# ဝဳကဳပဳဒဳယာ

ဝဳကဳပဳဒဳယာ
**ဝဳကဳပဳဒဳယာ** (အၚ်္ဂလိက်: Wikipedia)ဝွံ ဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ပ္ဍဲ ဝေပ်သာ်မွဲ မပံင်ပ္ကောံချူလဝ် နကုညးလွပ် မရပ်စပ်သုင်စောဲတအ်ရ။ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ် မုက်လိက်ဝေပ်သာ် မၞိဟ်မဒးစိုတ်ဂၠိုင်အိုတ် သွက်ဂွံနိဿဲလ္ၚတ်ကေတ် ပရူမွဲမွဲ ပ္ဍဲ ဂၠးတိဏအ်ရ။ ပါဲနူဂှ်တုဲ ဒှ် မုက်လိက် ညးမလုပ်ဗှ် ဂၠိုင်အိုတ်ကီုရ။ ဝဳကဳမဳဒဳယာ ဖံင်ဒေယှေန် မဒှ် ဂကောံစေတနာ၊ မတန်တဴဒၟံင် နကုသြန်မဒါန်အထံက်အပင် နူညးဂမၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကောံမပိုင်ပြဳ ကေုာံ ထံက်ပင်လဝ် ဝဳကဳပဳဒဳယာဝွံရ။

သင်္ကေတ စၟတ်သမ္တီ ဗပေင် ၂၀ သၞာံ၊ မာံအထက်ကောန်မန် ဓဇက်ကၠောန် စုတ်လဝ် သင်္ကေတ မပစၞး ဝဳကဳပဳဒဳယာမန်
ဗီုအင်္ဂလိက် encyclopedia ဂှ် ဗတ်ဗၟာ ညးကၠာဲလဝ် စွယ်စုံကျမ်း ရ၊၊ ရံင် ကုတၠုင်လအာ ဗတ်ဗၟာဂှ်တုဲ ပြကိုဟ်စုင်လေင် ဗီုဏအ် ကေင်စချူလဝ် နွံကီုရ။ ဆဂး ညးဗွဲကြဴညိ ဗီု ကုနာဲဗဳထဝ်မန်ဇြာ ကာလမလုပ်ဗိုင်ကၠောန် ပ္ဍဲ ကမၠောန်စမ်ၜတ် ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဘာသာမန်ဂှ် ညး ပတိုန်ထ္ၜး ဒဒှ်ရ encyclopedia ဂှ် နဘာသာမန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မ္ဂး ကိတ်ညဳ ဂၠိုင်အိုတ်ရ။ ဗိသ္တာဂှ် နူတမ် ဒှ် ဘာသာသံသကြိုတ်မွဲတုဲ မန်ခေတ်တြေံ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲ လိက်မန်ခေတ်ဗုကာံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဂၠိုင်ရ။ အဓိပ္ပါယ် ဗိသ္တာဂှ် မလှဲလး ညံင်ရဴၜဳမှာသၟိတ်တုဲ ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မသက္ကုင္ၚုဟ် ရ။

ညးလွပ်တအ်လေဝ် ဇၟာပ် အခိင်အခါ နာဍဳဟွံခြာ ဗီုညး ကုညး ဖန်ပလေဝ်ဒါန် ချူစုတ်ဒၟံင်တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ဒှ်ကၠုင် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ မဍိုက်ပေင်တဴ ကုပရူပရာနာနာမွဲရ။ ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳယာမန်ဝွံလေဝ် ယြဴညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု အတိုင်သၞောဝ် မလိက် Unicode Font ၅.၂ ဂှ် ဒ္ဂေတ်ဗက်တုဲ ဗှ်ကေတ်မာန်၊ စၠောအ်ချာဲကေတ်မာန်တုဲ သီုချူပတိုန် ဗွဲမဗၠးၜးမာန်ရ။

