Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Умард ба Өмнөд улсуудын үе

**Умард ба Өмнөд улсуудын үе** нь 420-589 он хүртлэх үе гэж 420 онд Зүүн Жинь улсыг Лю Сун улс мөхөөж гарч ирээд Хөх мөрнөөс өмнө зүгийн газарт оршин тогтнох болж, умард зүгийн газрыг нь Тобагийн Вэй улс орших болсон. Чухамдаа энэ үед хятадын хойд нутгийг Сяньби угсааны Тоба, Юйвэнь, Гао овгийн хаад захирч, өмнөд нутгийг хань үндэстэний Лю, Сяо, Чэнь овгийн хаад захирч тус тусын газрыг хуваан захирсан.

### Оршин тогтнож байсан улсууд

| Умард зүгт оршиж байсан улсууд | Хугацаа | Өмнөд хэсэгт оршиж байсан улсууд |
| --- | --- | --- |
| **Тоба Вэй улс** | 386-535 | Лю Сун улс 420-479 |
| Баруун Вэй | 535-557 | Өмнөд Ци 479-502 |
| Зүүн Вэй | 535-550 | Лян улс 502-557 |
| Умард Ци | 550-577 | Чэнь улс 557-589 |
| Умард Жоу | 557-581 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Өмнөх **Зүүн Жинь улс 16 улсын үе** | **Умард ба Өмнөд улсуудын үе** 420-589 | Дараах **Сүй улс** |
# Лю Сун улс

Лю Сун төрийн орон нутгийн хуваарь
**Лю Сун улс** нь (хятадаар: 劉宋) 420-479 оны хооронд хятадын өмнөд нутагт оршин тогтнож байсан хань үндэстэний улс юм. Лю Сун улсыг Зүүн Жинь улсын сайд Лю Ю (劉裕) (363–422) хэмээгч нь төрийн эргэлтээр Жинь улсын эзэн хааныг огцоруулж, төрийг нь мөхөөн Сун улсыг байгуулсан. Лю Ю бол Хань улсын Гаоди хааны дүү Лю Жяогийн хойчис юм. Лю Сунгийн төрд Лю Ю, Вэньди нарын цөөн хаад чадварлаг жанжин, төрийн зүтгэлтэн байсан ч, залгамжлагчид нь харгис хэрцгий, ахан дүүсээ эрх мэдлийн төлөө тэмцэлд устгаж, хэт үрэлгэн, алсын хараагүй шийдвэр нь энэ улсыг богино наслахад нөлөөлсөн. Лю Сунгийн төрийг жанжин Сяо Дачэн мөхөөж, Өмнөд Ци улсыг байгуулсан.

## Нэрний тухай

Энэ улсын албан ёсны нэр нь **Сун (宋)** агаад Хятадын түүх бичлэгт 1127 он хүртэл Өмнөд Сун (南宋) гэж бичиж байснаа, Умард Сун улс 1127 онд Алтан улсад шахагдаж Жянканд шилжснээр Өмнөд Сун улс гэж нэрийдэх болсноор Лю овогтоны төрийг Лю Сун гэж бичиж эхэлсэн. Умард ба Өмнөд төрийн үеийн анхны улс гэж түүхэнд бичигдсэн.
# Өмнөд Ци

**Өмнөд Ци улс** (хялбаршуулсан ханз: 南齐; уламжлалт ханз: 南齊; пиньинь: Nán Qí) нь 479-502 оны хооронд оршин тогтнож байсан хань үндэстэний Сяо овогтон Сяо Дачэний байгуулсан төрт улс юм. Сяо Дачэн бол Баруун Хань улсын анхны тэргүүн сайд Сяо Хөгийн 24-р үеийн ач юм. Сяо Дачэн 479 онд төрийн эргэлтээр Лю Сунгийн сүүлчийн хаан Лю Жүнийг огцоруулж, хуандийн сууринд заларч, Ци улсыг байгуулсан. Сяо Дачэний Ци улсыг хятадын түүхэнд **Өмнөд төрийн Ци** (南朝齐), **Сяо Ци** (萧齐) гэж бичдэг нь сунжирсаар Өмнөд Ци хэмээх нь хэвшин тогтсон.
# Чэнь улс

572 он
**Чэнь улс** (хялбаршуулсан ханз: 陈朝; уламжлалт ханз: 陳朝; пиньинь: *Chén Cháo*) нь 557-589 оны хооронд Умард ба Өмнөд улсуудын үед оршин тогтнож байсан хань үндэстэний улс юм. Лян улсын сайд Чэнь Башянь, 557 онд Лян улсын Жинди хааныг огцоруулж, Лян улсыг мөхөөж, Чэнь улсыг байгуулсан. 589 онд Сүй улсад эзлэгдэн мөхсөн.

