Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इ.स. १७६४

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १७ वे शतक -  **१८ वे शतक** - १९ वे शतक |
| **दशके:** |  १७४० चे - १७५० चे -  **१७६० चे** - १७७० चे - १७८० चे |
| **वर्षे**: |  १७६१ - १७६२ - १७६३ -  **१७६४** - १७६५ - १७६६ - १७६७ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* फेब्रुवारी १५ - अमेरिकेतील मिसुरी राज्यात सेंट लुई शहराची स्थापना.

## जन्म

* जून १९ - होजे गेर्व्हासियो आर्तिगास, उरुग्वेचा राष्ट्रपिता.

## मृत्यू
# पश्चिम आफ्रिका

पश्चिम आफ्रिका प्रदेश
**पश्चिम आफ्रिका** हा आफ्रिका खंडातील एक भौगोलिक प्रदेश आहे. पश्चिम आफ्रिकेत खालील देशांचा समावेश होतो.

| देश | क्षेत्रफळ (वर्ग किमी) | लोकसंख्या (१ जुलै २००२ रोजी) | लोकसंख्या घनता (प्रति वर्ग किमी) | राजधानी |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  बेनिन
 | 112,620 | 6,787,625 | 60.3 | पोर्तो-नोव्हो |
|  बर्किना फासो
 | 274,200 | 12,603,185 | 46.0 | वागाडुगू |
|  केप व्हर्दे
 | 4,033 | 408,760 | 101.4 | प्राईया |
|  कोट दि आईव्होर
 | 322,460 | 16,804,784 | 52.1 | यामूसूक्रो, आबिजान |
|  गांबिया
 | 11,300 | 1,455,842 | 128.8 | बंजुल |
|  घाना
 | 239,460 | 20,244,154 | 84.5 | आक्रा |
|  गिनी
 | 245,857 | 7,775,065 | 31.6 | कोनाक्री |
|  गिनी-बिसाउ
 | 36,120 | 1,345,479 | 37.3 | बिसाउ |
|  लायबेरिया
 | 111,370 | 3,288,198 | 29.5 | मोनरोव्हिया |
|  माली
 | 1,240,000 | 11,340,480 | 9.1 | बामाको |
|  मॉरिटानिया
 | 1,030,700 | 2,828,858 | 2.7 | नवाकसुत |
|  नायजर
 | 1,267,000 | 10,639,744 | 8.4 | नियामी |
|  नायजेरिया
 | 923,768 | 129,934,911 | 140.7 | अबुजा |
|  सेंट हेलेना (ब्रिटन) | 410 | 7,317 | 17.8 | जेम्सटाउन |
|  सेनेगल
 | 196,190 | 10,589,571 | 54.0 | डकार |
|  सिएरा लिओन
 | 71,740 | 5,614,743 | 78.3 | फ्रीटाउन |
|  टोगो
 | 56,785 | 5,285,501 | 93.1 | लोमे |
| Total | 30,368,609 | 843,705,143 | 27.8 |

## संदर्भ
# माँटेरे (कॅलिफोर्निया)

हा लेख अमेरिकेमधील मॉंटेरे शहर याबद्दल आहे.  या शब्दाच्या इतर उपयोगांसाठी पाहा, मॉंटेरे (निःसंदिग्धीकरण).

|  |
| --- |
| **मॉंटेरेMonterey** |
| **अमेरिकामधील शहर** |
|   |
|

|  |
| --- |
| ध्वज |

 |
|
मॉंटेरेमॉंटेरेचे कॅलिफोर्नियामधील स्थान
 |
|
मॉंटेरेमॉंटेरेचे अमेरिकामधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **अमेरिका** |
| राज्य |  कॅलिफोर्निया  |
| क्षेत्रफळ |  ३०.४७ चौ. किमी (११.७६ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  २६ फूट (७.९ मी)  |
| लोकसंख्या  (२०१०) |
|   - शहर |  २७,८१०  |
|   - घनता |  ९१० /चौ. किमी (२,४०० /चौ. मैल)  |
| प्रमाणवेळ |  यूटीसी - ८:००  |
|  |

**मॉंटेरे** हे अमेरिका देशाच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक लहान शहर आहे. हे शहर कॅलिफोर्नियाच्या पश्चिम भागात प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते ह्या भागातील एक लोकप्रिय पर्यटनस्थळ आहे. २०१० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २७,८१० होती.

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
* विकिव्हॉयेज वरील मॉंटेरे पर्यटन गाईड (इंग्रजी)

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 मॉंटेरे |
# उत्तर कोरिया

|  |
| --- |
| **उत्तर कोरिया** 조선민주주의인민공화국 朝鮮民主主義人民共和國 कोरियाचे जनतेचे लोकशाही प्रजासत्ताक |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| राष्ट्रगीत: एगुक्का |
| उत्तर कोरियाचे स्थानउत्तर कोरियाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | प्यॉंगयांग  |
| **अधिकृत भाषा** | कोरियन |
|  - राष्ट्रप्रमुख | किम जॉंग-अन |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्वातंत्र्य दिवस | १ मार्च १९१९  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | १,२०,५४० किमी२ (९८वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ४.८७ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | २,२६,६६,००० (५१वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १९०/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | २६.२ अब्ज अमेरिकन डॉलर (१२५वा क्रमांक) |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न |   |
| **राष्ट्रीय चलन** | North Korean won |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | KP |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | +850 |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**उत्तर कोरिया** हा पूर्व आशियातील एक देश आहे. हा एक एक अण्वस्त्रधारी देश आहे.

## इतिहास

किम इल संग उत्तर कोरियाचा पहिला राष्ट्रप्रमुख होता.

### नावाची व्युत्पत्ती

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

उत्तर कोरियाच्या दक्षिणेला दक्षिण कोरिया, तर उत्तरेला चीन हा देश आहे. याच्या पूर्वेला कोरियाचे आखात व पश्चिमेला
जपानचा समुद्र आहे.

### राजकीय विभाग

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## अर्थतंत्र
# हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स (चित्रपट)

| हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स |
| --- |
| चित्रपटातील एक दृश्य |
| दिग्दर्शन |
ख्रिस कोलंबस |
| निर्मिती |
डेव्हिड हेमॅन |
| कथा |
जे.के. रोलिंग |
| पटकथा |
स्टीव्ह क्लोव्ह्ज |
| प्रमुख कलाकार |
डॅनियेल जेकब रॅडक्लिफ एम्मा वॉटसन रूपर्ट ग्रिंट |
| देश |
युनायटेड किंग्डम अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने |
| भाषा |
इंग्लिश |
| प्रदर्शित |
३ नोव्हेंबर २००२ (इंग्लंड) १४ नोव्हेंबर २००२ (अमेरिका) |
| वितरक |
वॉर्नर ब्रोझ पिक्चर्स |
| अवधी |
१६१ मिनीटे |
| निर्मिती खर्च |
$ १० कोटी |
| एकूण उत्पन्न |
$ ८७,८६,४३,४८२ |
| आय.एम.डी.बी. वरील पान |

**हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सीक्रेट्स** हे हॅरी पॉटर शृंखलेमधील दुसरे पुस्तक आणि त्यावरून निघालेला चित्रपट आहे.

## पुस्तके

1. हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
2. हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सिक्रेट्स
3. हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
4. हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
5. हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
6. हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
7. हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज

## चित्रपट

1. हॅरी पॉटर अँड द फिलॉसॉफर्स स्टोन
2. हॅरी पॉटर अँड द प्रिझनर ऑफ अझकाबान
3. हॅरी पॉटर अँड द ऑर्डर ऑफ द फिनिक्स
4. हॅरी पॉटर अँड द गॉब्लेट ऑफ फायर
5. हॅरी पॉटर अँड द हाफ ब्लड प्रिन्स
6. हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग १
7. हॅरी पॉटर अँड द डेथली हॅलोज - भाग २

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

1. हॅरी पॉटर अँड द चेंबर ऑफ सीक्रेट्स - आय.एम.डी.बी
# युनिव्हर्सल पिक्चर्स

युनिव्हर्सिटी सिटी, कॅलिफोर्निया येथील कंपनीचे मुख्य कार्यालय

युनिव्हर्सल पिक्चर्स| मुख्यालय | United States |
| महत्त्वाच्या व्यक्ती | * Donna Langley (Chairman, Universal Filmed Entertainment Group)
* Peter Cramer (President)
 |
| उत्पादने |
Motion pictures |
| विभाग | * Focus Features
* Illumination
* Universal Animation Studios
* Universal Pictures Home Entertainment
 |

**युनिव्हर्सल पिक्चर्स** (कायदेशीरपणे **युनिव्हर्सल सिटी स्टुडिओ एलएलसी**, ज्याला **युनिव्हर्सल स्टुडिओ** किंवा फक्त **युनिव्हर्सल** म्हणूनही ओळखले जाते; आणि पूर्वीचे नाव: **युनिव्हर्सल फिल्म मॅन्युफॅक्चरिंग कंपनी** आणि **युनिव्हर्सल पिक्चर्स कंपनी, इंक.**) ही एक अमेरिकन चित्रपट निर्मिती आणि वितरण कंपनी आहे. ही कंपनी कॉमकास्टच्या मालकीची आहे.

