# Сикким

| Сикким |
| --- |
| Муж |
| Сикким муж |
| Буддагийн цэцэрлэгт хүрээлэнКанченжангаГурудонгмар нуурКарток хийдийн лам нарРумтек хийдТеми цайны цэцэрлэг |
| Сикким мужийн сүлд |
| Үгийн гарал: Шинэ ордон |
| Хоч: "Будааны хөндий" |
| Уриа: Kham sum wangdu (Гурван ертөнцийн байлдан дагуулагч) |
| Энэтхэг дахь байршил |
| Улс |  Энэтхэг |
| Бүс нутаг | Зүүн хойд Энэтхэг |
|  |  |
| Өмнө нь | Сиккимийн хаант улс |
| Холбоонд элссэн | 5 сарын 16, 1975 |
|  |
| Нийслэл ба томоохон хот | Ганток |
| Тойрог | 6 |
| Засаг захиргаа |
|  • Захирагч | Ом Пракаш Матхур |
|  • Ерөнхий сайд | Прем Сингх Таманг (СХФ) |
|  |
| Хууль тогтоох байгууллага | **Нэг танхимт** |
|  • Ассамблей | Сиккимийн хууль тогтоох ассамблей (32 суудал) |
| Үндэсний парламент | **Энэтхэгийн Парламент** |
|  • Рааже сабха | 1 суудал |
|  • Лок сабха | 1 суудал |
| Дээд шүүх | Сиккимийн дээд шүүх |
|  |
| Газар нутаг |
|  • Нийт | 7,096 км2 (2,740 бээр2) |
|  • Байр | 27-р байр |
| Хэмжээ |
|  • Урт | 116 км (72 бээр) |
|  • Өргөн | 65 км (40 бээр) |
| Өндөр | 1,650 м (5,410 фут) |
| Хамгийн өндөр цэг (Канченжанга) | 8,586 м (28,169 фут) |
| Хамгийн нам цэг (Баруун Бенгалтай хиллэх хил) | 280 м |
| Хүн ам (2011) |
|  • Нийт |  610,577 |
|  • Байр | 32-р байр |
|  • Нягтрал | 86/км2 (220/бээр2) |
|  • Хотын | 25.15% |
|  • Хөдөөгийн | 74.85% |
| Хэл |
|  • Албан ёсны | * Балба
* Сикким
* Лепча
* Англи хэл
 |
|  • Нэмэлт албан ёсны | * Лимбу
* Невар
* Киранти
* Гурунг
* Магар
* Шерпа
* Таманг
* Сунвар
* Бхужел
 |
| ДНБ |
|  • Нийт (2025-26) | ▲($6.7 тэрбум) |
|  • Байр | 29-р байр |
|  • Нэг хүнд ноогдох | ▲
$10,000
 (1-т) |
| Цагийн бүс | UTC+05:30 (ЭСЦ) |
| ISO 3166 код | IN-SK |
| Тээврийн хэрэгслийн бүртгэл | SK |
| ХХИ (2022) | ▲ 0.712 өндөр (9-д) |
| Бичиг үсэг тайлагдал (2024) | 84.7% (19-д) |
| Хүйсийн харьцаа (2011) | 890♀/1000 ♂ (10-т) |
| Вэб сайт | www.sikkim.gov.in |
|  |
| **Мужийн хурдны замын тэмдэг** |
|  |
| Сикким мужийн хурдны зам SK SH1 – SK SH27 |
| Энэтхэгийн мужийн бэлгэдлийн жагсаалт |
|  |

**Сикким** (лат-га. *Sikkim*) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно умард биед оршдог **муж**.

7 мянган км² газар нутаг, 600 мянган хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн ардын 11 янз хэл бий.

## Газар зүй

Канченжунга оргил
Сикким нутаг Энэтхэг орны дорно умард хэсэгт оршдог. Газар нутаг бага.

Өрнөд Бенгал муж, Балба, Бутан, Хятад улстай хиллэдэг.

Үндсэндээ уулархаг. Далайн түвшнээс дээш 280-8586 м өргөгдсөн газар нутагтай.

Дэлхийн гуравдугаар өндөр уул Канченжунга Сикким-Балбын хилийн зурваст сүндэрлэсэн. 28 өндөр оргил, 80 мөсөн гол, 5 рашаан, 100 гаруй уулын гол горхитой.

Нутгийн гуравны хоёр нь ой. Уул хад их, газар тариаланд тохиромжгүй.

Төвөд, Бутан, Балба руу гарсан 8 даваа харгуйтай.

## Хүн ам зүй

Сикким муж хүн амын тооны цөөн, сийрэг нягтшилаар Энэтхэгийн мужуудыг тэргүүлдэг.

Хотын хүн амын эзлэх хувь - 11%.

Олон хэлтний нутаг. Балба, сикким, жонха, гурум, линху зэрэг 11 хэлийг албан ёсоор баталжээ.

Үүнээс хүн амын 68%-ийн төрөлх хэл нь балба, 7% сикким, 6.6% хинди, 6.5% лепча хэлтэй.

Хүн ардын 57.8% хиндү, 27.3% будда, 9.9% христийн шашин шүтлэгтэй.

### Хот суурин

Томоохон хот (2011 оны байдлаар):

* Ганток – 98,658 хүнтэй.

## Түүх

Сиккимийн эрт үеийн түүх сурвалж бичигт ховор тэмдэглэгдсэн.

Төвөдөөс ирсэн Пунцагнамжил 1642 онд улс байгуулан эзэн суужээ.

Британийн Энэтхэг-Манж Чин хоёрын хооронд завсрын улс байн оршин тогтнов.

Энэтхэг тусгаар тогтносны дараа Сикким Энэтхэгийн ивээлийн орон (проктерат) болсон.

Хиндү шашинт балба хэлтэн олонхын тэмцэл, Энэтхэгийн дэмжлэгээр 1975 онд хаант ёсыг халж Энэтхэгийн муж болжээ.

## Зураг

* Зулукийн үзэсгэлэнт зам
* Тутрагийн талбай
* Нутгийн охин
* Ганток хотын гудамж

## Эшлэл