## Хаад

| Нэхэн өргөмжилсөн цол | Төрсөн нэр | Хаанчлалын хугацаа | Оны цол |
| --- | --- | --- | --- |
| Чэнь У хуанди | Чэнь Башянь | 557-559 | Ёндин (永定) 557–559 |
| Чэнь Вэньди хуанди | Чэнь Цянь | 559-566 | Тяньжя (天嘉) 560-566
Тянькан(天康) 566 |
| – | Чэнь Бозон | 566-568 | Гуанда (光大) 566–568 |
| Чэнь Сюань хуанди | Чэнь Шү | 569-582 | Тайжянь (太建) 569–582 |
| – | Чэнь Шүбао | 583-589 | Жыдө (至德) 583-586
Жөнмин (禎明) 587–589 |

## Холбоотой хуудас

* Умард ба Өмнөд улсуудын үе
# Тоба Вэй

| **Тоба Вэй улс**Тоба
  |
| --- |
|  |
| Нийслэл | Шэнлэ (386-398), Пинчэн(398-493) Луоян(493-534) Ши'ань(534-535) |
| Албан ёсны хэл | Сяньби хэл |
| Хүлээн зөвшөөрөгдсөн орон нутгийн хэл | Эртний Хятад хэл |
| Төр засаг | Хаант засаглал |
|  |
| • Хаан  | Тоба Гүй |
| • Хаан  | Юань Шиу |
|  |
| 386-535 |
|  |
| • Тоба Вэй улс байгуулагдсан нь  | 386 оны 2 сарын 20 |
| • Умард Хятадыг нэгтгэж дууссан  | 439 он |
| • Тоба Вэй улс задарсан нь  | 535 он |
|  |
| Газар нутаг |
| • Нийт | %s |

500 он
**Тоба Вэй** улс нь (**Юань Вэй** буюу **Тоба Вэй**, **Хожуу Вэй**, **Умард Вэй**) 386-535 оны хооронд хойд Хятад Хятадын Хөх мөрөн хүртэлх газар нутаг, Өвөр Монголын өмнөд хэсгийг багтаасан хүчирхэг улс байжээ. Уг улс нь Сяньби угсааны Тоба аймгаас гаралтай. Хятадад гүн орж сууснаар 535 он болоход Хятадад уусч алга болоод 535 онд 2 хэсэг болж задарсан.

## Үүсэл, гарал

Нирун ба Тоба Вэй
Тоба Вэй буюу Умард Вэй
Тоба нар нь түүхэн сурвалж бичигт Сяньби улсын сүүл үеэс нэр дурдагах болсон. Тэд анх Говийн хойгуур нутаглаж байсан гэх бөгөөд Сяньби улсын дунд болон сүүл үед Говийг өнгөрч, одоогийн Шэньси мужийн баруун хойд нутгийг эзлэн нутаглах болсон. МЭ 235 онд Сяньби улс задран мөхөх үед Тоба нар нь тусгаарлан салсан. Харин хожуу 310-376 онуудын хооронд Дай ханлигийг байгуулан, одоогийн БНХАУ-ын нутаг Өвөр Монголын нутаг Хөх хот орчимд төвлөрөн оршиж байжээ.
386 оноос Тоба Гүй буюу **Дао У** хааны үед ихэд хүчирхэгжин Тоба Вэй улсыг байгуулсан.

## Хүчирхэгжилт ба Мөхөл

Тоба Гүй хааны байгуулсан Тоба Вэй улс нь 386-534 онуудын хооронд Умард Хятадыг нэгтэгэн оршиж байв. Тус улсын ноёлох овог болох Тоба нар нь аажимдаа Хятадад уусч овог, улсаа Юань гэж нэрийдснээр түүхнээ Юань Вэй гэж алдаршсан. 534 онд Зүүн Вэй, Баруун Вэй 2 хэсэг болж салсан.

## Тоба Вэй улсын хаад

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Хятад тахилын цол** | **Жинхэнэ нэрийн хятад галиг** | **Хаанчилсан хугацаа** |
| Дао У ди (道武帝) | Тоба Гүй (拓拔珪 tuò bá guī) | 386-409 |
| Мин Юань ди (明元帝 míng yuán dì) | Тоба Сы (拓拔嗣 tuò bá sì) | 409-423 |
| Тай У ди (太武帝 tài wǔ dì) | Тоба Тао (拓拔燾 tuò bá táo) | 424-452 |
| Нань Ань ван (南安王 nán ān wáng) | Тоба Ю (拓拔余 tuò bá yú) | 452 |
| Вэнь Чэнь ди (文成帝 wén chéng dì) | Тоба Жунь (拓拔濬 tuò bá jùn) | 452-465 |
| Шянь Вэнь ди (獻文帝 xiàn wén dì) | Тоба Хун (拓拔弘 tuò bá hóng) | 466-471 |
| Шяо Вэнь ди (孝文帝 xiào wén dì) | Юань Хун (元宏 yuán hóng) | 471-499 |
| Шуань Вэнь ди (宣武帝 xuān wǔ dì) | Юань Кэ (元恪 yuán kè) | 499-515 |
| Шяо Мин ди (孝明帝 xiào míng dì) | Юань Шю (元詡 yuán xǔ) | 516-528 |
| Шяомин хааны охин | байхгүй | 528 |
| Южу (幼主 yòu zhǔ) | Юань Жао (元釗 yuán zhāo) | 528 |
| Шяо Жуан ди (孝莊帝 xiào zhuāng dì) | Юань Зи Ю (元子攸 yuán zǐ yōu) | 528-530 |
| Чан Гуан ван (長廣王 cháng guǎng wáng) | Юань Е (元曄 yuán yè) | 530-531 |
| Жиэ Минь ди (節閔帝 jié mǐn dì) | Юань Гун (元恭 yuán gōng) | 531-532 |
| Ань Дин ван (安定王 ān dìng wáng) | Юань Лан (元朗 yuán lǎng) | 531-532 |
| Шяо У ди(孝武帝 xiào wǔ dì) эсвэл
Чу ди (出帝 chū dì) | Юань Шиу (元脩 yuán xiū) | 532-53 |

## Цахим холбоос

 **Commons: Хойд Вэй улс** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Зүүн Вэй

| **Зүүн Вэй**东魏
  |
| --- |
|  |
| Нийслэл | Луоян (534), Ечэн (534-550) |
| Албан ёсны хэл | хятад, тоба |
| 534-550 он |
|  |
| • Зүүн Вэй улс байгуулагдав  | 534 оны 11 сарын 8 |
| • төрийн сайд Гао Ян төрийн эргэлт хийж Зүүн Вэйг мөхөөв  | 550 оны 6 сарын 7 |
|  |

**Зүүн Вэй улс** (Хятад: 东魏; пиньинь: Dōng Wèi) нь 534-550 оны хооронд одоогийн Хэбэй, Шаньдун, Хэнань, Шэньси мужуудын нутагт оршин тогтнож байсан тоба угсааны улс юм. 534 оны зун Вэй улсын Бохай ван Гао Хуань Луоян хотод хааны угсааны Юань Шаньжянь хэмээх залууг эзэн хаанд өргөмжлөн, нийслэл хотыг Ечэн рүү шилжүүлэн, төрийн бүх эрх мэдлийг гартаа төвлөрүүлж байв. 547 онд Гао Хуань нас барсны дараа Гао Хуаний хоёр хүү Гао Чэн, Гао Ян хоёрын эрх мэдлийн төлөөх тэмцэлд Гао Ян ялалт байгуулж, 550 онд Зүүн Вэй улсын Юань Шаньжянь хааныг огцоруулж, өөрөө эзэн хаан болж, улсын нэрийг Умард Ци гэж өөрчлөв.
# Баруун Вэй

