Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इ.स. १८९२

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८७० चे - १८८० चे -  **१८९० चे** - १९०० चे - १९१० चे |
| **वर्षे**: |  १८८९ - १८९० - १८९१ -  **१८९२** - १८९३ - १८९४ - १८९५ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* जुलै ६ - दादाभाई नौरोजींची ब्रिटिश संसदेचे सर्वप्रथम भारतीय सभासद म्हणून निवड.
* जुलै १२ - मॉॅंट ब्लांक पर्वतावरील सरोवर फुटले. खालील सेंट जर्व्हे गावात पूर. २०० ठार.

## जन्म

* जानेवारी ३ - जे.आर.आर. टोकियेन, ब्रिटिश लेखक व भाषाशास्त्री, लॉर्ड ऑफ द रिंग्ज या पुस्तकत्रयीचा लेखक.
* मार्च ११ - व्लाडिस्लॉ ऍन्डर्स, पोलंडचा जनरल.
* मार्च ११ - राऊल वॉल्श, दिग्दर्शक, *थिफ ऑफ बगदाद*, *बॅटल क्राय*चे दिग्दर्शन.
* मे २ - मॅन्फ्रेड फोन रिक्टोफेन, जर्मन लढाउ वैमानिक.
* मे ९ - झिटा, ऑस्ट्रियाची साम्राज्ञी.
* जून २६ - पर्ल बक, अमेरिकन लेखिका.
* सप्टेंबर १८ - सॅम स्टेपल्स, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* नोव्हेंबर १६ - गुओ मोरुओ, चिनी भाषेमधील कवी, लेखक, इतिहासकार.
* डिसेंबर १० - व्यंकटेश बळवंत पेंढारकर, मराठी नाट्य-अभिनेते, गायक.

## मृत्यू

* जुलै १८ - थॉमस कूक, इंग्लिश प्रवास-व्यवस्थापक.
* ऑगस्ट ९ - वामन शिवराम आपटे, संस्कृत कोशकार.
# अलेक्सांदर देस्प्ला

| अलेक्सांदर देस्प्ला |
| --- |
| २०१५ मध्ये अलेक्सांदर देस्प्ला |
| जन्म नाव |
अलेक्सांदर माईकल जेरार्ड देस्प्ला |
| जन्म |
२३ ऑगस्ट १९६१ पॅरीस , फ्रांस |
| राष्ट्रीयत्व |
फ्रेंच |
| कार्यक्षेत्र |
संगीत, वादन, पार्श्वसंगीतकार, ऑर्केसट्रा कंडक्टर |
| पुरस्कार |
ऑस्कर पुरस्कार |
| संकेतस्थळ |
Alexandredesplat.net |

**अलेक्सांदर माईकल जेरार्ड देस्प्ला** (२३ ऑगस्ट, १९६१ - ) हे एक फ्रेंच संगीत दिग्दर्शक आणि संगीत संयोजक आहेत. त्यांना द ग्रांड बुडापेस्ट हॉटेल आणि द शेप ऑफ वॉटर ह्या चित्रपटाचे संगीत दिग्दर्शक म्हणून दोन अकादमी पुरस्कार, ह्या व्यातीरीक्त त्यांना अकादमी पुरस्काराची ९ नामांकने मिळाली आहेत, ३ सीझर पुरस्कार आणि ९ नामांकाने, ३ बाफ्टा पुरस्कार आणि १० नामांकने, २ गोल्डन ग्लोब पुरस्कार आणि ११ नामांकने आणि २ ग्रामी पुरस्कार आणि १० नामांकने मिळाली आहेत.

देस्प्ला ह्यांनी आत्तापर्यंत लोकप्रिय चित्रपटांसाठी आणि कमी बजेट असलेल्या चित्रपटांसाठीदेखील संगीत दिग्दर्शन आणि संयोजन केले आहे. द क्वीन, द गोल्डन कम्पास, द क्युरीयस केस ऑफ बेन्जॅमिन बटन, द ट्वायलाईट सागा: न्यू मून, फॅन्टास्टीक मिस्टर फॉक्स, हॅरी पॉटर अंॅड द डेथली हॅलोज- पार्ट १ अंॅड २, लिटील विमेन, द किंग्स स्पीच, द डॅनिश गर्ल, द इमिटेशन गेम, मूनराईज किंग्डम, आरगो, राईज ऑफ द गर्डीयन्स, झीरो डार्क थर्टी, द मिडनाईट स्काय, गॉडझीला, अनब्रोकन, द सीक्रेट लाईफ ऑफ पेट्स आणि द आईल ऑफ डॉग्स हे त्यांनी संगीत दिग्दर्शन केलेल्या चित्रपटांमधील काही आहेत.

