# Английн хаант улс

| Английн хаант улс*Ænglalonde rīċe* (Хуучин Англи) *Realme d'Engleterre* (Англи-Норман) *Kingdom of Engelond* (Дунд Англи) *Regnum Angliæ*code: lat promoted to code: la  (Латин) *Teyrnas Lloegr* (Уэльс)
  |
| --- |
| 927 – 1707 (1649–1660: Хамтын Нөхөрлөл) |
| * Дээр: Далбаа (16-р зуунаас)
* Доор: Хааны далбаа (1406–1603)

Хааны Сүлд (1558-1603) |
| **Уриа:**"Dieu et mon droit" (Франц) "Бурхан ба миний эрх" (15-р зуунаас) |
| Хаант улсын байршил, 1558–1707 (ногоон)  |
| 1700 онд Английн эзэмшил газар  |
| Нийслэл | * Винчестер (1066 он хүртэл)
* Лондон (1066–1707)
 |
| Албан ёсны хэл | * Англи
* Англи-Норман Франц (1066–1707)
* Латин
 |
| Орон нутгийн хэл | * Корн
* Кумбри (12-р зуун хүртэл)
* Уэльс
 |
| Шашин  | * Католик сүм (ойр. 6-р зуун–1534; 1553–1558)
* Английн сүм (1534–1553; 1558–1707)
 |
| Ард түмний нэршил | Англичууд |
| Төр засаг | Хаант засаг |
| Хаан |   |
|  |
| • 927–939 (анхны)  | Этельстан |
| • 1702–1707 (сүүлчийн)  | Энн |
|  |
| Хууль тогтоох байгууллага | Парламент |
| • Дээд танхим | Лордуудын танхим |
| • Доод танхим | Төлөөлөгчдийн танхим |
| Түүх |   |
|  |
| • Англи, Сакс, Даниуд нэгдэв  | 7 сарын 12, 927 |
| • Хастингсийн тулалдаан  | 10 сарын 14, 1066 |
| • Англи-Норманы Ирланд руу хийсэн довтолгоо  | 1169 оны 5 сар – 1177 оны 5 сар |
| • Магна Карта  | 6 сарын 15, 1215 |
| • Загвар парламент  | 11 сарын 13, 1295 |
| • Уэльсийн нэгтгэл  | 1535–1542 |
| • Титмүүдийн Холбоо  | 3 сарын 24, 1603 |
| • Алдарт хувьсгал  | 12 сарын 11, 1688 |
| • Шотландтай холбоо  | 5 сарын 1, 1707 |
|  |
| Мөнгөний нэгж | Фунт стерлинг |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Өмнө нь** | **Дараа нь** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Уэссекс |
|  | Уэльсийн ванлиг |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Их Британийн хаант улс |  |

 |

 |
| Өнөөдөр | * Нэгдсэн Хаант Улс
	+ Англи
	+ Уэльс
	+ Шотланд (хэсэг)
 |

**Английн хаант улс** (англи. *Kingdom of England*) - Их Британийн арлын өмнөд хэсэгт 927 оноос 1707 оны хооронд оршиж байсан улс.

927-939 оны хооронд Англо-Саксоны хаант улсуудыг Уэссексийн буюу Кердик (англи. *House of Wessex, House of Cerdic*) угсааны Этелстан (*А́телстан*; эртн.-англи. *Æðelstān*; 895 —939) нэгтгэж Английн хаант улс бий болсон гэж түүхчид үздэг.

Британи арал 886 онд.
1016 онд Англи, Дани, Норвеги улсын холбоо болох Их Кнутын Умард тэнгисийн эзэнт гүрний нэг хэсэг болжээ. 1066 онд Английн Норманчуудын байлдан дагуулалт нь Английн нийслэл болон хааны оршин суух газрыг Винчестерээс Вестминстерт шилжүүлэхэд хүргэсэн бөгөөд Лондон хот хурдан хугацаанд Английн хамгийн том бөгөөд гол худалдааны төв болсон байна.

1066 оны Норманы байлдан дагуулалтаас хойшхи Английн хаант улсын түүхийг үндсэндээ дараалсан эрх баригч овогуудын нэрээр нэрлэгдэх үеүүдэд хуваадаг: Үүнд:

1. Норманд овог (англи. *House of Normandy*) - 1066-1154,
2. Плантагенет (франц. *Plantagenêt*, англи. *Plantagenets*) - 1154-1485,
3. Тюдор - 1485-1603,
4. Стюарт (англи. *Steward, Stewart*, XVI зуунаас англи. *Stuart*)-1603-1714.

Английн Хаан (Хатан) цол нь 1707 оноос хойш албан ёсоор утгаа алдсан боловч өнөөг хүртэл хэрэглэгдэж байна. Нэгдсэн Хаант Улсын одоогийн хаан III Чарльз нь Английн хаадын залгамжлагч юм.

Сүүлд 1706-1707 оны туршид Англи, Шотландын парламентаар Холбооны тухай хууль (англи. *Acts of Union*) баталсанаар хоёр улс нэгдэж нэг парламенттай Их Британийн (англи. *Kingdom of Great Britain*) хаант улс байгуулсан байна.

## Эшлэл