कार्ल लेमले, मार्क डिंटेनफास, चार्ल्स ओ. बाउमन, अॅडम केसेल, पॅट पॉवर्स, विल्यम स्वानसन, डेव्हिड हॉर्सले, रॉबर्ट एच. कोक्रेन आणि ज्युल्स ब्रुलाटोर यांनी १९१२ मध्ये स्थापन केलेला, युनिव्हर्सल हा युनायटेड स्टेट्समधील सर्वात जुना अस्तित्वात असलला चित्रपट स्टुडिओ आहे; Gaumont, Pathe, Titanus, आणि Nordisk Film नंतर जगातील पाचवा सर्वात जुना चित्रपट स्टुडिओ; आणि एकूणच चित्रपट बाजाराच्या दृष्टीने हॉलीवूडच्या "बिग फाइव्ह" स्टुडिओचा सर्वात जुना सदस्य आहे. कंपनीचे स्टुडिओ युनिव्हर्सल सिटी, कॅलिफोर्निया येथे आहेत आणि कॉर्पोरेट कार्यालये न्यू यॉर्क शहरात आहेत. १९६२ मध्ये, स्टुडिओ एमसीएने विकत घेतला, जो २००४ मध्ये NBCUniversal म्हणून पुन्हा सुरू करण्यात आला.

युनिव्हर्सल पिक्चर्स मोशन पिक्चर असोसिएशन (एमपीए) चा सदस्य आहे. ही कंपनी हॉलीवूडच्या सुवर्णकाळात "लिटल थ्री" प्रमुखांपैकी एक होती.

## संदर्भ
# इ.स.चे १५ वे शतक

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १४ वे शतक -  **१५ वे शतक** - १६ वे शतक |
| **दशके:** |  १४०० चे - १४१० चे - १४२० चे - १४३० चे - १४४० चे १४५० चे - १४६० चे - १४७० चे - १४८० चे - १४९० चे |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - शोध स्थापत्य - निर्मिती - समाप्ती |
# बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव

**बर्लिन आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव** (जर्मन: Internationale Filmfestspiele Berlin) हा जगातील एक प्रमुख चित्रपट महोत्सव आहे. दरवर्षी जर्मनीच्या बर्लिन शहरामध्ये भरवल्या जात असलेल्या ह्या सोहळ्याची सुरुवात इ.स. १९५१ साली पश्चिम बर्लिनमध्ये झाली. दरवर्षी ह्या महोत्सवामध्ये सुमारे ४०० आंतरराष्ट्रीय चित्रपट दाखवले जातात व अंदाजे ५ लाख प्रेक्षक हजेरी लावतात.

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 बर्लिनेल |

* अधिकृत संकेतस्थळ
# सहा दिवसांचे युद्ध

सहा दिवसांचे युद्ध
युद्ध होण्यापूर्वीचा व युद्धानंतरचा इस्रायलने ताबा मिळवलेला भूभाग

|  |  |
| --- | --- |
| दिनांक | जून ५-१०, १९६७ |
| स्थान | मध्य पूर्व |
| परिणती | इस्रायलचा सपशेल विजय |
| प्रादेशिक बदल | इस्रायलने इजिप्तकडून गाझा पट्टी व सिनाई द्वीपकल्प; सिरियाकडून गोलान टेकड्या तर जॉर्डनकडून वेस्ट बँक हे भूभाग बळकावले. |

| युद्धमान पक्ष |
| --- |
|  इस्रायल |  इजिप्त  सीरिया  जॉर्डन |
| सेनापती |
|  यित्झाक राबिन |  |
| सैन्यबळ |
| २.६४ लाख | ५.४७ लाख |

**सहा दिवसांचे युद्ध** (हिब्रू: מלחמת ששת הימים}}; अरबी: النكسة) हे मध्य पूर्वेमधील इस्रायल विरुद्ध इजिप्त, जॉर्डन व सिरिया ह्या देशांदरम्यान लढले गेलेले एक युद्ध होते. जून १९६७ मध्ये सहा दिवस चाललेल्या ह्या युद्धामध्ये इस्रायलचा सपशेल विजय झाला. ह्या युद्धाची परिणती म्हणून इस्रायलने इजिप्तकडून गाझा पट्टी व सिनाई द्वीपकल्प; सिरियाकडून गोलान टेकड्या तर जॉर्डनकडून वेस्ट बँक हे भूभाग बळकावले.

## बाह्य दुवे

 विकिमीडिया कॉमन्सवर सहा दिवसांचे युद्ध  संबंधित संचिका आहेत
* वर्णन Archived 2008-05-26 at the वेबॅक मशीन.

## संदर्भ
# जोहान्सबर्ग

|  |
| --- |
| **जोहान्सबर्गJohannesburg** |
| **दक्षिण आफ्रिकामधील शहर** |
|   |
|

|  |  |
| --- | --- |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
|
जोहान्सबर्गजोहान्सबर्गचे दक्षिण आफ्रिकामधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **दक्षिण आफ्रिका** |
| राज्य |  ग्वाटेंग  |
| स्थापना वर्ष |  इ.स. १८८६  |
| क्षेत्रफळ |  १,६४५ चौ. किमी (६३५ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  ५,७५१ फूट (१,७५३ मी)  |
| लोकसंख्या   |
|   - शहर |  ३८,८८,१८०  |
|   - घनता |  २,३६४ /चौ. किमी (६,१२० /चौ. मैल)  |
| प्रमाणवेळ |  यूटीसी + २:००  |
|  |

**जोहान्सबर्ग** हे दक्षिण आफ्रिकेतील सगळ्यात मोठे शहर आहे. हे शहर ग्वाटेंग प्रांताची राजधानी आहे. या शहरास *जोबर्ग* असेही म्हणतात.

जोहान्सबर्ग जगातील ५० मोठ्या शहरांपैकी एक असून दक्षिण आफ्रिकेतील तीन जागतिक महानगरांपैकी एक आहे. दक्षिण आफ्रिकेचे संवैधानिक न्यायालय या शहरात आहे.

विटवॉटर्सरँड टेकड्यांच्या मध्यात वसलेल्या जोहान्सबर्गमध्ये सोने व हिऱ्यांचा व्यापार मोठ्या प्रमाणात होतो. ओ.आर. टॅंबो आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील मुख्य विमानतळ आहे.

२००७ च्या अंदाजानुसार महानगराची लोकसंख्या ३८,८८,१८० इतकी आहे. वेस्ट रँड, सोवेटो आणि लेनासिया ही उपशहरे धरल्यास ही संख्या १,०२,६७,७०० इतकी आहे. १,६४५ किमी२ भागातील ही लोकसंख्या २,३६४ प्रती किमी२ इतक्या घनतेने राहते.

### संदर्भ आणि नोंदी
# इ.स. १९७४

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९५० चे - १९६० चे -  **१९७० चे** - १९८० चे - १९९० चे |
| **वर्षे**: |  १९७१ - १९७२ - १९७३ -  **१९७४** - १९७५ - १९७६ - १९७७ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### जानेवारी-जून

* जानेवारी ४ - अमेरिकेची सेनेटच्या वॉटरगेट समितीने मागितलेली कागदपत्रे देण्यास अध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने नकार दिला.
* फेब्रुवारी १ - साओ पाउलो, ब्राझिलमध्ये कार्यालये असलेल्या ईमारतीला आग. १८९ ठार, २९३ जखमी.
* ३ फेब्रुवारी अरबी समुद्रात बॉम्बे हाय येथे *सागरसम्राट* ही पहिली खनिज तेलविहीर खणली गेली.
* फेब्रुवारी ७ - ग्रॅनडाला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य.
* फेब्रुवारी ८ - बर्किना फासोत सैनिकी उठाव.
* फेब्रुवारी १३ - सोवियेत संघाने अलेक्सांद्र सोल्झेनित्सिनला हद्दपार केले.
* फेब्रुवारी १७ - रॉबर्ट के. प्रेस्टन या अमेरिकन सैनिकाने अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांच्या निवासस्थानात(व्हाइट हाउस) हेलिकॉप्टर उतरवले.
* फेब्रुवारी २१ - इस्रायेलने सुएझ कालव्याचा ताबा सोडला.
* मार्च ३ - तुर्कस्तानचे डी.सी.१० जातीचे विमान पॅरिसजवळ कोसळले. ३४६ ठार.
* एप्रिल १३ - व्यापारी तत्त्वावर चालणारा पहिला भूस्थिर उपग्रह वेस्टार १ प्रक्षेपित.
* एप्रिल २५ - पोर्तुगालमध्ये जनतेचा उठाव. लोकशाही पुन्हा अमलात.
* मे ८ - कॅनडाचे सरकार अल्पमतात येउन कोसळले.
* मे ९ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकेच्या विधीमंडळाने राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनविरुद्ध महाभियोग सुरू केला.
* मे १७ - लॉस एंजेल्समध्ये पोलिसांनी सिंबायोनीझ मुक्ति सेनेच्या कार्यालयावर हल्ला केला. ६ ठार.
* मे १७ - आयर्लंडच्या डब्लिन व मोनाघन शहरांत अतिरेक्यांचे बॉम्बहल्ले. ३३ ठार.
* मे १८ - भारताने पोखरण १ परमाणू परीक्षण केले. परमाणू ताकद असणारा सहावा देश झाला.
* मे ३१ - यॉम किप्पुर युद्ध इस्रायेल व सिरीयामध्ये तह.
* जून ६ - स्वीडनने संसदीय राजेशाही स्वीकारली.

### जुलै-डिसेंबर

* जुलै २० - तुर्कस्तानने सायप्रसमध्ये आपले सैनिक उतरवले.
* जुलै २४ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयानेने निकाल दिला की राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने स्वतःविरुद्धचा पुरावा अवैधरीत्या दडवून ठेवला होता.
* जुलै २७ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकन काँग्रेसच्या न्यायिक समितीने राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सन वर महाभियोग सुरू करण्याचा प्रस्ताव मंजूर केला.
* ऑगस्ट ८ - वॉटरगेट कुभांड - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनने राजीनामा जाहीर केला.
* ऑगस्ट ९ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष रिचर्ड निक्सनच्या राजीनाम्यानंतर जेरी फोर्ड राष्ट्राध्यक्षपदी.
* डिसेंबर १ - टी.डब्ल्यू.ए. फ्लाइट ५१४ वॉशिंग्टन डलेस ईंटरनॅशनल विमानतळाच्या वायव्येस कोसळली. ९२ ठार.
* डिसेंबर १३ - माल्टा प्रजासत्ताक झाले.

