Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ऑस्कर वाइल्ड

| ऑस्कर वाइल्ड |
| --- |
| 1882 त नेपोलियन सारोनीने काढलेले छायाचित्र |
| जन्म |
१६ ऑक्टोबर १८५४ डब्लिन, आयर्लंड |
| मृत्यू |
३० नोव्हेंबर १९०० (वये ४६) पॅरिस, फ्रान्स |
| राष्ट्रीयत्व |
आयर्लंड |
| कार्यक्षेत्र |
लेखक |
| भाषा |
इंग्रजी, फ्रेंच |
| साहित्य प्रकार |
नाट्य, लघुकथा, संवाद, पत्रकारिता |
| चळवळ |
सौंदर्यवाद |
| प्रसिद्ध साहित्यकृती | *दि इम्पोर्टन्स ऑफ बीइंग अर्नेस्ट*, *दि पिक्चर ऑफ डोरियन ग्रे* |
| प्रभाव |
प्लेटो, एरिस्टॉटल, ग्रीक वाङमय, विलियम शेक्सपियर, थिओफाइल गॉतिये, फ्रेन्च वाङमय, कार्ल हुय्समान्स, जॉन कीटस्, व्हिक्टर ह्युगो, ऑनॉरे दे बॅलझॅक, पिटर क्रोपोटकिन, वॉल्टर पॅटर, जॉन रस्किन, जेम्स मॅकनील व्हिसलर, जॉन पेन्टलॅन्ड महाफी, डान्टे |
| प्रभावित |
जॉर्ज लुइ बॉर्जेस, जेम्स जॉइस, सॅम्युएल बेकेट, पॉल मेर्टोन, जेम्स मॉरो, एंची फुमिको, एरिको व्हर्सिमो, इगोर सेवेरयानिन, आयरीन नेमिरोव्ह्स्की, आन्द्रे गिदे, मॅक्स बीरबॉम, स्टिफन फ्राय, लॉरेन्स ड्युरेल, कॅमिल पगलिआ, डेव्ह सिम, मॅटियु कॅरॅजिआल, टॉम स्टोपार्ड, साकी, अमांडा फिलिपाची, डब्ल्यू. एच्. पगमायर, रोनाल्ड फिरबँक, क्रिस्टोफर हिचिन्स, मोरिसी, पिटर डोहार्टी, बेंजामिन टकर |
| पत्नी |
कॉन्स्टन्स लॉइड (१८८४-१८९८) |
| अपत्ये |
सिरिल हॉलंड, व्हिवियन हॉलंड |

**ऑस्कर फिंगल ओ'फ्लॅहर्टी विल्स वाइल्ड** (ऑक्टोबर १६, इ.स. १८५४ - नोव्हेंबर ३०, इ.स. १९००) हा आयरिश नाटककार, कादंबरीकार, कवी आणि कथालेखक होता.

## साहित्य जीवन

## लेखनसंपदा

### उपलब्ध साहित्य

* प्रोजेक्ट गुटेनबर्ग
* निवडक कविता Archived 2006-11-15 at the वेबॅक मशीन.

## बाह्य दुवे

विकिक्वोट
 ऑस्कर वाइल्ड हा शब्द/शब्दसमूह
विकिक्वोट, या मुक्त मराठी अवतरणकोशात पाहा.

* ऑस्कर वाइल्ड **इन अवर टाईम** कार्यक्रमात *बीबीसी रेडिओ ४* वरील चर्चा. **(प्रत्यक्षात ऐका)(इंग्रजी भाषा)*
# इ.स. १७९९

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १७ वे शतक -  **१८ वे शतक** - १९ वे शतक |
| **दशके:** |  १७७० चे - १७८० चे -  **१७९० चे** - १८०० चे - १८१० चे |
| **वर्षे**: |  १७९६ - १७९७ - १७९८ -  **१७९९** - १८०० - १८०१ - १८०२ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ७ - नेपोलियन बोनापार्टने पॅलेस्टाईनमधील जाफा शहर जिंकले. २,००० आल्बेनियन कैद्यांची कत्तल.
* जुलै ७ - रणजीतसिंहच्या सैन्याने लाहोरला वेढा घातला.
* जुलै २५ - नेपोलियन बोनापार्टने ईजिप्तमधील अबु किर जवळ ओट्टोमन सैन्याचा पराभव केला.

## जन्म

## मृत्यू

* फेब्रुवारी ७ - क्वियान्लॉॅंग, चीनी सम्राट.
* मे ४ - टिपू सुलतान.
* मे ३१ - पिएर लेमॉनिये, फ्रेंच अंतराळतज्ञ.
* ऑगस्ट २९ - पोप पायस सहावा.
* डिसेंबर १४ - जॉर्ज वॉशिंग्टन, अमेरिकेचा पहिला अध्यक्ष.
# आंदालुसिया

|  |
| --- |
| **आंदालुसिया**   Andalucía |
| स्पेनचा स्वायत्त संघ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
|  आंदालुसियाचे स्पेन देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  स्पेन |
| **राजधानी** | सेबिया |
| **क्षेत्रफळ** | ८७,२६८ चौ. किमी (३३,६९४ चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | ८२,८५,६९२ |
| **घनता** | ९४.९ /चौ. किमी (२४६ /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | ES-AN |
| **संकेतस्थळ** |  |

**आंदालुसिया** हा स्पेन देशाचा एक स्वायत्त संघ आहे. लोकसंख्येनुसार आंदालुसिया स्पेनमधील सर्वात मोठा तर क्षेत्रफळानुसार दुसऱ्या क्रमांकाचा संघ आहे. इबेरिया द्वीपकल्पाच्या दक्षिण भागात वसलेल्या आंदालुसिया प्रदेशाच्या दक्षिणेला भूमध्य समुद्र व नैऋत्येला अटलांटिक महासागर आहेत.

सेबिया ही आंदालुसिया संघाची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे.
# सर्पिलाकार दीर्घिका

मेसिए १०१ (Messier 101) किंवा एनजीसी ५४५७ (NGC 5457) दीर्घिका - सर्पिलाकार दीर्घिकेचे उदाहरण
ज्या दीर्घिकांचा आकार चपटा, फिरणाऱ्या तबकडी सारखा असतो, ज्यामध्ये तारे, वायू आणि धूळ असते, केंद्रभागी अनेक ताऱ्यांच्या केंद्रीकरणाने तयार झालेला तेजोगोल व त्याच्याभोवती सर्पिलाकार फाटे दिसतात अशा दीर्घिकांना **सर्पिलाकार दीर्घिका** (इंग्रजी: *Spiral Galaxy - स्पायरल गॅलॅक्सी*) म्हणतात. या दीर्घिका एडविन हबलने इ.स. १९३६ साली त्याच्या *द रेल्म ऑफ द नेब्यूला* या कामामध्ये वर्णन केलेल्या दीर्घिकांच्या संरचनेवर आधारित तीन मुख्य गटांपैकी एक गट आहेत.

सर्पिलाकार दीर्घिकांना त्यांचे नाव त्यांच्या केंद्रापासून सुरू होऊन दीर्घिकेच्या तबकडीमध्ये विस्तारणाऱ्या सर्पिल आकाराच्या फाट्यांमुळे पडले. या फाट्यांमध्ये नवीन ताऱ्यांची उत्पत्ती होत असते आणि ते त्यांच्यातील तेजस्वी ओबी ताऱ्यांमुळे भोवतालच्या तबकडीपेक्षा जास्त प्रकाशमान दिसतात.

एनजीसी १३०० (NGC1300) या ६.१ कोटी प्रकाशवर्ष अंतरावरील भुजायुक्त सर्पिलाकार दीर्घिकेचे हबल दुर्बिणीने घेतलेले छायाचित्र
अंदाजे दोन तृतीयांश सर्पिलाकार दीर्घिकांमध्ये मधल्या केंद्रापासून दोन सरळ भुजा फुटून त्यांच्यापासून सर्पिल फाटे फुटलेले दिसतात. भुजायुक्त सर्पिलाकार दीर्घिकांचे प्रमाण साध्या सर्पिलाकार दीर्घिकांच्या तुलनेत बदलत गेले आहे. सुमारे ८ अब्ज वर्षांपूर्वी ते १०% होते, २.५ अब्ज वर्षांपूर्वी ते २५% झाले व आता ते सुमारे दोन तृतीयांश (६६%) आहे.

अलिकडे (१९९० च्या दशकात) आपली स्वतःची आकाशगंगा दीर्घिका भुजायुक्त सर्पिलाकार दीर्घिका आहे असा शोध लागला आहे. पण आपण आपल्या दीर्घिकेच्या आतमध्ये असल्यामुळे तिची भुजा आपल्याला दिसणे अवघड आहे. याचा सर्वात ठोस पुरावा अलिकडे स्पिट्झर अवकाश दुर्बिणीने केलेल्या आकाशगंगेच्या केंद्राजवळच्या ताऱ्यांच्या सर्वेक्षणातून मिळाला आहे.

जवळच्या विश्वातील ६०% दीर्घिका या सर्पिलाकर आणि आकारहीन दीर्घिका आहेत.

## पारिभाषिक शब्दसूची

## संदर्भ
# विष्ठा

घोड्याची विष्ठा
**विष्ठा** प्राण्याच्या पचनसंस्थेतून बाहेर टाकलेला टाकाऊ पदार्थ आहे. हा पदार्थ गुदद्वाराद्वारे बाहेर टाकला जातो.

काही प्रकारचे जीवाणू, कवक व अनेक किडे याचा वापर करून त्यातून उर्जा निर्माण करतात. विशिष्ट वासामुळे ते विष्ठेकडे आकर्षित होतात. उदा. dung beetles.

इतर शब्द: शी, परसाकडे, घाण, गु
# प्यिमाँती भाषा

| प्यिमॉंती |
| --- |
|
Piemontèis |
| स्थानिक वापर |
प्यिमॉंत (इटली) |
| लोकसंख्या |
१६ लाख |
| भाषाकुळ |
इंडो-युरोपीय
* इटालिक
	+ रोमान्स
		- पश्चिमी
			* **प्यिमॉंती**
 |
| लिपी |
लॅटिन वर्णमाला |
| भाषा संकेत |
| ISO ६३९-३ | pms (विदागारातील आवृत्ती वेबॅक मशिनवर) |

**प्यिमॉंती** ही इटली देशाच्या प्यिमॉंत प्रदेशामधील प्रमुख भाषा आहे. सुमारे १६ लाख भाषिक असलेली ही भाषा नजीकच्या प्रदेशांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या लोंबार्द, लिगुरियन, व्हेनेशियन इत्यादीभाषांसोबत मिळतीजुळती आहे. अनेक युरोपियन भाषातज्ज्ञांच्या मते प्यिमॉंती ही एक स्वतंत्र भाषा असली तरी इटलीमध्ये ही इटालियनचीच एक बोलीभाषा मानली जाते. प्यिमॉंतमध्ये ह्या भाषेचा प्रादेशिक वापर असला तरी इटालियन सरकारने ह्याला राजकीय दर्जा दिलेला नाही.

## हे सुद्धा पहा

* जगातील भाषांची यादी

विकिपीडिया
विकिपीडियाची ऑक्सितान आवृत्ती
# अब्राहम

रेम्ब्रॉंने १६३५ साली काढलेले अब्राहमचे तैलचित्र
**अब्राहम** किंवा **इब्राहिम** (हिब्रू:  אַבְרָהָם ; अरबी: إبراهيم, ग्रीक: *Aβραάμ*) हा एक प्रागैतिहासिक हिब्रू प्रेषित होता ज्याला ज्यू, ख्रिश्चन व इस्लाम ह्या तीन धर्मांचा निर्माणकर्ता व जनक (किंवा श्रद्धेचा आदिपिता) मानले जाते. हिब्रू बायबल व कुराणानुसार ह्या धर्मांमधील अनेक उपधर्म व विचारधारांचा अब्राहम हा पिता होता. ख्रिश्चन लोक येशू ख्रिस्ताला तर मुस्लिम लोक मोहम्मद पैगंबराला अब्राहमचा वंशज मानतात.

इ.स. पूर्व दुसऱ्या सहस्रकामध्ये कार्यरत असणाऱ्या अब्राहमचा जन्म मेसोपोटेमिया येथे झाला असे मानले जाते. बूक ऑफ जेनेसिसमध्ये अब्राहमचे जीवनचरित्र रंगवले आहे. कुराणातील काही कथा देखील सारख्याच स्वरूपाच्या आहेत.

