Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Хоол хүнсний аюулгүй байдал

Хоол хүнсний аюулгүй байдал нь янз бүрийн хоолоор дамжигч өвчнөөс сэргийлэн няцаах зорилгоор хоолыг шинжлэх ухааны арга зүйг хэлж байгаа юм. Ямар нэгэн нийтлэг хоолыг идсэний улмаас төстэй өвчин зовиур хоёр ба түүнээс дээш тохиолдол илэрсэн байдлыг хоол хүнсээр дамжигч өвчний дэгдэлт болсон гэж үзнэ. Үүнд гарах боломжтой эрүүл мэндийн аюулаас сэргийлэхийн тулд дагах ёстой хэд хэдэн горимуудыг багтсан байдаг. Энэхүү байдлаараа, хоол хүнсний аюулгүй байдал болон хүнсний хамгаалалт хоорондоо давхцаж ажилладаг байна. Энэ бодлын арга заманд үйлдвэржилт ба зах зээлийн хооронд болон зах зээл ба хэрэглэгчийн хоорондын аюулгүй байдлыг илтгэж байгаа юм. Аж үйлдвэрээс зах зээлийн туршлагыг авч үзвэл, хүнсний аюулгүй байдалд хүнсний шошгололт, хүнсний эрүүл ахуй, нэмэлт бэлдмэл, ба пестицид /шавжны хор/-ын үлдэгдэл гэх мэт хоол хүнсний үйлдвэрлэлтийн дадал шинжүүдийг ба, биотехнологи, хүнсний талаарх бодлого, хүнсний бүтээгдэхүүний импорт, экспортын хяналт шалгалт, баталгаажуулалтын тогтолцооны удирдлагын удирдамж зэргийг тусгаж авдаг байна. Харин зах зээлээс хэрэглэгчид тусгасан туршлагыг авч үзвэл, нэгдсэн санаа нь хоол хүнс зах зээл дээр аюулгүй байх ёстой гэсэн ойлголт ба хэрэглэгчидид аюулгүй байдлаар бэлтгэгдэж хүргэгдсэн байх шаардлагатай гэж хэлсэн байна.
# Шилэн кабель

Багцалсан шилэн утас
Харагдуулахгүй шилэн кабель явуулагч баг Нью-Йорк хотын Манхаттан дүүргийн зам доогуур шилэн кабель гүйлгэж байгаа нь
Дотроо шилэн кабелийн дотоод холбогч. Шар кабель нь Нэг горимт шилэн кабель; Улбар шар болон цэнхэр кабель нь Олон горимт шилэн кабель
**Шилэн мяндас**, **шилэн кабель** буюу англи хэлэнд (optical fiber) нь уян байдалтай олон салаа утаснууд ба энэ нь шил буюу цахиур болон хуванцраар хийгдсэн, хэмжээний хувьд диаметр нь хүний үснээс үл ялиг өргөн байдаг утас юм. Шилэн утсыг бид нэг үзүүрээс нөгөө үзүүрт гэрэл дамжуулах чадварын нь ашиглаж хэрэглэдэг ба ихэвчлэн шилэн кабель болгон ашигладаг. Үүний шалтгаан нь шилэн кабель нь хол зайд өндөр хурдаар их хэмжээний мэдээллийг дамжуулах боломжийг энгийн кабелиас илүүтэйгээр олгодог. Шилэн утас нь яагаад төмөр утаснаас илүү байдаг гол шалтгаан нь хол зайд дохио дамжуулахад төмөр утсыг бодвол бага алдагдалтай ба цахилгаан соронзон орны нөлөөнд орох нь бага байдгийн дээр үүнээс гадна төмөр кабель маш олон асуудлуудыг гаргадаг. Шилэн утас нь мөн гэрэлтүүлэгт ашиглаж, бөөнөөр нь багцалж дүрс гаргах, мөн жижиг зүйлсийн дүрс гаргаж авч болдог. Жижиг дүрсийг гаргаж авахын тулд шилэн утсанд дуран хийж болдог. Мөн шилэн утаст мэдрэгч болон шилэн утаст лазер болгон ашигладаг.

Шилэн утас нь дотроо гэрэл дамжуулагч гол, үүнийг тойрсон өнгөлгөөт дамжуулагч материал байх ба энэ нь гэрлийн хугарал бага үүсгэдэг. Гэрэл нь голоос гадагш чиглэлтэй цацардаг ба шилэн утас нь цацарлыг чиглүүлэгч болж өгдөг. Шилэн утас нь тархалтын олон хэлбэрээр дэмжигддэг. Үүний нэг нь хөндлөн горим бөгөөд үүнийг *олон горимт* шилэн утас гэдэг. Энэ нь ерөнхийдөө өргөн диаметрт голтой шилэн утас бөгөөд ихэвчлэн ойрын зайд их хэмжээний мэдээллийг өндөр хурдаар дамжуулахад ашиглагдана. Жишээ: Албан газар, сургуулийн хотхон гэх мэт. Нөгөө хэлбэр нь нэг горимт шилэн утас юм. Үүнийг харилцаа холбооны салбарт ашигладаг ба ихэвчлэн 1000м урт тохиолдолд ашигладаг.

Шилэн кабелийн харилцаа холбоон дахь гол анхаарах зүйл нь шилэн кабелийн өргөтгөл холболтын ажил ба 2 кабелийг холбохдоо алдааг хамгийн бага гаргах ёстой. Шилэн кабелийг уртасгаж холбоход цахилгааны утас болон энгийн кабелийг бодвол илүү цогц байхыг шаарддаг. Учир нь кабелийг холбохдоо болгоомжтойгоор шалбалж, голуудын тэнхлэгийг маш зөв тааруулж нийлүүлнэ. Нийлүүлэх урт хугацааны аргууд нь механик байдлаар болон фушион байдлаар нийлүүлдэг. Механик байдал нь ихэвчлэн энгийн нөхцөлд ашиглагддаг ба механик нийлүүлэгчээр нийлүүлдэг. Харин фушион нийлүүлэх арга нь хоёр утсыг нийлүүлэн хайлуулж нийлүүлдэг. Түр зуурын нийлүүлэх арга байх ба үүнд зориулалтын шилэн кабель холбогч ашигладаг.
Үүний шинжлэх ухааны талын инженерчлэл, дизайны болон хэрэглээны талын асуудлуудыг хэлэлцэхийг Fiber optics гэнэ.