# မုက်လိက်တမ်

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|

နူ **ဝဳကဳပဳဒဳယာ**ဏအ် ဒုင်တၠုင်ဏာရအဴ။
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ်မး ဝွံ ညးလဵုဟွံဟီု လုပ်ပလေဝ်ဒါန် ချူမာန်ရ။
ပရူပရာ သီုဖအိုတ် **၃၉၄၁** ဂှ် နဘာသာမန် ဗှ်လ္ၚတ်ကေတ်မာန်ရ။
    |

 | * ပါန်ကွတ်
* အတ္ထုပ္ပတ္တိ
* ဝင်ပထဝဳ
 | * ဝင်
* သင်္ချာ
* သိပ္ပံ
 | * ဂကောံမၞိဟ်
* နယ်ပညာ
* လိက်ပတ်မန်
 | * ထတ်ယုက်
* ပရေင်ဘာသာ
* ပါင်မုက်ဖအိုတ်
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| က | ခ | ဂ | ဃ | ၚ | စ | ဆ | ဇ | ၛ | ဉ | ည | ဋ | ဌ | ဍ | ဎ | ဏ | တ | ထ |
| ဒ | ဓ | န | ပ | ဖ | ဗ | ဘ | မ | ယ | ရ | လ | ဝ | သ | ဟ | ဠ | ၜ | အ | ၝ |

 |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  ပရောတၟေင် တ္ၚဲဏအ်

ဗီုရုပ် ဒံက်တာအိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် (လပါ်ပါဲ) ကေုာံ ဒံက်တာသုအေတ် ဂဇသေနဳ (လပါ်ပုင်)
**အိမ္မနျူအေလ် ဂဳယောင် (Emmanuel Guillon)** (၁၉၃၉ အဝ်ဂေတ် ၅ - ၂၀၂၄ ဨပြဳ ၂) ညးမကလိဂွံ ဗြနာမ် ပါရဂူ မကော်ဂး ဒံက်တာ နူကဵု သၟိင်ဍုင်ပြင်သေတ် (docteur d'État)၊ အစာကၞေဟ် ကေုာံ တၠပညာ သိပ္ပံ မဆေင်စပ် ကုရးဗမံက် နကဵု မပတၟေင် ကုဂကောံမၞိဟ်ၜါ နူအာယှအဂၞဲ မတွဟ်ဂး ဂကောံမၞိဟ်မန် (ရးနိဂီုဗၟာ၊ ရးနိဂီုသေံ) ကေုာံ ရးမရာဇ်စမ္ပာ (ရးနိဂီုဝဳယေတ်ဏာမ်)တုဲ မဗမံက်ပ္တိန်လဝ် ဒၞာဲဒတန်ယေန်သၞာင် ပါန်ကွတ်ဂကူစမ္ပာ ဗီုကဵု အရှာမ်ကျာ်မဳသောန် (the sanctuary of My Son) ပေါကၠောင်ဂရာဲ (Po Klong Garai) ကေုာံ ပေါနဂါရ် (Po Nagar) တအ်ရ။ ပ္ဍဲကဵု ယေန်သၞာင်မန်မ္ဂး ချူခၞံလဝ် လိက်မဆေင် ကုဂကူမန် ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင်တုဲ ပၞောဝ်တအ်ဂှ် လိက် "မန်၊ ဂကောံမၞိဟ်အာယှအဂၞဲ" ဂှ် ပြာကတ်ဂၠိုင်ရ။
ဆက်ဗှ် Full article...
 တီဟာ... ?

* ... ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် စပ္တံကၠောန်လဝ် နူသၞာံ ၂၀၀၉ ဟာ?

ဆက်ဗှ်...
 ဗီုတၟေင် တ္ၚဲဏအ်

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|
ကွးဘာကောန်ဂကူမန် ရပ်လဝ် လိက်ပလး ဝဳကဳပဳဒဳယာ မဂကောံညးလွပ်ဝဳကဳမဳဒဳယာမန် ကဵုလဝ်ဒါန်။

  |

Wikipedia 20 marks in Mon
 |
ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ်