560 он
**Баруун Вэй улс** бол 535-557 оны хооронд одоогийн хятадын Ганьсү, Шаньси, Сычуань, Ниншя мужууд, Хэнаний баруун хэсэг, ӨМӨЗО-ны Алашаа, Ордос, Баяннуур хавийн нутгийг хамран оршиж байсан сяньбигийн тоба овгийн хаадын захирсан улс байсан. 535 онд Вэй улсын сүүлчийн хаан Сяоуди нь сяньби угсааны тэргүүн сайд Юйвэнь Тайгийн гарт алуулсны дараа Юань Баожюг Вэй улсын хаанд өргөмжлөн, төрийн бүхий л эрх мэдэл Юйвэнь Тай болон түүний бүлэглэлд шилжснээр хятадын түүхчид Тобагийн Вэй улсын үе дуусч, Баруун Вэй улсын үеийг эхлүүлдэг. Баруун Вэй улс нь Тоба угсааны 3 хаан залгамжилсан хэдий ч бодит эрх мэдлийг Юйвэнь Тай, Юйвэнь Ху нар атгаж байв. 576 онд Юйвэнь Тай нас барсны дараа түүний хүү Юйвэнь Жюэ албан тушаалыг нь залгамжлан, цэрэг удирдах эрхийг нь Юйвэнь Ху өвлөж авсны дараа 577 онд Вэй улсын хаанд Юань Куог алж, Баруун Вэйгийн төрийг мөхөөж, Юйвэнь Жюэ хаан сэнтийд заларч, Жоу улсыг байгуулав.
# Умард Ци

| Умард Ци北齊
  |
| --- |
|  |
| Нийслэл | Ечэн |
| Албан ёсны хэл | Хятад хэл |
| Төр засаг | Хаант засаглал |
|  |
| • 550-559  | Гао Ян |
| • 565-577  | Гао Вэй |
|  |
| 550-577 |
|  |
| • Умард Ци байгуулагдав  | 550 оны 6 сарын 9 |
| • Умард Жоу улсад эзлэгдэв  | 577 оны 2 сарын 28 |
|  |

**Умард Ци улс** нь 550-577 оны хооронд хятад зүүн хойд нутагт оршин тогтнож байсан хятад үндэстэний төрт улс юм. 550 онд Зүүн Вэй улсын тэргүүн сайд Гао Ян төрийн эргэлт гаргаж, тоба угсааны Юань Шаньжянийг огцоруулаад өөрийн биеэ эзэн хаанд өргөмжлөн, улсын нэрийг Ци гэж сольсон нь түүхэнд **Умард Ци**, **Гао Ци**, **Хожуу Ци** гэж бичигджээ. Ци улсыг үндэслэгч Гао Яны аав Гао Хуань бол хань үндэстэн бөгөөд, ээж нь сяньби угсааны Лоу Жаожюнь нар юм. Гао Хуань Вэй улсын сүүл үед тус улсын зүүн хэсгийг захирч байсан цэргийн жанжин Эржу Рунд зүтгэж, түүний ойрын хүрээлэлд багтаж чадсан нь Гао Хуаний улс төрийн карьерыг эхлүүлэхэд нөлөөлж, улмаар Вэй улсын зүүн хагаст хяналт тогтоож, Юань Шаньжянийг хаан болгож Зүүн Вэй улсын бүх эрх мэдлийг атгаж байсан юм. 577 онд Умард Жоу улстай хийсэн дайнд ялагдаж, нийслэл хот нь эзлэгдэж мөхсөн.
# Умард Жоу

560 он
**Умард Жоу улс** нь (хят: 北周; пиньинь: Bĕi Zhōu) 557-581 оны хооронд хятадын Умард ба Өмнөд улсуудын үед умард хятадын баруун, баруун хойд нутгуудыг эзэгнэн тогтнож байсан Сяньби угсааны Юйвэнь Жюэ жанжны байгуулсан улс юм. Баруун Вэй улсын эзэн хаан Юань Куог огцоруулж, төрийн дээд эрх мэдэлтэнүүдийг сольсон ч, газар нутаг, засаг захиргааны зохион байгуулалт, хууль дүрэм, цэргийн хүчийг шууд өвлөн авсан улс юм.

## Тойм

535 онд Тоба Вэй улс нь төрийн хэргийг атгаж байсан сайд, жанжид хоорондын тэмцэлээс болж Зүүн Вэй, Баруун Вэй болж задарсны дараа 550-иад оноос эхлэн хоёр Вэй улсын төрийг эзэгнэж байсан жанжид Тоба овгийн тоглоомын хаадыг хаан сууринаас нь огцоруулж, өөрсдийн шинэ улсыг байгуулсны нэг нь Баруун Вэй улсын жанжин Юйвэнь Тай 556 онд хорлогдож үхсний дараа хүү Юйвэнь Жюэ 557 онд төрийн эргэлт хийж, Юань Куо хааныг алж, өөрөө эзэн хаан сууж, улсын нэрийг Жоу болгож өөрчилсөн нь хожмын түүхэнд **Умард Жоу** гэж нэрийдэв. Умард Жоу улсын нь Чанань хотод төвлөрч, зүүн зүгт Гао овогтоны Умард Ци улсыг эзлэхээр дайтаж, 577 онд тус улсыг эзлэв. 578 онд Умард Жоугийн 3 дахь хаан Юйвэнь Ён өөд болсны дараа залгамжлагч Юйвэнь Сюань хааны ёс бус үйлдэл нь түүнийг хаан сууриа алдахад хүрсэн. 579 онд түүний хадам эцэг Ян Жянь төрийн эргэлт гаргаж, Юйвэнь Сюанийг алж, Юйвэнь Жиныг хаан сууринд өргөмжлөж байснаа 581 онд Юйвэнь Жиныг түлхэн зайлуулж, өөрийн биеэ эзэн хаанд өргөмжлөн, улсын нэрийг Сүй хэмээн тунхаглав. Ингээд хятад хойд нутаг дахь Хүннү, Сяньби угсааны хаант улсуудын 270 гаруй жилийн ноёрхол төгсөж, хань үндэстэн дахин улс төрийн байр сууриа эргүүлэн авч чадсан.
# Төвөдийн эзэнт гүрэн

Төвөдийн эзэнт гүрэн 790-ээд он, хамгийн их өргөжсөн үедээ
**Төвөдийн эзэнт гүрэн** (тө. བོད་ཆེན་པོ, *bod chen po*) нь 618-842 онуудад оршин тогтносон төвөд ард түмний байгуулсан улс байв.

618 онд Соронзонгомбо Төвөдийг нэгтгэж, хөрш зэргэлдээ ард түмнүүдийг байлдан дагуулж, Төвөдийн түүхэн дэх анхны улс болох Төвөдийн эзэнт гүрнийг байгуулжээ. Соронзонгомбын хаанчлалын үед төвөдүүд Хятад, Энэтхэгээс дэвшилтэт соёлыг сурч, үндэсний хүч чадлаа эрс нэмэгдүүлж, баруун Хятадын хамгийн том цэргийн аюул заналхийлэл болжээ. Соронзонгомбо Түми Самбхотаг Төвөдийн бичгийг судалж, бүтээхээр Энэтхэг рүү илгээжээ. Үүний зэрэгцээ Энэтхэгээс Төвөдөд Буддын шашин нэвтэрчээ.

8-р зууны дунд үе бол Төвөдийн эзэнт гүрний хамгийн хүчирхэг үе байв. Энэ үед Буддын шашин Төвөдийн албан ёсны шашин гэж хүлээн зөвшөөрөгдсөн. 763 онд Төвөд Хятад руу довтолж, нийслэл Чанъанийг түр хугацаагаар эзэлжээ. Гэсэн хэдий ч 9-р зуун гэхэд Төвөд болон Тан улсын хүч чадал буурч эхэлсэн. Эцэст нь 822 онд Төвөд, Хятадын албан тушаалтнууд Чанъаньд уулзаж, энхийн хэлэлцээрт хүрсэн. Энэхүү энхийн хэлэлцээрийг чулуун самбар дээр сийлсэн бөгөөд энэ нь өнөөдөр ч Лхас дахь Жоханг сүмд байдаг.

