Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# छिन्नी

**छिन्नी** हे लाकूडकाम किंवा खडक तोडण्यासाठी वापरण्यात येणारे उपकरण आहे. सहसा हातोडीने यावर प्रहार करून लाकूड, खडक किंवा इतर कठीण पदार्थांमध्ये छेद केले जातात.

Bull Point & Cold Chisel
# दाढ

दात व दाढ दर्शविणारे त्रिमितीय चित्र
दाढ
दाढ हा तोंडाचे मागील भागास असलेला एक विशिष्ट प्रकारचा दात असतो. तो चपटा असतो. सस्तन प्राण्यात ती चांगली विकसीत असते.त्याचा वापर हा चर्वण करण्यास प्रामुख्याने होतो.सस्तन प्राण्यांमध्ये यात अनेक प्रकारच्या विविधता आढळून येतात.

मानवामध्ये याला चार अथवा क्वचित पाच उंचवटे असतात.मध्यावर हे निमुळते होत जातात.शेवटून तिसऱ्या दाढेस अक्कल दाढ म्हणतात. ही अक्कलदाढ वयाचे विशीनंतर उगवते. सहसा अक्कलदाढ ही उगवणारा शेवटचा दात असतो.वेगवेगळ्या लोकांमध्ये याचे येण्याचा कालावधी वेगवेगळा असू शकतो.काहींना तर अक्कलदाढ उगवतच नाही.

याचा आकार सर्वसाधारणपणे एकसारखाच दिसत असला तरीही, याची मूळे ही वेगवेगळ्या प्रकारची असतात.

## स्रोत
# व्हेनेझुएला

|  |
| --- |
| **व्हेनेझुएला** República Bolivariana de Venezuela व्हेनेझुएलाचे बोलिव्हारियन प्रजासत्ताक |
|

|  |
| --- |
|   |
| ध्वज |

 |
| ब्रीद वाक्य: *Dios y Federación*  (स्पॅनिश) |
| राष्ट्रगीत: *ग्लोरिया अल ब्राव्हो पुएब्लो* (आमच्या शूर राष्ट्राचा विजय असो) |
| व्हेनेझुएलाचे स्थानव्हेनेझुएलाचे जागतिक नकाशावरील स्थान |
| **राजधानी** | काराकास  |
| सर्वात मोठे शहर | काराकास |
| **अधिकृत भाषा** | स्पॅनिश |
| **सरकार** | अध्यक्षीय प्रजासत्ताक |
|  - राष्ट्रप्रमुख | निकोलास मादुरो |
|  |
|  |
|  |
| **महत्त्वपूर्ण घटना** |
|  - स्पेनपासून स्वातंत्र्य | ५ जुलै १८११  |
|  - ग्रान कोलंबियापासून स्वातंत्र्य | १३ जानेवारी १८३०  |
|  - मान्यता | ३० मार्च १८४५  |
|  - संविधान | २० डिसेंबर १९९९  |
| क्षेत्रफळ |
|  - एकूण | ९,१६,४४५ किमी२ (३३वा क्रमांक) |
|  - पाणी (%) | ०.३ |
| लोकसंख्या |
|  - नोव्हेंबर २०१० | २,९१,०५,६३२ (४०वा क्रमांक) |
|  - गणती | {{{लोकसंख्या\_गणना}}}
{{{लोकसंख्या\_गणना\_वर्ष}}} |
|  - घनता | २९/किमी² |
| **वार्षिक सकल उत्पन्न (पीपीपी)** |
|  - एकूण | ३४६.९७३ अब्ज अमेरिकन डॉलर (५१वा क्रमांक) |
|  - वार्षिक दरडोई उत्पन्न | ११,८८९ अमेरिकन डॉलर (९५वा क्रमांक) |
| **मानवी विकास निर्देशांक**  . | ▼ ०.६९६ (उच्च) (७५वा) (२०१०) |
| **राष्ट्रीय चलन** | sovereign bolivar |
| **आंतरराष्ट्रीय कालविभाग** | अटलांटिक प्रमाणवेळ (AST) (यूटीसी−०४:००) |
| **आय.एस.ओ. ३१६६-१** | VE |
| **आंतरजाल प्रत्यय** | .ve |
| **आंतरराष्ट्रीय दूरध्वनी क्रमांक** | ५८ |
| राष्ट्र\_नकाशा |

**व्हेनेझुएला** (संपूर्ण नावः व्हेनेझुएलाचे बोलिव्हारियन प्रजासत्ताक; स्पॅनिश: *República Bolivariana de Venezuela*) हा दक्षिण अमेरिका खंडाच्या उत्तर भागातील एक देश आहे. व्हेनेझुएलाच्या पश्चिमेला कोलंबिया, दक्षिणेला ब्राझील, पूर्वेला गयाना हे देश तर उत्तरेला कॅरिबियन समुद्र आहेत. व्हेनेझुएलाला २८०० किमी लांबीची समुद्र किनारपट्टी लाभली आहे. ९,१६,४४५ वर्ग किमी क्षेत्रफळ असलेल्या व्हेनेझुएलाची लोकसंख्या सुमारे २ कोटी ९१ लाख इतकी आहे.

## इतिहास

### नावाची व्युत्पत्ती

### प्रागैतिहासिक कालखंड

## भूगोल

### चतुःसीमा

===राजकीय विभाग
barechase aahet===

### मोठी शहरे

## समाजव्यवस्था

### वस्तीविभागणी

### धर्म

### शिक्षण

### संस्कृती

## राजकारण

## अर्थतंत्र

## वाहतूक

व्हेनेझुएला देश प्रामुख्याने हवाई व जलमार्गांद्वारे जगासोबत जोडला गेला आहे. कॉन्व्हियासा ही व्हेनेझुएलाची राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी काराकासच्या सिमोन बॉलिव्हार आंतरराष्ट्रीय विमानतळ] व माराकारिबो येथील विमानतळावरून आंतरराष्ट्रीय हवाई वाहतूक सेवा पुरवते. ओरिनोको नदीमधून जलवाहतूक शक्य असल्यामुळे अटलांटिक महासागरामधून ग्वायाना ह्या समुद्रापासून दूर वसलेल्या औद्योगिक शहरापर्यंत जहाजे पोचतात. व्हेनेझुएलामध्ये सुमारे १ लाख किमी लांबीचे रस्ते असून त्यापैकी १/३ रस्ते डांबरी आहेत तर उर्वरित कच्चे आहेत.

## संदर्भ

## बाह्य दुवे

|  |  |
| --- | --- |
|  | विकिमीडिया कॉमन्सवर खालील विषयाशी संबंधित संचिका आहेत:
 व्हेनेझुएला |

* अधिकृत संकेतस्थळ Archived 2011-07-25 at the वेबॅक मशीन.
* सरकार Archived 2011-01-13 at the वेबॅक मशीन.
* व्हेनेझुएलाचे विकिमिडिया अ‍ॅटलास
* विकिव्हॉयेज वरील व्हेनेझुएला पर्यटन गाईड (इंग्रजी)
# अतिनील किरण

सूर्याच्या कोरोनाचे (किरीटाचे)  अतिनील किरणांत घेतलेले छायाचित्र
अतिनील किरणे ही सूर्यप्रकाशात आढळणारी किरणे आहेत. त्यांची तरंगलांबी ही दृश्य प्रकाश किरणांपेक्षा छोटी म्हणजे १०० ते ४०० नॅनोमीटर असते. सूर्यप्रकाशाचा केवळ ७% भाग ह्या किरणांनी व्यापलेला असतो. वातावरणातील ओझोनचा थर अतिनील किरणांना पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर येण्यापासून थोपवतो. सूर्यप्रकाशाच्या वर्णपटातील जांभळ्या पट्ट्याच्या पलीकडचा, साध्या डोळ्यांनी न दिसणारा पट्टा म्हणजे अतिनील किरण अर्थात अल्ट्रा व्हायोलेट किरण. याची तरंग लांबी सु. ४००० ॲगस्ट्रॉम एककापर्यंत असते. यास जंबूपार किरण असेही म्हणतात. ही एक प्रकारची ऊर्जा आहे.