**၁၀ ဂျူလာင်** ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မရနုက်ကဵု (၁၉၁) တ္ၚဲ ပ္ဍဲသၞာံမွဲ (ယဝ်ရ ဒှ်သၞာံသက္ကရာဇ် ပိက္ခဏိမ္ဂး ဒှ်တ္ၚဲ (၁၉၂))။
ပရေင်ကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲဝင်
* ၁၉၆၂ – က္ဍိုပ်သင်ကျာ ပလံင်ပရိုင် (communications satellite) ကိုပ်ကၠာအိုတ် **Telstar** ဂှ် ပလံင်ပ္တိတ် ဇရေင် လေင်စင်ကျာန် (orbit)။
* ၁၉၇၃ – ဍုင်**ဗဟားမား** (The Bahamas) ကလိဂွံ သၠးပွး နူ ဍုင်ဗြိတိန်။
* ၁၉၉၁ – **ဗောရိသ် ယေလ်သေန်** (Boris Yeltsin) ဒှ် သမ္မတ ဍုင်ရုရှာ အလန်ကိုပ်ကၠာအိုတ် မရုဲစှ်လဝ် နကဵုမာဲ။
* ၂၀၁၈ – ပရေင်ရီုဗင် ကောန်ၚာ် သၟာဇိုင်ဗဝ် ကေုာံ အစာ ပ္ဍဲထီု **ထမ်းလုံ** (Thammasat cave rescue) ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ ဂှ် အံင်ဇၞး အာစိုပ်ဒတုဲ။

မၞိဟ်မဒှ်မွဲတ္ၚဲ
* ၁၈၅၆ – **နဳကိုလာ တေသလာ** (Nikola Tesla)၊ သၟာနိမိတ်ဗဒှ် (inventor) ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ လျပ်စစ်။
* ၁၉၂၅ – **မဟာသဳ မဝ်ဟာမေတ်** (Mahathir Mohamad)၊ သၟိင်ဝန်ဇၞော် ဍုင်မလေရှာ (Prime Minister of Malaysia)။

မၞိဟ်မစုတိ
* ၁၅၅၉ – **ဟေန်ရဳ မရနုက်ကဵု ၂** (Henry II)၊ သၟိင်ဨကရာဇ် ဍုင်ပြင်သေတ်။
* ၂၀၁၅ – **အဝ်မာ သျှရဳဝှ်** (Omar Sharif)၊ သၟာဇာတ် အဳဂျေပ် မဒယှ်တှ် (Egyptian actor)။

ဇၟာပ်တ္ၚဲ ပ္ဍဲကဵု ဂိတုဏအ်

 ပရောဝဳကဳပဳဒဳယာ

ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကဵု ညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲ တအ်တုဲ ခၞံဗဒှ်ပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ သက္ကုၚုဟ်မွဲရ။
ဆက်ဗှ် Full article...
 အေန်သတဳကျုတ် ဘာသာမန်

* သၞောဝ်လိက်မန်
* လၟေင်ကမၠောန် ပသုတေသန
* ဍဵုဒၞာဲဏအ် သွက်ဂွံလုပ် ဟင်ဒေတာ

 ရုင်ရာမညနိကာယ

* ပရူ ရုင်ရာမညနိကာယ

 တ္ၚဲဏအ် ဗှ်ညိ (Featured Article)

**ပေါဲပြိုၚ်ဗောန်ဂၠးတိ ၂၀၂၆** (အၚ်္ဂလိက်: *2026 FIFA World Cup*) ဝွံ ဒှ်ပေါဲပြိုၚ်ဗောန်ဂၠးတိ အလန် ၂၃ မဝေၚ်သဘၚ်ဒၟံၚ် ပ္ဍဲဍုၚ် ကနေဒါ၊ မေတ်သဳကိုဝ် ကေုာံ အမေရိကာန် ရ။
ပေါဲပြိုၚ်အလန်ဏအ်ဝွံ တၟေၚ်ဗွဲမလောန် ဟိုတ်နူဒှ်အလန်ပထမအိုတ် မဝေၚ်သဘၚ် ပ္ဍဲဍုၚ်တၠသ္ၚိ ၃ ဍုၚ်ပံၚ်တောဲတုဲ နွံကဵုဂကောံပြိုၚ်ပ္ကာန် ၄၈ ဂကောံရ။ ပေါဲပြိုၚ်အိုတ် (Final) ဂှ် သ္ပအာစၟတ်သမ္တီ ပ္ဍဲ ၁၉ ဂျူလာဲ ၂၀၂၆ ရ။ ... (**ဆက်ဗှ်ညိ...**)

တဆိပ်အလာံ ပေါဲပြိုၚ်ဗောန်ဂၠးတိ ၂၀၂၆

---

**ပရူပရး မထေက်ကဵုဗှ်တၞဟ်တအ်: သၚ်္ကြာန် – ဝၚ် ကေုာံ အခိုက်ကၞာမန်။
* တ္ၚဲဨပြဳဝှူ – တ္ၚဲဝေၚ်ဂရိုၚ်ဂၠးကဝ် ပ္ဍဲ ၁ ဨပြဳ။
* ဗောန် – ဝၚ်ပရေၚ်လဟိၚ် မၞိဟ်ဗဵုဂၠိုၚ်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိ။