## जन्म

* जानेवारी २७ - चमिंडा वास, श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू.
* एप्रिल १७ - व्हिक्टोरिया बेकहाम, इंग्लिश गायिका.
* जून ५ - मर्व्हिन डिलन, वेस्ट ईंडीझचा क्रिकेट खेळाडू.
* जून ७ - महेश भूपती, भारतीय टेनिस खेळाडू.
* सप्टेंबर ९ - क्वोक वान, ब्रिटिश फॅशन-संकल्पक.
* सप्टेंबर २७ - पंकज धर्माणी, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २ - मॅट निकलसन, ऑस्ट्रेलियन क्रिकेट खेळाडू.
* ऑक्टोबर २९ - मायकेल वॉन, इंग्लिश क्रिकेट खेळाडू.
* डिसेंबर १९ - रिकी पॉंटिंग, ऑस्ट्रेलियाचा क्रिकेट खेळाडू.

## मृत्यू

* एप्रिल १९ - अयुब खान, पाकिस्तानचा पंतप्रधान.
# जागतिक बँक

वॉशिंग्टन डी.सी, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने येथील जागतिक बँकेच्या मुख्यालयाची इमारत.
**जागतिक बँक** (इंग्लिश: *World Bank*, *वर्ल्ड बँक*) ही एक आंतरराष्ट्रीय वित्त आणि पतपुरवठा संस्था आहे. हीची स्थापना डिसेंबर २७, इ.स. १९४५ मध्ये झाली. ब्रेटन वुडस् पद्धती (इंग्लिश: *Bretton Woods System*) समितीच्या जागतिक आर्थिक नियंत्रण शिफारशीं वापरण्यात आल्या होत्या. या समिती मध्ये ४५ मित्रराष्ट्रे होती. विकसनशील देश व अविकसित देश यांना विकासासाठी कर्जपुरवठा करणारी संस्था असे याचे स्वरूप आहे. या बंकेने पहिले कर्ज फ्रांस या देशाला दिले.

गरीबी दूर करण्यासाठी ही बँक जगभरात विषेश प्रयत्नशील आहे.

जागतिक बँकेची उद्दिष्टे खालील प्रमाणे आहेत :

* सरकारांचे सबलीकरण व सरकारी अधिकाऱ्यांना प्रशिक्षण
* अर्थव्यवस्थांचा विकास
* भ्रष्टाचार निर्मूलन
* गरीबी हटाव
* संशोधन व शिक्षण

शिक्षणासाठी जागतिक बँक विषेश परिश्रम घेते. या साठी आंतरजालाधारित प्रशिक्षण व इतर पर्यायांचा उपयोग केला जात आहे.

भारतासहित अनेक देशांना या बँकेने विविध प्रकल्पासाठी कर्जे दिली आहेत. त्यापैकी भारतातील गुजरात मधील नर्मदा नदी वरील विवादास्पद धरण सरदार सरोवर प्रकल्पाचे कर्ज या बेंकेने प्रकल्पातील धोके दिसून आल्याने परत घेतली आहे.

इ.स. १९९८ सालातल्या मंदीच्या काळात या जागतिक बँकेने मेक्सिको व इंडोनेशिया या देशांना दिलेला सल्ला आर्थिक दॄष्ट्या अतिशय धोक्याचा ठरला आहे.

## विरोधी बाजू

याच वेळी बँकेचे विरोधक असेही म्हणतात की बँकेची काही लपवलेली उद्दीष्टेही आहेत. जसे की दुसऱ्या महायुद्धा नंतर साम्राज्य लयाला जात चाललेल्या इंग्लंडला नवीन आर्थिक साम्राज्य उभारण्यासाठी या बँकेचा उपयोग करून घेतला आहे. बँकेचे माजी अध्यक्ष व अर्थतज्ज्ञ जोसेफ स्तिगलित्झ (इंग्रजी:Joseph E. Stiglitz) यानीही इ.स. १९९९ मध्ये बँकेच्या उद्दीष्टांशी सुसंगत नसलेल्या धोरणांवर टीका केली होती.

## बाह्य दुवे

जागतिक बँक Archived 2021-08-01 at the वेबॅक मशीन. (मराठी माहिती )

## समर्थक बाह्य दुवे

* "अधिकॄत संकेतस्थळ" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
* "डुइंग बिझनेस.ऑर्ग" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
* "आयसिम्युलेट @ जागतिक बँक" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)

### विरोधी बाह्य दुवे

* "इसेन्शियल अ‍ॅक्शन.ऑर्ग" (इंग्लिश भाषेत). 2009-07-14 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2008-01-03 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)
* "डीसी इंडिमीडिया" (इंग्लिश भाषेत). 2008-12-05 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2008-01-03 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)
* "सीएडीटीएम" (इंग्लिश भाषेत).CS1 maint: unrecognized language (link)
* "डब्ल्यूएएलएचआय" (इंग्लिश भाषेत). 2009-01-29 रोजी मूळ पान पासून संग्रहित. 2008-01-03 रोजी पाहिले.CS1 maint: unrecognized language (link)
# तापमान

पाण्याचा गोठनबिंदू ०० सें. आहे.तापमापी येथे उणे १७० तपमान दर्शवित आहे.
(इंग्लिश भाषा:Temperature. वातावरणातील उष्णता मोजण्याचे परिमाण.)

**तापमान** हे पदार्थातील कणांची (अणू वा रेणू) सरासरी ऊर्जा मोजण्याचे एकक आहे. पदार्थ किती थंड वा गरम आहे हे मोजण्यासाठी तापमान वापरतात. तापमान मोजण्यासाठी तापमापीचा उपयोग करतात. तापमान मोजण्यासाठी अंश सेल्सियस, अंश फॅरेनहाइट, आणि अंश केल्विन ही एकके वापरतात.

सैधांतिक किमान तापमानाला परम शून्य म्हणतात. ह्या तापमानाला पदार्थातील कणांची गती शून्य मानली जाते. परम शून्य हे केल्विन मापन पद्धतीत ०°Κ, सेल्सियस मापन पद्धतीत- २७३.१५ °С आणि फॅरेनहाइट मापन पद्धतीत -४५९.६७°F संबोधिले जाते.

भौतिक, रसायन, वैद्यक, भूगर्भ, जीव व हवामान इत्यादी शास्त्रांसह दैनंदिन व्यवहारात तापमानाचे खूप महत्त्व आहे.

तापमान ही सध्य जगत खूप चार्व्चेच विषय असून ही एक घाम्बीर समस्या झाही आहे. तरी आपण तापमान आटोक्यात आणण्याचा पर्यंत करावा नाहील्तर जगाचा विनाश्गा हा आतलं आहे.

## तापमानाचे परिणाम

* पदार्थाचे भौतिक गुणधर्म बदलतात उदा.अवस्था [स्थायु,द्रव,वायु],घनता,विद्युतवाहकता,विद्राव्यता
* रासायनिक क्रियांची गति
* ध्वनीची गति
* पदार्थाच्या पृष्ठभागावरून होत असलेल्या औष्णिक उत्सर्जनाची गति व प्रमाण
# स्पायडरमॅन (२००२ चित्रपट)

स्पायडरमॅन हा २००२ साली प्रदर्शित झालेला इंग्लिश भाषेतला चित्रपट आहे.

| स्पायडर-मॅन |
| --- |
| स्पायडरमॅन |
| दिग्दर्शन |
सॅम रायमी |
| प्रमुख कलाकार |
टोबे मॅग्वायर कर्स्टन डन्स्ट विलेम डेफो जेम्स फ्रँको |
| देश |
अमेरिका |
| भाषा |
इंग्लिश |
| प्रदर्शित |
३ मे २००२ |
| अवधी |
१२१ मिनिटे |
| आय.एम.डी.बी. वरील पान |

**स्पायडर-मॅन** (इंग्लिश: Spider-Man) हा २००२ साली प्रदर्शित झालेला एक अमेरिकन इंग्रजी चित्रपट आहे. प्रसिद्ध कॉमिक स्पायडरमॅन वरून प्रेरणा घेऊन या चित्रपटाची निर्मिती करण्यात आली. ह्या चित्रपटात टोबे मॅग्वायरने पीटर पार्करची तर कर्स्टन डन्स्टने मेरी जेन वॉटसनची भूमिका केली. ३ मे २००२ साली प्रदर्शित झालेल्या ह्या चित्रपटाचे शूटिंग लॉस एंजेल्स, सॅन फ्रान्सिस्को व न्यू यॉर्क शहर येथे करण्यात आले. जगभर ८२ कोटीहून अधिक अमेरिकन डॉलर्सची मिळवणूक करणारा हा सिनेमा प्रचंड यशस्वी ठरला. ह्या चित्रपटाचे स्पायडर-मॅन २ व स्पायडर-मॅन ३ हे दोन सिक्वेल्स (उत्तर कथा) काढण्यात आले.

## पार्श्वभूमी

पीटर पार्कर हा एक साधा महाविद्यालयीन विद्यार्थी जेव्हा निरीक्षणासाठी कोळ्यांच्या प्रयोगशाळेत जेव्हा जातो तेव्हा त्याला एक कोळी हातावर चावतो. त्यामुळे त्याला कोळ्यांच्या शक्ती प्राप्त होतात.
तो स्वतःची ओळख लपवण्यासाठी स्पायडरमॅन हे नाम धारण करतो व वाईट शक्तींचा खातमा करतो.

## कथानक

"तुमच्याकडे जेवढ्या जास्त शक्ती असतील, तेवढ्या जास्त जबाबदाऱ्या" या तत्त्वावर कथानकाची मांडणी करण्यात आली आहे.
स्पायडरमॅन हा चांगल्या गोष्टी व सत्यासाठी लढतो व एका कुख्यात शास्त्रज्ञापासून शहरास वाचवतो. कथानकात त्याच्या वैयक्तिक आयुष्यातील उलाढाली व बारकावे पण टिपले आहेत.

## उल्लेखनीय

या चित्रपटामध्ये उत्कृष्ट शैलीचे ॲनिमेशन व चलचित्र वापरण्यात आले. त्यासाठी चित्रपटाला विविध पुरस्कार सुद्धा मिळाले. चित्रपट प्रदर्शित होण्याआधी पासूनच चित्रमासिके (कॉमिक्स) प्रसिद्ध होती.

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ
# स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा

स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा
**स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा** किंवा *स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी* (इंग्लिश: Statue of Liberty) ही अमेरिकेच्या न्यू यॉर्क शहरातील लिबर्टी आयलंड वर उभारण्यात आलेली एक वास्तू आहे. अमेरिकेच्या स्वातंत्र्याला १०० वर्षे पूर्ण झाल्याप्रीत्यर्थ फ्रान्सकडून अमेरिकेला भेट मिळालेल्या ह्या पुतळ्याचे २८ ऑक्टोबर १८८६ रोजी उद्‌घाटन करण्यात आले. उजव्या हातात स्वातंत्र्याची ज्योत घेऊन उभ्या असलेल्या एका स्त्रीचा हा पुतळा अमेरिकेमध्ये प्रवेश करण्याऱ्या पाहुण्यांचे स्वागत करतो.

जुन्या काळात युरोपातून बोटीने अमेरिकेत येणाऱ्या लोकांना अमेरिकेचे पहिले दर्शन स्वातंत्र्यदेवतेच्या पुतळ्याद्वारे होत असे. आजही हा पुतळा अमेरिकेतील सर्वात महत्त्वाच्या खुणांपैकी एक मानला जातो.

१५१ फूट उंच असलेल्या स्वातंत्र्यदेवतेच्या पुतळ्याच्या उजव्या हातात ज्योत असून डाव्या हातात पुस्तक आहे. त्यावर ४ जुलै १७७६ ("July IV MDCCLXXVI") ही अमेरिकेच्या स्वातंत्र्यदिनाची तारीख लिहिलेली आहे. पुतळ्याची पाया धरून उंची ३०५ फूट असून पुतळ्याच्या मुकुटात ज्या ७ खिडक्या आहेत, त्या जगातील ७ खंड दर्शवतात. उजव्या हातातील ज्योत प्रकाश दर्शवते तर डाव्या हातातील पुस्तक ज्ञान दर्शवते. १८७० मध्ये जुलेस जोसेफ लेफेब्व्रेचे 'ला वेरेत' हे चित्र 'स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळ्याशी' मिळतेजुळते आहे. २.४ मिलिमीटर जाडीच्या तांब्याच्या पत्र्यापासून हा संपूर्ण पुतळा बनवलेला असून आतून त्याला लोखंडाच्या/ स्टीलच्या पट्ट्यांचा आधार दिला आहे.

## पुतळ्याचा तपशील

| वर्णन
 | इंग्लिश एकक | मेट्रिक एकक |
| --- | --- | --- |
| तांब्याच्या पुतळ्याची उंची | 151 फूट १ इंच | ४६ मीटर |
| पायथ्यापासून मशालीच्या ज्योतीची उंची | 305 फूट १ इंच | ९३ मीटर |
| पायापासून डोक्यापर्यंत उंची | 111 फूट 1 इंच | ३४ मीटर |
| शीर | 16 फूट 5 इंच | ५ मीटर |
| तर्जनी | 8 फूट 1 इंच | 2.44 मीटर |
| दुसऱ्या जोडाचा परीघ | 3 फूट 6 इंच | 1.07 मीटर |
| हनुवटी ते शिरोभाग | 17 फूट 3 इंच | 5.26 मीटर |
| शिराची जाडी | 10 फूट 0 इंच | 3.05 मीटर |
| दोन डोळ्यांतील अंतर | 2 फूट 6 इंच | 0.76 मीटर |
| नाक | 4 फूट 6 इंच | 1.48 मीटर |
| उजवा हात | 42 फूट 0 इंच | 12.8 मी |
| उजव्या हाताची जाडी | 12 फूट 0 in | 3.66 मीटर |
| मनगट | 35 फूट 0 in | 10.67 मीटर |
| मुख | 3 फूट 0 इंच | 0.91 मीटर |
| चबुतरा | 89 फूट 0 इंच | 27.13 मीटर |
| पायथा | 65 फूट 0 इंच | 19.81 मीटर |
| तांब्याचे वजन | 60,000 पाउंड | 27.22 मेट्रिक टन |
| लोखंडाचे वजन | 250,000 पाउंड | 113.4 मेट्रिक टन |
| एकूण वजन | 450,000 पाउंड | 204.1 मेट्रिक टन |
| तांब्याच्या पत्र्याची जाडी | 3/32 इंच | 2.4  मिलिमीटर |

## गॅलरी

* Thomas Crawford's *Statue of Freedom*
* Government poster using the Statue of Liberty to promote the sale of Liberty Bonds
* Tourists aboard a Circle Line ferry bound for Liberty Island, June 1973
* As viewed from the ground on Liberty Island
* September 11, 2001: The twin towers of the World Trade Center burn with the Statue of Liberty in the foreground.
* Reverse side of a Presidential Dollar coin

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

* स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा **इन अवर टाईम** कार्यक्रमात *बीबीसी रेडिओ ४* वरील चर्चा. **(प्रत्यक्षात ऐका)(इंग्रजी भाषा)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 स्वातंत्र्यदेवतेचा पुतळा |

* Statue of Liberty National Monument
* Statue of Liberty-Ellis Island Foundation
# रक्तवाहन यंत्रणा

रक्तवहसंस्थेमध्ये हृदय, रक्त, रक्तवाहिन्या यांचा समावेश होतो. रोहिणी रक्तवाहिन्या शुद्ध रक्तवहन करते(अपवाद- फुफ्फुसीय रोहिणी- ही हृदयाकडून फुप्फुसाकडे अशुद्ध रक्त वाहून नेते.) त्या लाल रंगाने दर्शविल्या जातात. नीला रक्तवाहिन्या अशुद्ध रक्तवहन करते(अपवाद-Pulmonary vein- ही फुफ्फुसाकडुन हृदयाकडे शुद्ध रक्त वाहून नेते.) त्या निळ्या रंगाने दर्शविल्या जातात.
हृदय फासळ्यांंच्या पिंजऱ्यात असते. आपल्या मुठीच्या आकाराचे आपले हृदय असते. ते चार भागांमध्ये विभागलेले असते आणि रक्त एकाच दिशेने ह्या चार भागांमधून फिरते. उजव्या कर्णीकेतून उजव्या जवनिकेत, तिथून फुफ्फुसामधे, तिथून डाव्या कर्णीकेत, तिथून डाव्या जवनिकेत, तिथून रोहिणीं द्वारे पूर्ण शरीराला, तिथून निलांद्वारे पुन्हा उजव्या कर्णीकेत असा रक्ताचा प्रवास होतो.

रोहिणी शरीरात खोलवर असतात तर नीला बाहेरील बाजूने असतात. रोहिणींमधील रक्त अधिक दाबाने वाहत असल्याने त्यांच्या भिंती जाड आणि लवचिक असतात. निलांच्या भिंती तुलनेने पातळ असतात, निलांमध्ये रक्त परत जाऊ नये म्हणून झडपा असतात. त्या कमी लवचिक असतात.

मानवी रक्तवहसंस्था
# पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन

|  |
| --- |
| **पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन** |
|  पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन |
| **पूर्ण नाव** | पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन |
| **कार्यक्षेत्र** | भौतिकशास्त्र |
| **पुरस्कार** |  भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक |

**पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन** हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन

## संशोधन

## पुरस्कार

## बाह्यदुवे

* नोबेल प्रतिष्ठानाच्या संकेतस्थळावरील पर्सी विल्यम्स ब्रिजमन यांचे संक्षिप्त चरित्र (इंग्रजी मजकूर)
# नॉर्मन राम्से जुनियर

|  |
| --- |
| **नॉर्मन राम्से जुनियर** |
|  |
| **पूर्ण नाव** | नॉर्मन राम्से जुनियर |
| **कार्यक्षेत्र** | भौतिकशास्त्र |
| **पुरस्कार** |  भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक |

**नॉर्मन राम्से जुनियर** ( २७ आॅगष्ट, इ.स. १९१५ वाॅशिंग्टन डि.सी., अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने - मृत्यू: ४ नोव्हेंबर इ.स. २०११ वेलॅंड, अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने) हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## बाह्यदुवे

* नोबेल प्रतिष्ठानाच्या संकेतस्थळावरील नॉर्मन राम्से जुनियर यांचे संक्षिप्त चरित्र (इंग्रजी मजकूर)
# पूर्व आशिया

जगाच्या नकाशावर पूर्व आशिया
**पूर्व आशिया** हा आशिया खंडाचा एक भाग आहे. पूर्व आशियात खालील देशांची गणना होते. यी क्षेत्रात १६० कोटी लोकसंख्या आहे. या खंडातील सर्व देशात बौद्ध धर्म हा बहुसंख्यक धर्म आहे.

* चीन

* हॉंगकॉंग

* मकाऊ

* तैवान

* जपान

* उत्तर कोरिया

* दक्षिण कोरिया

* मंगोलिया