Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဂကောံဂၠးတိဂမၠိုင်

**ဂကောံဂၠးတိဂမၠိုင်** (အင်္ဂလိက်: *International Organizations*) ဝွံ ဒှ်ဂကောံ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵုပံင်ကောံ အလဵုအသဳ ဍုင်နာနာ (Intergovernmental Organizations - IGOs) ဟွံသေင်မ္ဂး ဂကောံမၞိဟ်အလုံဂၠးတိ (International NGOs) သွက်ဂွံရေင်တၠုင်အာ တင်ရန်တၟအ်မွဲမွဲ မဆက်စပ် ကုပရေင်မၞိဟ်အလုံဂၠးကဝ်ရ။

ဂကောံတအ်ဏအ်ဝွံ နွံကဵုတာလျိုင် ကိစ္စဇၞော် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲအရာမစဵုဒၞာ ပရေင်ပဋိပက္ခ၊ ပွမဇၞော်မောဝ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပွမမင်မဲ သၞောဝ်သဒ္ဒါဂၠးကဝ်ရ။

## ဂကောံဂၠးတိ အဓိကဂမၠိုင်

### ၁။ ကုလသမဂ္ဂ (United Nations - UN)

ဒှ်ဂကောံဂၠးတိ ဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဂၠးတိတုဲ ဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၅ ကြဴနူ ပေါဲဗတိုက်ဂၠးတိ ဝါရဒုတိယ အိုတ်အာရ။ တင်ရန်တၟအ် အဓိကဂှ် သွက်ဂွံမင်မဲ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ကေုာံ ပရေင်ဂီုကၠီု ဂၠးကဝ်ရ။ ဌာန်ဂအုပ်ဇၞော် နွံပ္ဍဲ ဍုင်နျူယံက်၊ ဍုင်အမေရိကာန်။

### ၂။ ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးတိ (World Health Organization - WHO)

ဒှ်ဂကောံသၟဝ် ကုလသမဂ္ဂ မကောပ်ကာဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန် ဂၠးကဝ်။ တာလျိုင်ညးတအ်ဂှ် ဒှ်ပွမဗတိုက်ဖအောန်ကၠေအ် ယေန်ဂိနာနာ ကေုာံ ပွမပညာပရေင်ထတ်ယုက်ရ။ ဌာန်ဂအုပ်ဇၞော် နွံပ္ဍဲ ဍုင်ဂျဳနဳဗာ၊ ဍုင်သွိတ်ဇာလာန်။

### ၃။ ဂကောံဗန်ပသ (World Bank) ကေုာံ IMF

ဒှ်ဂကောံ မကဵုအရီုအဗင် ပရေင်သြန် ကေုာံ ကသပ်လညာတ် သွက်ဍုင်အဃောဇၞော်မောဝ်ဒၟံင်တအ် ညံင်ဂွံဖအောန်ကၠေအ် ပရေင်ဒဒိုက် ကေုာံ ပၚ်သၠုၚ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်ရ။

### ၄။ ဂကောံအာသဳယာန် (ASEAN)

ဒှ်ဂကောံ ပံင်ကောံဍုင်ဂမၠိုင် ပ္ဍဲဒေသအာရှအဂၞဲ (၁၀ ဍုင်) သွက်ဂွံဇၞော်မောဝ်ပတိုန် ပရေင်ပိုန်ဒြပ်၊ ယေန်သၞာင် ကေုာံ ပရေင်မံင်တန်တဴ ပ္ဍဲဒေသရ။

## ဂကောံ မဟွံသေင် ကုအလဵုအသဳ (NGOs)

သ္ၚောဲနူ ဂကောံအလဵုအသဳတအ်ဂှ် ဂကောံစေတနာ ဂၠးတိလေဝ် နွံဗွဲမဂၠိုင်မာန်ရ။ ဥပမာ -

* **သၞေဝ်မတ်ဗကေတ် ဂၠးတိ (Red Cross):** အရီုအဗင် ပရေင်မၞိဟ် ပ္ဍဲအခိင်ပေါဲဗတိုက် ကေုာံ ဘဲအန္တရာယ် သဘာဝ။
* **ဂကောံသၟာပညာ သက္ကုပယျဵု (Doctors Without Borders):** အရီုအဗင် ပရေင်ထတ်ယုက် ပ္ဍဲဒေသမၞုံကဵု ဒဒိုက်။

## ဖိုလ်ဂမၠိုင်

ဂကောံဂၠးတိတအ်ဝွံ ပကဵုညံင်ဍုင်နာနာ ဂွံဆက်စၠောံ ပံင်ကောံကမၠောန်မာန်၊ ဖအောန်ကၠေအ် ပရေင်ပၞာန် ကေုာံ ဗိုင်ဖြေင်ဏာ ဒဒိုက်ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဗွဲမပြဟ်မာန်ရ။

## မုက်လိက် မဆက်စပ်ဂမၠိုင်

* ကုလသမဂ္ဂ
* ဂျဳနဳဗာ
* ပရေင်ပိုန်ဒြပ်

## နိဿဲ

* "International organization", Wikipedia (English).