**ကဏ္ဍမဆေၚ်စပ်ဂမၠိုၚ်: မူဝါဒဂမၠိုၚ်
* သဘၚ်ဂမၠိုၚ်
* ဝၚ်ဂၠးကဝ်

 အရီုဗင်

**ကောန်ဍေင်မန်**

နွံပၟိက် ကောန်ဍေင် သွက်ဂွံတက် လိက်မန်ကီု သီုလိက်ဗၟာ နကုသၞောတ်ယူနဳကောဒ်မ္ဂး တံင်ဂြဲကေတ် နူ KeymanWebဏအ်ညိ။
တင်သမ္တီ ပ္ဍဲ စက်ဇကုဂှ် ဒးတင်စုတ်လဝ် ၜါသာ်။1. တင်စုတ် Keyman (Install Keyman)
2. တင်စုတ် ကောန်ဍေင် (Install keyboard)

ဝဳကဳပဳဒဳယာ- တိုင်ခဳ မသုန် (ဝါ) သဳလ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ (၅)
Full article...
ချူလိက်ပရေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမ္ဂး အရာမဒးတီလဝ်ထေက်တအ်ဂှ်
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်...
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဟီုဂှ် မုတာလျိုင်နွံရော။
ဆက်ဗှ်ကေတ် ဒၞာဲဏအ်...
ညးပကင်ရင် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်။ နွံပၟိက် မိက်ဂွံ လုပ်ကၠောန် ယိုက်ဂၠေင် ပ္ဍဲဝဳကဳပဳဒဳယာမန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်မွဲမ္ဂး အာတ်မိက်ကေတ် ပတိုန်ဂလာန် ပ္ဍဲဒၞာဲဏအ်ညိ။ ပ္ဍဲကဵု ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် ဂှ် ဟိုတ်နူ ဗျူရဝ်ဂရေတ် ဇကုအပိုင် ဟွံမဲတုဲ တင်မပတိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲမုက်လိက်ဏအ်ဂှ် သ္ဒးကလေင်ပတိုန် ပ္ဍဲကဵု Steward requests/Permissions ရ။
ပတိုန်ဂလာန် နဒဒှ် မၞိဟ်ပကင်ရင်တာမ်ပလိက် Template** ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ်အရာ မကၠောန်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်တုဲ ကပ်ပဳကေတ်တုဲ သၠာဲစုတ် တင်ဂၞင်ဂမၠိုင်မ္ဂး ဍေဟ်မံက်တိတ်ကၠုင် ဗီုမဖျေဟ်လဝ် ကိုန်ဂစိုတ်ဂှ်ရ၊၊ သွက်ဂွံ ကပ်ပဳကေတ် တာမ်ပလိက် မဆေင်ကဵု ပူဂိုလ်တအ်ဂှ် ဍဵုဗှ်ကေတ် ဗွဲသၟဝ်ဏအ်ညိ၊၊
Full article...
နကဵုသၞောတ်မ္ဂး ဇၟာပ်မုက်လိက်ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပရူဗွဲသၟဝ်ဝွံ သ္ဒးနွံရောင်ဂှ် ညးတအ် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ၊၊ ပရူတအ်ဂှ် ကၠာဲကေတ် နူကဵုဘာသာဇကုမခံင် ဥပမာ နူဘာသာအင်္ဂလိက်တုဲ ကၠာဲဗဒှ် နကဵုဘာသာမန်ညိ၊၊ ပရူမကၠာဲလဝ်တုဲတအ်ဂှ် ကဵုစၞောန်စုတ်လဝ်ကဵု ဗီုမန် ဗဒါဲဂှ်ညိ၊၊
Full article...တီဟာ... ? ... ဒံက်တာ မာတိန် လုသာ ကင်ဂျူနိယာ ဂွံဒဳဂရဳ PhD အခိင်ညးနွံအာယုက် ၂၅ သၞာံဟာ?
* ... ဝဳကဳပဳဒဳယာမန် စပံက်ကၠောန်လဝ် နူသၞာံ ၂၀၀၉ ဟာ?
* ... ဂကူမန်တအ် ဒက်ပ္တန်လဝ် ဍုင်ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲဒေသအရှေက်အဂၞဲ နူကဵု ဗွဝ်ကၠံသၞာံ ၅-၆ ဟာ?
* ... အက္ခရ်မန် နွံ ၃၅ ဗျည်း ကေုာံ ၁၂ သရ ဟာ?
* ... ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဂျင်မီ ဝေါလ်သ် ကေုာံ လာရီ သၚ်ဂါ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၁ ဟာ?

ပတိုန်စရၚ် တၟိ |
ပရူ ပရောဂျက်ဏအ်

 |

 ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ

|  |
| --- |
| **ဍုင်မန်**
မန် • ဘာသာမန် (ဗျန်မန် • သဒ္ဒါမန်) • ယေန်သၞာင်မန် • ရးနိဂီု •  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **ပရေင်ထတ်ယုက်**
ယဲကေန်သာ • ယဲဏမ်ဍာတ် • ယဲဂြိုဟ်ဂုဟ် • ယဲကဝ်ရဝ်နာဝဳရုသ် ၂၀၁၉ •  |  |  **ပရေင်ဘာသာ**
ခရေတ်ယာန် • အေဿလာမ် • ဗုဒ္ဓ • ဟိန္ဒူ • ဇိနဘာသာ • ဂျူ • သိခဘာသာ (ဘာသာသိခ်) • သၠပတ်သမ္မာ •  |
|  | **သိပ္ပံ**
ဇဳဝဗေဒ • ဓာတုဗေဒ • နက္ခတ္တဗေဒ • ဘူမိဗေဒ • စိတ္တဗေဒ • ရုက္ခဗေဒ • ရူပဗေဒ • သတ္တဗေဒ |  | **ပါန်ကွတ်**
ဂဳတ (ဒွက်) • လိက်ပတ် (ကဗျ • ဝတ္ထု) • ပါန်ကွတ် • ဗိသုကာ |
|  | **ပရေင်မၞိဟ်**
မနုဿဗေဒ • ပရေင်ပညာ (ဘာ • တက္ကသိုလ်) • ဒဿန • ဘာသာဗေဒ • ဓမ္မသာတ် • ပရေင်ဍုင်ကွာန် • ပညာလိင် |  | **ဝင်ပထဝဳ**

ဂြိုဟ် • ဂၠးတိ • တိုက် • (အမေရိကသမၠုင်ကျာ • အမေရိကသၟဝ်ကျာ • အာဖရိက • အာရှ • အန္တာတိက • ဥရောပ • အဝ်သတြေလျာ) |
|  | **နယ်ပညာ**
ကောန်ပျူတာ • ပရေင်ဆက်စၠောအ် • သောပ်ဝလ် • ဓာတ်လလဳ • အေန်ဂျေန်နဳယာ |  | **ဝင်**
ဝင် • ဝင်မန် |

ပရဝ်ဂျေတ် ဒေအ်ဂမၠိုင်
Wikipedia is hosted by the Wikimedia Foundation, a non-profit organization that also hosts a range of other projects:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | **ဝဳကဳကမ္မောန်** ဟင်တင်ဂၞင်မဳဒဳယာဂမၠိုင် |  | **မဳဒဳယာဝဳကဳ** MediaWiki software development  |  | **မေတ-ဝဳကဳ** ပရေင်ပံင်ဗစိုပ် ပရဝ်ဂျေတ် ဝဳကဳမဳဒဳယာ  |
|  | **ဝဳကဳတွဟ်လဟီု** ပ္ကောံပ္ကေဝ် ဂလာန်ဩဝါဒဂမၠိုင်  |  | **ဝဳကဳဂ္ၚေင်တရဴ** ထၜး ဂၠံင်တရဴ အန်လာင် သက္ကုင္ၚုဟ်  |  | **ဝဳကဳလိက်ကၞပ်** လိက်ဗွဟ် ကေုာံ စၞောန်မကၠောန်ဂမၠိုင်  |
|  | **ဝဳကဳတက္ကသိုလ်** ကပေါတ်သွက်ဂွံဗ္တောန် ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် မသက္ကုင္ၚုဟ်မး  |  | **ဝဳကဳတင်ဂၞင်** ဒတန်ဗဟုသုတ သက္ကုင္ၚုဟ်  |  | **ဝဳကဳသတ်ဇဳဝ** သကအ်တဲ ဂကူသတ်ဇဳဝ  |
|  | **ဝဳကဳဂလာဲ** တိုက်ဗွဟ်လိက် မသက္ကုင္ၚုဟ် |  | **ဝဳကဳပရိုင်** ပရိုင် မသက္ကုင္ၚုဟ် |  | **ဝိက်ရှေန်နရဳ** အဘိဓာန် ကေုာံ ပြကိုဟ်ဝေါဟာရပဒေသ  |