838 онд Ландарма Төвөдийн хаан ширээнд суужээ. Тэрээр хаанчлалынхаа үеэр Буддын шашинтнуудыг их хэмжээгээр хавчиж байсан, Буддын шашны эсрэг хаан байв. 842 онд Дарма хааныг лам хөнөөжээ. Түүний хоёр хүү хаан ширээний төлөө тэмцэж, улс орныг эмх замбараагүй байдалд оруулсан. Үүний дараа бослого гарснаар хэд хэдэн жижиг улс болж хуваагджээ.
# Таван улс, арван ванлигийн үе

**Таван улс, арван ханлигийн үе** нь (907-960) умард хятад нутагт Тан улс мөхсөн үеэс эхлэн Сүн улс байгуулагдах үеийг хятадын түүх бичлэгт Таван улс, арван бага улсын үе гэж ерөнхий байдлаар нэрлэж иржээ. Энэ бол төв хятад үзлээр нэршиж хэвшсэн ойлголт юм. Сүн улс байгуулагдсан үеэс хойш хорин жил өнгөрч байж өмнөд хятадын жижиг улсуудыг бүрэн эзлэж чадсан нь Сүн улс байгуулагдсанаар бүх хятад орон нэгдсэн улс боллоо гэсэн үг биш юм. Таван улс дотор дараах улсууд орно.

**908 онХожуу Жоу улсын үе (951-960)**
Үүнд:

1. Хожуу Лян (907-923)
2. Хожуу Тан
3. Хожуу Жинь (936-947)
4. Хожуу Хань (947-951)
5. Хожуу Жоу болно.

Харин нөгөө арван улс бол хожуу Лян улс байгуулагдсны сүүлээр биеэ даасан жижиг мужуудын эзэдийн биеэ өргөмжилсөнийг хэлж байна.

Үүнд:

1. Ян У улс (907–37)
2. Уюэ (907–78)
3. Минь (909–45)
4. Ма Чу улс (907–51)
5. Өмнөд Хань (917–71)
6. Түрүү Шу (907–25)
7. Хожуу Шу (934–65)
8. Жиннан (924–63)
9. Өмнөд Тан улс (937–75)
10. Умард Хань улс (951–79).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Өмнөх **Тан Улс** | **Таван Улс, арван ханлигийн үе** 907-960 | Дараах **Ляо Улс Сүн Улс** |
# Ли Зи Чэн

**Ли Зи чэн** (хятад. 李自成, пиньинь Lĭ Zìchéng; 1606 оны 9-р сарын 22-ны орчим төрсөн — 1645 онд нас барсан) — Мин улсыг унахад хүргэсэн гол шалтгаан болсон Умард Хятад дахь тариачдын бослогын удирдагч.

Энэхүү бослогыг Шэньси мужид гарсан өлсгөлөнгөөс улбаатай гэж үздэг юм. Тариачдын хамгийн чадварлаг дайчин Ли 1639 онд хэд хэдэн тэргүүлэх мандарин эрдэмтдийг хөдөлгөөндөө элсүүлж чадсан юм. Тэрээр харьяа албатууддаа дээрэм тонуул хийхийг хориглож, хүн амын хамгийн ядуу хэсэгт хоол хүнс тарааж нэр хүнд олсон юм. Ли Зи Чэний цэргүүд туршуулууд түүний гавьяаны алдар нэрийг Хятад даяар ам дамжин түгээсэн байна.

1644 онд Ли өөрийгөө Шунь улсын (хятад. 順朝, пиньинь. *Shùn cháo*) анхны эзэн хаан гэж зарлаж, албатууддаа сүрлэг цол хэргэм өгч, өөрийн зоосыг хүртэл цутгаж эхлэв. Тэрээр Бээжинд ойртоход бараг ямар ч тулаангүйгээр ордны тайганууд нь бууж өгсөн бол Чунжэнь эзэн хаан (Жу Южиан) эзэн хааны ордны хойд хэсэгт орших Жиншан уулын бэлд өөрийгөө дүүжлэн хороожээ.

Энэ хооронд Мин улсын жанжин Ву Сангуй Манжтай холбоо тогтоосноор Хятад руу нэвтрэх боломжийг нээжээ. Нэг хувилбараар өөрийгөө эзэн хаан гэж тунхагласан жанжин болон түүний гэрт зочилж байсан Ли Зи чэн Ву Сангуйн гэрт зочилж байхдаа хайртай татвар эмийнх нь гоо үзэсгэлэнд татагдан зөрчилдөөн үүсгэжээ. Улмаар Ли Зи чэнгийн арми Шаньхайгуаны тулалдаанд бут цохигджээ. Мин, Чин улсын хүчний хамтарсан дарамтад Ли өмнө зүг рүү ухарч, Хэбэй мужид орон нутгийн иргэдтэй мөргөлдөөнд өртөж нас баржээ.