## सुरुवातीचे आयुष्य

देस्प्ला ह्यांनी वयाच्या चौथ्यावर्षापासून पियानो शिकायला आणि वाजवायला सुरुवात केली. त्यानंतर त्यांनी ट्रमपेट आणि बासरी वाजवायला सुरुवात केली. त्यांना लहान वयापासूनच चित्रपट संगीताबद्दल आकर्षण होते. त्यांनी बरनार्ड हर्मन ह्यांचे हीचकॉक ह्यांच्या चित्रपटातील संगीत ऐकायला सुरुवात केली. देस्प्ला ह्यांनी जॉन विल्लीयम्स ह्यांचे स्टार वॉर्स ह्या चित्रपटातील संगीत ऐकल्यानंतर संगीत दिग्दर्शक म्हणून काम करायचे ठरवले.देस्प्ला १९८० च्या दशकापासून चित्रपट सृष्टीत काम करत आहेत. पण २००३ सालच्या गर्ल विथ अ पर्ल इयररिंग ह्या चित्रपटाचे संगीत श्रोत्यांना विशेष आवडले.

## कारकीर्द

देस्प्ला ह्यांनी मुख्य काम फ्रेंच चित्रपट आणि नाटक सृष्टीमध्ये आणि हॉलीवूडमध्ये केले आहे. १०० पेक्षा जास्त चित्रपटांसाठी त्यांनी पार्श्वसंगीत दिले आहे. लॅप्स ऑफ मेमरी (१९९२), फॅॅमिली एक्स्प्रेस (१९९२), रेगार्द ले हॉमेस तोम्बर(१९९४), ले पेशेस मोर्तेल्स (१९९५), द बीट दॅॅट माय हार्ट स्किप्ड (२००५), फॅनटॅस्टिक मिस्टर फॉक्स (२००९), हॅरी पॉटर अंॅड द डेथली हॅलोज- पार्ट १ अंॅड २ (२०१०) आणि द ग्रँड बुडापेस्ट हॉटेल (२०१४) हे चित्रपट त्यापैकी काही आहेत.

## संदर्भ आणि नोंदी
# इ.स. १४४६

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १४ वे शतक -  **१५ वे शतक** - १६ वे शतक |
| **दशके:** |  १४२० चे - १४३० चे -  **१४४० चे** - १४५० चे - १४६० चे |
| **वर्षे**: |  १४४३ - १४४४ - १४४५ -  **१४४६** - १४४७ - १४४८ - १४४९ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

## जन्म

* मे १२ - गुस्ताव पहिला, स्वीडनचा राजा.

## मृत्यू

* मे ९ - मेरी, नेपल्सची राणी.
# किम जाँग-इल

|  |
| --- |
| किम जॉंग-इल |
|  |
|

---

उत्तर कोरियाचा सर्वोच्च पुढारी |
| **कार्यकाळ** ८ जुलै १९९४ – १७ डिसेंबर २०११ |
| मागील | किम इल-सुंग |
| पुढील | किम जॉंग-उन |
|

---

 |
| जन्म | १६ फेब्रुवारी, १९४१ (1941-02-16) व्यात्स्कोय, खबारोव्स्क क्राय, सोव्हिएत संघ (सोव्हिएत नोंदीनुसार) १६ फेब्रुवारी, १९४२ (1942-02-16) बैकदू पर्वत, जपानी कोरिया (उत्तर कोरियन नोंदीनुसार) |
| राजकीय पक्ष | कोरियन कामगार पक्ष |
| धर्म | नास्तिक |
| सही |  |

**किम जॉंग-इल** (कोरियन: 김정일; १६ फेब्रुवारी १९४१/४२ - १७ डिसेंबर २०११) हा उत्तर कोरिया देशाचा सर्वोच्च नेता, कामगार पक्षाचा सरचिटणीस, राष्ट्रीय संरक्षण खात्याचा प्रमुख व उत्तर कोरियन लष्कराचा प्रमुख होता. १९९४ साली वडील किम इल-सुंग ह्यांच्या मृत्यूनंतर किम जॉंग-इलच्या हाती उत्तर कोरियाची सत्ता आली.

१७ डिसेंबर २०११ रोजीकिम जॉंग-इलचे हृदयाघात होउन निधन झाले. त्याच्या पश्चात मुलगा किम जॉंग-उन ह्याला त्याने वारस नेमले आहे.

स्वतःला देवाचा अवतार समजणाऱ्या किम जॉंग-इलच्या विक्षिप्त स्वभाव व अविवेकी धोरणांमुळे उत्तर कोरियाची अर्थव्यवस्था पूर्णपणे उध्वस्त झाली. त्याच्या अणवस्त्रे मिळवण्याच्या धडपडीमुळे व इतर गोपनीयता राखण्याच्या निर्णयांमुळे चीन व काही अंशी रशिया वगळता सर्व जगाने उत्तर कोरियावर बहिष्कार टाकला होता. तसेच राष्ट्रीय उत्पन्नाचा मोठा हिस्सा लष्करावर खर्च करण्याच्या त्याच्या धोरणामुळे उत्तर कोरियामधील बहुतेक सर्व उद्योग बंद पडले.

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर किम जॉंग-इल  संबंधित संचिका आहेत
* किम जॉंग-इल व्यक्तिचित्रPDF (893 KB)
* किम जॉंग-इलचे बालपण Archived 2005-03-08 at the वेबॅक मशीन.
* किम जॉंग-इल कुटुंबाची काही रहस्ये Archived 2005-02-13 at the वेबॅक मशीन.
# इ.स.चे १९७० चे दशक

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९४० चे १९५० चे १९६० चे  **१९७० चे** १९८० चे १९९० चे २००० चे |
| **वर्षे:** |  १९७० १९७१ १९७२ १९७३ १९७४ १९७५ १९७६ १९७७ १९७८ १९७९ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - शोध स्थापत्य - निर्मिती - समाप्ती |
# किंताना रो

|  |
| --- |
| **किंताना रो**   Quintana Roo |
| मेक्सिकोचे राज्य |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

---

 |
|  किंताना रोचे मेक्सिको देशामधील स्थान

---

 |
| **देश** |  मेक्सिको |
| **राजधानी** | चेतुमल |
| **सर्वात मोठे शहर** | कान्कुन |
| **क्षेत्रफळ** | ४२,३६१ चौ. किमी (१६,३५६ चौ. मैल) |
| **लोकसंख्या** | १३,२५,५७८ |
| **घनता** | ३१ /चौ. किमी (८० /चौ. मैल) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-२** | MX-ROO |
| **संकेतस्थळ** |  |

**किंताना रो** (संपूर्ण नाव:किंताना रोचे स्वतंत्र व सार्वभौम राज्य; स्पॅनिश: *Estado Libre y Soberano de Quintana Roo*) हे मेक्सिकोच्या पूर्व भागातील एक राज्य आहे. युकातान द्वीपकल्पावर वसलेल्या किंताना रोच्या उत्तर व पूर्वेस कॅरिबियन समुद्र व दक्षिणेस बेलिझ तर इतर दिशांना मेक्सिकोची इतर राज्ये आहेत. चेतुमल ही किंताना रोची राजधानी तर जगप्रसिद्ध पर्यटनस्थळ कान्कुन हे येथील सर्वात मोठे शहर आहे.

युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत नोंद असणाऱ्या किंताना रोमध्ये माया संस्कृतीमधील अनेक ऐतिहासिक स्थळे आहेत.

## इतिहास

किंताना रो राज्य युकातानचा भाग आहे. स्पॅनिशांनी या प्रदेशात सतराव्या शतकापासून वस्ती केली होती. १८४० च्या सुमारास येथील मायांनी विदेशी लोकांना येथून हाकलून लावले व स्वतंत्र चान सांता क्रुझ देशाची स्थापना केली. याची राजधानी फेलिपे कारियो पुएर्तेजवळ होती.

नोव्हेंबर १२, इ.स. १९०२ रोजी मेक्सिकोच्या राष्ट्राध्यक्ष पोर्फिरियो दियाझने या प्रदेशाला मेक्सिकोमध्ये सामावून घेतले व त्यास आंद्रेस किंताना रोचे नाव दिले. १९१० च्या शतकात मेक्सिकोने उरल्यासुरल्या मायांचा पाडाव केला व हा प्रदेश पूर्णपणे मेक्सिकोच्या आधिपत्याखाली आणला. ऑक्टोबर ८, इ.स. १९७४ रोजी किंताना रो मेक्सिकोचे राज्य झाले. किंताना रो मेक्सिकोचे सगळ्यात नवीन राज्य आहे.

