# Эзэн Хаан Шоова

| * Эзэн Хаан Шоова
* 昭和天皇
 |
| --- |
| Албан ёсны хөрөг зураг, 1935 |
| Японы эзэн хаан |
| Хаанчлал | 1926 оны 12 сарын 25 – 1989 оны 1 сарын 7 |
| Хаан ширээнд залсан | 1928 оны 11 сарын 10 |
| Өмнөх | Тайшоо |
| Залгамжлагч | Акихито |
| Японы *сэсшоо* |
| Огноо | 1921 оны 11 сарын 25 – 1926 оны 12 сарын 25 |
| Хаан | Тайшоо |
|  |
| Төрсөн | Хирохито, Ханхүү Мичи (迪宮裕仁親王) (1901-04-29)4 сарын 29, 1901 Таканава эзэн хааны өргөө, Токио, Япон |
| Өнгөрсөн | 1 сарын 7, 1989(1989-01-07) (87 насалсан) Фүкиагэ ордон, Токио, Япон |
| Оршуулга | 1989 оны 2 сарын 24 Мусаши эзэн хааны оршуулгын газар, Хачиоожи |
| Эхнэр/нөхөр | Кожүн Хатан (г. 1924) |
| Хүүхэд | * Тэрү гүнж
* Хиса гүнж
* Така гүнж
* Ёри гүнж
* Акихито, Эзэн Хаан
* Масахито, Хитачи Ханхүү
* Сүга гүнж
 |
|

| Эрин үеийн нэр болон огноо |
| --- |
| Шоова:  1926 оны 12 сарын 25 – 1989 оны 1 сарын 7 |
| Нас барсны дараах нэр |
| *Цүигоо*: Эзэн Хаан Шоова (昭和天皇) |

 |
| Гэр бүл | Японы эзэн хааны гэр |
| Эцэг | Эзэн Хаан Тайшоо |
| Эх | Тэймэй Хатан |
| Шашин | Шинто |
| Гарын үсэг |  |
|

Хирохитогийн хоолой

Хирохито Японыг Холбоотны хүчинд бууж өгөв гэж зарлав 1945 оны 8 сарын 14-нд бичсэн
 |

**Хирохито** (*яп. 裕仁*) буюу **Эзэн Хаан Шоова** (*яп. 昭和天皇*) (1901 оны 4-р сарын 29 – 1989 оны 1-р сарын 7) уламжлалт дэс дараагаар Японы 124 дөх Эзэн Хаан бөгөөд 1926 оны 12-р сарын 25-наас 1989 онд насан эцэс болтлоо хаанчилсан.

Гадаад улс орнуудад **Хирохито** хэмээх өөрийнхөө нэрээр алдаршсан түүнийг Японд өдгөө нас барсных нь дараах нэр болох **Эзэн Хаан Шоова** нэрээр бичдэг бөгөөд гадаад улсын эрдэмтэд ч ийнхүү бичдэг болж байна. *Шоова* хэмээх нэр нь Эзэн Хааны хаанчилсан жилүүдэд оноосон Японы эриний нэр бөгөөд Эзэн Хааныг нас барахад түүний нэр болсон юм.

Шоовагийн эрин Японы хамгийн урт эрин болсон бөгөөд энэ үед Японы нийгэмд маш том өөрчлөлт хийгдсэн. Түүний хаанчлалын эхэн үед Япон аж үйлдвэрийн бааз суурь хязгаарлагдмал, хөдөөний улс байлаа. 1930-аад онд Японыг цэрэгжүүлж, улмаар Дэлхийн хоёрдугаар дайнд орсон юм. Япон үг дуугүй бууж өгснөөр дайн дууссаны дараа, Япон АНУ-ын захиргаан дор байх хугацаанд Эзэн Хаан Япон улсыг өөрчлөн байгуулах үйлсэд хамтран зүтгэж, Япон улсаа ихэд хотожсон, дэлхийн аж үйлдвэр, технологийн хүчирхэг гүрнүүдийн нэг болохыг үзэж чадсан билээ.

## Тайлбар

## Лавлах материал

* Behr, Edward *Hirohito: Behind the Myth*, Villard, New York, 1989. - A controversial book that posited that Hirohito had a more active role in WWII than had publicly been portrayed; it contributed to the re-appraisal of his role.
* Bix, Herbert P. *Hirohito and the Making of Modern Japan*, HarperCollins, 2000. ISBN 0-06-019314-X, A recent scholarly (and copiously sourced) look at the same issue.
* Fujiwara, Akira, *Shōwa Tennō no Jū-go Nen Sensō (Shōwa Emperor's Fifteen-year War)*, Aoki Shoten, 1991. ISBN 4-250-91043-1 (Based on the primary sources)
* Hoyt, Edwin P. *Hirohito: The Emperor and the Man*, Praeger Publishers, 1992. ISBN 0-275-94069-1
* Kawahara, Toshiaki *Hirohito and His Times: A Japanese Perspective*, Kodansha International, 1997. ISBN 0-87011-979-6 (Japanese official image)
* Mosley, Leonard *Hirohito, Emperor of Japan*, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1966. ISBN 1-111-75539-6 ISBN 1-199-99760-9, The first full-length biography, it gives his basic story.
* Ponsonby-Fane, Richard Arthur Brabazon. (1959). *The Imperial House of Japan.* Kyoto: Ponsonby Memorial Society. OCLC 194887
* Wetzler, Peter *Hirohito and War: Imperial Tradition and Military Decision Making in Prewar Japan*, University of Hawaii Press, 1998. ISBN 0-8248-1925-X
* Yamada, Akira, *Daigensui Shōwa Tennō (Shōwa Emperor as Commander in Chief)*, Shin-Nihon Shuppansha, 1994. ISBN 4-406-02285-6 (Based on the primary sources)

## Цахим холбоос

 **Commons: Эзэн Хаан Шоова** – Викимедиа дуу дүрсний сан
* Hirohito, Emperor @A Trivial Encyclopedia of Japan (with links in multiple languages)
* Kunaicho **•** Emperor Showa
* Hirohito biography and timeline at the Rotten Library
* Reflections on emperor Hirohito's death

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Өмнөх **Эзэн Хаан Тайшоо** | **Японы Эзэн Хаан** 1926 оны 12-р сарын 25 - 1989 оны 1-р сарын 7 | Дараах **Эзэн Хаан Акихито** |