# Стронци

Стронци, 38Sr|  |
| Стронци |
| Дуудлага | /strɔntsʰi/  |
| Гадаад байдал | цайвар шаргал өнгөтэй мөнгөлөг цагаан металл |
|  |
| Стандарт атомын жин *A*r°(Sr) |
|  | * 87.62±0.01
* 87.62±0.01 (товчлогдсон)
 |
|  |
| Үелэх систем дэх Стронци |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Устөрөгч |  | Гели |
| Лити | Берилли |  | Бор (химийн элемент) | Нүүрстөрөгч | Азот | Хүчилтөрөгч | Фтор | Неон |
| Натри | Магни |  | Хөнгөн цагаан | Цахиур | Фосфор | Хүхэр | Хлор | Аргон |
| Кали | Кальци |  | Сканди | Титан | Ванади | Хром | Манган | Төмөр (химийн элемент) | Кобальт | Никель | Зэс | Цайр | Галли | Германи | Хүнцэл | Селени | Бром | Криптон |
| Рубиди | Стронци |  |  | Иттри | Циркони | Ниоби | Молибден | Технеци | Рутени | Роди | Паллади | Мөнгө (химийн элемент) | Кадми | Инди | Цагаан тугалга | Сурьма | Теллур | Иод | Ксенон |
| Цези | Бари | Лантан | Цери | Празеодим | Неодим | Промети | Самари | Европи | Гадолини | Терби | Диспрози | Гольми | Эрби | Тули | Иттерби | Лютеци | Гафни | Тантал | Вольфрам | Рени | Осми | Ириди | Цагаан алт | Алт | Мөнгөн ус | Талли | Хар тугалга | Висмут | Полони | Астат | Радон |
| Франци | Ради | Актини | Тори | Протактини | Уран | Нептуни | Плутони | Америци | Кюри | Беркли | Калифорни (химийн элемент) | Эйнштейни | Ферми | Менделеви | Нобели | Лоуренси | Резерфорди | Дубни | Сиборги | Бори | Хасси | Мейтнери | Дармштадти | Рентгени | Коперници | Нихони | Флерови | Москови | Ливермори | Теннессин | Оганесон |

 | Ca ↑ **Sr** ↓ Ba |
| рубиди ← **стронци** → иттри |

 |

 |
| Атомын дугаар (*Z*) | 38 |
| Бүлэг | 2-р бүлэг (газрын шүлтийн металл) |
| Үе | 5-р үе |
| Блок |   s-блок |
| Электрон байгуулалт | [Kr] 5s2 |
| Давхарга бүрт | 2, 8, 18, 8, 2 |
| Физик шинж чанарууд |
| Төлөв | хатуу |
| Хайлах температур | 1050 K ​(777 °C, ​1431 °F)  |
| Буцлах температур | 1650 K ​(1377 °C, ​2511 °F)  |
| Нягт (20° C) | 2.582 г/см3 |
| шингэн үед (х.т.) | 2.375 г/см3  |
| Хайлах энтальп | 7.43 кЖ/моль  |
| Уурших энтальп | 141 кЖ/моль  |
| Хувийн дулаан шингээлт | 26.4 Ж/(моль·K)  |
| **Уурын даралт**

| *P* (Па) | 1 | 10 | 100 | 1 к | 10 к | 100 к |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *T* (K) | 796 | 882 | 990 | 1139 | 1345 | 1646 |

 |
| Атомын шинж чанар |
| Исэлдэлтийн зэрэг | нийтлэг: +2
+1 |
| Цахилгаан сөрөг чанар | Полингийн шаталбар: 0.95  |
| Ионжилтын энерги | * 1-р: 549.5 кЖ/моль
* 2-р: 1064.2 кЖ/моль
* 3-р: 4138 кЖ/моль
*
 |
| Атомын радиус | эмпирик: 215 пм  |
| Ковалент радиус | 195±10 пм  |
| Ван дер Ваальсийн радиус | 249 пм  |
| Спектрийн хүрээ дэх өнгөт шугамууд**стронци элементийн спектрийн шугам** |
| Бусад шинж чанарууд |
| Байгалийн тархац | анхдагч |
| Талст бүтэц |  ​тал-төвтэй куб (ттк) (cF4) |
| Торны тогтмол | *a* = 608.6 пм (20 °C) |
| Дулааны тэлэлт | 22.55×10−6/K (20 °C) |
| Дулаан дамжуулалт | 35.4 Вт/(м⋅K)  |
| Цахилгаан эсэргүүцэл | 132 nΩ⋅м (20 °C)  |
| Соронзон чанар | парасоронзон  |
| Моляр соронзон мэдрэмж | −92.0×10−6 см3/моль (298 K) |
| Юнгийн модуль | 15.7 ГПа  |
| Хөдөлгөх модуль | 6.03 ГПа  |
| Пуассоны коэффициент | 0.28  |
| Моосын хатуулаг | 1.5  |
| CAS дугаар | 7440-24-6  |
| Түүх |
| Нэрийн үүсэл | Шотландын Стронтианы нэрээр нэрлэгдсэн стронцианитын нэрээр |
| Нээсэн | Уильям Крюйкшенк (1787) |
| Анх ялгасан | Хемфри Дэви (1808) |
| Хамгийн тогвортой изотопууд* ү
* з
 |
|  |
|

| Гол изотопууд | Задрал |
| --- | --- |
|  | дэлбэг байдал | хагас задрал (*t*1/2) | хэлбэр | бүтээгдэхүүн |
| 82Sr | хиймэл | 25.35 ө | ε | 82Rb |
| 83Sr | хиймэл | 32.41 ц | β+ | 83Rb |
| 84Sr | 0.56% | тогтвортой |
| 85Sr | хиймэл | 64.846 ө | ε | 85Rb |
| 86Sr | 9.86% | тогтвортой |
| 87Sr | 7% | тогтвортой |
| 88Sr | 82.6% | тогтвортой |
| 89Sr | хиймэл | 50.56 ө | β− | 89Y |
| 90Sr | мөр | 28.91 ж | β− | 90Y |

 |
|  |
|

**Стронци** нь цагаан өнгөтэй, газрын шүлтийн металл ба нилээд зөөлхөн. Шинж байдал нь кальци, магни, баритай төсөөтэй. Агаарт амархан исэлддэг ба устай хялбар урвалд ордог, мөн олон элементүүдтэй нэгдэл үүсгэдэг.

Стронцийг пиротехник, дохио, гэрэлтүүлэгийн багаж төхөөрөмж, залуурт пуужин, сум, бусад зэвсэг, кинотехник, янз бүрийн, тухайлбал эмнэлэг болон оптикийн шилний үйлдвэр, телевизийн экран, шилэн мяндас, керамикийн үйлдвэр, паалангийн үйлдвэр, цахилгаан техник, электронник, радиотехник, лак – будгийн үйлдвэрт өргөн хэрэглэдэг.

## Цахим холбоос

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Стронци** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |

 **Commons: Стронци** – Викимедиа дуу дүрсний сан
## Эшлэл