Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# इ.स. २०२३

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे ३ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  २० वे शतक -  **२१ वे शतक** - २२ वे शतक |
| **दशके:** |  २००० चे - २०१० चे -  **२०२० चे** - २०३० चे - २०४० चे |
| **वर्षे**: |  २०२० - २०२१ - २०२२ -  **२०२३** - २०२४ - २०२५ - २०२६ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

**इ.स. २०२३** हे इसवी सनामधील २०२३ वे, २१व्या शतकामधील २३वे तर २०२० च्या दशकामधील/इ.स.चे २०१० चे दशक चौथे वर्ष आहे.

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* युरोपीय संघाने क्रोएशियाला शेंजेन प्रदेशात प्रवेश दिल्याने क्रोएशिया व युरोपीय संघात पारपत्राशिवाय प्रवास करणे शक्य झाले. याच बरोबर क्रोएशियाने युरो हे चलन स्वीकारले.
* ऑगस्ट ३१ - जोहान्सबर्गमधील इमारतीतल लागलेल्या आगीत ७४ ठार.
* सप्टेंबर ८ - मोरोक्कोच्या माराकेश-सफी प्रदेशात झालेल्या ६.९ तीव्रतेच्या भूकंपात १,००० पेक्षा अधिक लोकठार.

## मृत्यू

### जानेवारी

* जानेवारी १ - आर.के. कृष्ण कुमार, भारतीय उद्योजक.
* जानेवारी २ - एन.सी. देबबर्मा, त्रिपुराचे आमदार.

### मार्च

* मार्च १ – नीला रामगोपाल, भारतीय कर्नाटक गायक.

## संदर्भ

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 २०२३ |
# नॉर्वे

|  |
| --- |
| **नॉर्वे** Kongeriket Norge Kongeriket Noreg नॉर्वे |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |

 |
| ब्रीद वाक्य: *आल्ट फोर नोर्गे* (नॉर्वेकरता सर्व काही) |
| राष्ट्रगीत: या, वी एल्स्कर डेट लांडेट (हो, आम्ही या भूमीवर प्रेम करतो.) |
| नॉर्वेचे स्थाननॉर्वेचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** (व सर्वात मोठे शहर) | ओस्लो  |
| **अधिकृत भाषा** | नॉर्वेजियन |
| इतर प्रमुख भाषा | सामी |
| **सरकार** | संविधानिक एकाधिकारशाही व संसदीय लोकशाही |
|  - राजा | हाराल्ड पाचवा |
|  - पंतप्रधान | योनास गाह्र स्टोर |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - एकत्रीकरण | इ.स. ८७२  |
|  - संविधान | १७ मे १८१४  |
|  - स्वीडन व नॉर्वेच्या संघाची बरखास्ती | ७ जून १९०५  |
|  - नाझी आक्रमण | ९ एप्रिल १९४० ८ मे १९४५  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ३८५,२०७ किमी२ (६७वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ५.७ |
| लोकसंख्या |
|  -एकूण | ५,६२७४०० (२०२६) (१२०वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | १४.६/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | ३७७.१ अब्ज अमेरिकन डॉलर  |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | ५२,९६४ अमेरिकन डॉलर  |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▲ ०.९६६ (अति उच्च) (पहिला) (२०२२) |
| **राष्ट्रीय चलन** | नॉर्वेजियन क्रोन (NOK) |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | मध्य युरोपीय प्रमाणवेळ (CET) (यूटीसी +१/+२) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | NO |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .no |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | ४७ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**नॉर्वे** (नॉर्वेजियन: Norge) हा उत्तर युरोपातील एक देश आहे. स्कॅंडिनेव्हियन द्वीपकल्पाच्या पश्चिम भागात वसलेल्या नॉर्वेच्या सीमेचा मोठा हिस्सा स्वीडन देशासोबत आहे तर फिनलंड व रशिया देश नॉर्वेच्या अतिउत्तर सीमेवर आहेत. पश्चिम व दक्षिणेस नॉर्वेजियन समुद्र व उत्तर समुद्र आहेत. स्वालबार्ड व यान मायेन हे आर्क्टिक महासागरामधील द्वीपसमूह नॉर्वेच्या अधिपत्याखाली आहेत. ओस्लो ही नॉर्वेची राजधानी व सर्वात मोठे शहर आहे. सध्या नॉर्वेमध्ये संविधानिक राजेशाही व सांसदीय लोकशाही आहे. हाराल्ड पाचवा हे येथील विद्यमान राजे आहेत.

अत्यंत विकसित व समृद्ध असलेला नॉर्वे देश दरडोई उत्पन्नामध्ये जगात दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. नॉर्वे हा जगातील पाचव्या क्रमांकाचा खनिज तेल उत्पादक आहे. नॉर्वेचा मानवी विकास निर्देशांक जगात सर्वाधिक आहे.

नॉर्वे देशातील नागरिक जगातील कोणत्याही देशाच्या तुलनेने सर्वात जास्त पुस्तके वाचतात. आणि ते दरवर्षी सरासरी पाच हजार रुपये आपल्या पुस्तकावर खर्च करतात.

जर तुम्ही नॉर्वेमध्ये एखादे चांगले पुस्तक लिहिले तर सरकार त्याच्या एक हजार कॉपी खरेदी करून आपल्या लायब्ररीमध्ये ठेवते. येथे दरवर्षी दोन हजार पेक्षा जास्त पुस्तके प्रकाशित होतात.

नॉर्वेमध्ये पुरुषांसाठी दोन नावे खूप प्रसिद्ध आहेत. एक म्हणजे Odd आणि दुसरे म्हणजे Even.

## खेळ

* ऑलिंपिक खेळात नॉर्वे

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 नॉर्वे |

* अधिकृत संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)

* नॉर्वेच्या सांख्यिकीविषयीचे संकेतस्थळ (इंग्लिश मजकूर)

* नॉर्वेचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील नॉर्वे पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# इ.स. १९९९

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे २ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  १९ वे शतक -  **२० वे शतक** - २१ वे शतक |
| **दशके:** |  १९७० चे - १९८० चे -  **१९९० चे** - २००० चे - २०१० चे |
| **वर्षे**: |  १९९६ - १९९७ - १९९८ -  **१९९९** - २००० - २००१ - २००२ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

### जानेवारी-जून

* जानेवारी ४ - पाकिस्तानची राजधानी इस्लामाबादमध्ये एका शिया मशीदीवर नमाज दरम्यान गोळीबार. १६ ठार, २५ जखमी.
* जानेवारी २५ - पश्चिम कोलंबियात भूकंप. १,००० ठार.
* फेब्रुवारी ७ - जॉर्डनचा राजा हुसेनच्या मृत्युनंतर युवराज अब्दुल्ला राजेपदी.
* फेब्रुवारी ११ - मध्यप्रदेश सरकारतर्फे दिला जाणारा लता मंगेशकर पुरस्कार प्रसिद्ध संगीतकार इलायराजा यांना जाहीर.
* फेब्रुवारी १२ - संगीत क्षेत्रातील असाधारण स्वरूपाच्या कामगिरीबद्दल ज्येष्ठ गायक पंडित जसराज यांना टोरांटो विद्यापीठाच्या संगीत विभागातर्फे डिस्टिंग्विश्ड व्हिजिटर पुरस्कार जाहीर.
* फेब्रुवारी २३ - ऑस्ट्रियाच्या गाल्ट्युर गावावर हिमप्रपात. ३१ ठार.
* फेब्रुवारी २४ - चायना सदर्न एरलाइन्सचे टी.यु.१५४ प्रकारचे विमान चीनच्या वेन्झू विमानतळावर कोसळले. ६१ ठार.
* फेब्रुवारी २७ - ओलुसेगुन ओबासान्जो नायजेरियाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* एप्रिल १९ - जर्मनीची संसद परत बर्लिन येथे.
* एप्रिल २० - कॉलोराडोच्या लिटलटन शहरात एरिक हॅरिस व डिलन क्लेबोल्डने आपल्या कोलंबाइन हायस्कूल या शाळेतील १२ विद्यार्थी व १ शिक्षकाला ठार मारले व नंतर आत्मह्त्या केली.
* मे २ - मिरेया मॉस्कोसो पनामाच्या पंतप्रधानपदी. मॉस्कोसो पनामाची सर्वप्रथम स्त्री पंतप्रधान आहे.
* मे ३ - ओक्लाहोमा सिटी येथे एफ.५ टोर्नेडो. ६६ ठार. ६५२ जखमी १,००,००,००,००० अमेरिकन डॉलरचे नुकसान.
* मे १७ - एहूद बराक इस्रायेलच्या पंतप्रधानपदी.
* मे २६-जून १२ - भारत व पाकिस्तानमध्ये कारगिल युद्ध. पाकिस्तानचा पराभव.
* जून ९ - युगोस्लाव्हिया व नाटोमध्ये संधी.

### जुलै-डिसेंबर

* जुलै २० - चीनने फालुन गॉॅंग या संघटनेस *दुष्ट संघटना* ठरवले व त्यावर बंदी टाकली.
* जुलै २५ - लान्स आर्मस्ट्रॉॅंगने आपली पहिली टुर दि फ्रांस सायकल शर्यत जिंकली.
* डिसेंबर २१ - स्पेनच्या नागरी रक्षकांनी ९५० कि.ग्रॅ. वजनाची विस्फोटके असलेली गाडी पकडली. तोरे पिकासो वरील हल्ला टळला.
* डिसेंबर २२ - स्पेनच्या नागरी रक्षकांनी ७५० कि.ग्रॅ. वजनाची विस्फोटके असलेली अजुन एक गाडी पकडली.
* डिसेंबर २२ - तांद्जा ममदु नायजरच्या अध्यक्षपदी.
* डिसेंबर २८ - तुर्कमेनिस्तानने सपार्मुरात नियाझोवला आजन्म अध्यक्ष घोषित केले.
* ऑगस्ट १५ - अल्जीरियात दहशतवाद्यांनी २९ लोकांना ठार मारले.
* ऑगस्ट १७ - तुर्कस्तानच्या इझ्मित शहराजवळ रिश्टर मापनपद्धतीनुसार ७.४ तीव्रतेचा भूकंप. १७,००० ठार, ४४,००० जखमी.

## जन्म

## मृत्यू

* फेब्रुवारी ७ - हुसेन, जॉर्डनचा राजा.
* फेब्रुवारी ८ - डॉ.इंदुताई पटवर्धन, ज्येष्ठ समाजसेविका.
* फेब्रुवारी २० - जीन सिस्केल, अमेरिकन चित्रपट समीक्षक, एबर्ट आणि सिस्केलचा अर्धा भाग.
* मार्च ८ - ज्यो डिमाजियो, अमेरिकन बेसबॉलपटू.
* मे २ - पंडित सुधाकरबुवा डिग्रजकर, जयपूर घराण्याचे गायक.
* मे २४ - गुरू हनुमान तथा विजयपाल लालाराम, आंतरराष्ट्रीय कीर्तीचे कुस्ती मार्गदर्शक.
* मे २५ - डॉ. बी. डी. टिळक, संचालक - पुण्याची राष्ट्रीय रासायनिक प्रयोगशाळा.
* जून २७ - जॉर्ज पापादुपॉलस, ग्रीसचा हुकुमशहा.
* जुलै ७ - एम. एल. जयसिंहा, भारतीय क्रिकेट खेळाडू.
* ऑगस्ट १ - निरद चौधरी, इंग्लिश लेखक.
* सप्टेंबर १८ - हसरत जयपुरी, गीतकार
* सप्टेंबर २१ - पुरुषोत्तम दारव्हेकर, मराठी नाटककार, मराठी नाट्यदिग्दर्शक.
# इ.स. २००३

|  |  |
| --- | --- |
| **सहस्रके:** | इ.स.चे ३ रे सहस्रक |
| **शतके:** |  २० वे शतक -  **२१ वे शतक** - २२ वे शतक |
| **दशके:** |  १९८० चे - १९९० चे -  **२००० चे** - २०१० चे - २०२० चे |
| **वर्षे**: |  २००० - २००१ - २००२ -  **२००३** - २००४ - २००५ - २००६ |
| **वर्ग:** | जन्म - मृत्यू - खेळ - निर्मिती - समाप्ती |

## ठळक घटना आणि घडामोडी

* जानेवारी १६ - स्पेस शटल कोलंबिया अंतराळात. १६ दिवसानंतर परतताना अपघातात सर्व अंतराळवीरांचा मृत्यू.
* फेब्रुवारी १ - अंतराळातून परतताना स्पेस शटल कोलंबियाचा स्फोट. सात अंतराळवीर मृत्युमुखी.
* फेब्रुवारी ६ - संत तुकाराम महाराज यांचे चित्र असलेल्या नाण्याचे प्रकाशन नवी दिल्ली येथील विज्ञान भवनात पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी यांच्या हस्ते करण्यात आले.
* फेब्रुवारी १२ - आवाजापेक्षा दुप्पट वेगाने जाणाऱ्या जहाजविरोधी ब्राह्मोस क्षेपणास्त्राची ओरिसाच्या किनाऱ्यापासून दूरवर खोल बंगालच्या उपसागरात यशस्वी चाचणी घेण्यात आली.
* फेब्रुवारी २० - अमेरिकेच्या ऱ्होड आयलंड राज्यातील नाइटक्लबला आग. १०० ठार, २०० जखमी.
* मे १ - अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यु. बुशने इराकमधील युद्ध संपल्याचे जाहीर केले.
* मे १२ - सौदी अरेबियाची राजधानी रियाधमध्ये अल कायदाने बॉम्बस्फोट घडवले. २६ ठार.
* मे १६ - कॅसा ब्लांकात अतिरेक्यांचा हल्ला. ३३ नागरिक ठार. १०० जखमी.
* मे २५ - नेस्टर कर्चनर आर्जेन्टिनाच्या राष्ट्राध्यक्षपदी.
* जून २ - मंगळ ग्रहाचा अधिक अभ्यास करण्यासाठी ’मार्स एक्सप्रेस प्रोब’ हे उपकरण अवकाशयानाद्वारे सोडण्यात आले.
* जुलै ६ - कॉर्सिकातील निवडणूकात नागरिकांनी फ्रांसपासून स्वातंत्र्य नाकारले.
* जुलै १० - हॉंग कॉंगमध्ये बस अपघातात २१ ठार.
* जुलै ११ - १८ महिने बंद असलेली लाहोर-दिल्ली बस सेवा पुनः सुरू.
* जुलै २० - केन्यात प्रवासी विमान कोसळले. १४ ठार.
* डिसेंबर १३ - इराकी अध्यक्ष सद्दाम हुसेनला तिक्रीतजवळ पकडले.

## जन्म

## मृत्यू

* जानेवारी १६ - रामविलास जगन्नाथ राठी, भारतीय उद्योगपती.
* फेब्रुवारी १ - स्पेस शटल कोलंबियातील अंतराळवीर -

* मायकेल पी. अँडरसन
* डेव्हिड ब्राउन
* कल्पना चावला
* लॉरेल क्लार्क
* रिक डी. हसबंड
* विली मॅककूल
* इलान रमोन

* फेब्रुवारी ७ - जीवनराव सावंत, ज्येष्ठ कामगार नेते.
* मार्च १ - गौरी देशपांडे, मराठी लेखिका.
* मे ३ - व्यंकटेश्वरन, तामिळ चित्रपट निर्माता.
* मे २२ - डॉ. नित्यनाथ ऊर्फ नीतू मांडके भारतीय हृदयरोगतज्ञ.
* जून २९ - कॅथेरिन हेपबर्न अमेरिकन अभिनेत्री.
* जुलै २७ - बॉब होप, इंग्लिश अभिनेता.
* ऑगस्ट १६ - ईदी अमीन, युगांडाचा हुकुमशहा.
* सप्टेंबर १२ - जॉनी कॅश, अमेरिकन संगीतकार, गायक.
* ऑक्टोबर ५ - विल्सन जोन्स, भारतीय बिलियर्ड्सपटू.
# कन्या रास

**कन्या रास** एक ज्योतिष-राशी आहे. राशीवर बुधाचा अंमल आहे. पृथ्वी तत्त्वाची ही रास असून विवेक आणि स्नेहाचे प्रतीक आहे. या राशीची व्यक्ती दुहेरी स्वभावाची असते अशी ज्योतिषींची मान्यता आहे.

मीन रास ही कन्या राशीची विरोधी रास मानली जाते.

## स्वभाव

ही जन्मरास असणाऱ्यांमध्ये उत्कृष्ट बुद्धिमत्ता व संशोधक वृत्ती दिसून येते. त्या लोकांत ऐन वेळी कामाला येणारी अचाट स्मरणशक्ती आढळते. बुद्धिचातुर्य, हजरजबाबीपणा, हास्यविनोद यांच्या जोरावर या राशीच्या लोकांना लोकप्रियता मिळते. ही माणसे निरीक्षण हातोटी उत्तम असलेली, अंतर्मनाचा थांग लागू न देणारी, पैशाच्या बाबतीत काटेकोर आणि, दूरचा विचार करणारी असतात. यांना माणसाची उत्तम पारख असते.
उत्तरा नक्षत्राचे २,३,४ चरण, हस्त नक्षत्र आणि चित्रा नक्षत्राचे पहिले दोन चरण मिळून ही रास निर्माण होते.

ही जन्मरास असणाऱ्या मुलांची नावे- टो,पा,पी,मु,मू,ष,ग,ड,पे,पी,ज या अक्षरांपैकी एखाद्या अक्षरावरून ठेवतात.

## हे सुद्धा पहा

* कुंडली
* फलज्योतिष
* चांदण्यांची नावे
# लिव्हरपूल

|  |
| --- |
| **लिव्हरपूलLiverpool** |
| **युनायटेड किंग्डममधील शहर** |
|   |
|

|  |
| --- |
| चिन्ह |

 |
| लिव्हरपूलचे मर्सीसाइडमधील स्थान |
|
लिव्हरपूललिव्हरपूलचे इंग्लंडमधील स्थान
 |
| गुणक: ﻿ / ﻿ |
| देश | **युनायटेड किंग्डम** |
| घटक देश |  इंग्लंड  |
| प्रदेश |  वायव्य इंग्लंड  |
| काउंटी |  मर्सीसाइड  |
| स्थापना वर्ष |  इ.स. १२०७  |
| क्षेत्रफळ |  १११.८४ चौ. किमी (४३.१८ चौ. मैल)  |
| समुद्रसपाटीपासुन उंची |  २३० फूट (७० मी)  |
| लोकसंख्या  (२०१२) |
|   - शहर |  ५,५२,२६७  |
|   - घनता |  ३,८८९ /चौ. किमी (१०,०७० /चौ. मैल)  |
|   - महानगर |  १३,८१,२०० |
| प्रमाणवेळ |  यूटीसी±००:००  |

**लिव्हरपूल** (इंग्लिश: Liverpool हे इंग्लंडच्या मर्सीसाइड ह्या काउंटीमधील महानगरी बरो व इंग्लंडमधील एक प्रमुख शहर आहे. हे शहर मर्सी नदीच्या मुखाजवळ व आयरिश समुद्राच्या किनाऱ्यावर वसले असून ते इंग्लंडमधील सर्वात महत्त्वाच्या बंदरांपैकी एक आहे. २०१२ साली ५.५२ लाख लोकसंख्या असलेले लिव्हरपूल इंग्लंडमधील चौथ्या क्रमांकाचे मोठे शहर आहे.

लिव्हरपूल हे इंग्लंडमधील अनेक वैज्ञानिक शोधांचे मूळ आहे. औद्योगिक क्रांतीची सुरुवात येथूनच झाली. लिव्हरपूल ते मँचेस्टर ही १८३० साली धावलेली जगातील सर्वात पहिली व्यावसायिक रेल्वे सेवा होती. जगातील सर्वात पहिला रेल्वे बोगदा लिव्हरपूलमध्ये खणला गेला होता.

पॉप संगीताची जागतिक राजधानी हा खिताब मिळालेले लिव्हरपूल द बीटल्स व इतर अनेक आघाडीच्या ब्रिटिश संगीतकारांचे जन्मस्थान होते. लिव्हरपूलमधील अनेक ऐतिहासिक वास्तूंसाठी त्याला युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थान यादीत स्थान मिळाले आहे. सध्या लिव्हरपूल हे ब्रिटनमधील एक प्रगत शहर असून सेवा क्षेत्र, पर्यटन इत्यादी येथील प्रमुख उद्योग आहेत. २००८ साली लिव्हरपूल युरोपियन सांस्कृतिक राजधानीचे शहर होते.

फुटबॉल हा लिव्हरपूलमधील सर्वात लोकप्रिय खेळ आहे व इंग्लिश प्रीमियर लीगमधील लिव्हरपूल एफ.सी. व एव्हर्टन एफ.सी. हे येथील लोकप्रिय क्लब आहेत.

## जुळी शहरे

* क्योल्न
* डब्लिन
* शांघाय
* रियो दि जानेरो
* मेदान
* पेनांग

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ Archived 2006-03-28 at the वेबॅक मशीन.

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 लिव्हरपूल |

* विकिव्हॉयेज वरील लिव्हरपूल पर्यटन गाईड (इंग्रजी)