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर अब्राहम  संबंधित संचिका आहेत
* "अब्राहम." ब्रिटानिका एनसायक्लोपीडिया.
* "अब्राहम"
# इ.स. ११२८

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  ११ वे शतक -  **१२ वे शतक** - १३ वे शतक |
| **दशके:** |  ११०० चे - १११० चे -  **११२० चे** - ११३० चे - ११४० चे |
| **वर्षे**: |  ११२५ - ११२६ - ११२७ -  **११२८** - ११२९ - ११३० - ११३१ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

## जन्म

## मृत्यू
# क्षितिज

समुद्रावरील क्षितिज
जिथे आकाश जमिनीला टेकल्याचा भास होतो त्या काल्पनिक रेषेला **क्षितिज** असे म्हणतात. क्षितिज दिसण्याचे खरे कारण म्हणजे आपल्या नजरेची क्षमता आणि गोलाकार पृथ्वी आहे.
# व्हाइटहॉल

**व्हाइटहॉल** हा इंग्लंडच्या लंडन शहराच्या मध्यवर्ती भागातील वेस्टमिन्स्टर शहरात असलेला एक रस्ता आणि परिसर आहे. हा रस्ता ट्रॅफल्गार स्क्वेर ते चेल्सी पर्यंतच्या ए३२१२ रस्त्याचा सुरुवातीचा भाग आहे. ट्रॅफलगर स्क्वेरपासून पार्लमेंट स्क्वेरकडे दक्षिणेकडे जाणारा हा मुख्य मार्ग आहे. हा रस्ता युनायटेड किंग्डम सरकारचे केंद्र म्हणून ओळखला जातो. या भागात संरक्षण मंत्रालय, हॉर्स गार्ड्स आणि कॅबिनेट कार्यालयासह अनेक सरकारी विभाग आणि मंत्रालये आहेत. परिणामी, *व्हाइटहॉल* हे नाव ब्रिटीश नागरी सेवा आणि सरकारचे पर्यायी नाव म्हणून वापरले जाते.

या परिसरात पूर्वी व्हाईटहॉल राजवाडा होता. मध्ये आगीत नष्ट होण्यापूर्वी हा राजवाडा आठव्या हेन्रीपासून ते तिसऱ्या विल्यम पर्यंतचे शाही निवासस्थान होते. आता त्यातील फक्त मेजवानीघर शिल्लक आहे. त्यावेळी व्हाईटहॉल हा मूळतः एक रुंद रस्ता होता जो राजवाड्याच्या दरवाजांकडे नेत होता; 18व्या शतकात राजवाड्याच्या नाशानंतर दक्षिणेकडे जाणारा मार्ग रुंद करण्यात आला आणि या भागात मोठ्या प्रमाणात सरकारी कार्यालयांसाठी पुनर्बांधणी करण्यात आली.

सरकारी इमारतींप्रमाणेच या रस्त्या वर अनेक स्मारके आणि पुतळे आहेत.

 १७४० मध्ये व्हाइटहॉल
 ८ मे, १९४५ रोजी दुसऱ्या महायुद्धातील विजयानंतरचे विन्स्टन चर्चिलचे भाषण ऐकण्यासाठी व्हाइटहॉलमध्ये जमलेले लोक
 व्हाइटहॉल आणि आजूबाजूच्या रस्त्यांचा नकाशा
## संदर्भ
# अहमद वाहिया

|  |
| --- |
| अहमद वाहिया |
|  |
|

---

अल्जीरियाचे पंतप्रधान |
|

---

 |

**अहमद वाहिया** हे अल्जीरिया ह्या देशामधील एक राजकारणी असुन् ते ह्या देशाचे पंतप्रधान होती.
# वुल्फगँग श्युसेल

**वुल्फगँग श्युसेल** (७ जून, १९४५ - ) हे ऑस्ट्रियाचा राष्ट्राध्यक्ष होते. हे फेब्रुवारी २००० ते फेब्रुवारी २००७ दरम्यान सत्तेवर होते.

| **वुल्फगँग श्युसेल** |
| --- |