Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Сүй улс

| Сүй улс**隋** |
| --- |
|  |
| Нийслэл | **Дашин** (581-605), Луоян (605-618) |
| Албан ёсны хэл | Дундад зууны Хятад хэл |
| Угсаатны бүлгүүд (581 он) | Хань үндэстэн |
| Төр засаг | Хаант засаглал |
|  |
| • 581-604  | Сүй Вэньди |
| • 604-618  | Сүй Яньди |
|  |
| 581-618 |
|  |
| • **Сүй улс** байгуулагдав.  | 581 оны 3 сарын 4 |
| • Тан Гаозу хаан, Сүй улсыг мөхөөв.  | 618 оны 5 сарын 23 |
|  |
| Газар нутаг |
| • Нийт | %s (589 он) |
| Хүн ам |
| • Тооллого | 46,019,956 |

**Сүй улс** нь 581-618 оны хооронд богино хугацаанд оршиж байсан дундад эртний төрт улсын нэг юм. Энэ улс бол Жинь улсаас хойш олон хэсэгт хуваагдсан нанхиад дахин нэгтгэж, Тоба нарын Баруун Жоу улс, Хань угсаатний Чэнь улсыг цэргийн хүчээр нэгтгэсэн.
Сүй Вэньди хаан бүх хятадыг 589 онд нэгтгэж Чэнь улсыг мөхөөсөн. Үүний дараа Ляодунгийн хойг орчим газрыг дахин нэгтгэхийг зорьж, Когурё улстай удаан хугацаанд дайтахын хамт, умард зүгт Хөх Түрэг улсыг дипломат аргаар задлан дагуул улсаа болгосон. Гэхдээ энэ бүхэн нь удаан тогтсонгүй. Сүй Яньди хааны засаглалын жилүүдэд умардад Түрэг улстай, зүүн умардад Когурё улстай удаан хугацааны амжилтгүй дайн хийж, алба татварын хэмжээ ихээр нэмэгдсэн, ган гачиг ихээр нүүрлэж байсан нь Сүй улсыг мөхлийг түргэтгэсэн.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Өмнөх **Умард ба Өмнөд улсуудын үе** | **Сүй улс** 581-618 | Дараах **Тан улс** |
# Жянсү муж

| Жянсү
江苏 |
| --- |
| Муж |
| Жянсү муж |
| Нэрийн галиглал |
|  • Хятад | 江苏省 (*Jiāngsū Shěng*) |
|  • Товчлол | JS / 苏 (пиньинь: *Sū*) |
|  • Ү | *Kaonsu San* |
|  • Жян–Хуай | *Jiang1 su1 Sen3* |
|  |
| Жянсү мужийн байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  Хятад |
| Үгийн гарал | 江 *Jiāng* – Жяннин (одоогийн Наньжин) 苏 *sū* – Сүжоу |
| Нийслэл | Наньжин |
| Томоохон хот | Сүжоу |
| Хуваалт  - Аймгийн түвшин  - Хошууны түвшин  - Суурингийн түвшин |  13 аймаг 95 хошуу 1237 суурин ба хороолол |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Муж |
|  • Биет | Жянсү Мужийн Ардын Их Хурал |
|  • ХКН-ын НБД | Шинь Чаншин |
|  • Хурлын дарга | Шинь Чаншин |
|  • Захирагч | Шю Күньлинь |
|  • ХАУТЗЗ-ийн аймгийн дарга | Жан Ижэнь |
|  • Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Төлөөлөл | 144 төлөөлөгч |
| Газар нутаг |
|  • Нийт | 98,285 км2 (37,948 бээр2) |
|  • Байр | 25-р байр |
| Хамгийн өндөр цэг (Хуагуо уул) | 625 м (2,051 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Нийт | 84,748,016 |
|  • Байр | 4-р байр |
|  • Нягтрал | 860/км2 (2,200/бээр2) |
|   • Байр | 4-р байр |
| Иргэдийн нэршил | Жянсүчүүд |
| Хүн ам |
|  • Угсаатны бүлгүүд | Хятадууд – 99.6% Хотон – 0.2% (160,800) |
|  • Хэл, аялгууд | Умард Хятад (албан ёсны) Жунюань, Жянхуай, Ү хэл |
| ISO 3166 код | CN-JS |
| ДНБ | 2022 |
|  – Нийт | ¥12.287 их наяд (2-т) $1.826 их наяд (нэрлэсэн) |
|  – Нэг хүнд ноогдох | ¥144,390 (3-т) $21,467 (нэрлэсэн) |
|  – Өсөлт | ▲ 2.8% |
| ХХИ (2021) | 0.810 (4-т) – маш өндөр |
| Вэб сайт | www.jiangsu.gov.cn (Хятад хэлээр) Англи хувилбар |

| Жянсү |
| --- |
|  |
|  |
| Хялбаршуулсан | 江苏 |
| Уламжлалт | 江蘇 |
| Шуудан | Kiangsu |
| Шууд утга | "Жян(нин) болон Сү(жоу)" |
|

| Галиглал |
| --- |
| Стандарт Хятад хэл |
| Пиньинь | Jiāngsū |
| Бопомофо | ㄐㄧㄤ   ㄙㄨ |
| Гоюй ломацы | Jiangsu |
| Вэйд — Гайлс | Chiang1-su1 |
| IPA | Загвар:IPAc-cmn |
| Ву |
| Сүжоу | Kaon-sou |
| Юэ: Кантон |
| Иелийн латинчлал | Gōng-sōu |
| Ютпинь | Gong1-sou1 |
| IPA | Загвар:IPAc-yue |
| Өмнөд Минь хэл |
| Tâi-lô | Kang-soo |

 |
|  |

**Жянсү** (үүнээс гадна **Жянсу**, **Жиансү**, **Жиансу** гэж бичиж байна, хятадаар 江苏) — Хятад улс (БНХАУ)-ын нэгэн муж.

## Зураг

*
*
*

## Эх сурвалж