Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Хөвд

**Хөвд** нь Зүүн өмнөд Азиас гаралтай ба нэг их гэрэл шаардаад байдаггүй, ихэвчлэн чийглэг, сүүдэр газар ургадаг ургамал юм.

Хөвд бол 35000 орчим зүйлтэй, ногоон ба хүрэн замгаас үүсэлтэй, маш өргөн тархсан ус чийг ба хуурай газар ургахад зохилдсон, найлзуургүй архегонит ургамалд хамаарагдах спорт дээд ургамал юм. Монгол оронд 38 овгийн 162 төрөлд багтах 417 зүйлийн хөвд ургадаг. Хөвдийг дагнаж судалдаг шинжлэх ухааныг бриологи гэнэ.

## Бүтэц

Хөвдөд жинхэнэ үндэс хөгжөөгүй тул түүний үүргийг үндсэнцэр буюу ризоид гүйцэтгэнэ. Ризоид нь хөвдийг хөрсөнд бэхлэх үүрэгтэйгээс гадна мөн хооллолтод оролцдог.
Ишний хэлбэр хэмжээ харилцан адилгүй бөгөөд харьцангуй намхан нарийхан, бор ногоон, саарал ногоон, ногоон зэрэг өнгөтэй, ихэвчлэн эгц босоо байдаг.
Навч нь жижигхэн, дугуй, зууван, шугамархуу, юлдэрхүү зэрэг хэлбэртэй бөгөөд ишин дээр шигүүдүү байрладаг.

## Хоололт, үржил, хөгжил

Хөвд автотроф хоололттой ургамал юм. Ризоид нь ус түүнд ууссан эрдэс бодисыг хөрснөөс бүх биеийнхээ гадаргуугаар шингээж авдаг. Харин навчинд тэрхүү шингээн авсан ус, нүүрсхүчлийн хий хоёроос нарны гэрлийн оролцоотойгоор шим бодис, цардуул үүсч хооллодог.
Хөвд бэлгийн бус, бэлгийн болон вегетатив үржлээр үрждэг.
Бэлэг бусын үржил нь спороор үржих ба спорууд нь хонхорцог дотор боловсордог.
Спорт хонхорцог нь шилбэ, хонхорцогоос тогтдог ба тэдгээрийн хэлбэр олон янз байдаг.
Бэлгийн үржлийн үед тусгай эр бэлгийн эрхтэн антерид, эм бэлгийн эрхтэн архегон спороос ургасан бие дээр үүсдэг. Бэлгийн үржил нь усан орчинд явагдана.
Хөвдийн амьдрал гаметофит, спорофит гэсэн 2 шатаар ээлжлэх бөгөөд гаметофит нь хавраас намар хүртэл хагдарч унатлаа удаан хугацаагаар үргэлжилнэ.
Харин спорт хонхорцог нь хөвдийн спорофит юм.
Спорофит нь хүрэн улаан юм уу боровтор өнгөтэй, шим бодисыг бий болгодоггүй учраас иш навчин дээрээ шимэгчилж амьдардаг. Спорофит нь богинохон настай, спорт хонхорцогт боловсорсон спор нь гадагш цацагдан хөрсөнд унана. Спороос нарийхан утаслаг биеүд хөгжсөнөөр хөвдийн амьдралын шат, удам үеийн хөгжил эхэлдэг.

## Голлох төлөөлөгчид

Хөвдөөс хамгийн элбэг нь навчит хөвд юм. Мниум, хөхөө маалинга, птилиум, цагаан хөвд буюу хүлрийн хөвд, модорхуу климациум зэрэг нь бүгд навчит хөвд юм.

## Тархац, ач холбогдол

Хөвд ихэвчлэн ойд ургадаг. Мөн модны хожуул, хад асгын сүүдэрт тааралдана. Монгол орны Хангай, Хөвсгөл, Хэнтийн уулархаг нутгаар элбэг бөгөөд ойн бүлгэмдлийн чухал бүрэлдэхүүн юм. Цаа буга зэрэг амьтдын үндсэн тэжээл болдог ба байшин чигжиж дулаалгад ашигладаг.
Мөн хүлрэн хөвдийг түлээ түлшинд хэрэглэнэ.