## परिणाम

तीव्र स्वरूपातील अतिनील किरणे सजीवांसाठी हानीकारक असतात. त्यांच्यामुळे त्वचेची प्रतिकार शक्ती कमी होऊन त्वचेचा कर्करोग होतो. याशिवाय गुणसूत्रांचे उत्परिवर्तन (mutation) होते. पेशीतील प्रथिने आणि केंद्रकाम्लासारख्या (nuclein acid) सूक्ष्म रेणूंना झळ पोहोचते. अतिनील किरणांतील ऊर्जेमुळे त्वचेतील मुख्यत: पेशी केंद्रकाम्लाला (डीएनए) हानी पोहोचते. याचा परिणाम म्हणून विविध प्रथिने आणि विकारांची निर्मिती होते. यातील काही प्रथिनांमुळे सूक्ष्म रक्तवाहिन्या प्रसरण पावतात व त्या ठिकाणी लालसरपणा येतो. सूज, वेदना अशी लक्षणे दिसू लागतात. प्रखर किरण त्वचेवर पडल्यानंतर चार ते सहा तासानंतर ही प्रथिने तयार होतात. म्हणजेच सनबर्नची लक्षणे लगेच दिसत नाहीत. अतिनील किरणांमुळे हानी पोहोचलेल्या डीएनए पेशी केंद्रकाम्लाला पूर्वस्थितीत आणण्याची क्षमता शरीरात असते. पण त्वचा अधिक काळ अतिनील किरणांच्या सान्निध्यात राहिल्यास ते कठीण होते. तसेच डीएनएमध्ये बदल घडल्यास त्वचेचा कर्करोग होण्याचाही धोका असतो. सूर्याच्या अतिनील किरणांचा सामना कराव्या लागणा-या स्त्रियांमध्ये प्रसूतीच्या वेळी अधिक गुंतागुंत होते असे म्हंटले जाते. अतिनील किरणांचे असे अनेक दुष्परिणाम दिसून येतात. वनस्पती पेशींवरही अतिनील किरणांचा परिणाम होतो. पिकांच्या वाढीवर त्याचा परिणाम होऊन उत्पादन कमी होते. अन्नसाखळीच्या तळाशी असणाऱ्या फायटोप्लॅंक्टन हे सुक्ष्म शेवाळ (जलीय वनस्पती) अतिनील प्रारणांमुळे नष्ट होऊ शकतात.

## उपयोग

पाणी निर्जंतूक करण्यासाठी याचा महत्त्वाचा उपयोग होतो. यासाठी अतिनील किरण पाण्यातून नेतात. आयआयटी चेन्नईच्या संशोधकांनी कोळसा आणि अतिनील किरण यांच्यापासून हवा शुद्धीकारक यंत्र तयार केले आहे. अतिनील किरणांनी जीवाणू व विषाणू मारले जातात नंतर शुद्ध हवा बाहेर येते. अतिनील किरण जरी अनेक प्रकारच्या जीवांणूंना नष्ट करू शकत असले तरी सर्व जीवाणूंना नष्ट करू शकत नाहीत. निर्जंतुकीकरण पद्धतीमध्ये अतिनील किरण, इलेक्ट्रॉन शलाका, क्ष-किरण, किंवा आण्वीय कणांचा वापर आवश्यकतेनुसार करतात. यातील अतिनील किरणांमुळे आयनीकरण होत नाही. विविध तरंगलांबीमध्ये निरीक्षणे घेऊ शकणारी भारताची अंतराळ दुर्बीण ॲस्ट्रोसॅट दूरवरील अतिनील किरणे शोधून अवकाश संबंधित निरिक्षणे करते. अतिनील आणि क्ष-किरण यांतील विविध तरंगलांबीमधली माहिती खगोलीय वस्तूंच्या स्वरूपाबद्दलची रहस्ये उलगडण्यास मदत करते. टायटॅनियम डायऑक्साइड अतिनील किरण शोषून घेते.

## प्राणी

विशिष्ट प्राण्यांमध्ये मानवाला दिसू न शकणारे अल्ट्रा व्हायोलेट अर्थात अतिनील किरण पाहण्याची क्षमता असते.