## भूगोल

मेक्सिकोच्या आग्नेय भागात ४२,३६१ चौरस किमी क्षेत्रफळावर वसलेले हे राज्य आकाराने देशातील १९व्या क्रमांकाचे मोठे आहे.

## पर्यटनस्थळे

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| कान्कुन
 |
| कान्कुन
  |

|  |
| --- |
|
 |
|   |

|  |
| --- |
| कोझुमेल बेट
 |
| कोझुमेल बेट
  |

|  |
| --- |
| एल कास्तियो
 |
| एल कास्तियो
  |

 |

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

* (स्पॅनिश) राज्य सरकार Archived 2012-06-25 at the वेबॅक मशीन.
* पर्यटन माहिती Archived 2012-07-01 at the वेबॅक मशीन.

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 किंताना रो |
# इ.स. १८९१

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १८ वे शतक -  **१९ वे शतक** - २० वे शतक |
| **दशके:** |  १८७० चे - १८८० चे -  **१८९० चे** - १९०० चे - १९१० चे |
| **वर्षे**: |  १८८८ - १८८९ - १८९० -  **१८९१** - १८९२ - १८९३ - १८९४ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

## जन्म

* जून ६ - मारुती वेंकटेश अय्यंगार, कन्नड कवी, कथाकार कादंबरीकार.
* जुलै २८ - रॉन ऑक्सनहॅम, ओस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ३ - विल्यम लिंग, दक्षिण आफ्रिकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर ८ - शंकर वासुदेव किर्लोस्कर, मराठी लेखक, संपादक, व्यंगचित्रकार.

## मृत्यू

* फेब्रुवारी १४ - विल्यम टेकुमेश शेर्मन, अमेरिकन सेनापती.
* एप्रिल १७ - अलेक्झांडर मॅकेन्झी, कॅनडाचा पंतप्रधान.
* जून ६ - सर जॉन ए. मॅकडोनाल्ड, कॅनडाचा पंतप्रधान.
# इ.स. १९०६

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १८८० चे - १८९० चे -  **१९०० चे** - १९१० चे - १९२० चे |
| **वर्षे**: |  १९०३ - १९०४ - १९०५ -  **१९०६** - १९०७ - १९०८ - १९०९ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* मार्च ८ - अमेरिकेच्या सैन्याने फिलिपाईन्समध्ये डोंगरात लपुन बसलेल्या ६०० व्यक्तिंची कत्तल केली.
* एप्रिल १८ - कॅलिफोर्नियात सान फ्रांसिस्को येथे रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.८ तीव्रतेचा भूकंप. यात व यामुळे लागलेल्या आगीत सगळे शहर उद्ध्वस्त. ३,००० ते ६,००० ठार, हजारो जखमी.
* मे २२ - अथेन्समध्ये तिसरे ऑलिंपिक खेळ सुरू. काही काळानंतर यांची अधिकृत खेळ म्हणून मान्याता काढून घेण्यात आली.
* मे २२ - राइट बंधूंना त्यांच्या उडणाऱ्या यंत्रासाठी पेटंट देण्यात आला.

## जन्म

* जानेवारी १७ - शकुंतलाबाई परांजपे, भारतीय समाजसेविका.
* जानेवारी १९ - मास्टर विनायक, मराठी चित्रपट दिग्दर्शक, अभिनेते, निर्माते.
* फेब्रुवारी ७ - ओलेग ऍन्तोनोव्ह, रशियन विमानशास्त्रज्ञ.
* फेब्रुवारी ७ - पुयी, चिनी सम्राट.
* फेब्रुवारी १९ - माधव सदाशिव गोळवलकर, भारतीय हिंदुराष्ट्रवादी, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे दुसरे सरसंघचालक.
* मार्च ११ - आसान फेरिट अल्नार, रचनाकार.
* सप्टेंबर १ - होआकिन बॅलाग्वेर, डॉमिनिकन प्रजासत्ताकचा राष्ट्राध्यक्ष.
* ऑक्टोबर १० - आर.के. नारायण, भारतीय इंग्लिश लेखक.
* ऑक्टोबर १४ - हाना आरेंट, जर्मन तत्त्वज्ञ, लेखिका.

## मृत्यू

* एप्रिल १९ - पिएर क्युरी, फ्रेंच संशोधक, नोबेल पुरस्कार विजेता.
* मे २३ - हेन्रिक इब्सेन, नॉर्वेचा लेखक.
* ऑगस्ट २९ - बाबा पदमनजी (बाबा पदमनजी मुळे), मराठीतील ख्रिस्ती साहित्यिक.