Хөвд нь маш хурдан ургадаг ба аквариумд маш содон чимэг болж чаддаг (модны үзүүрт боох, хөвдөн хана хийx, xөвдөн бөмбөг), мөн хөвд нь зулзаганы орогноx маш том орон зай болж чаддаг. Хөвдийг байнга сайн цэвэрлэx xэрэгтэй.
# Канагава муж

| Канагава муж
神奈川県 |
| --- |
| Муж |
| Япон галиглал |
|  • Япон | 神奈川県 |
|  • Ромажи | *Kanagawa-ken* |
|  |
| ДалбааБэлгэдэл |
| Дуулал: Хикари арата ни |
|  |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  Япон |
| Бүс нутаг | Канто |
| Арал | Хоншүү |
| Нийслэл | Ёкохама |
| Хуваалт | Дүүрэг: 6, Хотын захиргаа: 33 |
| Засаг захиргаа |
|  • Захирагч | Куроива Южи (2011 оны 4 сараас) |
| Газар нутаг |
|  • Нийт | 2,415.83 км2 (932.76 бээр2) |
|  • Байр | 43-р байр |
| Хамгийн өндөр цэг (Хирү уул) | 1,675 м (5,495 фут) |
| Хүн ам (10 сарын 1, 2015) |
|  • Нийт | 9,058,094 |
|  • Байр | 2-р байр |
|  • Нягтрал | 3,770/км2 (9,800/бээр2) |
|  • Аялга | Канагава аялга |
| ISO 3166 код | JP-14 |
| Вэб сайт | www.pref.kanagawa.jp |

**Канагава** (бүтэн хэлбэл **Канагава муж**, Япон: 神奈川県 *Kanagawa-ken*) бол Япон улсын нэгдүгээр зэргийн дөчин долоон нутгийн нэг болсон, Канто мужийн нэгэн муж (кэн) юм. Нутгийн төв нь Ёкохама хот.

## Засаг захиргааны хуваарь

Канагава арван есөн хот (市 ши), зургаан хошуу (郡 гүн)-нд хуваагддаг.

### Хот

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Ацүги
* Аясе
* **Ёкохама Ёкосүка
* Зама
* Зүши
* Исэхара
 | * Кавасаки
* Камакүра
* Минамиашигара
* Миүра
* Одавара
* Сагамихара
* Чигасаки
 | * Фүжисава
* Хадано
* Хирацүка
* Эбина
* Ямато
 |

### Хошуу

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Айко
* Ашигараками
 | * Ашигарашимо
* Коза
 | * Миүра
* Нака
 |

## Зураг

*
*
* Аши нуур

## Гадаад холбоос

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Викимедиа дуу дүрсний сан: Канагава муж |

* pref.kanagawa.jp — аймгийн засгийн газрын сайт

Энэ Япон улсад хамаарах өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.
# Солонгос

