# Швейцар

| Швейцарын Холбооны Улс
Таван албан ёсны нэр* + *Schweizerische Eidgenossenschaft* (Герман)
	+ *Confédération suisse* (Франц)
	+ *Confederazione Svizzera* (Итали)
	+ *Confederaziun svizra* (Руманш)
	+ *Confoederatio helvetica* (Латин)
 |
| --- |
|
Далбаа

Сүлд

 |
| **Уриа:**(албан бус) "Unus pro omnibus, omnes pro uno" Нэг нь нийтийн төлөө, нийт нь нэгний төлөө |
| **Төрийн дуулал:** "Swiss Psalm" *Швейцарын дуулал* |
|  Швейцар улсын байршил (ногоон)Европ (ногоон болон хар саарал)  |
| Нийслэл | * Байхгүй (*де-юре*)
* Берн (*де-факто*)

﻿ / ﻿ |
| Томоохон хот | Цюрих |
| Албан ёсны хэл | * Герман хэл
* Франц хэл
* Итали хэл
* Руманш хэл
 |
| Шашин (2020) | * + 62.6% Христийн шашин
		- 34.4% Католик
		- 22.5% Швейцарын Шинэчилсэн
		- 5.7% бусад урсгал
* 29.4% Шашингүй
* 5.4% Ислам
* 0.6% Хиндүизм
* 0.9% бусад
* 1.1% хариулаагүй
 |
| Ард түмний нэршил | * Монгол: Швейцарчууд‎
* Герман: *Schweizer/Schweizerin*
* Франц: *Suisse/Suissesse*
* Итали: *svizzero/svizzera* or *elvetico/elvetica*
* Руманш: *Svizzer/Svizra*
 |
| Төр засаг | Холбооны шууд ардчилалын элементүүдтэй чөлөөт-ассамблейн директорийн бүгд найрамдах улс |
|  |
| • Холбооны Зөвлөл  | * Виола Амхерд (Ерөнхийлөгч)
* Карин Келлер-Зуттер (Дэд Ерөнхийлөгч)
* Ги Пармелен
* Иньяцио Кассис
* Альберт Рёшти
* Элизабет Бом-Шнайдер
* Беат Янс
 |
| • Холбооны Канцлер | Виктор Росси |
|  |
| Хууль тогтоох байгууллага | Холбооны Хурал |
| • Дээд танхим | Кантонуудын Зөвлөл |
| • Доод танхим | Үндэсний Зөвлөл |
| Түүх |
|  |
| • Байгуулагдсан  | 8 сарын 1, 1291 он |
| • Хүлээн зөвшөөрөгдсөн (Вестфалийн энх тайван)  | 10 сарын 24, 1648 он |
| • Холбооны гэрээ  | 8 сарын 7, 1815 он |
| • Холбооны улс  | 9 сарын 12, 1848 он |
|  |
| Газар нутаг |
| • Нийт | 41,285 км2 (15,940 миль2) (132) |
| • Усны эзлэх талбай (%) | 4.34 (2015) |
| Хүн ам |
| • 2020 тооцоо |  8,738,791 (99) |
| • 2015 тооллого | 8,327,126 |
| • Нягтаршил | 207/км2 (48) |
| ДНБ (ХАЧП) | 2022 тооцоо |
| • Нийт | ▲ $739.49 тэрбум (35) |
| • Нэг хүнд ноогдох | ▲ $84,658  (5) |
| ДНБ (нэрлэсэн) | 2022 тооцоо |
| • Нийт | ▲ $841.69 тэрбум (20) |
| • Нэг хүнд ноогдох | ▲ $92,434 (7) |
| ОТББИ (2018) |  ▼ 29.7 бага |
| ХХИ (2021) | ▲ 0.962 маш өндөр · 1 |
| Мөнгөний нэгж | Швейцар франк (CHF) |
| Цагийн бүс | UTC+1 (ТЕЦ) |
| • Зуны цаг (ЗЦ) | UTC+2 (ТЕЗЦ) |
| Огнооны формат | өө.сс.жжжж (МЭ) |
| Жолооны тал | баруун |
| Утасны томьёо | +41 |
| ISO 3166 код | CH |
| Домэйн нэр | .ch, .swiss |

