Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# सेरोटोनिन

**सेरोटोनिन** (५-हायड्रॉक्सिट्रिप्टामिन) हे एक शरीरातील अमीनो आम्लांपासून बनलेले चेतापारेषक किंवा रासायनिक संदेशवाहक (मोनोमाइन न्यूरोट्रांसमीटर) संप्रेरक आहे. याचे जैविक कार्य जटिल असून, मनाचा कल, आकलन, बक्षीस, शिक्षण, स्मरणशक्ती आणि उलट्या आणि रक्तवहिन्यासंबंधीच्या असंख्य शारीरिक प्रक्रियांसह विविध कार्यांना सहकार्य करते.

सेरोटोनिन मध्यवर्ती मज्जासंस्थेमध्ये (CNS) तयार होते, विशेषतः ब्रेनस्टेमच्या राफे न्यूक्ली, त्वचेच्या मर्केल पेशी, फुफ्फुसीय न्यूरोएंडोक्राइन पेशी आणि जिभेच्या स्वाद ग्रहण करणाऱ्या पेशींमध्ये. मानवी शरीरात तयार होणाऱ्या सेरोटोनिनपैकी अंदाजे ९०% पचनमार्ग/आहारनलीकेच्या एन्टरोक्रोमाफिन पेशींमध्ये असते, जिथे ते आतड्यांसंबंधी हालचाली नियंत्रित करते. याव्यतिरिक्त, ते रक्तातील प्लेटलेट्समध्ये साठवले जाते आणि आंदोलन आणि रक्तवहिन्यासंबंधीच्या वेळी सोडले जाते, जेथे ते नंतर इतर प्लेटलेट्ससाठी ऍगोनिस्ट म्हणून कार्य करते. सुमारे ८% प्लेटलेट्समध्ये आणि १-२% CNS मध्ये आढळतात.

दररोज किमान पंधरा मिनिटे निसर्गाच्या सानिध्यात घातली असता, स्वच्छ हवा, सूर्यप्रकाश आणि पाळीव प्राणी यांचा संपर्क आला असता सेरोटोनिन हे संप्रेरक स्त्रवते. याच सोबत ताज्या हिरव्या पालेभाज्या, अक्रोड, जवस, चिया बियाणे आणि सोयाबीन नियमित खाल्ल्याने देखील हे संप्रेरक स्त्रवते. ज्यामुळे ऑक्सिजनची पातळी देखील वाढते आणि माणूस आनंदी होतो. याच सोबत दैनंदिन जीवनात जेव्हा आपण कुणाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करतो तेव्हा आपल्या मेंदूत डोपामिन आणि सेरोटोनिन हे दोन संप्रेरके स्त्रवतात. सबब नियमित दयाळूपणा आणि कृतज्ञता व्यक्त करणे अपेक्षित आहे.

## संदर्भ
# वाळवी

वाळवी कीटक
लाकुड कोरून खाणारे हे कीटक **उधई** या नावानेही ओळखले जातात. या किटकांना संस्कृत भाषेत वल्म तर इंग्रजी मध्ये टर्माइट असे म्हंटले जाते. भारतात सर्वत्र वाळवी आढळते. वाळवी हा कीटक वसाहत करून लाकडा मध्ये राहतो. दमट जागा जुन्या लाकडामध्ये वाळवीचे अस्तित्त्व असते. वाळवी ही कीड खोडाची कोवळी साल कुरतडून खाते. फॉरमोसॅन सबटेरानियन टर्माईट' या नावाने ओळखली जाणारी आशियातील वाळवीची जात वेगाने लाकुड खाते. या उपद्रवी कीटकांमुळे दरवर्षी कोट्यवधी रुपयांचे नुकसान होते. कीटकांना पंखांच्या दोन जोड्या असतात. वाळवीचा खाद्य म्हणूनही वापर केला जातो. ही अतिशय पौष्टिक असते.

## इतिहास

वराहमिहिराने बृहत संहितेत विहिर खणायची असेल तर वाळवीचं वारूळ असलेली जागा शोधून काढा असा सल्ला दिला आहे.

## प्रादुर्भाव

वाळवीची वसाहत पूर्ण झाली की त्यातील राणीमाशी उडून जाते. आपले पंख काढून टाकते. नंतर ती आणखी वसाहत तयार करण्याच्या उद्देशाने प्रजननासाठी नवीन ठिकाण शोधते व तेथे कार्य सुरू करते.

वाळवीची वसाहत
## उपाय

शेतातील वाळवीची वारुळे खोदून त्यातील राणी वाळवी नष्ट करावी. असे केल्याने पुढील पीढी येत नाही. तसेच वारुळात मिथाईल ब्रोमाईड व क्‍लोरोफॉर्म यांचे २५० मि.लि. मिश्रण प्रति वारुळात ओतावे. यामुळे वाळवी तेथे राहत नाही. निंबोळीपेड टाकल्यास वाळवीला न आवडून तेथून ती जाण्याचा प्रयत्न करते. सरडा हे प्राणी वाळवी खातात.

## बाह्य दुवे

* महाराष्ट्र राज्य मराठी विश्वकोश - वाळवी
# अलामीडा काउंटी (कॅलिफोर्निया)

**अलामीडा काउंटी** ही अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील एक काउंटी आहे. २०२० च्या जनगणनेनुसार, येथील लोकसंख्या १६,८२,३५३ होती. या काउंटीचे प्रशासकीय केन्द्र ओकलंड आहे. ईस्ट बेमध्ये असलेल्या अलामीडा काउंटीचा प्रदेश काउंटी सान फ्रान्सिस्को बे एरियामध्ये गणला जातो.

## इतिहास

अलामीडा काउंटीच्या रचनेच्या वेळी तिचे प्रशासकीय केन्द्र अल्व्हाराडो येथे होते. हा प्रदेश आता युनियन सिटीचा भाग आहे. १८५६ मध्ये सान लिअँड्रो प्रशासकीय केन्द्र झाले. १८६८मध्ये झालेल्या मोठ्या भूकंपात येथे मोठा विनाश झाला व प्रशाकीय केन्द्र ब्रुकलिन येथे हलविण्यात आले. पुढे ब्रुकलिन ओकलंड शहराचा भाग झाले व ओकलंडला हे प्रशासकीय केन्द्र १८७३पासून आहे.

अलामीडा काउंटीच्या पश्चिमेला सान फ्रान्सिस्को शहर आणि काउंटी आहे. सान फ्रान्सिस्कोपासून खाडीपल्याड असलेल्या या शहराला अलामीडा काउंटीशी जमिनीवरही छोटी सीमा आहे. अलामीडाच्या दक्षिणेस सांता क्लारा तर पूर्वेस सान होआक्विन आणि उत्तरेस काँत्रा कॉस्टा काउंट्या आहेत. अलामीडा काउंटीला दक्षिणेस स्टानिस्लॉस काउंटीशी ७६ मी (२५० फूट) लांबीची सीमा आहे.

### शिक्षणसंस्था

युनिव्हर्सिटी ऑफ कॅलिफोर्नियाचे बर्कली आवार अलामीडा काउंटीमध्ये आहे. हे विद्यापीठ जगातील सर्वात मोठ्या आणि प्रतिष्ठित संशोधन विद्यापीठांपैकी एक समजले जाते.

याशिवाय काउंटीमध्ये इतर अनेक महाविद्यालये आणि विद्यापीठे आहेत.:

* बर्कले सिटी कॉलेज
* कॅलिफोर्निया स्टेट युनिव्हर्सिटी, ईस्ट बे
* चाबोट कॉलेज दोन वर्षांची पदवी देणारेसार्वजनिक महाविद्यालय
* कॉलेज ऑफ अलामीडा, दोन वर्षांची पदवी देणारेसार्वजनिक महाविद्यालय
* लास पॉझिटास कॉलेज

## वाहतूक

### प्रमुख महामार्ग

#### रेल्वे

* अल्टामाँट कॉरिडॉर एक्सप्रेस (ACE) – सान होआक्विनसॅन जोक्विन काउंटी ते सांता क्लारा काउंटीपर्यंतचा मार्ग
* अॅमट्रॅक
	+ *कॅलिफोर्निया झेफिर* - एमरीव्हिल आणि शिकागो दरम्यान धावणारी इंटरसिटी ट्रेन मार्ग.
	+ *कॅपिटल कॉरिडॉर* - सान होजे आणि साक्रामेंटोपर्यंतचा मार्ग
	+ *कोस्ट स्टारलाइट* - लॉस एंजेलस आणि सिअॅटल दरम्यानचा रेल्वेमार्ग
	+ *सान होआक्विन* - फ्रेस्नो आणि सेंट्रल व्हॅली मार्गे ओकलंड आणि बेकर्सफील्डमधीलचा अॅमट्रॅक मार्ग
* बे एरिया रॅपिड ट्रान्झिट (बार्ट) – सान फ्रान्सिस्को आणि ईस्ट बे दरम्यानचा जलदगती उपनगरी मार्ग

#### बस

* एसी ट्रान्झिट - पश्चिम अल्मेडा काउंटी आणि पश्चिम कॉन्ट्रा कोस्टा काउंटीमधील स्थानिक बस प्रणाली, अलामीडा काउंटीपासून मध्यवर्ती सान फ्रान्सिस्को, सान मटेओ आणि पालो आल्टो या शहरांना सेवा
* व्हील्स - आग्नेय अलामीडा काउंटीच्या शहरांमधील बस प्रणाली
* युनियन सिटी ट्रान्झिट – युनियन सिटी शहरातील थानिक बससेवा
* एमरी-गो-राउंड – एमरीव्हिलमधील मोफत बस सेवा
* डम्बर्टन एक्सप्रेस – फ्रिमाँट आणि पालो आल्टो दरम्यान डम्बार्टन पुलावरुन जाणारी बससेवा
* सांता क्लारा व्हॅली ट्रान्सपोर्टेशन अथॉरिटी (VTA) – दक्षिण अलामीडा काउंटी आणि सिलिकॉन व्हॅली दरम्यानची प्रवासी सेवा

#### फेरीबोट

* अलामीडा/ओकलंड फेरी आणि हार्बर बे फेरी - ओकलंड, अलामीडा आणि बे फार्म आयलँडला मध्यवर्ती सान फ्रान्सिस्कोशी जोडणारी बोटसेवा.

### विमानतळ

ओकलँड आंतरराष्ट्रीय विमानतळ येथील सर्वात मोठा विमानतळ आहे. याशिवाय हेवर्ड एक्झिक्युटिव्ह विमानतळ आणि लिव्हरमोर म्युनिसिपल विमानतळ हे दोन छोटे विमानतळही आहेत.

## संदर्भ
# रिव्हरसाइड काउंटी (कॅलिफोर्निया)

जॉशुआ ट्री राष्ट्रीय उद्यान
**रिव्हरसाइड काउंटी** ही अमेरिकेच्या कॅलिफोर्निया राज्यातील ५८ पैकी एक काउंटी आहे. याचे प्रशासकीय केन्द्र रिव्हरसाइड शहरात आहे.

२०२० च्या जनगणनेनुसार येथील लोकसंख्या २४,१८,१८५ इतकी होती. ही अमेरिकेतील १०वी सर्वाधिक लोकसंख्या असलेली काउंटी आहे.

या काउंटीची रचना १८९३मध्ये झाली. रिव्हरसाइड काउंटी सान बर्नार्डिनो-ऑन्टॅरियो महानगरक्षेत्राचा भाग आहे. या प्रदेशास इनलँड एम्पायर असेही म्हणतात.

## हे सुद्धा पहा

* अमेरिकेच्या काउंट्यांची यादी

## संदर्भ आणि नोंदी
# सेंट सेव्हियर (जर्सी)

| सेंट सेव्हियर
St Saûveur  (Norman) Saint-Sauveur  (French) |
| --- |
|
जर्सी पॅरिश |
| सेंट सेव्हियरचा पॅरिश हॉल |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flag | Coat of arms |

 |
| जर्सीमधील सेंट सेव्हियरचे स्थान |
| क्राउन डिपेंडन्सी |
जर्सी, चॅनेल द्वीपसमूह |
| मुख्यालय |
पॅरिश हॉल, सेंट सेव्हियर्स हिल |
| सरकार |
|  • हवालदार | *रिक्त* |
| क्षेत्रफळ |
|  • एकूण |
९.३ km२ (३.६ sq mi) |
| Area rank |
८व्या क्रमांकावर |
| लोकसंख्या (२०११) |
|  • एकूण |
१३५८० |
|  • लोकसंख्येची घनता |
१,५००/km२ (३,८००/sq mi) |
| प्रमाणवेळ |
जीएमटी |
|  • Summer (डीएसटी) |
युटीसी+०१ |
| पोस्टकोड जिल्हा |
जेई२ |
| पोस्टकोड क्षेत्र |
७ |
| संकेतस्थळ |
stsaviour.je |

**सेंट सेव्हियर** (जेरियास: St Saûveur; फ्रेंच: Saint-Sauveur) हे चॅनल आयलंडमधील जर्सीचे एक पॅरिश आहे.

## संदर्भ
# चेल्सी (लंडन)

**चेल्सी** हे इंग्लंडच्या लंडन शहराच्या पश्चिम भागातील एक उच्चभ्रू उपनगर आहे. हे चेरिंग क्रॉसच्या नैऋत्येस सुमारे २.५ मैल (४ किमी) अंतरावर थेम्स नदीच्या उत्तर तीरावर आहे.

इ.स. १९०० मध्ये चेल्सी हे एक मेट्रोपॉलिटन बरो झाले आणि नंतर हे केन्सिंग्टनच्या मेट्रोपॉलिटन बरोमध्ये विलीन झाले. १९६५मध्ये ग्रेटर लंडनच्या निर्मितीनंतर केन्सिंग्टन आणि चेल्सीचा रॉयल बरो तयार झाला. चेल्सीमध्ये मोठ्या प्रमाणात अमेरिकन लोक राहतात. येथील ६.५३% व्यक्ती अमेरिकेत जन्मलेल्या आहेत.

 चेल्सी नगरगृह
 थेम्स नदीच्या दक्षिण किनाऱ्यावरून दिसणारा चेल्सी ब्रिज
 चेल्सीमधील ऑस्कर वाइल्डचे घर
## हे सुद्धा पहा

* रॉयल बरो ऑफ केन्सिंग्टन अँड चेल्सी
* चेल्सी एफ.सी.

## संदर्भ