## ဝင်

Jimmy Wales
Larry Sanger
ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက် ပ္ဍဲ မုက်ဝေပ်သာ်ဂှ် စကၠောန်ကၠုင် တၟာလအ်ရ၊၊ ဆဂး ဆမွဲကီု ဟွံအံင်ဇၞးရ။ ဝဳကဳပဳဒဳယာ စကၠောန်ကၠာအိုတ်ဂှ် နကဵုပရဝ်ဂျက် နုပေဒဳယာ (Nupedia) မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နကဵုဘာသာအင်္ဂလိက်၊ လိက်ပရေင်တအ်ဂှ် အစာမစိုန်သကီုတအ်ဟေင် မချူတုဲ ကလေင်သ္ၚေဝ်ဂၠေပ်လၟေင်င်ရ။ ပရဝ်ဂျက်ဂှ် စဒက်ပ္တန်လဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၉၊ ၂၀၀၀။ Bomis မဒှ် ကမ္မဏဳဝေပ်သာ်ဂှ် ပိုင်ပြဳလဝ်ရ။ မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်ဂှ် ဒှ် ဂျိမ်မဳ ဝေလ် (Jimmy Wales) ကု လာရ်ရဳ သန်ဂေရ် (Larry Sanger)။ နုပေဒဳယာ ဂှ် နွံ သၟဝ်လာင်ဇြေန် Nupedia Open Content License ရ။ ဝေလ် ကၠောန်ခၞံပတိုန် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဇၟာပ်မၞိဟ် အခေါင်မလုပ်ဒါန်ပလေဝ်မာန်၊ တုဲ သန်ဂေရ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မဖန်ဗဒှ် ဂၠံင်တရဴပဝ်လသဳ စကာ ဝဳကဳ ညံင်တင်ရန်တၟအ်ဂှ် ဂွံဒှ် ကမၠောန်ရ။ ပ္ဍဲဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၀၊ ၂၀၀၁ ဂှ် သန်ဂေရ် ပ္တိုန်ထ္ၜး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ သွက်ဂွံ ခၞံဗဒှ် ဝဳကဳ မွဲ နဒဒှ် ပရဝ်ဂျက် သွက် နုပေဒဳယာ ရ။

### ဆက်မိတ်တုဲ ဇၞော်မောဝ်တိုန် ဗွဲမပြဟ်

Wikipedia.com ကု wikipedia.org ဂှ် စစၟတ်သမ္တီကၠောန်ကၠုင် နူ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၂၊ ၂၀၀၁ ကေုာံ ဇာန်နဝါရဳ ၁၃၊ ၂၀၀၁ တုဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် စဆက်မိက် ကုပုရိသာတ်တအ် ပ္ဍဲ ဂိတုဇာန်နဝါရဳ ၁၅၊ ၂၀၀၁ မဒှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ နဘာသာအင်္ဂလိက်မွဲဟေင် ပ္ဍဲ www.wikipedia.com တုဲ သန်ဂေရ် လလောင်တြး ပ္ဍဲ စရင်အဳမေလ် နုပေဒဳယာ။ လၟေင်ဂၠံင်တရဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဒဒှ် မၞုံ ကုလညာတ်မမံင်လဒေါဝ်ဂှ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ ဂိတုဂတဂှ်ရ။ အကြာ နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာဂှ် ပိုင်ခြာလဝ် သၞောဝ်ညိညကီုရ။ ရန်တၟအ် နူတမ် နူ ကမ္မဏဳဗောမိသ် Bomis ဂှ် သွက်ဂွံဒှ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် နူ သတ်ကၟဝ်ဇဝ်ပ္ကဴ ဝဳကဳပဳဒဳယာရ။

ဝဳကဳပဳဒဳယာ နူ တမ်တေအ်ဂှ် စပ် ကု Slashodot ကေုာံ web search engine indexing ဂှ် ဂွံ အရီုအဗင် နူ နုပေဒဳယာရ။ မၞိဟ်မဒါန်ပလေဝ်လိက် ဒက်ပ္တန်ပတိုန် ပ္ဍဲ ကၞောတ်သၞာံ ၂၀၀၄ ဂှ် ဒှ်အာ သီုဖအိုတ် မၞိဟ် ၁၄၁ ရ။ နုပေဒဳယာ ကု ဝဳကဳပဳဒဳယာ ပံင်တောဲရေင်သကအ် စဵု သာပါ စိုပ်အခိင် မဖျေဟ်ထောအ် သာဝါတြေံ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၀၃ တေအ်တုဲ လိက် နူ သာဝါတြေံဂှ် စုတ်ပၠုပ် ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာဖအိုတ်ရ။ စိုပ်သၞာံ ၂၀၀၇ ဂိတုသေတ္တေန်ပါ ၉ ဂှ် ပြကိုဟ်ဗိသ္တာ ဗီုအင်္ဂလိက် ဒှ်အာ လိက်ပရေင် ၜါ ပြကောဋိကိုဋ်ပိုဒ်ရ။

## နိဿဲ