# Хүхэрт устөрөгч

Хүхэрт устөрөгч|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Устөрөгчийн сульфидийн бөмбөлөг ба савх загвар | Устөрөгчийн сульфидийн огторгуйн загвар |

 |
| Нэр |
| Системчилсэн IUPAC нэр
Hydrogen sulfide, Устөрөгчийн сульфид |
| Өөр нэр
Дигидроген моносульфид
Дигидроген сульфид
Хүхрийн хий
Хүхэрт устөрөгч
Сульфан
Хүхэржсэн устөрөгч
Хүхрийн гидрид
Hydrosulfuric acid
Hydrothionic acid |
| Ерөнхий |
| CAS бүртгэлийн дугаар | 7783-06-4Y |
| 3DMet | B01206 |
| Байлштейны дугаар | 3535004 |
| ChEBI | CHEBI:16136Y |
| ChEMBL | ChEMBL1200739N |
| ChemSpider | 391Y |
| ЕХ дугаар | 231-977-3  |
| Gmelin | 303 |
| Jmol-3D зураг | Зураг |
| KEGG | C00283Y |
| MeSH | Hydrogen+sulfide |
| PubChem | 402 |
| RTECS дугаар | MX1225000 |
| UNII | YY9FVM7NSNY |
| UN дугаар | 1053 |
|
InChI
* InChI=1S/H2S/h1H2Y Key: RWSOTUBLDIXVET-UHFFFAOYSA-NY
* InChI=1/H2S/h1H2 Key: RWSOTUBLDIXVET-UHFFFAOYAJ
 |
|
SMILES
* S
 |
| Шинж чанар |
| Химийн томъёо | H2S |
| Моль масс | 34.08 g·mol−1   |
| Гадаад байдал | Өнгөгүй хий |
| Үнэр | Муудсан өндөг |
| Нягт | 1.363 g dm−3 |
| Хайлах температур |  −82 °C (−116 °F; 191 K)  |
| Буцлах температур |  −60 °C (−76 °F; 213 K)  |
| Усанд уусдаг эсэх | 4 g dm−3 (at 20 °C) |
| Ханасан уурын даралт | 1740 kPa (at 21 °C) |
| Хүчиллэг (p*K*a) | 7.0 |
| Суурьлаг (p*K*b) | 6.95 |
| Хугалах илтгэгч (*n*D) | 1.000644 (0 °C) |
| Бүтэц |
| Цэгийн бүлэг | C2v |
| Молекул бүтэц | Нугларсан |
| Диполь момент | 0.97 D |
| Термохими |
| Хувийн дулаан шингээлт(*C*) | 1.003 J K−1 g−1 |
| Ердийн моляр энтроп (*S*~~o~~298) | 206 J·mol−1·K−1 |
| Үүсэлтийн ердийн энтальп (Δf*H*~~o~~298) | −21 kJ·mol−1 |
| Аюултай нөхцөл |
| Бодисийн аюулгүй байдлын хүснэгт | External MSDS |
| ЕХ ангилал |  **F+T+N** |
| Р-фраз | R12, R26, R50 |
| АБ-фраз | (S1/2), S9, S16, S36, S38, S45, S61 |
| NFPA 704 |
4
4
0 |
| Дөл авалцах температур |  −82.4 °C (−116.3 °F; 190.8 K)  |
| Өөрөө шатах температур |  232 °C (450 °F; 505 K)  |
| Дэлбэрэх хязгаар | 4.3–46% |
| Үхлийн тун эсвэл концентраци: |
| *LC*50 (Медиан концентраци) | 713 ppm (харх, 1 цаг) 673 ppm (хулгана, 1 цаг) 634 ppm (хулгана, 1 цаг) 444 ppm (харх, 4 цаг) |
| *LC*Lo (Хамгийн бага концентраци) | 600 ppm (хүн, 30 минут) 800 ppm (хүн, 5 минут) |
| АНУ-ын зөвшөөрөгдсөн дээд хэмжээ (NIOSH): |
| PEL (Зөвшөөрөгдөх) | C 20 ppm; 50 ppm [хамгийн дээд хэмжээ 10-минут] |
| REL (Зөвлөсөн) | C 10 ppm (15 mg/m3) [10-минут] |
| IDLH (Аюултай хэмжээ | 100 ppm |
| Хамааралтай нэгдлүүд |
| Хамааралтай:  устөрөгчийн халкогенүүд | Ус Устөрөгчийн селенид Устөрөгчийн теллурид Устөрөгчийн полонид Устөрөгчийн дисульфид Сульфанил |
| Бусад | Фосфин |
| Өөрөөр тодотгож заагаагүй бол бодисуудын хэвийн төлөв (25 °C [77 °F], 100 kPa) дахь үзүүлэлтүүд. |
|  N шалгах (what is: Y/N?) |
| Мэдээлэлийн хайрцагны эх сурвалж |
|  |  |

**Хүхэрт устөрөгч** буюу **Устөрөгчийн сульфид** (Англи: hydrogen sulfide) нь H
2S химийн томъёо бүхий нэгдэл. Устөрөгчийн сульфид нь өнгөгүй, муудсан өндөгнийхтэй төстэй эвгүй үнэртэй, агаараас 1.1905 дахин хүнд, маш хортой, идэмхий, шатамхай, тэсрэмтгий хий.

## Аюулгүй ажиллагаа

Хүхэрт устөрөгч нь маш хортой ба шатамхай (шатах харьцаа нь 4,3-46%). Агаараас хүнд учир агааржуулалт муутай орчны ёроолд хуримтлагдах хандлагатай. Хэдийгээр, эхний үед маш их идэмхий мэт боловч, богино хугацаанд үнэрлэх мэдрэмжийг үгүй болгодог ба хохирогч түүний агууламжийг мэдрэхгүй байсаар хэтэрхий оройтсон байдаг. Аюулгүй харьцахын тулд, хүхэрт устөрөгчийн материалын аюулгүй байдлын мэдээллийн хуудас (МААМ)-тай танилцах шаардлагатай.

## Эх сурвалж

## Нэмэлт эх сурвалж

* "Hydrogen Sulfide", Committee on Medical and Biological Effects of Environmental Pollutants, University Park Press, 1979, Baltimore. ISBN 0-8391-0127-9
* Загвар:Cite thesis

## Гадаад холболт

 **Commons: Хүхэрт устөрөгч** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* International Chemical Safety Card 0165
* Concise International Chemical Assessment Document 53
* National Pollutant Inventory - Hydrogen sulfide fact sheet
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* NACE (National Association of Corrosion Epal)

Загвар:Устөрөгчийн нэгдлүүд
Загвар:Нейротрансмиттерууд
Загвар:Хүхрийн нэгдлүүд