Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Фужянь муж

| Фужянь
福建 |
| --- |
| Муж |
| Фужянь муж |
| Нэрийн галиглал |
|  • Хятад | 福建省 (*Fújiàn Shěng*) |
|  • Товчлол | FJ / 闽 (пиньинь: *Mǐn, POJ: Bân*) |
|  • Фүжоу | *Hók-gióng* |
|  • Хоккиен ПВЖ | *Hok-kiàn* |
|  |
| Фужянь мужийн байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс  Бүгд Найрамдах Хятад Улс (Жиньмэнь, Мазү болон Үчюй) |
| Жяннаньдун тойрог | 626 |
| Фужянь тойрог | 985 |
| Тайванийн хуваалт | 1887 |
| Фужяний Ардын Засгийн Газар | 1933–1934 |
| Фужяний хуваалт | 8 сарын 17, 1949 |
| Үгийн гарал | 福 *Fú*: Фүжоу 建 *Jiàn*: Жяньжоу |
| Нийслэл | Фүжоу |
| Томоохон хот | Чюаньжоу |
| Хуваалт  - Аймгийн түвшин  - Хошууны түвшин  - Суурингийн түвшин |  9 тойрог 84 хошуу 1102 суурин ба хороолол |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Муж |
|  • Биет | Фужянь Мужийн Ардын Их Хурал |
|  • ХКН-ын НБД | Жоу Зүи |
|  • Хурлын дарга | Жоу Зүи |
|  • Захирагч | Жао Лун |
|  • ХАУТЗЗ-ийн мужийн дарга | Тэн Жяцай |
|  • Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Төлөөлөл | 74 төлөөлөгч |
| Газар нутаг |
|  • Нийт | 121,400 км2 (46,900 бээр2) |
|  • Байр | 23-р байр |
| Хамгийн өндөр цэг (Хуанган уул) | 2,158 м (7,080 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Нийт | 41,540,086 |
|  • Байр | 15-р байр |
|  • Нягтрал | 340/км2 (890/бээр2) |
|   • Байр | 14-р байр |
| Хүн ам |
|  • Угсаатны бүрэлдэхүүн | Хятадууд – 98% Шэ – 1% Хотон – 0.3% |
|  • Хэл, аялгууд | Минь (Фүжоу, Дорнод Минь, Умард Минь, Төв Минь, Пүшяний Минь, Хоккиен ба бусад), Хятад, Шэ, Хакка хэл |
| ISO 3166 код | CN-FJ |
| ДНБ | 2022 |
|  – Нийт | ¥5.31 их наяд (8-д) $790 тэрбум (нэрлэсэн) |
|  – Нэг хүнд ноогдох | ¥126,829 (4-т) $18,856 (нэрлэсэн) |
|  – Өсөлт | ▲ 4.7% |
| ХХИ (2021) | 0.775 (9-т) – өндөр |
| Вэб сайт | www.fujian.gov.cn (Хятад хэлээр) |

| Фужянь муж |
| --- |
|  |
| "Фужянь" хятад ханзаар |
| Хятад хэл | 福建 |
| Шууд утга | "Фү(жоу) болон Жянь(жоу)" |
|

| Галиглал |
| --- |
| Стандарт Хятад хэл |
| Пиньинь | Fújiàn |
| Бопомофо | ㄈㄨˊ   ㄐㄧㄢˋ |
| Гоюй ломацы | Fwujiann |
| Вэйд — Гайлс | Fu2-chien4 |
| Тунюн пиньинь | Fújiàn |
| Иелийн латинчлал | Fújyàn |
| MPS2 | Fújiàn |
| IPA | Загвар:IPAc-cmn |
| Ву |
| Латинчлал | Foh-ji |
| Хакка |
| Латинчлал | Fuk-kian |
| Юэ: Кантон |
| Иелийн латинчлал | Fūk-gin |
| Ютпинь | Fuk1-gin3 |
| IPA | Загвар:IPAc-yue |
| Өмнөд Минь хэл |
| Хоккиен ПВЖ | Hok-kiàn |
| Tâi-lô | Hok-kiàn |
| Bbánlám Pìngyīm | Hōkgiàn |
| Дорнод Минь хэл |
| Фүжоу BUC | Hók-gióng |
| Пүшяний Минь |
| Хинва BUC | Ho̤h-ge̤̍ng |
| Умард Минь |
| Жянь'оу латин | Hŭ-gṳ̿ing |

