Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# बाकू

|  |
| --- |
| **बाकूBakı** |
| **अझरबैजान देशाची राजधानी** |
|   |
|

|  |
| --- |
| चिन्ह |

 |
|
बाकूबाकूचे अझरबैजानमधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **अझरबैजान** |
| क्षेत्रफळ |  २,१३० चौ. किमी (८२० चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  −९२ फूट (−२८ मी)  |
| लोकसंख्या  (२०१२) |
|   - शहर |  २१,२२,३००  |
|   - घनता |  ९९६.४ /चौ. किमी (२,५८१ /चौ. मैल)  |
| प्रमाणवेळ |  यूटीसी + ४:००  |
|  |

**बाकू** (अझरबैजानी: Bakı) ही पश्चिम आशियातील अझरबैजान देशाची राजधानी व सगळ्यात मोठे शहर आहे. बाकू हे कॅस्पियन समुद्रकिनाऱ्यावरील तसेच कॉकासस भौगोलिक प्रदेशामधील सर्वात मोठे शहर आहे. अझरबैजानचे आर्थिक, सांस्कृतिक व व्यापारी केंद्र असलेल्या बाकूची लोकसंख्या सुमारे २१ लाख आहे.

इ.स.च्या पहिल्या शतकामध्ये स्थापन झालेले बाकू शहर येथील खनिज तेलाच्या विहिरींसाठी महत्त्वपूर्ण मानले गेले आहे. येथील ऐतिहासिक इमारतींसाठी बाकूचा समावेश युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत करण्यात आला आहे.

येथील हैदर अलियेव आंतरराष्ट्रीय विमानतळ कॉकेशस प्रदेशामधील सर्वात वर्दळीचा विमानतळ असून अझरबैजान एरलाइन्सचा प्रमुख वाहतूकतळ येथेच स्थित आहे.

## जुळी शहरे

|  |  |
| --- | --- |
| * डकार
* नापोली
* बसरा
* सारायेव्हो
* ह्युस्टन
 | * बोर्दू
* ताब्रिझ
* इझ्मिर
* व्हुंग ताउ
* होनोलुलु
 |

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 बाकू |

 विकिव्हॉयेज वरील बाकू पर्यटन गाईड (इंग्रजी)

* अधिकृत संकेतस्थळ

बाकूचे विस्तृत चित्र
# सिरिलिक लिपी

सिरिलिक लिपी वापरून लिहिलेली देवाची प्रार्थना
**सिरिलिक** (बल्गेरियन: кирилица, रशियन: кири́ллица, सर्बियन: ћирилица) ही ९व्या शतकात बल्गेरिया देशामध्ये निर्माण झालेली एक लिपी आहे. मध्य व पूर्व युरोपात वापरल्या जाणाऱ्या अनेक भाषांमध्ये (विशेषतः भूतपूर्व सोव्हिएत संघाच्या घटक देशांमधील भाषा) सिरिलिक लिपीचा वापर आढळून येतो. सिरिलिक लिपी बेलारुशियन, बॉस्नियन, बल्गेरियन, रशियन, सर्बियन, मॅसिडोनियन, माँटेनिग्रिन व युक्रेनियन आणि इतर अनेक स्लाव्हिक भाषांमध्ये वापरण्यात येते.

सिरिलिक लिपी वापरणारे युरोपातील देश
## समान अक्षरे

खालील सिरिलिक अक्षरे साधारणपणे बहुसंख्य वापरकर्त्या भाषांमध्ये समाईक आहेत.

Common Cyrillic letters| उभा | तिरका | नाव | आवाज |
| --- | --- | --- | --- |
| А а | *А а* | A | /a/ |
| Б б | *Б б* | Be | /b/ |
| В в | *В в* | Ve | /v/ |
| Г г | *Г г* | Ge | /ɡ/ |
| Д д | *Д д* | De | /d/ |
| Е е | *Е е* | Ye | /je/, /ʲe/ |
| Ж ж | *Ж ж* | Zhe | /ʒ/ |
| З з | *З з* | Ze | /z/ |
| И и | *И и* | I | /i/, /ʲi/ |
| Й й | *Й й* | Short I (Russian: *I kratkoye*) | /j/ |
| К к | *К к* | Ka | /k/ |
| Л л | *Л л* | El | /l/ |
| М м | *М м* | Em | /m/ |
| Н н | *Н н* | En | /n/ |
| О о | *О о* | O | /o/ |
| П п | *П п* | Pe | /p/ |
| Р р | *Р р* | Er | /r/ |
| С с | *С с* | Es | /s/ |
| Т т | *Т т* | Te | /t/ |
| У у | *У у* | U | /u/ |
| Ф ф | *Ф ф* | Ef | /f/ |
| Х х | *Х х* | Kha | /x/ |
| Ц ц | *Ц ц* | Tse | /ts/ |
| Ч ч | *Ч ч* | Che | /tʃ/ |
| Ш ш | *Ш ш* | Sha | /ʃ/ |
| Щ щ | *Щ щ* | Shcha, Shta | /ʃtʃ/, /ɕː/, /ʃt/ |
| Ь ь | *Ь ь* | Soft sign (Russian: *myagkiy znak*) or Small yer (Bulgarian: *er malak*) | /ʲ/ |
| Ю ю | *Ю ю* | Yu | /ju/, /ʲu/ |
| Я я | *Я я* | Ya | /ja/, /ʲa/ |

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 सीरिलिक वर्णमाला |
# विल्यम शॉकली

|  |
| --- |
| **विल्यम शॉकली** |
|  विल्यम शॉकली |
| **पूर्ण नाव** | विल्यम शॉकली |
| **कार्यक्षेत्र** | भौतिकशास्त्र |
| **पुरस्कार** |  भौतिकशास्त्रातील नोबेल पारितोषिक |

**विल्यम शॉकली** हे शास्त्रज्ञ आहेत.

## जीवन

## संशोधन

## पुरस्कार

## बाह्यदुवे

* नोबेल प्रतिष्ठानाच्या संकेतस्थळावरील विल्यम शॉकली यांचे संक्षिप्त चरित्र (इंग्रजी मजकूर)
# मायक्रोकंट्रोलर

इंटेलकडुन इंटिग्रेटेड सर्किट Intel 8742, हा आहे ८-बिट मायक्रोकंट्रोलर ज्यामध्ये आहे एक सिपीयु CPU जो 12 MHz वर चालतो, 128 बाइट रॅम RAM, 2048 बाईट ईपी रोम EPROM, आणि आदान/प्रदान चिप I/O
 .

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |

सुक्ष्मनियंत्रक (**मायक्रोकंट्रोलर**) (संक्षिप्त **MCU** किंवा **µC** ) एक संगणक प्रारूप आहे जे एका चीप वर असते.यामधे संयुक्तिक गणक (integrated processor),स्मृती (थोडीशी RAM, आज्ञावली स्मृती (program memory) किंवा दोन्ही),आज्ञावाचक आदान/प्रदान साधनं सामाविष्ट असतात.ज्यांचा उपयोग चीपशी जोडलेल्या साधनां सोबत संवाद करण्याकरता केला जातो.मायक्रोकंट्रोलर हा मायक्रोप्रोसेसरहून भिन्न असतो, त्यामध्ये केवळ गणक (CPU) असतो(संगणकाच्या गणका प्रमाणे).आधुनिक संगणकयुगात मायक्रोकंट्रोलर केवळ एका चिपवर काम करू शकतो. एका मायक्रोकंट्रोलरमध्ये एक किंवा अनेक सीपीयू असू शकतात.

सुरुवातीला १९७१ मध्ये इंटेल Intel कंपनी द्वारा प्रकाशित झाल्यावर काही वर्षांत मायक्रोकंट्रोलर लोकप्रिय झाले.अत्यंत उपयुक्त इंटेल 8008 त्यावेळी प्रकाशित के‌ला गेला, परंतु तो अजूनही चिपसाठी प्रत्येकी लागणाऱ्या उच्च रकमेमुळे अव्यवहार्य होता.त्यामुळे सुरुवातीच्या मायक्रोकंट्रोलर मध्ये भिन्न प्रकारच्या संगणक स्मृती (computer memory) एकाच दलात (मायक्रोकंट्रोलर मध्ये) जुळलेल्या असतं. त्याची उपयोगीता बघितल्यानंतर, लोकांच्या त्याला आणखी चांगले बनविण्याच्या प्रयासाने, मायक्रोकंट्रोलर सतत उन्नत होत होता. कालांतराने किमती कमी झाल्या आणि २००० च्या आरंभी, मायक्रोकंट्रोलर मोठ्याप्रमाणात संपूर्ण जगात वापरले जाउ लागले.

मायक्रोकंट्रोलरसाठी इतर संज्ञा इंम्बेडेड सिस्टीम (embedded system ) आणि इंम्बेडेड कंट्रोलर (embedded controller) या आहेत.कारण मायक्रोकंट्रोलर आणि त्यांचे सहकारी सर्किट अनेकदा एकाच चिप मध्ये बनवले (किंवा एंम्बेड embed) केले जाते.

नेहमीच्या अंकगणित व तार्किक या मायक्रोप्रोसेसरच्या घटकां पेक्षा अधिक घटक जसे विदा (data) साठवण्यासाठी रॅम (RAM), आज्ञावली साठवण्याकरीता केवळ-वाचन स्मृती ( read only memory), आणि इतर साधने/जोड (peripherals) हे घटक मायक्रोकंट्रोलर मध्ये असतात.

अनेकदा मायक्रोकंट्रोलर हे मायक्रोप्रोसेसर पेक्षा खुप कमी गती वर चालतात (32khz इतक्या कमी वारंवारतेने (clock speed)), पण हे ठराविक अनुप्रयोगाकरीता उपयुक्त असते. आणि हे खुप कमी ऊर्जा वापरतात (मिलीव्ह्याट किंवा मायक्रोव्ह्याट इतकीही).

स्वयंचलित उत्पादनात आणि उपकरणात मायक्रोकंट्रोलर वापरले जातात, जसे गाडीची इंजिन प्रणाली, रिमोट कंट्रोल, मशीनी, साधने, ऊर्जाशिल
अवजारे, आणि खेळणी. यांनाच म्हणतात अंतःस्थापित प्रणाली (embedded system). मायक्रोकंट्रोलर सौर शक्ती (solar power), आणि ऊर्जा संकलन, गाडीतील एन्टि-लोक ब्रेकिंग प्रणालीत काम बजावताना सापडू शकेतो, तसेच यांचे वैद्यकीय क्षेत्रात सुद्धा अनेक उपयोग आहेत.
# यंत्र शिक्षण

यंत्र शिक्षण ही कृत्रिम बुद्धिमत्तेची एक शाखा आहे. यामध्ये आकडेवारी आणि माहितीपासून शिकणाऱ्या प्रणाली तयार केल्या जातात आणि अशा प्रणालींचा अभ्यास केला जातो. उदा. अशी प्रणाली इन्बॉक्समध्ये येणाऱ्या ईमेल कचरा आणि महत्त्वाच्या ईमेलमध्ये वर्गीकृत करू शकते.

यंत्र शिक्षण हे संगणक विज्ञानाचे एक क्षेत्र आहे ज्यामध्ये अल्गोरिदम आणि मॉडेल्सचा विकास समाविष्ट आहे जे संगणकांना डेटावरून शिकू देतात आणि त्या शिक्षणावर आधारित अंदाज किंवा निर्णय घेऊ शकतात. हा कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा एक उपसंच आहे जो डेटाच्या आधारे शिकू शकणाऱ्या आणि निर्णय किंवा भविष्यवाणी करू शकणाऱ्या प्रणालींच्या विकासावर लक्ष केंद्रित करतो.

यंत्र शिक्षण अल्गोरिदमचे अनेक प्रकार आहेत, ज्यात पर्यवेक्षित शिक्षण, पर्यवेक्षित शिक्षण, अर्ध-पर्यवेक्षित शिक्षण आणि मजबुतीकरण शिक्षण समाविष्ट आहे

**पर्यवेक्षित शिक्षण**
पर्यवेक्षित शिक्षणामध्ये, अल्गोरिदम लेबल केलेल्या डेटावर प्रशिक्षित केले जाते, याचा अर्थ डेटा आधीपासूनच वर्गीकृत किंवा योग्य उत्तरासह लेबल केलेला आहे. नवीन, लेबल नसलेल्या डेटावर अंदाज लावण्यासाठी अल्गोरिदम नंतर या लेबल केलेल्या डेटावरून शिकतो.

