Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1965 он

| Аргын жил дараалал
 |
| --- |
|  1960 · 1961 · 1962 · 1963 1964 —  **1965**  — 1966 1967 · 1968 · 1969 · 1970
 |
| Хамаарах арван
 |
| 1960-д он
 |
| Хамаарах зуун
 |
| XX зуун
 |

## Энэ онд болсон үйл явдлууд

## Энэ онд төрөгсөд

9 сарын 14 - Дмитрий Медведев1994

## Энэ онд нас барагсад

## Гадаад холбоос

 **Commons: 1965** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# 8 сарын 10

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 7 сар · **8 сар** · 9 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

**8 сарын 10** нь Григорийн тооллын жилийн 222 дахь (өндөр жил бол 223 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 143 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд

## Энэ өдөр төрөгсөд

* 1985 - Мангалжалавын Ананд (Какүрюү Рикисабүро) Монголын сүмоч
* 1993 - AOA хамтлагийн гишүүн Хежонь

## Тэмдэглэлт баярууд

## Энэ өдөр нас барагсад

---

 **Commons: 8 сарын 10** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# 12 сарын 31

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 11 сар · **12 сар** · 1 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

**12 сарын 31** нь Григорийн тооллын жилийн 365 дахь (өндөр жил бол 366 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 0 өдөр үлдэж байна.

## Баяр ёслол

* Олон улс: Аргын тооллын шинэ жилийг угтан баярладаг өдөр

## Үйл явдал

* 1999 — Борис Ельцин Оросын ерөнхийлөгчийн албанаас бууж, Владимир Путин ерөнхийлөгч үүрэг гүйцэтгэж эхэлсэн.

## Энэ өдөр төрөгсөд

Матисс зураач
* 1491 — Францын далайчин Жак Картье
* 1869 — Францын зураач Анри Матисс
* 1933 — Зөвлөлт, Оросын жүжигчин Семён Фарада
* 1937 — Их Британи, Америкийн жүжигчин Энтони Хопкинс
* 1941 — Шотландын хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Алекс Фергюсон
* 1965 — Хятадын жүжигчин Гун Ли
* 1973 — Оросын балетчин Николай Цискаридзе
* 1977 — Өмнө Солонгосын дуучин Паг Жэ-сан (PSY)

## Энэ өдөр нас барагсад

* 1650 — Манжийн төрийн зүтгэлтэн Доргон
* 1877 — Францын зураач Гюстав Курбе
* 1985 — Зөвлөлт Казахын зохиолч Габит Мусрепов

---

 **Commons: 12 сарын 31** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Косово ба Метохи

**Косово ба Метохи** (*Косово и Метохија*) — бодитоор Косовогийн мэдэлд орсон боловч Серби улс өөрийн өөртөө засах аймаг хэвээр байгаа гэж үздэг нутаг.

Энэ өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.
# 6 сарын 25

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 5 сар · **6 сар** · 7 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

**6 сарын 25** нь Григорийн тооллын жилийн 176 дахь (өндөр жил бол 177 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 189 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд

* 1788 он- Виржини АНУ-ын 10 дахь муж болсон.
* 1935 он- Парист Олон улсын зохиолчдын холбоо байгуулагджээ.
* 1945 он- ЗХУ-ын нийслэл Москва хотын Улаан талбайд болсон Ялалтын баярын жагсаалд оролцогчдын хүлээн авалт дээр Иосиф Сталин “Оросын ард түмний төлөө” хэмээн хундаганы үг хэлж байв.
* 1950 он- Умард Солонгос Өмнөдийн нутаг руу довтолж Солонгосын дайн эхэлжээ.
* 1957 он- “Нисдэг таваг” тоглоом зохион бүтээгдсэн байна.
* 1959 он- Москвад Америкийн үндэсний үзэсгэлэн нээгдэж, Ричард Никсон, Никита Хрущёв нар цагаан тууз хайчлав.
* 1971 он- Их Британийн Боловсролын сайд Маргарет Тэтчер бага сургуулийн хүүхдүүдэд сүү үнэгүй өгөхийг зогсоосон ажээ.
* 1975 он- Мозамбик улс олон жилийн зэвсэгт тэмцлийн дараа тусгаар тогтнолоо зарлав. Тус улсын Ерөнхийлөгчөөр Самора Машел сонгогджээ.
* 1978 он - Буэнос-Айрес хотод Дэлхийн Хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний аваргын финалд Аргентины шигшээ баг Нидерландын шигшээг нэмэлт цагт 3:1 харьцаагаар хожсон.
* 1991 он- Словени, Хорват улсууд Югославаас тусгаар тогтнов.
* 1994 он - 33 настай Диего Марадона сүүлийн удаа Аргентины шигшээ багт тоголсон.
* 1998 он -«Windows 98» үйлдлийн систем албан ёсоор гарсан.
* 2009 он- БНХАУ-ын засаг захиргаа “Google”-ийг порно тараадаг гэж буруутгаж, хаажээ.

## Энэ өдөр төрөгсөд

* 1864 — Вальтер Нернст (1941 онд нас барсан), физикийн химийг үндэслэгч германы эрдэмтэн. 1920 оны Нобелийн шагналтан.
* 1903 — Жорж Орвэлл (1950 онд нас барсан) английн зохиолч, нийтлэгч, алдарт «1984» романы зохиолч.
* 1945 — Карли Саймон Америкийн дуучин, Оскарын , Грэммийн шагналтан.
* 1961 — Тимур Бекмамбетов, казахстаны болон оросын кино найруулач, продюсер.
* 1964 — Эмма Суарес, испанийн дэлгэц, тайзын жүжигчин.
* 1975 — Владимир Крамник, оросын шатарчин, Мэргэжлийн шатрын Холбооны 14-р дэлхийн аварга.

## Энэ өдөр нас барагсад

* 635 — Тан улсыг үндэслэгч, хятадын эзэн хаан Ли Юань (566 онд төрсөн).
* 1997 —Францын далай судаач Жак-Ив Кусто (1910 онд төрсөн).
* 2009 - Америкийн дуучин, бүжигчин "поп рөгжмийн хаан" **Майкл Жэксон** (1958 төрсөн).

## Тэмдэглэлт баярууд

Өнөөдөр Филиппинд Мод тарих өдөр тохиож байгаа бол Гветемалд Багш нарын өдөр, Мозамбикт Тусгаар тогтнолын өдөр, ОХУ-д Статистикийн ажилтнуудын өдөр юм.

---

 **Commons: 6 сарын 25** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# 6 сарын 22

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 5 сар · **6 сар** · 7 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

**6 сарын 22** нь Григорийн тооллын жилийн 173 дахь (өндөр жил бол 174 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 192 өдөр үлдэж байна.

Энэ өдөр Мэлхийн зам дээр нар эгц тусдаг. Энэ үед дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст хамгийн урт өдөр богино шөнө, өмнөд хагаст хамгийн урт шөнө богино өдөр тохиодог.

## Үйл явдлууд

* 1671 — Османы эзэнт улс Польшид дайн зарласан.
* 1876 — Испани Үндсэн хуулиа баталсан.
* 1889 — Германд ахмад настнуудад анх тэтгэвэр олгож эхэлжээ.
* 1915 — Дэлхийн нэгдүгээр дайн: Австри, Германы холбоотны цэрэг Львов хотыг эзэлсэн.
* 1941 — Нацист Герман ЗХУ руу довтолж, ЗХУ-ын "Агуу эх орны дайн" эхэлсэн.
* 1960 — ЗХУ, БНХАУ харилцаагаа тасалсан. Никита Хрущёв Хятадын удирдагч Мао Зэдун нар нэг нэгнээ сталинист, ревизионист гэж доромжилжээ.
* 1973 — ХБНГУ, БНАГУ-ууд НҮБ-ын гишүүнээр зэрэг элссэн.
* 1980 — Европын Хөлбөмбөгийн аврга шалгаруулах тэмцээний шигшээ тоглот Ром хотод болж ХБНГУ-ын шигшээ баг Бельгийн шигшээг 2:1 харьцаагаар хожсон юм.
* 2025 — АНУ Ираны цөмийн объектуудад цохилт өгсөн.

## Энэ өдөр төрөгсөд

* 1767 — Вилхелм фон Хумбольдт (1835 нас барсан), Германы гүн ухаантан, хэл зүйч, Берлины Их сургуулийг үндэслэгч
* 1757 —Жорж Ванкувер (1798 онд нас барсан), Английн далайн аялагч
* 1887 — Жулиан Хаксли (1975 онд нас барсан), Английн философич, биологч, ЮНЕСКО-ийн анхны захирал
* 1949 - Мерил Стрип, 3 удаа Оскарын шагнал хүртсэн америкийн кино жүжигчин.
* 1963 - Хокүтоүми Нобүёши, сүмогийн 61 дахь ёкозүна
* 1996 — Родриго Эрнандес, Испанийн хөлбөмбөгчин
* 2000 — Лукаш Досталь, Чехийн хоккейчин, хаалгач; 2024 оны дэлхийн аварга

## Энэ өдөр нас барагсад

* 1527 — Никколо Макиавелли (1469 онд төрсөн), Италийн төрийн зүтгэлтэн, гүн ухаантан

## Тэмдэглэлт баярууд

 **Commons: 6 сарын 22** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Кир Стармер

Кир Стармер, 2024 он.
**Сэр Кир Родни Стармер** (англи. *Sir Keir Rodney Starmer*; 1962 оны 9-р сарын 2-нд Лондонд төрсөн ) — Их Британийн улс төрч, 2024 оны 7-р сарын 5-наас Их Британийн Ерөнхий сайдаар сонгогдон ажиллаж байна. 2020 оны 4-р сарын 4-нөөс Лейборист намын удирдагч. Эзэн хааны Прокурорын газрын дарга байсан бөгөөд 2020-2024 онд парламентын сөрөг хүчний удирдагч байсан.

## Намтар

1962 оны 9-р сарын 2-нд Лондон хотод багаж хэрэгсэл үйлдвэрлэдэг Родни Стармер, Жозефин Стармер нарын хүү болон мэндэлжээ. Кир Стармер нь Анна (1961 оны 6-р сард төрсөн) гэх эгчтэй бөгөөд Николас болон Кэтрин (1964 оны 3-р сард төрсөн) гэх эрэгтэй, эмэгтэй хоёр ихэр дүүтэй ажээ.

Тэрээр Лидсийн их сургуулийг бакалаврын зэрэгтэй онц төгсөж, Оксфордын их сургуулийн Сент Эдмундын танхимд хуулийн чиглэлээр суралцаж, Иргэний эрх зүйн чиглэлээр бакалаврын зэрэг авсан. 1987 онд Хуульчдын танхимд элссэн тэрээр хүний ​​эрхийн чиглэлээр мэргэшсэн байна.

2002 онд Хатан хааны өмгөөлөгчөөр томилогдон ажилласан байна.

2008-2013 онд тэрээр Улсын Ерөнхий прокурорын албыг удирдаж байсан.

2015 онд тэрээр Лондоны Холборн, Сент Панкрас гэх тойргоос 52,9 хувийн санал авч парламентын танхимд сонгогдсон.

2016 оны 10-р сарын 7-нд Хөдөлмөрийн намын дарга Жереми Корбин сүүдрийн кабинетаа өөрчилсөн бөгөөд Стармерыг Европын холбооноос гарах сүүдрийн сайдаар томилсон.

2020 оны 1-р сарын 4-нд Кир Стармер Лейборист намын удирдлагад өрсөлдөхөө мэдэгдэв. Өмнө нь тэрээр Их Британийг Европын холбоонд элсүүлэх асуудлаар хоёр дахь санал асуулга явуулахаар кампанит ажил хийж байсан ч шинэ нөхцөлд бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрөх шаардлагатай гэж мэдэгдэв. Цаашид ч санхүү, төсвийн хатуу бодлогыг эсэргүүцэх шаардлагатайг мэдэгдсэн.

2020 оны 4-р сарын 4-нд Стармер Их Британийн Лейборист намын удирдлагын шууд сонгуулийн эхний шатанд ялалт байгуулж, санал өгөх эрхтэй 784,151 гишүүнээс 490,000 орчим нам, үйлдвэрчний эвлэлийн гишүүн оролцсон байна. Стармер намын даргын сонгуульд 56.2%, Ребекка Лонг-Бэйли 27.6%, Лиза Нанди 16.2% -ийн санал авчээ.

2023 оны 5-р сарын 4-нд болсон орон нутгийн сонгуульд Лейборист нам үнэмлэхүй ялалт байгуулж, 2002 оноос хойш анх удаа орон нутгийн зөвлөлд парламентын олонхын суудал авсан юм.

## Ерөнхий сайд

2024 оны 7-р сарын 4-нд болсон сонгуулийн үр дүнд Лейборист нам 14 жилийн хугацаанд анх удаа ялалт байгуулж, Нийтийн танхимд 412 суудал авчээ. 7-р сарын 5-ны өглөө Консерватив намын удирдагч Риши Сунак ялагдлаа хүлээн зөвшөөрч, үдээс хойш огцрохоо зарлаж, хаан III Чарльз Стармерыг засгийн газар байгуулахыг урьжээ. Лейбористууд 33.8%-ийн санал авсан нь 2019 оны сонгуульд ялагдсанаас ердөө 1.7%-иар илүү байсан ч Консервативын гамшигт үр дүнгийн ачаар лейбористууд Нийтийн танхим дахь төлөөллөө 214 суудлаар нэмэгдүүлсэн бол Консервативууд 252 суудал алдаж, ердөө 121 суудалтай үлджээ.

## Гэр бүл

Тэрээр 2000-аад онд танилцсан Викториа Александртай 2007 онд гэрлэжээ. Тэдний гэр бүлд нэр нь олон нийтэд ил гараагүй хүү Тоби, охин хоёр байдаг. Эхнэр Викториагийн эцэг польш-еврей гаралтай. Стармерууд 1.75 сая фунтийн үнэтэй байшинд амьдардаг.
# Эм хэсэг

## эм хэсэг

**Эм хэсэг** (/ɡaɪˈniːsi.əm, dʒɪˈniːʃi.əm/; Эртний Грекийн γυνή (gunḗ) 'эмэгтэй, эм' болон οἶκος (oîkos) 'гэр' гэсэн үгнээс гаралтай; олон тоо: gynoecia) нь цэцгийн үр тогтоох, эцэстээ жимс, үр үүсгэдэг хэсгүүдийг хамарсан нэр томьёо юм. Эм хэсэг нь цэцгийн хамгийн доторх хүрээ бөгөөд (нэг эсвэл хэд хэдэн) умайгаас бүрдэх бөгөөд ихэвчлэн тоос үүсгэдэг нөхөн үржихүйн эрхтэн болох **тоос бүтээх хэсгүүд**-ээр хүрээлэгддэг бөгөөд эдгээрийг хамтад нь **эр хэсэг** гэж нэрлэдэг.

Эм хэсгийг ихэвчлэн цэцгийн 'эм' хэсэг гэж нэрлэдэг ч, энэ нь эмэгтэй гаметуудыг (жишээ нь, өндгөн эс) шууд үйлдвэрлэхээс илүү, мегаспор үүсгэж, мегаспор бүр нь эм гаметофит болон хөгжиж, дараа нь өндгөн эс үүсгэдэг.

Эм хэсэг гэдэг нэр томьёог мөн хөвд, элэгт хөвд, эвэрт хөвд зэрэгт гаметофит мөчир дээрх архегоний бөөгнөрөл болон түүнтэй холбоотой өөрчлөгдсөн навч эсвэл ишийг заахад ургамал судлаачид ашигладаг. Эдгээр ургамлын эр хэсэгт хамаарах нэр томьёо нь **антериди**-ийн бөөгнөрөл бөгөөд энэ нь **эр хэсэг**-т багтдаг.

Эм хэсэгтэй, гэхдээ тоосны бүтээх хэсэггүй цэцгүүдийг **умайлаг** эсвэл **хайрслаг** гэж нэрлэдэг. Эм хэсэггүй цэцгүүдийг **тоослог** гэж нэрлэдэг.

Эм хэсгийг ихэвчлэн 'эмэгтэй' гэж нэрлэдэг нь өндөг үүсгэдэг гаметофитийг бий болгодогтой холбоотой; гэхдээ нарийн утгаараа спорофитууд нь хүйсгүй бөгөөд зөвхөн гаметофитууд хүйстэй байдаг. Эм хэсгийн хөгжил болон зохион байгуулалт нь үртэй ургамлыг системтэй судлах, тодорхойлоход чухал ач холбогдолтой байдаг боловч цэцгийн хэсгүүдийн дундаас хамгийн ойлгоход төвөгтэй нь байж болдог.