Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# အမေရိကသၟဝ်ကျာ

|  |
| --- |
|  |
| ဨရိယာ | ၂၄,၇၀၉,၀၀၀ စတုရန်းကီလိုမီတာ |
| လၟိဟ်မၞိဟ် | ၅၉၂,၂၉၆,၂၃၃ (ခန်ထ္ၜး ၂၀၂၁) |
| ဂတီု လၟိဟ်မၞိဟ် | ၂၂.၉/စတုရန်းကီလိုမီတာ |
| ဍုင်ဂမၠိုင် | ၂၃ ဍုၚ် |
| အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင် | အၚ်္ဂလိက်၊ သပိန်၊ ပြင်သေတ် |

**အမေရိကသၟဝ်ကျာ** (အၚ်္ဂလိက်: **North America**) ဝွံ ဒှ်တိုက်မနွံပ္ဍဲကမ္ဘာ့လ္ပာ်သၟဝ်ကျာ ကေုာံ လ္ပာ်ပလိုတ်။ ဟီုနကဵုအမြင် ပထဝဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (Geopolitics)၊ တိုက်ဏအ်နွံကဵုသြဇာဇၞော် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် Global Governance ကေုာံ သၞောတ်ပိုန်ဒြပ်ဂၠးကဝ်။

## ပထဝဳပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် (Political Geography)

နကဵုအမြင် သဘောတရားအဖွဲ့အစည်း (Institutional Theory)၊ အမေရိကသၟဝ်ကျာ ပါ်ခြာလဝ်:

* **ဍုၚ်အဓိကဂမၠိုၚ်:** အမေရိကာန် (USA)၊ ခနေဒါ (Canada) ကေုာံ မက်ဆီကို (Mexico)။
* **Regional Cooperation:** ပရေၚ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဥပမာ- USMCA (လိက်ကသုက်ပိုန်ဒြပ်)။
* **Legitimacy:** သၞောတ်ဒဳမဝ်ကရေဇဳ မဒှ်သ္ဇိုၚ်အဓိက ပ္ဍဲတိုက်ဏအ်။

## ဝၚ် ကေုာံ အကဝ်လိုနဳ (History & Colonialism)

နကဵုနဲကဲ Scientific Rigor၊ ဝၚ်တိုက်ဏအ် ဆက်စပ်ကဵု:
၁။ **Colonial Period:** ပွမအုပ်ဓုပ်နူဗြိတိန်၊ ပြင်သေတ် ကေုာံ သပိန်။
၂။ **Nationalism:** ပေါဲဗတိုက်ဗၠးၜး ဥပမာ- ပၞာန်ဗၠးၜးအမေရိကာန်။

## နိဿဲ