**Швейцар улс** (Герман: *Schweiz*, Франц: *Suisse*, Итали: *Svizzera*, Руманш: *Svizra*), албан ёсоор **Швейцарын Холбооны Улс** (Латин: *Confoederatio Helvetica* учир тус орны ISO-гийн улсын код нь CH ба CHE) бол Төв Европт байрлах 7.5 сая хүн амтай, 41,285 км² газар нутагтай, далайд гарцгүй орон юм. Швейцар нь 26 улсаас бүрдсэн холбооны бүгд найрамдах улс бөгөөд эдгээр улсуудыг өөрөөр бас кантон гэж нэрлэдэг. Берн хот бол Холбооны улсын засгийн газар байрлах хот бөгөөд *де факто* нийслэл хот нь юм. Энэ орны эдийн засгийн төвүүд нь Женев ба Цюрих хотууд болно. Швейцар нь дэлхийн хамгийн баян чинээлэг, өндөр хөгжилтэй орнуудын нэг.

Швейцар улс Герман, Франц, Итали, Австри ба Лихтенштайн улсуудтай хиллэдэг. Швейцар нь олон хэлтэй улс бөгөөд герман, франц, итали, руманш гэсэн дөрвөн хэлийг үндэсний хэл гэж үздэг. Хэрэглээний түвшинд англи хэл нэлээд түгээмэл тархсан. Швейцар улс төвийг сахих эртний уламжлалтай бөгөөд 1815 оноос хойш дайнд ороогүй. Энд Олон Улсын Улаан Загалмайн Нийгэмлэг, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага, НҮБ-ын Европ дахь хоёр төв байр байрладаг.

Швейцарын латин нэр буюу *Confoederatio Helvetica* гэдэг нь Альпийн бүс нутагт амьдарч байсан эртний кельт гаралтай хельвет аймгийн нэрээс гаралтай юм. Швейцар улсын байгуулагдсан огноог уламжлал ёсоор 1291 оны 8 сарын 1 гэж үздэг учир энэ өдрийг үндэсний баярын өдөр хэмээн тэмдэглэдэг.

## Тэмдэглэл

## Эшлэл

## Гадаад холбоос

* **Commons: Confoederatio Helvetica** – Викимедиа дуу дүрсний сан

Засгийн газар
* The Federal Authorities of the Swiss Confederation
* Chief of State and Cabinet Members
* Swissworld.org, Switzerland's information portal
* Swiss Statistics, official website of the Swiss Federal Statistical Office

Ишлэл
* Switzerland entry at *Encyclopædia Britannica*
* Switzerland at *UCB Libraries GovPubs*

Газар зүй
* Federal Office of Topography
* Searchable interactive map (search.ch)

Аялал жуулчлал
* MySwitzerland.com, official website of Switzerland Tourism

Түүх
* Historical Dictionary of Switzerland
* History of Switzerland

Мэдээлэл
* Neue Zьrcher Zeitung, a Swiss daily newspaper
* Le Temps, a Swiss daily newspaper
* Corriere Del Ticino, a Swiss daily newspaper
* swissinfo.ch, Swiss News - Worldwide
* expatinch.com, Swiss media resources page

Боловсрол
* The Swiss School System
* Swiss Universities Handbook
* Universities in Switzerland
* sieps.ch Information Services on Swiss Private Schools and Universities

Шинжлэх ухаан, технологи
* The Swiss Portal for Research and Innovation
* State Secretariat for Education and Research, SER
* The Swiss National Science Foundation
* CTI, Commission for Technology and Innovation