काउंटी) | १५०१ (१८३३ पर्यंत बासल राज्याचा भाग) | Liestal | 269,145 | 518 | 502 | 86 | जर्मन |
|  | SH | शाफहाउजन | १५०१ | शाफहाउजन | 74,527 | 298 | 246 | 27 | जर्मन |
|  | AR | आपेंझेल आउसरऱ्होडन | १५१३ (१५९७ पर्यंत आपेंझेल राज्याचा भाग) | Herisau | 52,654 | 243 | 220 | 20 | जर्मन |
|  | AI | आपेंझेल इनरऱ्होडन | १५१३ (१५९७ पर्यंत आपेंझेल राज्याचा भाग) | Appenzell | 15,471 | 173 | 87 | 6 | जर्मन |
|  | SG | सांक्ट गालेन | १८०३ | सांक्ट गालेन | 465,937 | 2,026 | 222 | 85 | जर्मन |
|  | GR | ग्राउब्युंडन (*Grigioni*, *Grischun*, *Grisons*) | १८०३ | कुर | 188,762 | 7,105 | 26 | 180 | जर्मन, रोमान्श, इटालियन |
|  | AG | आर्गाउ (Argovia) | १८०३ | आराऊ | ५,८१,५६२ | १,४०४ | ३८८ | २२० | जर्मन |
|  | TG | थुर्गाउ | १८०३ | Frauenfeld | 238,316 | 991 | 229 | 80 | जर्मन |
|  | TI | तिचिनो | १८०३ | बेलिंत्सोना | 328,580 | 2,812 | 110 | 169 | इटालियन |
|  | VD | व्हो | १८०३ | लोझान | 672,039 | 3,212 | 188 | 375 | फ्रेंच |
|  | VS | व्हाले | १८१५ | Sion | 298,580 | 5,224 | 53 | 143 | फ्रेंच, जर्मन |
|  | NE | नूशातेल | १८१५ | नूशातेल | 169,782 | 803 | 206 | 53 | फ्रेंच |
|  | GE | जिनिव्हा | १८१५ | जिनिव्हा | 438,177 | 282 | 1,442 | 45 | फ्रेंच |
|  | JU | जुरा | १९७९ (ह्या पूर्वी बर्न राज्याचा भाग) | देलेमाँ | 69,555 | 838 | 82 | 64 | फ्रेंच |
|  | CH | स्वित्झर्लंड |  | बर्न | 7,593,494 | 41,285 | 174 | 2,596 | जर्मन, फ्रेंच, इटालियन, रोमान्श |

## टीपा

 विकिमीडिया कॉमन्सवर स्वित्झर्लंडची राज्ये  संबंधित संचिका आहेत
* Swissworld.org Archived 2015-04-13 at the वेबॅक मशीन. – माहिती
# हिब्रू भाषा

| हिब्रू |
| --- |
|
עברית |
| प्रदेश |
इस्रायल, वेस्ट बँक, गोलन टेकड्या ज्यू धर्माची पवित्र भाषा |
| लोकसंख्या |
५३ लाख |
| भाषाकुळ |
आफ्रो-आशियन
* सामी भाषासमूह
	+ मध्य सामी
		- **हिब्रू**
 |
| लिपी |
हिब्रू वर्णमाला |
| अधिकृत दर्जा |
| प्रशासकीय वापर |  इस्रायल |
| अल्पसंख्य दर्जा |  पोलंड |
| भाषा संकेत |
| ISO ६३९-१ | he |
| ISO ६३९-२ | heb |
| ISO ६३९-३ | heb |
|  |

एलीझर बेन-येहुदाला १९व्या शतकातील हिब्रूच्या पुन्नरूज्जीवनाचे श्रेय दिले जाते.
**हिब्रू** ही सामी भाषासमूहामधील एक प्रमुख भाषा व इस्रायल देशाची सह-राष्ट्रभाषा (अरबीसह) आहे. हिब्रू जगातील सर्वात प्राचीन भाषांपैकी एक असून ती ज्यू धर्मामधील सर्वात महत्त्वाची भाषा मानली जाते. तोराह हा ज्यूंचा धर्मग्रंथ तसेच हिब्रू बायबल प्राचीन हिब्रूमध्ये लिहिले गेले आहे.

प्रागैतिहासिक काळापासून वापरात असलेल्या हिब्रूचा इ.स. २०० ते इ.स. ४०० दरम्यान काहीसा ऱ्हास झाला होता. ह्या काळात ज्यू व्यक्ती हिब्रूऐवजी ॲरेमाईक अथवा ग्रीक भाषांचा वापर करीत असत. मध्य युग काळामध्ये हिब्रू लुप्त होण्यापासून बचावली व १९व्या शतकामध्ये हिब्रूची पुन्हा वाढ होऊ लागली. सध्या जगभरात सुमारे ९० लाख हिब्रू भषिक आहेत ज्यांपैकी ७० लाख इस्रायलमध्ये आहेत. अमेरिका देशामध्ये जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचे हिब्रू भाषिक वसले आहेत.

## हे सुद्धा पहा

* जगातील भाषांची यादी

## बाह्य दुवे

* हिब्रू भाषेचा इतिहास Archived 2012-12-22 at the वेबॅक मशीन.
* Zuckermann, Ghil'ad, 2020 *Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond*, Oxford University Press आयएसबीएन 9780199812790 / आयएसबीएन 9780199812776
* Zuckermann, Ghil'ad, 2003 *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew*, Palgrave Macmillan आयएसबीएन 9781403917232 / आयएसबीएन 9781403938695

विकिपीडिया
विकिपीडियाची अम्हारिक आवृत्ती

 विकिमीडिया कॉमन्सवर हिब्रू भाषा  संबंधित संचिका आहेत
# मेण

मेण हे वितळल्यास तेलासारखे चिकट, मऊ, घनरूप, दाब दिला असता दबणारा व द्यावा तो आकार घेणारा, कमी ४५ अंश, तापमानास द्रवरूप होणारा, पाण्याचा प्रतिकार करणारा आणि ज्याचा पृष्ठभाग घासल्याने चमकतो असा पदार्थ होय.

## प्रकार

नैसार्गिक मेण म्हणजेच झाडापासून, मधमाश्यांनी तयार केलेलं मेण, आणि शेलॅक मेण हे होत. शेलॅक मेण लाखेचा कीटक तयार करतो. मेणाच्या प्रकारात नैसार्गिक आणि कृत्रिम म्हणजेच पेट्रोलियम बेस असे दोन प्रकार असतात. पेट्रोलियम मेण हायड्रोकार्बन पासून बनलेले असते. यास काहीवेळा पॅंराफिन मेण असे ही म्हणतात.

### वनस्पती मेण

### प्राणीज मेण

## वापर

सफरचंदावर वर निसर्गत:च मेणाचं आवरण असते. फळातील बाष्प निघून जाऊन ती शुष्क होऊ नयेत यासाठी निसर्गत:च ही योजना केलेली असते. पूर्वी छत्रीला मेण लावत असत. मेण हे ज्वालाग्राही असल्याने ते वितळवताना खूप काळजी घ्यावी लागते. मेणबत्तीचा वापर काळजीपुर्वक करावा लागतो. तसेच शिवणाचा दोरा मेण लावलेला असे. यामुळे तो सुई मध्ये ओवणे सोपे होते.

## बाह्य दुवे

* मेण - महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश
# गुहा

अलाबामा अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने येथील एका गुहेचे अंतरंग
**गुहा** म्हणजे डोंगर अथवा भूगर्भातील मनुष्य उतरु/जाऊ शकेल इतपत मोठी निसर्गनिर्मित पोकळी. ह्या गुहाचे विविध प्रकार आहेत . निसर्गनिर्मित, मानवनिर्मित
# एच.जी. वेल्स

| एच. जी. वेल्स |
| --- |
|  |
| जन्म नाव |
हर्बर्ट जॉर्ज वेल्स |
| जन्म |
सप्टेंबर २१, १८६६ ब्रोमली, केंट, इंग्लंड |
| मृत्यू |
ऑगस्ट १३, १९४६ लंडन, इंग्लंड |
| राष्ट्रीयत्व |
इंग्लिश लोक  |
| कार्यक्षेत्र |
कादंबरीकार, इतिहासकार, पत्रकार, शिक्षक |
| साहित्य प्रकार |
विज्ञानकथा |
| प्रभाव |
डार्विनचा उत्क्रांतिवाद, राज्यशास्त्र, इतिहास, मार्क ट्वेन, मार्क शेली |
| प्रभावित |
इसाक असिमव |
| वडील |
जोसेफ वेल्स |
| आई |
साराह निल |
| पत्नी |
(१) इसाबेल वेल्स (२) ॲमी कॅथरीन रॉबिन्स |

हर्बर्ट जॉर्ज वेल्स आणि प्रसिद्ध फ्रेंच लेखक जुल्स व्हर्न हे दोघे विज्ञानकथेचे जनक म्हणून ओळखले जातात. दोघांनी केवळ कल्पनेने रंगवलेल्या अनेक वस्तू किंवा गोष्टी भविष्यात शोधल्या गेल्या आहेत, किंवा खऱ्या ठरल्या आहेत. एच.जी.वेल्स यांच्या कथा लहान मुलांपासून ते मोठ्या माणसांपर्यंत सगळ्यांनाच पसंत पडतील अशा आहेत.