| Солонгос한국 (Өмнөд Солонгос) 조선 (Хойд Солонгос) |
| --- |
|

Солонгосын нэгдлийн далбаа (дээд тал) Өмнөд Солонгосын далбаа (зүүн доод) Умард Солонгосын далбаа (баруун доод) |
| **Төрийн дуулал: "Ариран" (нутгийн дуулал)
* "Эгүгга" (Өмнөд Солонгос)
* "Эгүкка" (Хойд Солонгос)
 |
| Korea shown in dark green  |
| Нийслэл | * Сөүл (Өмнөд Солонгос)
* Пёньян (Хойд Солонгос)
 |
| Томоохон хот | Сөүл |
| Албан ёсны хэл | Солонгос хэл |
| Албан ёсны бичиг | * Хангыл
* Чосонгыл
 |
| Ард түмний нэршил | Солонгосчууд |
| Төр засаг | *Өмнөд Солонгос, Хойд Солонгосын хооронд маргаантай* |
|  |
| • Ерөнхийлөгч  | [[Лий Жээмён]( Lee Jaemyeong ] |
| • Умард Солонгос улсын дээд удирдагч  | Ким Жон-Ынь |
| • Ерөнхий Сайд  | Ким Минь Сог |
| • Хойд Солонгосын Ерөнхий сайд  | Ким Ток Хун |
|  |
| Хууль тогтоох байгууллага | * Үндэсний Ассамблей (Өмнөд Солонгос)
* Ардын Их Хурал (Хойд Солонгос)
 |
| Байгуулагдсан |
|  |
| • Кужусонь  | МЭӨ 2333 (домогт) |
| • Виманы Чосон  | МЭӨ 194 |
| • Гурван хаант улс  | МЭӨ 57 |
| • Бохай ба Силла улсууд  | 668 |
| • Курё  | 918 |
| • Чосон  | 7 сарын 17, 1392 |
| • Солонгосын эзэнт улс  | 10 сарын 12, 1897 |
| • Япон Солонгосыг өөртөө нэгтгэсэн  | 8 сарын 29, 1910 |
| • Солонгосын Тусгаар Тогтнолын Тунхаглал  | 3 сарын 1, 1919 |
| • Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Түр засгийн газар байгуулагдав  | 4 сарын 11, 1919 |
| • Японы ялагдал, Солонгосын хуваагдал  | 9 сарын 2, 1945 |
| • Бүгд Найрамдах Солонгос Улс байгуулагдсан  | 8 сарын 15, 1948 |
| • Бүгд Найрамдах Солонгос Ард Улс байгуулагдсан  | 9 сарын 9, 1948 |
| • Солонгосын дайн  | 6 сарын 25, 1950 – 7 сарын 27, 1953 |
| • Хоёр Солонгос НҮБ-д элссэн  | 9 сарын 17, 1991 |
|  |
| Газар нутаг |
| • Нийт | 223,172 км2 (86,167 бээр2) |
| Хүн ам |
| • 2017 тооцоо | 77,000,000 |
| • Нягтаршил | 349.06/км2 |
| Цагийн бүс | UTC+09 (Солонгосын Стандарт Цаг, Пёньяны Цаг) |
| Жолооны тал | баруун |
| Утасны томьёо | * +82 (Өмнөд Солонгос)
* +850 (Хойд Солонгос)
 |
| Домэйн нэр | * .kr (Өмнөд Солонгос)
* .kp (Хойд Солонгос)
 |

**Солонгосын хойг** бол зүүн талаараа Япон тэнгис, урд талаараа Солонгосын хоолой, баруун талаараа Шар тэнгист тулсан Ази тивийн дорнод захад оршдог хойг юм. Энд Солонгос орон буюу Өмнөд Солонгос, Умард Солонгос оршдог.

## Газар зүй

Солонгосын хойг хөндлөн 200-300 км, гулд 1000-1100 км сунаж 220.8 мянган км² талбай эзэлжээ. Хойгийн зүүн тал уулархаг, хүн ам цөөн. Тэнд Тэбэг зэрэг уулын нуруу, Көмган зэрэг жуулчлалын орон бий. Баруун тал нам доор, хүн ам шигүү суудаг бөгөөд Сөүл, Пёнъян, Инчон мэтийн томоохон хот, Хань, Тэдун зэрэг гол мөрөн байдаг.

I сард температур −20 °C-оос +4 °C хэм, VII сард 24 °C-аас 26 °C хэм байдаг. Жилийн тунадасын хэмжээ 1500 мм.

## Зураг

* Хиймэл дагуулын гэрэл зураг. 2011 оны II сар.
* Физик газар зүйн зураг

## Тэмдэглэл

## Эшлэл

## Цахим холбоос

 **Commons: Солонгосын хойг** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан