Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# वंश (मानव वर्गीकरण)

**वंश** म्हणजे शारीरिक वैशिष्ट्ये, पूर्वज, जनुकशास्त्र, सामाजिक संबंध व या सर्व घटकांच्या परस्परसंबंधावर आधारित माणसांचे वर्गीकरण. इंग्रजीमध्ये याला *रेस* (race) म्हणतात. *रेस* या संज्ञेचा वापर सुरुवातील समान भाषा बोलणाऱ्या समूहाला उद्देशण्यासाठी होई, त्यानंतर राष्ट्रीय संलग्नता दर्शवण्यासाठी होई, व १७व्या शतकात शारीरिक (दृश्य रूपी / फीनोटिपिकल) वैशिष्ट्ये दर्शवण्यासाठी होई. १९व्या शतकापासून तिचा वापर जीववर्गीकरणशास्त्राच्या (*बायॉलजिकल टॅक्सॉनमी*) संदर्भात दृश्य रूपामुळे (फीनोटाईप) परिभाषित होणाऱ्या मानवी समूहांच्या जनुकीय निराळेपणाला दर्शवण्यासाठी होऊ लागला.
# हार्वर्ड विद्यापीठ

*हॉवर्ड विद्यापीठ याच्याशी गल्लत करू नका.*

**हार्वर्ड विद्यापीठ**| ब्रीदवाक्य | *Veritas* |
| Type |
खाजगी विद्यापीठ |
| स्थापना |
इ.स. १६३६ |
| Endowment |
३२.३ अब्ज अमेरिकन डॉलर (जून २०१३) |
| President |
ड्रू जिल्पिन फ्रॉस्ट |
| पदवी |
७,२०० |
| स्नातकोत्तर |
१४,००० |
| संकेतस्थळ |
www.harvard.edu |

जॉन हार्वर्डचा पुतळा. ह्याचे नाव विद्यापीठाला दिले गेले.
**हार्वर्ड विद्यापीठ** हे अमेरिका देशाच्या मॅसेच्युसेट्स राज्यातील केंब्रिज ह्या शहरात स्थित असलेले एक खाजगी संशोधन विद्यापीठ आहे. इ.स. १६३६ साली स्थापन झालेले हार्वर्ड हे अमेरिकेमधील सर्व चार्ल्स एलियट ह्याच्या अथक प्रयत्नांमुळे हार्वर्ड जगातील सर्वोत्तम संशोधन शैक्षणिक संस्था बनली. सुमारे ३२.३ अब्ज डॉलर संपत्ती असलेले हार्वर्ड हे जगातील सर्वात श्रीमंत व प्रतिष्ठित विद्यापीठ आहे. आयव्ही लीग ह्या न्यू इंग्लंड परिसरातील प्रतिष्ठेच्या विद्यापीठ समूहाचा हार्वर्ड सदस्य आहे.

हार्वर्ड विद्यापीठ बॉस्टन शहराच्या ३ मैल वायव्येस चार्ल्स नदीच्या काठावर २०९ एकर जागेवर स्थित आहे. आजवर ८ अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षांनी येथून शिक्षण घेतले आहे तसेच सुमारे १५० नोबेल पारितोषिक विजेते हार्वर्डसोबत जोडले आहेत.

## शैक्षणिक संस्था

हार्वर्ड विद्यापीठात खालील ११ स्वतंत्र शैक्षणिक संस्था कार्यरत आहेत.

* हार्वर्ड कॉलेज
* हार्वर्ड मेडिकल स्कूल
* हार्वर्ड डिव्हिनिटी स्कूल
* हार्वर्ड लॉ स्कूल
* हार्वर्ड स्कूल ऑफ डेंटल मेडिसिन
* हार्वर्ड ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ आर्ट्स अँड सायन्स
* हार्वर्ड बिझनेस स्कूल
* हार्वर्ड एक्स्टेन्शन स्कूल
* हार्वर्ड ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ डिझाईन
* हार्वर्ड ग्रॅज्युएट स्कूल ऑफ एज्युकेशन
* हार्वर्ड स्कूल ऑफ पब्लिक हेल्थ
* हार्वर्ड केनेडी स्कूल
* हार्वर्ड स्कूल ऑफ इंजिनियरिंग अँड अप्लाईड सायन्सेस

## प्रसिद्ध पदवीधर

* बान की-मून - संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस
* अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष:
	+ जॉन अ‍ॅडम्स
	+ जॉन क्विन्सी अ‍ॅडम्स
	+ थियोडोर रूझवेल्ट
	+ फ्रँकलिन डिलानो रूझवेल्ट
	+ जॉन एफ. केनेडी
	+ जॉर्ज डब्ल्यू. बुश
	+ बराक ओबामा
* उद्योगपती बिल गेट्स
* मार्क झुकरबर्ग
* राहुल गांधी

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 हार्वर्ड विद्यापीठ |
# जॉन केरी

|  |
| --- |
| जॉन केरी |
|  |
|

---

 अमेरिका देशाचा परराष्ट्रसचिव |
| **कार्यकाळ** १ फेब्रुवारी, इ.स. २०१३ – २० जानेवारी, इ.स. २०१७ |
| राष्ट्रपती | बराक ओबामा |
| मागील | हिलरी क्लिंटन |
| पुढील | रेक्स टिलरसन |
|

---

अमेरिकेचा सेनेटर (मॅसेच्युसेट्समधून) |
| **कार्यकाळ** २ जानेवारी १९८५ – १ फेब्रुवारी २०१३ |
| मागील | पॉल सोंगास |
| पुढील | मो कॉवन |
|

---

 |
| जन्म | ११ डिसेंबर, १९४३  (1943-12-11) ऑरोरा, कॉलोराडो |
| राष्ट्रीयत्व | अमेरिकन |
| राजकीय पक्ष | डेमोक्रॅटिक पक्ष |
| गुरुकुल | येल विद्यापीठ |
| धर्म | रोमन कॅथोलिक |
| सही |  |

**जॉन फोर्ब्ज केरी** (११ डिसेंबर, इ.स. १९४३:ऑरोरा, कॉलोराडो, अमेरिका - ) हा अमेरिकेचा माजी परराष्ट्रसचिव (सेक्रेटरी ऑफ स्टेट) आहे. १९८५ ते २०१३ दरम्यान केरी मॅसेच्युसेट्स राज्यामधील एक वरिष्ठ सेनेटर होते. डेमोक्रॅटिक पक्षाचा सदस्य असणाऱ्या केरी यांना २००४ साली जॉर्ज डब्ल्यू. बुश विरुद्ध अध्यक्षीय निवडणुक लढण्यासाठी पक्षाकडून नामांकन मिळाले होते परंतु ते बुशकडून पराभूत झाले. सेनेटर असताना केरी परराष्ट्र धोरण समितीचा चेरमन होते.

डिसेंबर २०१२ मध्ये राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामाने आपल्या मंत्रीमंडळामध्ये परराष्ट्रसचिव (सेक्रेटरी ऑफ स्टेट) ह्या महत्त्वाच्या पदासाठी जॉन केरीची नेमणुक केली. १ फेब्रुवारी २०१३ रोजी ह्या पदाची सुत्रे केरीने मावळती परराष्ट्रसचिव हिलरी क्लिंटन हिच्याकडून हाती घेतली.

## बाह्य दुवे

* अधिकृत संकेतस्थळ Archived 2004-12-09 at the वेबॅक मशीन.

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 जॉन केरी |
# लेख वावेंसा

लेख वावेंसा
**लेख वावेंसा** (पोलिश: *Lech Wałęsa*) (सप्टेंबर २९, इ.स. १९४३; पापोवो - हयात) हे पोलंडचे माजी अध्यक्ष आहेत. त्यापूर्वी ते कामगार नेते होते

विद्युत उपकरणे दुरुस्त करणाऱ्या वालेंसाने आपली राजकीय कारकीर्द कामगार संघटनेपासून केली. त्यावेळच्या रशियाधार्जिण्या पोलिश सरकारने परवानगी शिवाय कामगार संघटना करणे बेकायदा ठरवले होते. परंतु वालेंसाने न्याय मिळवण्यासाठी इ.स. १९७० मध्ये ग्डान्स्क जहाजबांधणी केंद्रातील कामगार संघटित केले व त्याला *सॉलिडारिटी* (एकता) असे नाव दिले. यासाठी त्याने एक वर्ष तुरुंगात काढले. तेथुन बाहेर आल्यावरही वालेंसाने आपले कार्य चालुच ठेवले व नोकरी गमावली. याकाळात त्याने आपल्या मित्रांच्या साहाय्याने जीवन चालु ठेवले. इ.स. १९८०च्या संपात वालेंसा कारखान्याची भिंत चढुन गेला व संपाचे नेतृत्व घेतले. संप एक वर्षाहून अधिक चालल्यावर पोलिश सरकारने लष्करी कायदा लागू केला व वालेंसाची तुरुंगात रवानगी केली. यादरम्यान संपाचे लोण देशभर पसरले व पोलिश सरकारच संकटात आले. वालेंसाला इ.स. १९८३चा नोबेल शांतता पारितोषिक प्रदान करण्यात आला. त्याने बक्षिसाची रक्कम सॉलिडारिटीला दिली.

