Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဨပြဳ

ဨပြဳ
(April)| Aprilဂိတုဨပြဳဝွံ ဒှ်အခိင် ဥတုကညင် ပ္ဍဲအာရှအဂၞဲ ကေုာံ ဥတုဗြဲ (Spring) ပ္ဍဲရးဥရောပရ |
| လၟေင် | ဂိတု မရနုက်ကဵု ၄ |
| လၟိဟ် တ္ၚဲ | ၃၀ တ္ၚဲ |
| ဥတု (ခေတ်မန်) | ဥတုကညင် (ဂိတုစဲ) |
| တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော် | သဘင်သင်္ကြာန်၊ တ္ၚဲဂၠးတိ |

**ဨပြဳ** (အၚ်္ဂလိက်: *April*) ဝွံ ဒှ်ဂိတု မရနုက်ကဵု ပန် ပ္ဍဲ ကြက္ကဒိန် ဂျူလဳယေန် ကေုာံ ကြက္ကဒိန် ဂြေဂေါရိယေန် တုဲ၊ ပ္ဍဲကဵု ဂိတု မၞုံကဵု ၃၀ တ္ၚဲ ပန်ဂိတုဂှ် ဂိတုဨပြဳဝွံ ပါလုပ် မွဲဂိတုကီုရ။ ပ္ဍဲကဵု ကြက္ကဒိန်မန်မ္ဂး ဂိတုဨပြဳဝွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဒတုံဒၟံင် ပ္ဍဲအခိင် **ဂိတုစဲ** တုဲ ဒှ်အခိင် ဥတုကညင် မကတဴအိုတ် ပ္ဍဲကဵု ဒေသ ရးအာရှအဂၞဲရ။

## ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ

ယၟုဂိတုဨပြဳဝွံ ကၠုင်နူ အရေဝ်လေတ်တေန် (Latin) မကော်ဂး *Aprilis* ရ။ တၠပညာ ဝင်လ္ၚဵုတအ် ဟီုလဝ် ဒဒှ်ရ ဝေါဟာရဏအ် ကၠုင်နူ ကြိယာလေတ်တေန် *aperire* မဂွံအဓိပ္ပါယ် "ပွမပံက်" (To open) ရ။ ဟိုတ်မ္ဂး ပ္ဍဲဂိတုဏအ် ပ္ဍဲကဵု ရးဥရောပ ကေုာံ ဒေသလပါ်သၟဝ်ကျာဂၠးတိတအ်မ္ဂး၊ တၞံဆု ကေုာံ ပကဴတအ် စပံက်ကဴတုဲ ကတဵုဒှ် ဥတုဗြဲ (Spring season) ရ။

## သဘင် ကေုာံ တ္ၚဲကိစ္စဇၞော်ဂမၠိုင်

ပ္ဍဲဂိတုဨပြဳဝွံ နွံကဵု သဘင် ကေုာံ တ္ၚဲကိစ္စဇၞော် အလုံဂၠးကဝ် ဗွဲမဂၠိုင်ရ-

* **သဘင်သင်္ကြာန် ဟွံသေင်မ္ဂး အတးသၚ် (Songkran Festival):** ပ္ဍဲအကြာ ဂိတုဨပြဳ ၁၃ စဵုကဵု ၁၆ ဂှ် ဒှ်အခိင် သဘင်သင်္ကြာန် မဒှ် တ္ၚဲသၠာ်သၞာံတၟိ ပ္ဍဲဍုင် မပ္တံကဵု ဍုင်သေံ၊ ဍုင်မန်ဗၟာ၊ လာအဝ် ကေုာံ ကမ္ဗောဒဳယျာ တအ်ရ။ ညးဍုင်ကွာန်တအ် စရိုဟ်ဍာ်၊ ၜိုဟ်ဍာ် ရေင်သကအ် နကဵု ပရေင်မိပ်မြဟ်ရ။
* **တ္ၚဲ မၞိဟ်လီ (April Fools' Day):** ဨပြဳ ၁ ဂှ် ဒှ်တ္ၚဲ မၞိဟ်တအ် ပလီ ဟွံသေင်မ္ဂး ကၠောန်ဓီု ညးသကအ် သွက်ဂွံ ဂွံအခိင်မိပ်ပ် လတူဂၠးတိရ။
* **တ္ၚဲ ပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (World Health Day):** ဨပြဳ ၇ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ မစၟတ်သမ္တီလဝ် နကဵု ဂကောံပရေင်ထတ်ယုက် ဂၠးကဝ် (WHO) သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် ပရေင်ထတ်ယုက် ညးဍုင်ကွာန်ရ။
* **တ္ၚဲ ဂၠးတိ (Earth Day):** ဨပြဳ ၂၂ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ ကိစ္စဇၞော်မွဲ သွက်ဂွံ ပကဵု သတိ ညံင်ဂွံ မင်မွဲ သဘာဝပွဳပွိုင် အလုံဂၠးကဝ်ရ။
* **တ္ၚဲ လိက်အုပ် ကေုာံ အခေါင်ပိုင်ပြဳလိက် ဂၠးကဝ် (World Book Day):** ဨပြဳ ၂၃ ဝွံ ဒှ်တ္ၚဲ ယူနက်သကဝ် (UNESCO) စၟတ်သမ္တီလဝ် သွက်ဂွံ သၠုင်ပတိုန် စိုတ်ဓာတ် ဗှ်လိက် ကေုာံ ချူလိက်ရ။

## ဆက်ဗှ်လ္ၚတ်

* ဂိတုစဲ
* သဘင်သင်္ကြာန်
* ကြက္ကဒိန် ဂြေဂေါရိယေန်