# कॅलिफोर्निया

|  |
| --- |
| कॅलिफोर्निया California |
|  अमेरिका देशाचे राज्य |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वज | चिन्ह |
| टोपणनाव: *द गोल्डन स्टेट (The Golden State)* |
| ब्रीदवाक्य: *Eureka* |
| अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांत दर्शविणारा नकाशा अमेरिकेच्या नकाशावर चे स्थान |

 |
| **अधिकृत भाषा** | इंग्लिश |
| **राजधानी** | साक्रामेंटो |
| **मोठे शहर** | लॉस एंजेलस |
| **क्षेत्रफळ** | अमेरिकेत ३वा क्रमांक |
|  - एकूण | ४,२३,९७० किमी²  |
|   - रुंदी | ४०० किमी  |
|   - लांबी | १,२४० किमी  |
|  - % पाणी | ४.७ |
| **लोकसंख्या** | अमेरिकेत १वा क्रमांक |
|  - एकूण | ३,७२,५३,९५६ (२०१० सालच्या गणनेनुसार) |
|  - लोकसंख्या घनता | ९०.५/किमी² (अमेरिकेत ११वा क्रमांक) |
|  - सरासरी उत्पन्न | $६१,०२१ |
| **संयुक्त संस्थानांमध्ये प्रवेश** | ९ सप्टेंबर १८५० (३१वा क्रमांक) |
| **संक्षेप** |   US-CA |
| **संकेतस्थळ** | ca.gov |

**कॅलिफोर्निया** (इंग्लिश: California) हे अमेरिकेच्या पश्चिमेकडील प्रशांत महासागराच्या किनाऱ्यावरील एक राज्य आहे. अमेरिकेत सर्वाधिक लोकसंख्या असणारे हे राज्य आकाराने देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे आहे (अलास्का व टेक्सास खालोखाल). अमेरिकेच्या ५० सर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या शहरांपैकी ८ शहरे कॅलिफोर्निया राज्यात स्थित आहेत.

कॅलिफोर्नियाच्या पश्चिमेला प्रशांत महासागर, दक्षिणेला मेक्सिकोचे बाहा कॅलिफोर्निया हे राज्य, उत्तरेला ओरेगॉन तर पूर्वेला नेव्हाडा व ऍरिझोना ही राज्ये आहेत. सॅक्रामेंटो ही कॅलिफोर्नियाची राजधानी असून लॉस ऍन्जलीस हे सर्वात मोठे शहर व महानगर आहे.

१९व्या शतकाच्या मध्यापर्यंत कॅलिफोर्निया हा मेक्सिकोचा भाग होता. १८४६-१८४८ दरम्यान झालेल्या मेक्सिकन-अमेरिकन युद्धानंतर हे राज्य अमेरिकेकडे सुपूर्त करण्यात आले व ९ सप्टेंबर १८५० रोजी अमेरिकन संघात विलिन करून घेण्यात आले. ह्याच काळात कॅलिफोर्नियामध्ये मोठ्या प्रमाणावर सोन्याच्या खाणींचा शोध लागला व अमेरिकेच्या इतर भागातून व सर्व जगभरातून स्थलांतर करणाऱ्या लोकांचे लोंढे येथे येऊ लागले. लॉस ऍन्जलीस येथील हॉलिवूड ह्या सिनेउद्योगामुळे, येथील नैसर्गिक सौंदर्यासाठी मोठ्या संख्येने बेट देणाऱ्या पर्यटकांमुळे व सिलिकॉन व्हॅलीमधील अतिविकसित तंत्रज्ञान उद्योगांमुळे कॅलिफोर्नियाची भरभराट झाली आहे. सध्या अमेरिकेच्या अर्थव्यवस्थेतील १३ टक्के वाटा उचलणाऱ्या कॅलिफोर्नियाचा जीडीपी $१.८१२ सहस्रअब्ज इतका आहे.

## मोठी शहरे

खालील १० शहरे कॅलिफोर्नियामधील सर्वात मोठी शहरे आहेत.

| क्रम | शहर | लोकसंख्या | चित्र | वर्णन |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| १ | लॉस ऍन्जलीस | ३७,९२,६२१ |  | अमेरिकेतील दुसऱ्या क्रमांकाचे व देशाच्या अर्थकारणामधील आघाडीचे शहर. हॉलिवूड येथील सिनेउद्योग जगातील सर्वात मोठा आहे. |
| २ | सॅन डियेगो | १३,०७,४०२ |  | हे शहर अमेरिकेमधील सर्वात राहण्यायोग्य शहर मानले जाते. |
| ३ | सॅन होजे | ९,४५,९४२ |  | अमेरिकेतील दहाव्या क्रमांकाचे व सिलिकॉन व्हॅलीमधील प्रमुख शहर. |
| ४ | सॅन फ्रॅन्सिस्को | ८,०५,२३५ |  | एक आंतरराष्ट्रीय पर्यटनकेंद्र. |
| ५ | फ्रेस्नो | ५,०२,३०३ |  | कॅलिफोर्नियाच्या कृषीप्रधान भागातील एक मोठे शहर. |
| ६ | सॅक्रामेंटो | ४,९०,४८८ |  | उत्तर भागात वसलेले हे शहर कॅलिफोर्नियाची राजधानी आहे. |
| ७ | लॉंग बीच | ४,६२,२५७ |  | लॉस ऍन्जलीसचे उपनगर असलेले हे शहर जगातील सर्वात मोठ्या बंदरांपैकी एक आहे. |
| ८ | ओकलंड | ३,९०,७२४ |  | सॅन फ्रॅन्सिस्को भागातील एक मोठे शहर |
| ९ | बेकर्सफील्ड | ३,४७,४८३ |  | कॅलिफोर्नियातील सर्वाधिक वेगाने वाढणारे शहर. |
| १० | ऍनाहाइम | ३,३६,२६५ |  | ऑरेंज काउंटीमधीला सर्वात मोठे शहर |

## गॅलरी

* नेव्हाडाच्या सीमेवर स्थित टाहो सरोवर.
* सॅन फ्रान्सिस्कोमधील जगप्रसिद्ध गोल्डन गेट ब्रिज.
* कॅलिफोर्नियामधील प्रमुख रस्ते व महामार्ग
* कॅलिफोर्निया राज्य संसद भवन

## बाह्य दुवे

* अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 कॅलिफोर्निया |