पोलंडचे सरकार गडगडल्यावर इ.स. १९९०मध्ये सार्वत्रिक निवडणुका घेण्यात आल्या. यात वालेंसाला पोलंडच्या अध्यक्षपदासाठी बहुमत मिळाले. पाच वर्षे सत्तेवर राहिल्यावर इ.स. १९९५च्या निवडणुकात तो हरला. त्यानंतर वालेंसा पोलंडचा राजदूत म्हणून जगभर प्रतिनिधित्त्व करतो.

## पारितोषिके

लेक वालेंसाचे स्वतःचे वैयक्तिक मानचिह्न
इ.स. १९८३च्या नोबेल पारितोषिकाव्यतिरिक्त, वालेंसाला अनेक आंतरराष्ट्रीय पारितोषिके व खिताब मिळाले आहेत. बत्तीस अमेरिकन व युरोपीय विद्यापीठांनी त्याला पदव्या प्रदान केल्या आहेत इ.स. १९८१मध्ये टाइम या नियतकालिकाने वालेंस त्या वर्षातील सगळ्यात महत्त्वाची व्यक्ती असल्याचे जाहीर केले. द ऑब्झर्वर व फायनान्शियल टाइम्सनी हा खिताब इ.स. १९८०मध्ये वालेंसाला दिला.

### इतर सन्मान

* राष्ट्राध्यक्षीय मुक्ती पदक, इ.स. १९८९
* फिलाडेल्फिया स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९८९
* नाइट ऑफ द ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ बाथ, इ.स. १९९१
* ग्रँड क्रॉस ऑफ लीजन ऑफ ऑनर, इ.स. १९९१
* ग्रँड ऑर्डर ऑफ मेरिट, इटली, इ.स .१९९१
* ऑर्डिन पियानो, कॅव्हालिये दि कॉलार, प्रथम दर्जा, इ.स .१९९१
* लंडनचे सन्माननीय नागरिकत्त्व, इ.स. १९९१
* ग्रँड सॅश ऑफ ऑर्डर ऑफ लियोपोल्ड, इ.स. १९९१
* ऑर्डर ऑफ एच.एच. पायस बारावा
* ऑर्डर ऑफ मेरिट, पश्चिम जर्मनी
* ऑर्डर अल मेरितो, चिली
* नॅशनल क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ क्रॉस ऑफ साउथ, ब्राझिल
* स्वातंत्र्य पदक, तुर्कस्तान
* मिलिटरी ऑर्डर ऑफ सेंट जेम्स विथ स्वॉर्ड्स, पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ हेन्री ऑफ पोर्तुगाल
* ऑर्डर ऑफ कोरिया, दक्षिण कोरिया
* ऑर्डर ऑफ द नेदरलँड्स लायन ऑफ हॉलँड
* मेडल ऑफ रिपब्लिक ऑफ उरुग्वे
* युनेस्को पदक
* कमांडर ग्रँड क्रॉस ऑफ द ऑर्डर ऑफ द व्हाइट रोझ, फिनलंड, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द सेराफिम, स्वीडन, इ.स. १९९३
* ऑर्डर ऑफ द एलिफंट, डेन्मार्क, इ.स. १९९३
* ग्रँड क्रॉस ऑफ ऑर्डर ऑफ मेरिट, हंगेरी, इ.स. १९९४
* द रॉयन नॉर्वेजियन ऑर्डर ऑफ सेंट ओलाफ, नॉर्वे, इ.स. १९९५
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ पोलोनिया रेस्टिटुटा, इ.स. १९९६
* नाइट ऑफ द ऑर्डर ऑफ ऑर्डर ऑफ व्हाइट ईगल, पोलंड, इ.स. १९९६
* वॉशिंग्टन डी.सी.मधील लोकशाहीसाठीच्या राष्ट्रीय संस्थेचे स्वातंत्र्य पदक, इ.स. १९९९
* आंतरराष्ट्रीय स्वातंत्र्य सन्मान, मेम्फिस, टेनेसी, इ.स. १९९९
* द ग्रेट ऑर्डर ऑफ द व्हाइट लायन, चेक प्रजासत्ताक, इ.स. १९९९

## संदर्भ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| मागील: **वॉयचेक येरुझेल्स्की** | **पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष** इ.स. १९९० – इ.स. १९९५ | पुढील: **आलेक्सांदेर क्वाशन्येफ्स्की** |