 |
| Товчлол |
| Хялбаршуулсан | 闽 |
| Уламжлалт | 閩 |
| Шууд утга | ['Минь гол'] |
|

| Галиглал |
| --- |
| Стандарт Хятад хэл |
| Пиньинь | Mǐn |
| Бопомофо | ㄇㄧㄣˇ |
| Гоюй ломацы | Miin |
| Вэйд — Гайлс | Min3 |
| IPA | Загвар:IPAc-cmn |
| Юэ: Кантон |
| Иелийн латинчлал | Máhn |
| Ютпинь | Man5 |
| Өмнөд Минь хэл |
| Tâi-lô | Bân |
| Дорнод Минь хэл |
| Фүжоу BUC | Mìng |
| Пүшяний Минь |
| Хинва BUC | Máng |
| Умард Минь |
| Жянь'оу латин | Mâing |

 |
|  |

**Фужянь** (монгол бичгээр ᠹᠦᠵᠢᠶᠠᠨ - füǰiyan, хятадаар 福建 - Fújiàn - [фужень]) — Хятад улсын дорно өмнөд эргийн муж.

## Зураг

*
*
*

## Тэмдэглэл

## Эх сурвалж
# Умард Лян

**Умард Лян улс** (Хятадаар: 北涼) бол 397-460 оны хооронд одоогийн Ганьсүгийн баруун хойд, Шинжааны зүүн хэсгийн нутагт оршин тогтнож байсан. Тус улсыг Хүннүгийн Лушуйху аймгийн Жючю овгийн Жючю Мэншуаний байгуулсан улс. Жючю Мэншуань өмнө нь хожуу Цинь улсын цэргийн жанжин байсан. 439 онд Тоба Вэй улсын армид нийслэл хот Гүзан эзлэгдэхэд Лян улсын ван Жючю Мужянь олзлогдон улс нь мөхсөн. Харин Лян улсын зарим хэсэг нь Гаочан руу дүрвэж, Жючю Ухуй гэх ноён Умард Лян улсыг ахин байгуулж, улсын ван болжээ. 460 он хүртэл оршин тогтнож байгаад Жужаны хаант улсын довтолгоонд эзлэгдэн мөхсөн.

## Холбоотой хуудас

* Хятадын түүх
* Арван зургаан улс
# Аравдугаар сар

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 9 сар · **10 сар** · 11 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

**Аравдугаар сар** (товчоор 10-р сар буюу 10 сар) нь Григорийн тооллын жилийн арав дахь сар юм. Дундад зууны үед европод аравдугаар сарыг ариун сар гэж үздэг байснаас үүдэн ихээр хурим найр хийдэг байж. Мөн тухайн үеийн ихэнх хаад энэ сард хуримаа хийсэн байдаг аж.
Энэ сар нь 31 хоногтой. Аравдугаар сар нь зуны цагаас хэвийн цагт шилжүүлэн ухраадаг орнуудын хувьд жилийн хамгийн урт сар юм. Аравдугаар сар нь өндөр жилээс бусад жилүүдэд нэгдүгээр сартай адил долоон хоногийн өдөртэй эхэлдэг.

## Цахим холбоос

 **Commons: Аравдугаар сар** – Викимедиа дуу дүрсний сан

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Аравдугаар сар** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |

 **Вики эшлэл: Аравдугаар сар** – Эшлэл
# 1950 он

| Аргын жил дараалал
 |
| --- |
|  1945 · 1946 · 1947 · 1948 1949 —  **1950**  — 1951 1952 · 1953 · 1954 · 1955
 |
| Хамаарах арван
 |
| 1950-д он
 |
| Хамаарах зуун
 |
| XX зуун
 |

## Энэ онд болсон үйл явдлууд

## Энэ онд төрөгсөд

## Энэ онд нас барагсад

## Гадаад холбоос

 **Commons: 1950** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Урсула фон дер Ляйен

**Урсула Гертруд фон дер Ляйен** (герман. *Ursula Gertrud von der Leyen*), төрөхдөө А**льбрехт** (герман. Albrecht; 1958 оны 10-р сарын 8-нд Бельгийн Елсенэ хотод төрсөн) — Германы болон Европын улс төрч, 2019 оны 12-р сарын 1-нээс хойш **Европын Комиссын анхны эмэгтэй дарга**. 2024 оны 7-р сарын 18-нд дахин Европын комиссын даргаар сонгогдсон.

Урсула фон дэр Ляейн
Өмнө нь Германы Гэр бүлийн асуудал эрхэлсэн сайд (2005—2009), Хөдөлмөр, нийгмийн асуудал эрхэлсэн сайд (2009—2013), Батлан хамгаалахын сайд (2013—2019). Герман Улсын түүхэн дахь анхны эмэгтэй Батлан хамгаалахын сайд юм.

## Намтар

Эцэг Германы улс төрч Эрнст Альбрехт Европын Комисс ажиллаж байхад Бельгийн Елсенэ хотод 1958 онд төрж 13 нас хүртлээ Бельгид амьдарсан байна. 1971 онд тэдний гэр бүл Германы доод Саксоны Ханновер дахь Лерте хотод иргэж ирж сууршьжээ. Урсула фон дер Ляйен 1977 онд Лерте хотын гимнази төгсөөд Гёттинген, Мюнстер хотуудын Их сургуулиудад эдийн засаг үзэж боловсролоо үргэлжлүүлжээ.

## Боловсрол

Тэрээр 1978 онд Лондон хотын Эдийн засаг улс төрийн сургуульд (*англи*. *The London School of Economics and Political Science, LSE*) сурч сүүлд нь Ханноверын анагаах ухааны дээд сургуульд сурч 1987 онд улсын шалгалтаа өгч эмч болж төгссөн байна.

1988-1992 онд Ханноверийн их сургуулийн эмнэлгийн эмэгтэйчүүдийн тасагт туслах эмчээр ажилласан. Урсула фон дер Лейен 1991 онд аспирантур төгсөөд Анагаах ухааны докторын зэрэг хамгаалсан байна. 1992-1996 онд нөхөр нь Стэнфордын их сургуулийн профессороор ажиллах үед тэрээр гэр бүлийнхээ хамт АНУ-ын Калифорни мужийн Стэнфордод амьдарч байжээ.

1998-2002 онд Ханноверийн Анагаах Ухааны Сургуулийн Эпидемиологи, Нийгмийн Анагаах ухаан, Эрүүл Мэндийн Судалгааны тэнхимд багшаар ажиллаж байгаад 2001 онд Нийгмийн эрүүл мэндийн чиглэлээр магистрын зэрэг хамгаалсан. Урсула фон дер Лейен төрөлх герман хэлнээс гадна франц, англи хэлээр ярьдаг.

## Улс төр

1990 онд тэрээр германы Ардчисан Социалист Христиан намд элссэн. 2003 онд тэрээр Доод Саксонийн парламентад сонгогдож 2003-2005 онд Кристиан Вульфын танхимд Доод Саксонийн нутаг дэвсгэрийн Нийгмийн асуудал, эмэгтэйчүүдийн асуудал, гэр бүл, эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байсан. 2005 онд ХБНГУ-ын канцлер Ангела Меркелийн Засгийн газарт Гэр бүлийн асуудал, ахмад настан, эмэгтэйчүүд, залуучуудын асуудал эрхэлсэн сайдаар томилогдсон юм.

2009 оны Германы Холбооны сонгуульд тэрээр Бундестагийн гишүүнээр сонгогдсон. 2009 оны 11-р сарын 30-нд тэрээр Франц Йозеф Юнгийн оронд Холбооны Хөдөлмөр, нийгмийн асуудал эрхэлсэн сайдаар томилогдсон байна.

## Гэр бүл

Хатагтай Урсула фон дер Ляйен тайж угсаатан, анагаах ухааны профессор Хайко фон дер Ляйентай гэрлээд 7 хүүхэдтэй болсон.

Хүүхдүүд нь: Дэвид Эхтер (1987), Софи Шарлотта (1989), Мария Доната (1992), ихэр Виктория Урсула болон Йоханна Гертруда (1994), Эгмонт Ульрих (1998), Грация Диотима (1999).

## Цахим холбоос

 **Commons: Урсула фон дер Ляйен** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Ном ба утга зохиол: Урсула фон дер Ляйен Германы үндэсний ном сангийн каталогт
* Урсула фон дер Ляйены хувийн цахим хуудас
* Холбооны Засгийн Газрын цахим хуудсан дахь түүний намтар
# Захиргааны дүүрэг (Серби)

Сербийн захиргааны дүүргүүд
**Захиргааны дүүрэг** (Серби: Управни окрузи) нь Серби дэх төрийн захиргааны байгууллагуудыг орон нутагт төлөөлөн удирдах газар бөгөөд яамны төв байхгүй тул газар засаг захиргааны ажлыг тухайн сууринд гүйцэтгэх үүрэг хүлээнэ.

## Байгуулал ба байгууламж

Засаг захиргааны дүүрэг байгуулах талаар төрийн захиргааны тухай хуулийн захиргааны дүүргүүдийн тухай захирамж дээр нэг бүрчлэн заан тусгасан байдаг. Захиргааны дүүргүүдийн хариуцсан хэсэгт тухайн харьяа нутаг дэвсгэрт орших хот суурингууд багтана. Үүний зэрэгцээ тухайн захиргааны тойргийн аль нэг хотын/суурингийн захиргааны төв дээр яамдын удирдах салбар байрлахаар тогтоож өгсөн байдаг.

## Үүрэг

1. Захиргааны хэргийн анхан шатны шийдвэр
2. Төрийн бус захиргааны байгууллага захиргааны хэргийн анхан шатны шийдвэр гаргасан бол түүнтэй холбоотой зөрчлийг шийдвэрлэх
3. Төрийн бус захиргааны байгууллагыг хянах

## Захиргааны дүүргүүд

Бүх яамдын төв нь нийслэл хот Белградад байрлах учир тус хот нь ямар ч захиргааны дүүрэгт харьяалагддаггүй. Бүгд Найрамдах Косово Улс нь өөрийн гэсэн дүүрэг бүхий засаг захиргааны нэгжтэй.

Воеводина| Захиргааны дүүргийн нэр | Байрлал | Серби нэршил | Захиргааны төв |
| --- | --- | --- | --- |
| Өмнөд Банат тойрог |  | *Јужно-Банатски округ* | Панчево |
| Өмнөд Бачка тойрог |  | *Јужно-Бачки округ* | Нови Сад |
| Өрнөд Бачка тойрог |  | *Западно-Бачки округ* | Сомбор |
| Срем тойрог |  | *Сремски округ* | Сремска Митровица |
| Төв Банат тойрог |  | *Средње-Банатски округ* | Зренянин |
| Умард Банат тойрог |  | *Северно-Банатски округ* | Кикинда |
| Умард Бачка тойрог |  | *Северно-Бачки округ* | Суботица |

Төв Серби| Захиргааны дүүргийн нэр | Байрлал | Серби нэршил | Захиргааны төв |
| --- | --- | --- | --- |
| Бор тойрог |  | *Борски округ* | Бор |
| Браничев тойрог |  | *Браничевски округ* | Пожаварец |
| Заечар тойрог |  | *Зајечарски округ* | Заечар |
| Златибор тойрог |  | *Златиборски округ* | Ужице |
| Колубара тойрог |  | *Колубарски округ* | Валево |
| Мачва тойрог |  | *Мачвански округ* | Шабац |
| Моравич тойрог |  | *Моравички округ* | Чачак |
| Нишава тойрог |  | *Нишавски округ* | Ниш |
| Пирот тойрог |  | *Пиротски округ* | Пирот |
| Подунай тойрог |  | *Подунавски округ* | Смедерево |
| Поморав тойрог |  | *Поморавски округ* | Ягодина |
| Пчинь тойрог |  | *Пчињски округ* | Вранье |
| Расина тойрог |  | *Расински округ* | Крушевац |
| Рашка тойрог |  | *Рашки округ* | Кралево |
| Топлич тойрог |  | *Топлички округ* | Прокупле |
| Шумади тойрог |  | *Шумадијски округ* | Крагуевац |
| Ябланич тойрог |  | *Јабланички округ* | Лесковац |

## Цахим холбоос

 **Commons: Захиргааны дүүрэг (Серби)** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Өмнөд далай

| **Дэлхийн далайнууд** |
| --- |
| * Атлантын далай
* Номхон далай
* Өмнөд далай
* Умард мөсөн далай
* Энэтхэгийн далай
 |

Өмнөд далай
Өмнөд далай нь 5805 метр хүртэл гүнзгий, 20,327 сая км² талбайг эзэлдэг бөгөөд **Өмнөд туйлын далай**, **Өмнөд мөсөн далай**, **Антарктикийн далай** (Антарктидтай андуурч болохгүй) гэх мэтээр бас нэрлэгддэг.

## Газар зүйн байрлал

Өмнөд далай нь өргөргийн 60 хэмээс өмнө зүгт, Антарктид тивийг хүрээлэн байдаг ба хойд зүгтээ Атлантын далай, Энэтхэгийн далай болон Номхон далайтай нийлдэг юм.
Антарктид тивийн гүний ус, мөсөн уул, хайлсан давсгүй гадаргын ус болоод далайн гүний дулаан ус нэг дор байдгаас Өмнөд далай нь далайчдын дунд хамгийн их шуургатай далайгаар тодорсон байдаг.

Өмнөд далайд хэд хэдэн арал байдаг байна.

Үүлээр бүрхэгдсэн Өмнөд далайн сансрын зураг. НАСА
**Уур амьсгал**
Тэнгисийн агаарын температур ойролцоогоор -2 10 ° С (28 50 ° F) нь өөр өөр байдаг. Циклон шуурга тивийн зүүн эргэн тойронд аялж, байнга Учир нь мөс, нээлттэй далай хоёрын хооронд температурын эсрэгээр нь хүчтэй болж байна. Антарктикийн Circle урд талаар өргөргийн 40-аас далайн бүсийн хаана ч дэлхий дээр байдаг хамгийн хүчтэй дундаж салхины байна. [52] Өвлийн улиралд Атлантын далайн салбарт 65 градус Номхон далайн салбарт өмнөд өргөргийн 55 градус өмнөд өргөрөг нь гадагшаа хөлддөг сайн 0 градусаас доош гадаргуугийн температурыг бууруулах. Зарим эргийн оноо Гэсэн хэдий ч дотоод нь байнга хүчтэй салхи ус зайлуулах мөсгүй өвлийн турш эрэг орчмын хог хаягдлыг хадгална.

## Гадаад холбоос

* Өмнөд далайн талаар мэдээлэл (англи
* Өмнөд далай орчмын газрын зураг (орос)
# 8 сарын 20

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 7 сар · **8 сар** · 9 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

**8 сарын 20** нь Григорийн тооллын жилийн 232 дахь (өндөр жил бол 233 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 133 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд

## Энэ өдөр төрөгсөд

## Тэмдэглэлт баярууд

## Энэ өдөр нас барагсад

---

 **Commons: 8 сарын 20** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан