# Каир

| Каир
القاهرة |
| --- |
| Нийслэл |
| Нил мөрний эрэг дээрх КаирЕгипетийн музейКаирын цамхагАль-Муиз гудамжИбн Тулуны сүмТахрир талбайАль-Азхар цэцэрлэгт хүрээлэнКаирын дуурийн театрКаирын цайз |
| ДалбааСүлд |
| Хоч: Мянган минаретын хот |
| КаирЕгипет дэх Каирын байршилЕгипет дахь байршилКаирКаир (Африк)Африк дахь байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс | Египет |
| Муж | Каир |
| Анхны томоохон байгуулалт | МЭ 641–642 (Фустат) |
| Сүүлийн томоохон байгуулалт | МЭ 969 (Каир) |
| Засаг захиргаа |
|  • Захирагч | Ибрахим Сабер |
| Газар нутаг |
|  • Нийслэл | 606 км2 (234 бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 2,734 км2 (1,056 бээр2) |
| Өндөр | 23 м (75 фут) |
| Хүн ам (2023) |
|  • Нийслэл | 9,801,536 |
|  • Байр | 1-т |
|  • Нягтрал | 16,000/км2 (42,000/бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 22,200,000 |
|  • Нягтрал | 8,100/км2 (21,000/бээр2) |
|  • Ард түмний нэршил | Каирчууд |
| ДНБ (нэрлэсэн, 2024) |
|  • Их хот | $103.6 тэрбум |
|  • Нэг хүнд ноогдох | $4,604 |
| Цагийн бүс | UTC+2 (ЗЕЦ) |
|  • Зун (ЗЦ) | UTC+3 (ЗЕЗЦ) |
| Бүсийн дугаар | (+20) 2 |
| Вэб сайт | cairo.gov.eg |
|  |
|
ЮНЕСКО-ийн Дэлхийн Өв |
| Албан нэр | Түүхэн Каир |
| Төрөл | Соёлын |
| Шалгуур | i, v, vi |
| Бүртгэгдсэн | 1979 |
| Эшлэл ду. | 89 |
|  |
|  |

**Каир** (Араб: القاهرة, *Ал-Кахира*, "Ялагч" гэсэн утгатай үг) нь Египетийн нийслэл бөгөөд хамгийн том хот юм. Арабын ба Африкийн орнууд доторх хамгийн их хүн амтай хот юм. Албан ёсны нэр нь Ал-Кахира боловч голдуу Египетийг дуудах нэр болох Египет Араб хэлээр *Маср* гэдэг. Маср нь "Майхнуудын хот" буюу Египетийн анхны Араб нийслэл болох Миср ал-Фустатын (Фустат) нэрнээс үүсчээ.Каирийн оршин суугчдыг Египет дотор Масри биш Масрауэя гэдэг.

Каир нь Египетийн нийслэл гэдэг утгаараа түүх нь улсынхтай нь салшгүй холбоотой юм. Каир нь анх Фатимидын калифуудаар хааны хаалттай гэр болж байгуулагдсан бөгөөд Фустатыг орлож засгийн газрын байрладаг хот болжээ. Хожим нь мамлюкуудын удирдлага доор, 1517-1798 онуудад Османы удирдлага доор, мөн түр зуур Наполеоны цэргүүдээр эзлэгдэж байв. 1805 оноос 1882 он хүртэл Египетийн Мухаммад Али нь Каирыг өөрийн тусгаар тогносон эзэнт гүрнийхээ нийслэл болгосон боловч дараа нь Британичуудын удирлагад оржээ. 1922 онд Египет тусгаар тогтносноор дахин Египетчүүдэд эрх мэдэл шилжсэн аж.

2006 оны хүн амын тооллогоор Каир нь 6.8 сая хүнтэй хэмээн тогтоогдсон байна. Үүнээс 10% нь христийн шашинтнууд юм. Тооллогын үеэр хүн ам нь саяаар илүү байсан боловч 2008 оны 4 сард Хелван муж Каир мужийн хэсгүүдээс байгуулагдснаар тоог нь багасгажээ. Каирын метрополи газар нутаг нт 17.285 орчим хүн амтай бөгөөд үүгээрээ дэлхийд 16-д, Африкт нэгд жагсдаг байна.

Өнөөгийн Их Каир нь олон түүхэн тосгон ба орчин үеийн дүүргүүдийг нэгтгэсэн, дэлхийн хамгийн их хүн амтай хотуудын нэг болжээ.

## Газар зүй

### Цаг агаар

| Цаг уурын мэдээлэл: Каир (Каирын олон улсын нисэх буудал) 1991–2020 |
| --- |
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
| Макс. Температур °C (°F) | 31.0 (87.8) | 34.8 (94.6) | 39.6 (103.3) | 43.2 (109.8) | 47.8 (118.0) | 46.4 (115.5) | 44.3 (111.7) | 43.4 (110.1) | 43.7 (110.7) | 41.0 (105.8) | 37.4 (99.3) | 31.7 (89.1) | 47.8 (118.0) |
| Дундаж дээд °C (°F) | 18.9 (66.0) | 20.5 (68.9) | 23.8 (74.8) | 28.1 (82.6) | 32.2 (90.0) | 34.6 (94.3) | 35.0 (95.0) | 34.9 (94.8) | 33.4 (92.1) | 30.0 (86.0) | 24.9 (76.8) | 20.5 (68.9) | 28.1 (82.6) |
| Өдрийн дундаж °C (°F) | 14.4 (57.9) | 15.6 (60.1) | 18.3 (64.9) | 21.8 (71.2) | 25.6 (78.1) | 28.2 (82.8) | 29.1 (84.4) | 29.2 (84.6) | 27.6 (81.7) | 24.6 (76.3) | 20.0 (68.0) | 15.9 (60.6) | 22.5 (72.5) |
| Дундаж доод °C (°F) | 10.1 (50.2) | 11.0 (51.8) | 13.2 (55.8) | 15.9 (60.6) | 19.3 (66.7) | 22.2 (72.0) | 23.8 (74.8) | 24.3 (75.7) | 22.7 (72.9) | 20.0 (68.0) | 15.6 (60.1) | 11.7 (53.1) | 17.5 (63.5) |
| Мин. температур °C (°F) | 1.2 (34.2) | 3.6 (38.5) | 5.0 (41.0) | 7.6 (45.7) | 12.3 (54.1) | 16.0 (60.8) | 18.2 (64.8) | 19.0 (66.2) | 14.5 (58.1) | 12.3 (54.1) | 5.2 (41.4) | 3.0 (37.4) | 1.2 (34.2) |
| Дундаж хур тунадас см (инч) | 4.8 (0.19) | 3.8 (0.15) | 6.3 (0.25) | 1.3 (0.05) | 0.2 (0.01) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0 (0) | 0.7 (0.03) | 4.3 (0.17) | 3.4 (0.13) | 24.8 (0.98) |
| Дундаж хур тунадастай өдрүүд (≥ 1.0 мм) | 1.3 | 2.0 | 1.2 | 1.3 | 0.6 | 0.6 | 0.7 | 1.0 | 0.7 | 0.1 | 0.6 | 0.8 | 11.0 |
| Дундаж харьцангуй чийгшил (%) | 59 | 54 | 53 | 47 | 46 | 49 | 58 | 61 | 60 | 60 | 61 | 61 | 56 |
| Дундаж шүүдрийн цэг °C (°F) | 5.2 (41.4) | 5.0 (41.0) | 6.1 (43.0) | 7.5 (45.5) | 10.1 (50.2) | 13.9 (57.0) | 17.5 (63.5) | 18.3 (64.9) | 16.7 (62.1) | 14.0 (57.2) | 10.7 (51.3) | 6.7 (44.1) | 11.0 (51.8) |
| Сарын дундаж нартай цаг | 213 | 234 | 269 | 291 | 324 | 357 | 363 | 351 | 311 | 292 | 248 | 198 | 3,451 |
| Percentage possible sunshine | 66 | 75 | 73 | 75 | 77 | 85 | 84 | 86 | 84 | 82 | 78 | 62 | 77 |
| Дундаж хэт ягаан туяаны индекс | 4 | 5 | 7 | 9 | 10 | 11.5 | 11.5 | 11 | 9 | 7 | 5 | 3 | 7.8 |
| Эх сурвалж 1: NOAA (чийгшил, шүүдрийн цэг, мэдээлэл 1961–1990) |
| Эх сурвалж 2: Данийн Цаг Уурын Хүрээлэн (1931–1960) and Weather2Travel (ultraviolet) |

## Түүх

## Тэмдэглэл

## Эшлэл

## Цахим холбоос

 **Commons: Каир** – Викимедиа дуу дүрсний сан
 **Wikivoyage: Каир** – Аяллын хөтөч

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Каир** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |

* Каир хотын засгийн газар
* Хүн ам зүй - Каирын бүсүүдийн хүн ам ба нягтшил
* Каирын копт сүмүүд
* Каирын лавлах бичиг