Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इ.स. १९७३

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९५० चे - १९६० चे -  **१९७० चे** - १९८० चे - १९९० चे |
| **वर्षे**: |  १९७० - १९७१ - १९७२ -  **१९७३** - १९७४ - १९७५ - १९७६ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १७ - फिलिपाईन्सने फर्डिनांड मार्कोसला आजन्म अध्यक्ष घोषित केले.
* जानेवारी २७ - १९७३चा पॅरिसचा तह. व्हियेतनाम युद्ध अधिकृतरीत्या समाप्त.
* फेब्रुवारी ९ - बिजु पटनायक ओडिशाच्या मुख्यमंत्रीपदी.
* फेब्रुवारी २१ - इस्रायेलच्या लढाउ विमानांनी लिब्याचे नागरी विमान पाडले. १०८ ठार.
* मार्च ३ - भारताच्या ओडिशा राज्यात राष्ट्रपती राजवट.
* मे ८ - अमेरिकेच्या दक्षिण डाकोटा राज्यातील वुन्डेड नी येथील मूळ अमेरिकन व्यक्तिंचा ७१ दिवस चाललेला वेढा बिनशर्त शरणागती नंतर उठला.
* जून २६ - सोवियेत संघातील प्लेसेत्स्क कॉस्मोड्रोम या उपग्रह प्रक्षेपणतळावर कॉसमॉस ३-एम. प्रकारच्या रॉकेटचा स्फोट. ९ ठार.
* जुलै १० - बहामाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* जुलै १० - पाकिस्तानने बांगलादेशचे स्वातंत्र्य मान्य केले.
* जुलै ११ - ब्राझिलचे बोईंग ७०७ प्रकारचे विमान पॅरिस ओर्लि विमानतळावर कोसळले. १३४ पैकी १२३ प्रवासी ठार.
* जुलै २० - केन्याच्या अर्थमंत्री ज्युलियस कियानोने जाहीर केले की देशातील एशियन लोकांचे उद्योग-धंदे वर्षअखेरीस सक्तीने बंद करण्यात येतील.
* जुलै २० - पेलेस्टाईनच्या दहशतवाद्यांनी जपान एरलाइन्सचे विमान पळवून दुबईला नेले.
* जुलै २५ - सोव्हिएत संघाचे मार्स ५ हे अंतराळयान प्रक्षेपित.
* जुलै ३१ - डेल्टा एरलाइन्सचे विमान बॉस्टनच्या लोगन आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर उतरत असताना कोसळले. ८९ ठार.
* डिसेंबर १ - पापुआ न्यू गिनीला ऑस्ट्रेलियापासून स्वातंत्र्य.

## जन्म

* जानेवारी २ - जॉन बेनॉ, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* मार्च ११ - केनेडी ओटिएनो, केन्याचा यष्टिरक्षक क्रिकेट खेळाडू, इ.स. १९९६ मधील क्रिकेट विश्वचषकात ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध सहभाग.
* एप्रिल २४ - सचिन तेंडुलकर, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट ८ - शेन ली, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २८ - कॅथ्रिन लेंग, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* सप्टेंबर २८ - कॉलिन स्टुअर्ट, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ३ - नीव्ह कॅम्पबेल, केनेडीयन अभिनेत्री.
* ऑक्टोबर २९ - ऍडम बाचर, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* जानेवारी ८ - नारायण भिकाजी परुळेकर ऊर्फ नानासाहेब परुळेकर, मराठी पत्रकार.
* जानेवारी २२ - लिंडन बी. जॉन्सन , अमेरिकेचे ३६ वे अध्यक्ष
* मार्च ६ - पर्ल बक, अमेरिकन लेखिका.
* एप्रिल ८ - पाबलो पिकासो, स्पॅनिश चित्रकार
* एप्रिल २१ - आर्थर फॅडेन, ऑस्ट्रेलियाचा तेरावा पंतप्रधान.
* मे २ - दिनकर केशव बेडेकर, मराठी समीक्षक आणि विचारवंत.
* जून ५ - माधव सदाशिव गोळवलकर, भारतीय हिंदुराष्ट्रवादी, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक.
* जून ९ - एरिक फॉन मॅनस्टाईन, दुसऱ्या महायुद्धातील जर्मन सेनानी.
* जुलै २५ - लुई स्टीवन सेंट लोरें, कॅनडाचा १२वा पंतप्रधान.
* ऑगस्ट ६ - फुलजेन्सिओ बॅटिस्टा, क्युबाचा हुकुमशहा
* ऑगस्ट ७ - जॅक ग्रेगरी, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर १ - डेव्हिड बेन गुरियन , इस्त्रायलचे पहिले पंतप्रधान.
# मार्च १६

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  **मार्च २०२६** | >> |
| सो | मं | बु | गु | शु | श | र |
|  |  |  | १ | २ | ३ | ४ |
| ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
| १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ |
| १९ | २० | २१ | २२ | २३ | २४ | २५ |
| २६ | २७ | २८ | २९ | ३० | ३१ |

मार्च १६ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील **७५ वा** किंवा लीप वर्षात **७६ वा** दिवस असतो.

## ठळक घटना

### बारावे शतक

* ११९० - ख्रिश्चनधर्मीयांनी इंग्लंडच्या यॉर्क शहरात ज्यू व्यक्तींचे सक्तीने धर्मांतर सुरू केले. धर्मांतर न करून घेणाऱ्यांना मृत्युदंड दिला गेला. अनेक ज्यूंनी ख्रिश्चन होण्यापेक्षा आत्महत्त्या करणे पसंत केले.

### सोळावे शतक

* १५२१ - फर्डिनांड मॅगेलन जगप्रदक्षिणा करीत फिलिपाईन्सला पोचला

### एकोणिसावे शतक

* १८१५ - विल्यम पहिल्याने स्वतःला नेदरलॅंड्सचा राजा घोषित केले.
* १८१८ - कांचा रायादाची लढाई - होजे दि सान मार्टिनच्या स्पॅनिश सैन्याने चिलीचा पराभव केला.

### विसावे शतक

* १९२६ - रॉबर्ट गॉडार्डने पहिले द्रव-इंधनचालित रॉकेट प्रक्षेपित केले.
* १९४५ - दुसरे महायुद्ध - रॉयल एर फोर्सने तुफानी बॉम्बफेक करून जर्मनीच्या वुर्झबर्ग शहराचा २० मिनीटांत विनाश केला.
* १९६२ - १०७ प्रवासी असलेले सुपर कॉन्स्टेलेशन प्रकारचे विमान पॅसिफिक महासागरात गायब झाले.
* १९६३ - बाली बेटावरील माउंट अगुंग या ज्वालामुखीचा उद्रेक. ११,००० ठार.
* १९६८ - व्हियेतनाम युद्ध-माय लाईची कत्तल - अमेरिकेच्या सैन्याने ३५० ते ५०० व्हियेतनामी नागरिकांची हत्या केली.
* १९६९ - व्हेनेझुएलाच्या माराकैबो विमानतळावर डी.सी. ९ प्रकारचे विमान उड्डाण करताच कोसळले. १५५ ठार.
* १९७६ - युनायटेड किंग्डमच्या पंतप्रधान हॅरोल्ड विल्सनने राजीनामा दिला.
* १९७८ - तेलवाहू जहाज अमोको कॅडिझ फ्रांसच्या किनाऱ्याजवळ खडकांवर आदळले. काही वेळाने या प्रचंड जहाजाचे दोन तुकडे झाले.
* १९८८ - इराकने हलाब्जा या कुर्दिस्तानमधील शहरावर विषारी वायुने हल्ला केला. हजारो मृत्युमुखी.
* १९९३ - अमेरिकेच्या पूर्व किनाऱ्यावर प्रचंड हिमवादळ. १८४ ठार.
* १९९५ - अमेरिकेच्या मिसिसिपी राज्याने अधिकृतरीत्या गुलामगिरीची प्रथा बेकायदा ठरवली.
* १९९८ - दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात ज्यूंचे शिरकाण सुरू असताना त्याविरुद्ध आवाज न उठवल्याबद्दल पोप जॉन पॉल दुसऱ्याने ख्रिश्चन धर्मीयांच्या वतीने जाहीर माफी मागितली.

### एकविसावे शतक

* २००५ - सम्राट कनिष्क या एर इंडियाच्या विमानावर बॉम्बहल्ला करून ३२९ प्रवासी व कर्मचाऱ्यांना मारल्याच्या आरोपातून रिपुदमनसिंग मलिक व अजायबसिंग बागरी यांची कॅनडाच्या न्यायालयाने सुटका केली.
* २००७ - २००७ च्या विश्वचषक स्पर्धेत दक्षिण आफ्रिकेच्या हर्शल गिब्सने नेदरलॅंड्सच्या डान व्हान बुंगेच्या एका षटकात ६ षटकार मारले. हा विश्वचषक तसेच एकदिवसीय सामन्यांच्या इतिहासातील उच्चांक आहे.

## जन्म

* १७५१ - जेम्स मॅडिसन, अमेरिकेचा चौथा राष्ट्राध्यक्ष.
* १७८९ - गेऑर्ग झिमॉन ओम, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ.
* १८०० - निंको, जपानी सम्राट.
* १८७७ - मोहम्मद रझा शाह पेहलवी, इराणचा शहा.
* १९४१ - रॉबर्ट ग्वेई, कोटे दि'आयव्होरचा हुकुमशहा.
* १९५९ - जेन्स स्टोल्टेनबर्ग, नॉर्वेचा पंतप्रधान.

## मृत्यू

* ४५५ - व्हॅलेन्टिनियन तिसरा, रोमन सम्राट.
* १६७४ - महाराणी काशीबाई (छत्रपती शिवरायांची राणी)
* १९४५ - गणेश दामोदर सावरकर.

## प्रतिवार्षिक पालन

* राष्ट्रीय लसीकरण दिन

## बाह्य दुवे

* बीबीसी न्यूजवर मार्च १६ च्या विशेष घटना (इंग्रजी मजकूर)

मार्च १४ - मार्च १५ - मार्च १६ - मार्च १७ - मार्च १८ - (मार्च महिना)
# बर्मा रोड

Carretera de Birmania; বার্মা রোড; route de Birmanie; Burmanska cesta; strada di Birmania; Burmaveien; Бирманская дорога; बर्मा रोड; Burmastraße; Estrada da Birmânia; Birma Vojo; جاده برمه; 滇缅公路; Burmavejen; Burmanska cesta; ビルマ公路; Burmavägen; דרך בורמה; Barmská cesta; Droga Birmańska; Бірманська дорога; Birmaweg; Đường Miến Điện; Jalan Raya Burma; ถนนพม่า; 버마 로드; Burma Road; طريق بورما; Barmská cesta; Бирмански път; jalan di Myanmar; כביש במיאנמר; weg in Myanmar; дорога, соединяющая Мьянму с Китаем; road in Myanmar; Straße in China; road in Myanmar; bóthar i Maenmar; 连接中国和缅甸的国际公路; silnice v Myanmaru

**बर्मा रोड**| road in Myanmar |
| **माध्यमे अपभारण करा** |
|  विकिपीडिया |
| प्रकार | * रस्ता
 |
| स्थान | * म्यानमार
 |
| पासून वेगळे आहे | * Burma Road
 |
|

| अधिकार नियंत्रण |
| --- |
|  Q478684  एलसीसीएन ओळखण: sh2002012853  U.S. National Archives Identifier: 10044598 J9U ID: 987007532872705171 |
| * अनुनादक
* टिप्पणी
* Wikidocumentaries
* KML file
* चित्रित शोध
 |

 |
|  |

**बर्मा रोड** हा म्यानमार (पूर्वीचा बर्मा) आणि चीन यांना जोडणारा एक ऐतिहासिक महामार्ग आहे. दुसऱ्या महायुद्धादरम्यान चीनला लष्करी रसद पुरवण्यासाठी या मार्गाचा वापर करण्यात आला होता. हा रस्ता चीनमधील कुनमिंग शहराला म्यानमारमधील लॅशिओ शहराशी जोडतो.

## इतिहास आणि बांधकाम

जपानने चीनवर आक्रमण केल्यानंतर चीनचे सागरी मार्ग बंद झाले होते. त्यामुळे ब्रिटिश आणि अमेरिकेची मदत चीनपर्यंत पोहोचवण्यासाठी जमिनीवरून मार्ग असणे आवश्यक झाले होते.

या रस्त्याचे बांधकाम १९३७ मध्ये सुरू झाले आणि १९३८ मध्ये पूर्ण झाले. सुमारे २,००,००० चिनी मजुरांनी हा रस्ता डोंगरदऱ्यांमधून हाताने खोदला होता. हा रस्ता अतिशय उंच डोंगररांगा आणि घनदाट जंगलांतून जातो. हिमालयीन डोंगररांगांमधील कठीण चढ आणि तीव्र वळणामुळे हा रस्ता जगातील सर्वात धोकादायक रस्त्यांपैकी एक मानला जात असे.

## दुसऱ्या महायुद्धातील महत्त्व

दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात जेव्हा जपानने चीनचा पूर्व भाग व्यापला होता, तेव्हा बर्मा रोड हा चीनसाठी जीवनरेखा ठरला. अमेरिकेने पाठवलेले ट्रक, दारूगोळा आणि औषधे या मार्गावरून चीनमध्ये पोहोचवली जात होती.

१९४२ मध्ये जपानने बर्मा (म्यानमार) जिंकून घेतल्यावर हा रस्ता बंद झाला. यामुळे दोस्त राष्ट्रांना चीनला मदत पुरवण्यासाठी हिमालयावरून विमाने उडवावी लागली.

त्याचवेळी बर्मा रोड पुन्हा सुरू करण्यासाठी जनरल जोसेफ स्टिलवेल यांच्या नेतृत्वाखाली आसाममधून एक पर्यायी रस्ता बांधला गेला. याला *लेडो रोड* किंवा स्टिलवेल रोड असे नाव आहे. १९४५ मध्ये हे दोन्ही रस्ते जोडून पुन्हा एकदा रसद पुरवठा सुरू झाला.

## भौगोलिक वैशिष्ट्ये

हा रस्ता एकूण ७१७ मैल लांब आहे. यातील रस्ते बांधणीचे कौशल्य आजही वाखाणले जाते. विशेषतः यातील २४ झिगझॅग किंवा उलट-सुलट वळणे ही रस्तेबांधणीचा एक उत्कृष्ट नमुना मानले जातात. हा रस्ता मेकाँग आणि सालवीन यांसारख्या मोठ्या नद्यांच्या खोऱ्यातून जातो.

## सद्यस्थिती

आजही या रस्त्याचे काही भाग वापरात आहेत. चीनने आपल्या बाजूच्या रस्त्याचे रुंदीकरण करून तो आधुनिक महामार्गात रूपांतरित केला आहे. म्यानमारमधील भाग दुर्गम असल्यामुळे रस्ता फारसा वापरात नसला तरी आजही तिथे जुन्या खुणा आढळतात. हा रस्ता आता पर्यटन आणि ऐतिहासिक वारसा म्हणून ओळखला जातो.

## हे सुद्धा पहा

* दुसरे महायुद्ध
* चीन-जपान युद्ध
* लेडो रोड (स्टिलवेल रोड)
* म्यानमारचा इतिहास

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

* नॅशनल जिओग्राफिक - बर्मा रोडचा इतिहास
* हिस्टरी डॉट कॉम - बर्मा रोड
# इ.स. ७००

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे १ ले सहस्रक |
| **शतके:** |  ७ वे शतक -  **७ वे शतक** - ८ वे शतक |
| **दशके:** |  ६८० चे - ६९० चे -  **७०० चे** - ७१० चे - ७२० चे |
| **वर्षे**: |  ६९७ - ६९८ - ६९९ -  **७००** - ७०१ - ७०२ - ७०३ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## महत्त्वाच्या घटना आणि घडामोडी

## जन्म

* पोप पॉल पहिला.
* पोप एड्रियान पहिला.

## मृत्यू

## शोध

## निर्मिती

## समाप्ती