**पर्यवेक्षण न केलेले शिक्षण**
पर्यवेक्षित नसलेल्या शिक्षणामध्ये, अल्गोरिदमला लेबल न केलेल्या डेटावर प्रशिक्षण दिले जाते आणि त्याला स्वतःच डेटामध्ये नमुने किंवा संबंध शोधणे आवश्यक आहे.

**अर्ध-पर्यवेक्षित शिक्षण**
अर्ध-पर्यवेक्षित शिक्षण हे पर्यवेक्षित आणि पर्यवेक्षित शिक्षणाचे संयोजन आहे, जेथे काही डेटा लेबल केला जातो आणि काही नाही.

**मजबुतीकरण शिक्षण**
मजबुतीकरण शिक्षणामध्ये, अल्गोरिदम वातावरणाशी संवाद साधून आणि बक्षिसे किंवा शिक्षेच्या स्वरूपात अभिप्राय प्राप्त करून शिकते.

**यंत्र शिक्षण मॉडेल्स**
यंत्र शिक्षण मॉडेलचे अनेक प्रकार आहेत, प्रत्येकाची स्वतःची ताकद आणि कमकुवतता. येथे काही सर्वात सामान्य प्रकारचे यंत्र शिक्षण (मशीन लर्निंग) मॉडेल आहेत:

**रेखीय प्रतिगमन:**
सतत मूल्यांचा अंदाज लावण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रतिगमन विश्लेषणाचा एक प्रकार. यामध्ये इनपुट आणि आउटपुट व्हेरिएबल्सच्या सेटमध्ये एक रेखीय समीकरण बसवणे समाविष्ट आहे.

**लॉजिस्टिक रिग्रेशन:**
बायनरी परिणामांचा अंदाज लावण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या प्रतिगमन विश्लेषणाचा एक प्रकार. यात इनपुट आणि आउटपुट व्हेरिएबल्सच्या संचामध्ये लॉजिस्टिक फंक्शन फिट करणे समाविष्ट आहे.

**निर्णय झाडे:**
वर्गीकरण आणि प्रतिगमन समस्यांसाठी वापरलेले पर्यवेक्षी शिक्षण अल्गोरिदमचा एक प्रकार. यामध्ये इनपुट डेटाला झाडासारख्या संरचनेत विभाजित करणे समाविष्ट आहे, जेथे प्रत्येक नोड एक किंवा अधिक इनपुट व्हेरिएबल्सवर आधारित निर्णय दर्शवतो.

**यादृच्छिक जंगले:**
अचूकता सुधारण्यासाठी आणि ओव्हरफिटिंग कमी करण्यासाठी एकापेक्षा जास्त निर्णय झाडे एकत्रित करणारी एकत्रित शिक्षण पद्धत.
# उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह

|  |
| --- |
| **उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह** Commonwealth of the Northern Mariana Islands Sankattan Siha Na Islas Mariånas उत्तर मेरियाना द्वीपसमूहाचे राष्ट्रकुल |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| उत्तर मेरियाना द्वीपसमूहचे स्थानउत्तर मेरियाना द्वीपसमूहचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** | सैपान  |
| **अधिकृत भाषा** | इंग्लिश |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ४७७ किमी२ (१९५वा क्रमांक) |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | ८६,६१६ (१९८वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १६८/किमी² |
| **राष्ट्रीय चलन** | अमेरिकन डॉलर |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | MP |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | +1670 |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**उत्तर मेरियाना द्वीपसमूह** हे पॅसिफिक महासागरातील अमेरिकेचे एक राष्ट्रकुल आहे.
# शेटलँड

**शेटलँड**, **झेटलँड** तथा **शेटलँड द्वीपसमूह** हा स्कॉटलँडच्या उत्तर द्वीपांमधील एक द्वीपसमूह आहे. स्कॉटलँडच्या मुख्य भूमीपासून अंदाजे १७० किमी ईशान्येस असलेला हा द्वीपसमूह उत्तर समुद्रात फॅरो द्वीपसमूह आणि नॉर्वेच्या मध्ये आहे.

येथे मेसोलिथिक काळापासून मानवी वस्ती असल्याच्या खुणा आहेत.