हर्बर्ट वेल्स यांचा जन्म इंग्लंड देशातील केंट काउंटीमधल्या ब्रोमली या गावी दि. सप्टेंबर २१ १८६६ झाला. कनिष्ठ मध्यमवर्गातील जोसेफ वेल्स आणि सारा नील यांचे ते चौथे अपत्य. वडील जोसेफ हे आधी माळी काम करीत असत, काही काळानंतर हर्बर्टच्या जन्माआधी त्यांनी किराणा मालाचे एक छोटेसे दुकान सुरू केले तर आई सारा ही मोलकरीण म्हणून काम करून आपल्या कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालवीत असे. हर्बर्टचे शिक्षण कसेबसेच सुरू झाले. आपल्या कुटुंबाची ओढाताण दिसत असल्याने हर्बर्ट लहानपणी केंट विभागाकडून क्रिकेट खेळून चार पैसे मिळवीत. १८७४ साली एका छोट्या अपघातात त्यांचे पायाचे हाड मोडले, सक्तीच्या विश्रांती काळात वडिलांनी आणून दिलेल्या पुस्तकांमुळे वाचनाची आवड निर्माण झाली. त्यामुळे शाळेत अनेक शिष्यवृत्त्या मिळवून आपला शिक्षणाचा खर्च त्यांनी स्वतःच पेलला. पुढे १८९० साली विज्ञान विषयातील पदवी मिळाल्यानंतर त्यांना विज्ञान शिक्षक म्हणून नोकरी मिळाली.

शिक्षकी पेशा सोडून हर्बर्ट यांनी पत्रकार म्हणून पॉल मॉल गॅझेटमध्ये लेख, गोष्टी वगैरे लिहिण्याचे काम सुरू केले. त्यामुळे त्यांना प्रसिद्धी आणि पैसे मिळू लागले. १८९१ साली त्यांची चुलत बहीण इसाबेल वेल्सशी हर्बर्ट यांनी विवाह केला मात्र १८९४ साली तिला सोडून ॲमी कॅथरीन रॉबिन्स हिच्याशी लग्न केले. एच. जी. वेल्स हे आपल्या बायकोशी प्रामाणिक राहिले नाहीत, त्यांचे बऱ्याच मुलींशी संबंध होते. ॲमी रॉबिन्स मात्र शेवटपर्यंत (मृ. १९२७) हर्बर्टशी पूर्ण प्रामाणिक राहिली. दरम्यान एच. जी. वेल्स यांनी लिहिलेल्या पुस्तकांचा खप खूप होऊ लागला. त्यांनी लिहिलेल्या पुस्तकांचे युरोपातील सर्वच भाषांत भाषांतरे होऊ लागली.

पत्नीच्या निधनानंतर एच. जी. वेल्स यांनी राजकारणात प्रवेश केला, तेथे मात्र ते अयशस्वी ठरले. जागतिक महायुद्धामुळे झालेली प्रचंड हानी पाहून हर्बर्ट खचून गेले, निराशावादी बनले. दि. ऑगस्ट १३ १९४६ रोजी मधुमेह किंवा यकृताच्या कर्क रोगाने त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या आजाराविषयी निश्चित माहिती मिळू शकली नाही.

---

## साहित्य निर्मिती

एच. जी. वेल्स यांची द टाइम मशीन, द इन्व्हिझिबल मॅन, द फर्स्ट मेन ऑन द मून, द वॉर ऑफ द वर्ल्ड्स, आउटलाइन ऑफ हिस्टरी, द सायन्स ऑफ लाइफ, द आयलंड ऑफ डॉ. मोरू, व्हेन द स्लीपर वॉक्स, इ. पुस्तके विशेष गाजलेली आहेत. याशिवाय, वेल्स यांची एकूण १०० च्या वर पुस्तके, लेख , पत्रके, वगैरे प्रकारचे लिखाण प्रसिद्ध आहे. त्यांच्या काही पुस्तकांतील कथानकांवर चित्रपटही निघाले आहेत.
# २०२० अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष निवडणूक

|  |
| --- |
|
← २०१६          **२०२०**           २०२४ → |
| मतदानाची तारीख |
नोव्हेंबर ३ |
| राष्ट्राध्यक्षीय निवडणूक |
| **इलेक्टोरल मते** |
|  |
|
२०१०च्या जनगणनेनुसारचा २०२०मधील इलेक्टोरल नकाशा |
| सेनेट निवडणूक |
| लढविलेल्या जागा |
१०० पैकी ३५ जागा (३३ या खेपेच्या अधिक २ विशेष निवडणुका) |
| बदल |
-१ |
|  |
|
२०२०च्या सेनेट निवडणुका (जॉर्जियातील दोन्ही जागा रिंगणात आहेत)
     डेमोक्रॅट पदस्थ      रिपब्लिकन पदस्थ      निवृत्त होणारा डेमोक्रॅट पदस्थ      निवृत्त होणारा रिपब्लिकन पदस्थ |
| प्रतिनिधीगृह निवडणूक |
| लढविलेल्या जागा |
सगळे ४३५ सदस्य सहा मतदानहक्क नसलेले सदस्य |
| बदल |
-५ |
|  |
|
२०२० अमेरिकन प्रतिनिधीगृहाचा निवडणूक नकाशा
     डेमोक्रॅट पदस्थ      रिपब्लिकन पदस्थ      निवृत्त होणारा डेमोक्रॅट पदस्थ      निवृत्त होणारा रिपब्लिकन पदस्थ      निवृत्त होणारा लिबर्टारियन पदस्थRetiring Libertarian incumbent |
| गव्हर्नर निवडणूक |
| लढविलेल्या जागा |
१३ (११ राज्ये, २ प्रांत) |
|  |
|
२०२०मधील अमेरिकेतील गव्हर्नरांच्या निवडणुका
     डेमोक्रॅट पदस्थ      रिपब्लिकन पदस्थ      निवृत्त होणारा डेमोक्रॅट पदस्थ      निवृत्त होणारा रिपब्लिकन पदस्थ      न्यू प्रोग्रेसिव्ह पदस्थ      मुदत संपल्यामुळे निवृत्त हणारा पदस्थ |

**२०२० अमेरिकन अध्यक्षीय निवडणूक** ही अमेरिकेचा ४६वा राष्ट्राध्यक्ष निवडण्यासाठीची निवडणूक होती. अमेरिकेचा राष्ट्राध्यक्ष निवडणारी ही ५९वी चतुर्वार्षिक निवडणूक मंगळवार, नोव्हेंबर ३, इ.स. २०२० रोजी घेण्यात आली.

या निवडणूकांत कोणत्याही पक्षास उमेदवार उभे करण्यास मुभा असली तरी मुख्यत्वे लढत डेमॉक्रॅटिक पक्ष आणि रिपब्लिकन पक्षाच्या उमेदवारांत होते. डेमोक्रॅटिक पक्षाच्या ज्यो बायडेन यांनी डॉनल्ड ट्रम्प यांचा २९०-२१७ असा इलेक्टोरल मताधिक्याने पराभव केला. बायडेन यांना सुमारे ७ कोटी ८० लाख तर ट्रम्प यांना सुमारे ७ कोटी २६ लाख मते मिळाली.

अनेक राज्यांतील सुरुवातीच्या मतमोजणीनंतर बायडेन यांना मताधिक्य मिळत असलेले दिसूनही ट्रम्प यांनी हा निकाल मंजूर करण्यास नकार दिला. काही राज्यांमध्ये पुनर्मोजणी झाल्यावर बायडेन जिंकल्याचे निश्चित झाले. इलेक्टोरल कॉलेजमध्ये १४ डिसेंबर, २०२० रोजी मतदान होउन या निकालांवर शिक्कामोर्तब होईल.

## प्रमुख उमेदवार

### डेमोक्रॅटिक पक्ष

डेमोक्रॅटिक पक्षातर्फे ज्यो बायडेन ही निवडणूक लढले.

## उमेदवार

#### माघार घेतलेले उमेदवार

### रिपब्लिकन पक्ष

रिपब्लिकन पक्षातर्फे डॉनल्ड ट्रम्प ही निवडणूक लढले. ज्यो बायडेन यांच्याविरुद्ध हरल्याने ट्रम्प हे २८ वर्षांनंतर जॉर्ज एच.डब्ल्यू. बुश नंतर पहिलेच एकमुदती राष्ट्राध्यक्ष झाले.

## उमेदवार

#### माघार घेतलेले उमेदवार

## संदर्भ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील २०१६ | **अमेरिकेच्या अध्यक्षीय निवडणुका२०२०** | पुढील २०२४ |
# डॉज बॉल

डॉजबॉल खेळताना खेळाडू
**डॉज बॉल** हा एक मैदानी खेळ आहे. या खेळात फूटबॉलचा चेंडू वापरला जातो.

## क्रीडांगण

* ३६० मीटर त्रिज्येचे वर्तुळ.

## खेळाचे स्वरूप व नियम

दोन्ही संघाचे प्रत्येकी ११ खेळाडू असतात - यांपैकी ९ खेळाडू प्रत्यक्ष सामन्यात उतरवले जातात, तर २ खेळाडू राखीव असतात.

डॉज बॉल सामन्यात प्रत्येकी ५ मिनिटांचे ४ डाव असतात. दोन डावांच्या मध्ये ५ मिनीटांची विश्रांती असते. नाणेफेक जिंकणारा संघ आक्रमण किंवा संरक्षण याची निवड करतो. आक्रमण करणारे खेळाडू वर्तुळाच्या कडेवर समान अंतरावर उभे असतात. संरक्षक संघातील ३ खेळाडू मैदानात येतात. खेळ सुरू झाल्याबरोबर आक्रमण करणारे खेळाडू संरक्षक खेळाडूस चेंडूने मारण्याचा प्रयत्न करतात. अशा प्रयत्नात चेंडू जमिनीस न लागता सरळ संरक्षक खेळाडूच्या गुडघ्याच्या वर लागल्यास संरक्षक खेळाडू बाद होतो. ३-३ च्या गटाने संरक्षक खेळाडू खेळतात. प्रत्येक बाद खेळाडूमागे आक्रमक संघास १ गुण मिळतो. प्रत्येक संघ दोन वेळा आक्रमण व दोन वेळा संरक्षण करतो. सर्वाधिक गुण मिळविणारा संघ सामन्यात विजयी ठरतो.
# ९ मॅन फुटबॉल

Nine-man football; ९ मॅन फुटबॉल; فوتبال ۹ نفره; American football variant; American football variant

**९ मॅन फुटबॉल**| American football variant |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q7038257  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |
# ऑस्टस

**ऑस्टस** हा अमेरिकन फुटबॉल सदृश खेळ आहे. याचे नियम ऑस्ट्रेलियन फुटबॉल आणि अमेरिकन फुटबॉलच्या नियमांचे मिश्रण आहे. दुसऱ्या महायुद्धा दरम्यान ऑस्ट्रेलियात असलेल्या अमेरिकन सैनिकांनी स्थानिक खेळाडूंशी फुटबॉल खेळताना हा खेळ उद्भवला.
# सामोआ रूल्स

Samoa Rules; सामोआ रूल्स; Samoan game; Samoan game

**सामोआ रूल्स**निपात करा| Samoan game |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * ball game
 |
|

| निपात कराअधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q7409912  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**सामोआ रुल्स** हा सामोआमध्ये खेळला जाणारा ऑस्ट्रेलियन फुटबॉलचा एक प्रकार आहे. यातही प्रत्येकी १५ खेळाडू भाग घेतात.

## संदर्भ आणि नोंदी
# क्नापन

クナパン; Cnapan; Cnapan; cnapan; क्नापन; medival football; medival football

**क्नापन**निपात करा| medival football |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * ball game
 |
|

| निपात कराअधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q3406488  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**क्नापन** वेल्समध्ये खेळला जाणारा फुटबॉलचा एक प्रकार होता. हा मुख्यत्वे वेल्सच्या पश्चिम भागात असलेल्या कारमार्थेनशायर, केरेडिजन आणि पेंब्रोकशायर या काउंट्यांमध्ये खेळला जायचा.

## संदर्भ आणि नोंदी
# हार्पस्टम

harpastum; harpastum; гарпастум; हार्पस्टम; Harpaston; harpastum; هارپاستوم; 古希臘足球; Harpastum; ハルパストゥム; Harpastum; Harpastum; Harpastum; harpastum; Ігра з м'ячем у Стародавньому Римі; Harpastum antiquum; harpastum; harpastum; Harpastum; 하르파스툼; Harpastum; Harpastum; Harpastum; harpastum; gioco atletico praticato dagli antichi romani; rögbire hasonlító labdajáték; древнеримская игра с мячом; ball game played in the Roman Empire; jogo atlético praticado por antigos romanos; ball game played in the Roman Empire; sport collectif antique; antiguo juego de pelota en la era romana; Roma imparatorluğu'nda yaygın ve en popüler takım oyunlarından biri.; гарпастум (игра); harpaston; Harpustum

**हार्पस्टम**| ball game played in the Roman Empire |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * खेळ
 |
| उपवर्ग | * handball sports
 |
| स्थान | * प्राचीन रोम
 |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q764427  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**हार्पस्टम** हा रोमन साम्राज्यात खेळला जाणारा चेंडूचा खेळ होता.
# ब्रूमबॉल

Broomball; ballon-balai; Брумбол; ब्रूमबॉल; Broomball; Broomball; برومبال; 扫帚球; Broomball; Metlomet; ブルームボール; broomball; Broomball; Брумбол; 브룸볼; Broomball; Broomball; Süpürge topu; Luutapallo; Deporte de invierno; sport sur glace; Спортивная игра на льду; winter team sport; Eishockey mit einem Ball statt eines Pucks; 조직적인 경쟁 겨울 스포츠 및 공 스포츠; winter team sport; Esporte; тимски спорт; broomball; Bromball; Broomball; Broomball on ice; Balai-ballon Sur Glace; Balai-ballon sur glace; ballon sur glace; Московский брумбол; Broomball

**ब्रूमबॉल**निपात करा| winter team sport |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| उच्चारणाचा श्राव्य | फ्रेंच भाषा |
| उपवर्ग | * ball game
* सांघिक खेळ
 |
| स्थान | * कॅनडा
 |
| अधिकृत संकेतस्थळ |
|

| निपात कराअधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q990637  |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**ब्रूमबॉल** हा आइस हॉकीसदृश खेळ आहे. हा मुख्यत्वे कॅनडात खेळला जातो.
# १,००,००,००,००० (संख्या)

*हे सुद्धा पहा: खर्व*

|

| ९९९९९९९९९ | → १००००००००० →  | १००००००००१ |
| --- | --- | --- |

 |
| --- | --- | --- | --- |
|
 --संख्या - पूर्णांक-- १०० १०१ १०२ १०३ १०४ १०५ १०६ १०७ १०८ १०९ १०१० |
| **अक्षरी** |
एक अब्ज |
|  **हेक्साडेसिमल** |
३B९ACA००१६ |

 १,००,००,००,००० - एक अब्ज    ही एक संख्या आहे, ती ९९,९९,९९,९९९  नंतरची आणि  १,००,००,००,००१  पूर्वीची नैसर्गिक संख्या आहे.  इंग्रजीत:
1000000000 - One billion बिलियन.
अब्जम्‌

* १ अब्ज = १,००,००,००,०००
* अर्बुद - १०,००,००,००० एक हजार लाख,दहा कोटी

**अब्ज** ही दोन भिन्न परिभाषा असलेली एक संख्या आहे:

* १०,००,००,०००, म्हणजे एक हजार दशलक्ष, किंवा (१० चा नववा घात ), ब्रिटिश आणि अमेरिकन दोन्ही इंग्रजी भाषांमध्ये याचा अर्थ सारखाच घेतला जातो. याला लघु प्रमाण म्हणतात
* १०,००,००,००,००,००० म्हणजेच दहा लाख दशलक्ष किंवा 10 (१० चा बारावा घात) दीर्घ प्रमाणात परिभाषित केल्याप्रमाणे. हा लघुपट अब्जांपेक्षा एक हजार पट मोठा आहे आणि शॉर्ट स्केल ट्रिलियनच्या समतुल्य आहे. याला दीर्घ प्रमाण म्हणतात.

अमेरिकन इंग्रजीने फ्रेंचकडून शॉर्ट स्केल परिभाषा स्वीकारली. १९७४ पर्यंत युनायटेड किंगडमने दीर्घ प्रमाणातील अब्ज वापरला, जेव्हा सरकारने अधिकृतपणे शॉर्ट स्केलवर स्विच केले होते, परंतु १९५० च्या दशकापासून आधीपासूनच तंत्रज्ञानाचे लेखन आणि पत्रकारितेमध्ये लघु प्रमाणातील अब्ज याचा वापर वाढत चालला होता ; यूकेमध्ये अद्यापही दीर्घ प्रमाण परिभाषा वापरण्यात येत आहे.

इतर देश बिलियन(*अब्ज )* हा शब्द वापरतात आणि ते एकतर दीर्घ प्रमाणात किंवा लघु प्रमाणात दर्शवितात. तपशीलांसाठी, (Long and short scales – Current usage.)

*मिलियार्ड*, एक हजार दशलक्षसाठी आणखी एक संज्ञा, अजूनही कधीकधी इंग्रजीमध्ये आढळते आणि बहुतेक इतर युरोपियन भाषांमध्येही ती आढळून येते. उदाहरणार्थ, बल्गेरियन, कॅटलानियन, क्रोएशियन, झेक, डॅनिश, डच, फिनिश, फ्रेंच, जॉर्जियन, जर्मन, हिब्रू (आशिया), हंगेरियन, इटालियन, नॉर्वेजियन, पोलिश, पोर्तुगीज, रोमानियन, रशियन, सर्बियन, स्लोव्हाक, स्लोव्हेनियन, स्पॅनिश, स्वीडिश, तुर्की आणि युक्रेनियन - *मिलियार्ड,* (किंवा संबंधित शब्द) लघु प्रमाणासाठी आणि *अब्ज* (किंवा संबंधित शब्द) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरतात. या भाषांसाठी *बिलियन* हा आधुनिक इंग्रजी *बिलियन* (अब्जांपेक्षा) हजारपट मोठा आहे. तथापि, रशियन भाषेत, *मिलियार्ड* (миллиард) लघु प्रमाणासाठी वापरला जातो, तर *ट्रिलियन* (триллион) दीर्घ प्रमाणासाठी वापरला जातो.

## प्रतिशब्द

* इंग्लिश - बिलियन
* गुजराती - अबज
* हिंदी भाषा - अरब

## गुणधर्म

संख्येवरील क्रिया| संख्या (x) | गुणाकार व्यस्त (१/x) | वर्गमूळ (√x) | वर्ग (x२) | घनमूळ (३√x) | घन (x३) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| १००००००००० | १०-९ | ३१६२२.७७६६०१६८३८ | १०१८ | ९९९.३०९४६३००२५८९ | १०२७ |

* १००००००००० =  १०९
* एक अब्ज म्हणजे १०० कोटी
* एस.आय. उपसर्ग (SI prefix) = giga गीगा

## हे सुद्धा पहा

* संख्या
* अंक
* अंकगणित
* गणित

अब्जम्‌

## संदर्भ
# द लंडन गॅझेट

लंडन गॅझेट
**द लंडन गॅझेट** ब्रिटिश सरकारचे अधिकृत वर्तमानपत्र आहे व ते यूके मधील एक मान्यताप्राप्त वर्तमानपत्र आहे.हे एक सर्वात जुने इंग्रजी वर्तमानपत्र असल्याचा दावा करण्यात येतो कारण त्याचे प्रथम प्रकाशन ७ नोव्हेंबर १६६५ला ऑक्सफर्ड गॅझेट म्हणून करण्यात आले होते.;

## संदर्भनोंदी
# लघुपट

काही मिनिटांच्या माहितीपटाला किंवा चित्रपटाला **लघुपट** (शॉर्ट फिल्म) असे म्हणतात.

स्थानिक पातळीपासून ते जागतिक पातळीपर्यंत सर्व विषयांना स्पर्श करण्याची ताकद बाळगणारे लघुपट हे एक प्रभावी माध्यम आहे. एखादा विषय कमीतकमी वेळात प्रेक्षकांसमोर मांडण्याचे कसब ह्या लघुपटातून करता येते. ३ ते ४ लघुपटांची एकत्र सांगड घालून एखादा सिनेमा होऊ शकतो. आंतरराष्ट्रीय लघुपट महोत्सवांमार्फत अनेक भारतीय संकल्पना-विचार जगाच्या कानाकोपऱ्यांत पोहचू लागले आहेत.

शेअरिंग, पर्सनल एक्स्प्रेशन, टेक्नॉलॉजी या सर्वांचा उपयोग करून आपले छोटे छोटे अनुभव व्हिज्युअल माध्यमातून व्यक्त आणि शेअर करण्यासाठी प्रत्येकाच्या मनात एक ‘शॉर्ट फिल्म’ तयार होत असते. तशी ‘शॉर्ट फिल्म’ प्रत्यक्षात बनवणे ही गोष्ट ‘डिजिटल तंत्रज्ञान आल्यामुळे तांत्रिक दृष्ट्या सोपी झाली आहे. डिजिटल माध्यमे सर्वांच्याच हाताशी सहजगत्या उपलब्ध झाल्याने शॉर्ट फिल्म अर्थात लघुपट तयार करण्याकडे तरुण कलावंतांचा ओढा वाढला. छोटासा प्रसंग, घटना घेऊन त्याची सूत्रबद्ध पटकथा तयार करायची आणि मनाजोगते सादरीकरण करायचे असे प्रयोग हौशी कलावंत करतात. या ताकदवान माध्यमाचा अभ्यास करून ही कला विकसित करणाऱ्यांची संख्या हळूहळू वाढत गेली. लघुपटाच्या माध्यमातून सामाजिक उपक्रम राबवले जाते

लघुपटांकडे संस्कारपट म्हणून बघितले जाते. लघुपटाच्या माध्यमातून सामाजिक प्रश्न मांडले जातात. लघुपटातून मानवी विकासाच्या टप्प्यातील वेगवेगळ्या सामाजिक समस्या व त्याची हाताळणी दाखवता येते. मात्र त्यासाठी या लघुपटाकडे बघण्याचा प्रेक्षकांचा दृष्टिकोन बदलून त्यांना एक व्हिजन देण्याची गरज आहे. 'चेन्नई एक्सप्रेस' तसेच "धूम" सारख्या चित्रपटांना भरभरून देणारा प्रेक्षक लघुपटाकडे वळत नाही. कारण लघुपटाला करमणूक मुल्य नसून फक्त प्रबोधन मूल्य असते, अशी समजूत आहे. ह्या सर्व समजुतींना छेद द्यावा, लघुपटांच्या माध्यमातून दैनंदिन जगण्यातील अनेक समस्या अधिक प्रकर्षांने लोकांपुढे आणाव्या आणि प्रेक्षकांचे मनोरंजनातून समाज प्रबोधन घडावे यासाठी ’माय मुंबई लघुपट महोत्सवा’त दाखविले गेलेले लघुपट साम टीव्हीच्या "शोर्ट फिल्म-शो केस" ह्या कार्यक्रमात ’युनिव्हर्सल मराठी’कडून दाखविले जातात. ह्या कार्यक्रमाचे प्रक्षेपण दर रविवारी सकाळी ११ वाजता आणि पुनःप्रक्षेपण रात्री ११:३० वाजता होत असते. माहितीपटांसाठी व्यासपीठ ठरलेला डॉक्युमेंट्री शोकेस हा कार्यक्रम रविवारी संध्याकाळी ५:३० वाजता आणि रात्री ११ वाजता प्रक्षेपित केला जातो. अभिनयाशी कोणताही संबंध नसलेला "सुज्ञ" रसिक प्रेक्षक घडायचा असेल तर असा कार्यक्रम होणे ही केवळ गरज नाही तर ती सांस्कृतिक तहान आहे. भाषा हे संवादाचे माध्यम आहे. ही भाषिक ओळ पुसून तो एक भावनिक आविष्कार करण्याची ताकद अशा कार्यक्रमात असते. लेखक, दिग्दर्शक, अभिनेता यांच्यापासून ते एका सिनेमाच्या निमित्ताने जी माणसे आपलं सर्वस्व पणाला लावून एखादा सिनेमा प्रेक्षकांसमोर ठेवतात तो जर रसिकतेने पाहिलाच गेला नाही तर त्याचा अर्थ पोहोचत नाही. मानवी भावनांचा कल्लोळ ते ज्वलंत सामाजिक प्रश्न अशा भिन्न विषयांवरचे लघुपट ह्यात पहावयास मिळतील आणि चित्रपट रसिक प्रेक्षकांसाठी साठी ही भाषा, भावना, अभिव्यक्ती यांचा पूल सांधणारी नांदी ठरेल ह्यात मुळीच शंका नाही.

लघुपटांचे महोत्सव दरवर्षी साजरे होतात. त्यापैकी काही लघुपट महोत्सवांची वेब साईट खाली दिल्या आहेत. सोलापूर सोलापूर जिल्ह्यामध्ये लघुचित्रपट कार्यशाळा दरवर्षी आयोजित केली त्यामध्ये उत्तम दिग्दर्शकांना प्रोत्साहन मिळते
< Archived 2019-11-21 at the वेबॅक मशीन.>

www.piffindia.com