Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# သၟိင်တ္ၚဲ

| သၟိင်တ္ၚဲ  |
| --- |
|  ဗီုပြင် သၟိင်တ္ၚဲ ပ္ဍဲအခိင် မံက် |
| ဂကူ | သၞံင်အဓိက (Main-sequence star) |
| ဗ္ၜတ်မုက် | ၁.၃၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ |
| လျိုင် | ၃၃၀,၀၀၀ ဆ (ဇၞော်နူ ဂၠးတိ) |
| ဇမ္ၚောဲ နူ ဂၠးတိ | ၁၄၉.၆ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ |
| ဓါတ်ဂမ္တဴ | ၅,၅၀၀ ဓဳဂရဳ သေန်တဳဂရိတ် (°C) |

**သၟိင်တ္ၚဲ** (သင်္ကေတ: ; အၚ်္ဂလိက်: *Sun*) ဂှ် ယဝ်ရ ပိုဲရံၚ်အာ နူစက္ကဝါ သ္ၚောဲသ္ၚောဲတေအ်မ္ဂး ဂွံဆဵု ညံၚ်ရဴ သၞံၚ်ဍောတ်မွဲ ကီုမဒှ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၟိင်တ္ၚဲဝွံ ဒှ် "သၞံင်" မနွံ ပ္ဍဲ လဒေါဝ် သၞောတ်ဂြိုဟ်တ္ၚဲပိုဲ (Solar System) ရ။

## အဝဲပၟာဏ ကေုာံ လျိုင်

ဂၠးတိဝွံ ဇၞော်နူသၞံၚ်၊ ဇၞော်နူတ္ၚဲရောၚ် ပိုဲခယျကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံမ္ဂး သၟိင်တ္ၚဲ ကေုာံ သၞံၚ်ဂမၠိုၚ်ဝွံ ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ဂၠိုၚ်ဂၠၚ်ကဵုဆ ရ။ ဗ္ၜတ်မုက်တ္ၚဲ (Diameter) ဂှ် ဇၞော်နူ ဗ္ၜတ်မုက်ဂၠးတိ ၁၀၉ ဆ တုဲ၊ လျိုင်ဍေဟ်ဂှ် ဇၞော်နူ ဂၠးတိ ၜိုတ် ၃၃၀,၀၀၀ ဆ ရောၚ်ဂးရ။ သၟိင်တ္ၚဲ ကဵု ဂၠးတိဂှ် သ္ၚောဲဂၠိုၚ်ခလိုၚ်လောန် (ၜိုတ် ၁၄၉ မဳလဳယာန် ကဳလဝ်မဳတာ) တုဲ တ္ၚဲဂှ် ဍောတ်နူ ဂၠးတိဏီ သာ်ဝွံ မၞိဟ်တအ် သလှ်ေတဴအိုတ်ရ။

ပ္ဍဲအခိၚ်ဗတံ သၞံၚ်သၟတ်ဂမၠိုၚ် တၟးဒၟံၚ် တိုပ်တေဝ် တိုပ်တေဝ် ပ္ဍဲလတူ အမှဲအကာသတေအ်ဂှ် သ္ဂောံညာတ်တဴရ။ သၞံၚ်တအ်ဂှ် သလှ်ေဒး လျးဍေံ ၜိုဟ်ဒၟံၚ်ရောၚ် ပိုဲမၞိဟ်တအ် ခယျကေတ်ရ။ ဗွဲစၟတ်တုန် သၞံၚ်တအ်ဂှ်လေဝ် ဒှ် သၟိင်တ္ၚဲ (Stars) ကီုရောၚ်၊ သၞံၚ်တအ်ဂှ် ညံၚ်ရဴတ္ၚဲကီု လျးဍေံ ဂမ္တဴဒၟံၚ်ရ။

## တင်ဂုဏ်ဖဵု ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ

တ္ၚဲဂှ် ပ္ကၚ်ရၚ်လဝ် ဂမ္တဴ ကေုာံ လျး ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲ ကေုာံ လျးတ္ၚဲတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်၊ သတ်တိရစ္ဆာန် ကေုာံ တၞံဆုဂမၠိုၚ် ဂွံဂျိုၚ်တဴမာန်ရ။

* **ဝဋ်ဍာ် ကေုာံ ဗြဲ:** ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴပသာန်တ္ၚဲတုဲ လမၠးဍာ် နူက္ၜဳမှာသၟိတ်ဂမၠိုၚ် က္တဵုဒှ် သၟုဟ်ဍာ် အိုတ်ရ။ သၟုဟ်ဍာ်တအ်ဂှ် ဒှ်အာ မတ်ဗြဴရ။ မတ်ဗြဴတအ်ဂှ် ကလေၚ်ဗၠန် ဒှ်ဍာ်ဗြဲတုဲ ဂူဖျေအ်ရ။ ဍာ်ဗြဲဂှ် ဇြုၚ်ကေတ် သ္အးဇၚး ဗွဲမလောန်ရ။
* **သဘာဝ ကေုာံ တၞံဆု:** လျးတ္ၚဲဂှ် သတ်မပ္တံကဵု သာဲ၊ ဟိုၚ်၊ ဠော်ဠေဝ်တအ်ဂှ် သ္ကဵုမိပ်မြဟ်ရ။ ပဟိုတ်ကဵု ဂမ္တဴ ပသာန်တ္ၚဲတုဲ သတ်ဆု၊ သတ်ဒုန် ဇၞော်တဴရ၊ ဍုဟ်တဴရ။ ပ္ကဴဂမၠိုၚ်လေဝ် ကဴရာၚ် ကျေဝ်ဂေါဝ် မောဝ်ပ္ဍးတဴရ။
* **ပရေင်ထတ်ယုက်:** ပ္ဍဲလျးတ္ၚဲဂှ် ဓါတ်ဗဳတာမေန်ဒဳ (Vitamin D) ကေုာံ ဓါတ်ဒှ်ဇြဟတ် နွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုဲမၞိဟ်တအ် ဂွံလျးတ္ၚဲ နူဂယးပြဟ်မ္ဂး ထတ်ယုက်တဴရ။

## ပြကိုဟ်နိဿဲ

## ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

* ဂၠးတိ
* ဂြိုဟ်တ္ၚဲ (Solar System)
* ဂြိုဟ်ဂမၠိုင်
# ဝိက်ရှေန်နရဳ

| ဝိက်ရှေန်နရဳ Wiktionary |
| --- |
| English Wiktionary logo |
| Screenshot  Main Page of the English Wiktionary on January 14, 2019  |
| ဝေပ်သာ် | wiktionary.org |
| ပရေင်ပိုန်ဒြပ် | No |
| ဂကူမုက်လိက် | Online dictionary |
| ပၠုပ်အဝေါင် | Optional |
| ဘာသာ | en:Multilingual (174 active) |
| ညးမပိုင်ပြဳ | en:Wikimedia Foundation |
| ညးမခၞံဗဒှ် | en:Jimmy Wales and the Wikimedia community |
| သၞာံမစတြး | ဒဳဇြေန်ပါ ၁၂၊ ၂၀၀၂ (၂၀၀၂-၁၂-12) |
| အကာဲအရာ လၟုဟ် | active |

**ဝိက်ရှေန်နရဳ** (အၚ်္ဂလိက်: *Wiktionary*)ဂှ် ဒှ်မုက်လိက်ဝေပ်သာ် အဘိဓာန် အရေဝ်ဘာသာနာနာ မနွံကဵု မပ္တံ ကု ဝေါဟာရ၊ ဝါကျ၊ လဟီု/ဗီုဂလာန်၊ နိရုတ် တအ်ရ။ ယၟုမ္ဂး ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်မအရေဝ်ၜါ မဖျပ်လဝ်- ဝဳကဳ (*wiki)* ကေုာံ ဒိက်ရှေန်နရဳ (*dictionary)*။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကဵု ဘာသာမန်မ္ဂး ကော်စ အဘိဓာန်ဝိက်ရှေန်နရဳ တုဲ လၟုဟ်မ္ဂး နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ သီုဖအိုတ် ၁၇၁ ဘာသာ။ နကဵု ဘာသာမန်ဂှ် စခၞံဗဒှ် တုဲဒှ် ပ္ဍဲကဵု ဂိတုမာတ် ၁၉၊ ၂၀၂၁။ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ပရိဂျေတ်ဒေအ် ညံင်ရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ တအ်ကီု၊ ပကင်ရင်ဒၟံင် နကဵု ဝဳကဳမဳဒဳယါ ဖံင်ဒေယှေန် တုဲ ချူလဝ် နကဵု နူမၞိဟ်စေတနာဂမၠိုင် မကော်ဂး သၟာဝိက်ရှေန်နရာန် "Wiktionarians" တအ်ရ။ ဝိက်ရှေန်နရဳ ဂှ် နကဵု သပ်ဝေလ် ဝဳကဳ (wiki software) ကေုာံ မဳဒဳယာဝဳကဳ (MediaWiki) ဂှ် ပံက်လဝ် ကဵု ကြပ်ဇၟာပ်မၞိဟ် မနွံကဵု အခေါင်မလုပ်ချူပလေဝ်ရ။

ဟိုတ်နူကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အရာ မဟွံမဲ ကုပယျဵု အပိုင်အခြာတုဲ အရေဝ်ဘာသာ မလုပ်စိုပ်အာ ပ္ဍဲကဵု ဝိက်ရှေန်နရဳတုဲ ကၠောအ်အာရေင်သကအ် ဗွဲမလောန်သွာရ။ ပ္ဍဲကဵု မုက်လိက်မန်ဂှ် တက်စုတ် မအရေဝ် အင်္ဂလိက်မ္ဂး တိတ်ကၠုင်ကဵု အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် (ယဝ်ရ ဗီုမန် စုတ်လဝ်နွံမ္ဂး) ညံင်ရဴဂှ်ကီု ပ္ဍဲကဵု မုက်အင်္ဂလိက်ဂှ် တက်စုတ် လိက်မန်မ္ဂး အဓိပ္ပါယ်ဂှ် မအရေဝ်ဂှ် တိတ်ကၠုင် နကဵုဘာသာမန်ကီု သီုကဵု ဘာသာသအာင်တၞဟ်တအ်ရ။

တင်ဂၞင်ဒေတာ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် စကာဒၟံင် ပ္ဍဲ various natural language processing tasks.

## ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ်

ဝိက်ရှေန်နရဳ စတိုန် လတူအန်လာင် ကိုပ်ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲ ဒဳဇြေမ်ဗါ ၁၂၊ ၂၀၀၂၊ ကြဴနူ ဒန်နိလ် (Daniel Alston) ကေုာံ ညးမကဵုကသပ် လာရ်လဳ သာန်ဂေရ် (Larry Sanger) ညးမပါလုပ် ပ္ဍဲအရာမဒက်ပ္တန် ဝဳကဳပဳဒဳယာ မပတိုန်ဂလာန်ရ။ ပ္ဍဲ မာတ် ၂၈၊ ၂၀၀၄ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာအင်္ဂလိက် ဟွံသေင် စတိုန်ကၠုင်ကိုပ်ကၠာအိုတ်ဂှ် မဒှ် ဘာသာပြင်သေတ် ကေုာံ ဘာသာပဝ်လိသ်။ စနူဂှ်တုဲ ဝိက်ရှေန်နရဳ ဘာသာသအာင်လေဝ် ကတဵုဒှ်ကၠုင်ဒၟံင် ဆက်က်ရ။ ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ကိုပ်ကၠာအိုတ် စကာ နကဵု ယၟုဒဝ်မိန် (wiktionary.wikipedia.org)တုဲ နကဵု ဒဝ်မိန်ဂှ် စကာလဝ် စဵုကဵု မေ ၁၊ ၂၀၀၄ တုဲ ကြဴနူဂှ် စကာကၠုင် ယၟုဒဝ်မိန် မနွံဗီုလၟုဟ်ရ။ ပ္ဍဲ နဝ်ဝေမ်ဗါ ၂၀၁၆ ဂှ် ဝိက်ရှေန်နရဳဂှ် ဒှ်အာ လၟိဟ်ဝေါဟာရ ဂၠိုင်နူ ၂၅.၉ မဳလဳယာန်။ ဝေါဟာရ မဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ဘာသာအင်္ဂလိက် နွံဒၟံင် သီုဖအိုတ် ၆.၅ မဳလဳယာန်၊ သၟဝ်အင်္ဂလိက်ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ပြင်သေတ်။ လၟုဟ် နွံဒၟံင် နကဵု အရေဝ်ဘာသာ ပန်စှ်ောပန်။

The use of bots to generate large numbers of articles is visible as "growth spurts" in this graph of article counts at the largest eight Wiktionary editions. (Data as of ဒဳဇြေန်ပါ 2009)
## နိဿဲ

Documentation

နိဿဲ ဗၠေတ် - `<ref>` tags exist for a group named "lower-alpha    ", but no corresponding `<references group="lower-alpha    "/>` tag was found.