# 6 сарын 19

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 5 сар · **6 сар** · 7 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |

 |

**6 сарын 19** нь Григорийн тооллын жилийн 170 дахь (өндөр жил бол 171 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 195 өдөр үлдэж байна.

## Онцлох үйл явдал

* 1265 - Ил хаант улсын Хүлэгү хан 2-р сард тэнгэрт хальсаны дараа болсон Их хуралдайгаар түүний ууган хүү Абаха гэрээс ёсоор хаан ширээнд залрав.
* 1586 - Хойд Америкт анхны байнгын колони байгуулах сонирхолтой байсан Английн колоничлогчдын санаархал бүтэлгүйтэж, улмаар Роанок арлыг орхин гарчээ.
* 1718 - Чин улсын Тувэй-Гансүгийн нутагт газар хөдөлж, улмаар хөрсний гулгалт үүссэний улмаас 73 мянган хүний амь нас хохирчээ.
* 1800 - Хёхштадтын тулаанд Францын арми Австрийн армийг ялав.
* 1846 - Албан ёсоор зохион байгуулсан бейсболын анхны тэмцээнийг Нью-Жерси мужийн Хобокен хотын Элизиан Фильдс цэнгэлдэх хүрээлэнд Александр Картрайтын дүрмийн дагуу зохион байгуулав. Уг тоглолтод Нью-Йоркийн бейсболын клуб Никкербокерс багийг 23-1 харьцаагаар ялалт байгуулав.
* 1850 - Нидерландын гүнж Луйз Швед-Норвегийн угсаа залгах хунтайж Карлтай гэрлэжээ.
* 1862 - АНУ-ын Ерөнхийлөгч Абрахам Линкольн АНУ-ын нутаг дэвсгэрт боолчлолыг устгах тухай хуульд гарын үсэг зурав. Ингэснээр АНУ-ын тухайн үеийн болон ирээдүйд тэлэх боломжтой бүх газар нутагт боолчлолыг бүр мөсөн устгах боломж бүрдсэн юм.
* 1865 - Линкольн Ерөнхийлөгчийн хууль батлагдсанаас хойш анх удаа АНУ-ын Техас мужийн Галвестон хотод чөлөөлөгдсөн боолууд баяр болгон тэмдэглэжээ.
* 1875 - Османы эзэнт гүрний эсрэг Херцеговины бослого дэгдэв.
* 1903 - Тухайн үедээ радикал социалист үзэлтэй байсан Бенито Муссолини Бернийн цагдаа нарт хууль бус жагсаал зохион байгуулсан хэргээр баривчлагдав.
* 1913 - Өмнөд Африкт уугуул иргэдийн газрын тухай хууль хэрэгжиж эхэлжээ.
* 1921 - Ирландын Ноккрогери хотыг Британийн зэвсэгт хүчин галдан шатаав.
	+ - Их Британид хүн амын тооллого явуулсан.
* 1934 - АНУ-д Холбооны харилцаа холбооны зохицуулах зөвлөл байгуулагджээ.
* 1943 - Дэлхий даяар дэгдсэн дайны улмаас тоглогчдын хомстолд орсон АНУ-ын Үндэсний хөлбөмбөгийн лигийн Филадельфия Ийглз, Питтсбург Стилерс багууд нэг улирлын турш нэгджээ.
* 1945 - Чилийн Эль Тениенте зэсийн уурхайд хий алдагдсаны улмаас 355 уурхайчин амиа алдав.
* 1953 - Хүйтэн дайн: ЗХУ-ын тагнуул гэж буруутгасан Жулиус болон Этель Розенберг нарыг Нью-Йоркийн "Синг Синг" шоронд цаазаар авчээ.
* 1960 - АНУ-ын Шарлоттын уралдааны замд НАСКАР-ын анхны уралдааныг зохион байгуулав.
* 1961 - Кувейт улс Их Британиас тусгаар тогтносноо зарлав.
* 1964 - АНУ-ын Сенатын танхим 89 хоног хуралдсаны эцэст Иргэний эрхийн тухай хуулийг соёрхон баталжээ.
* 1965 - Өмнөд Вьетнамд цэргийн дэглэм тогтож Нгуен Као Ку Ерөнхий сайд болов. Төрийн эргэлтийг толгойлсон генерал Нгуен Ван Тиеу улсын ахлах сайд болсон байна.
* 1978 - Алдарт "Гарфильд" муурын адал явдлын тухай өгүүлэх комик цуврал анхны дугаараа нийтэлжээ.
* 1982 - БНХАУ-д Ардын цагдан сэргийлэх хүчин байгуулагдав. Гэвч 10 сарын дараа л албан ёсоор байгуулагдсан билээ.
* 1987 - Испанийн Мадрид хотын "Хайдеркор" худалдааны төвд Баскийн салан тусгаарлах үзэлтнүүд бөмбөг дэлбэлж, 21 хүн амиа алдан, 45 хүн шархаджээ.
* 1988 - Ромын пап II Иохан Паул Вьетнамын 117 санваартныг гэгээнтнээр өргөмжлөв.
* 1990 - Зөвлөлт социалист холбоот Орос улсын Коммунист нам байгуулагджээ.
* 1991 - Зөвлөлтийн армийн сүүлийн анги нэгтгэл Унгарын нутгаас гарав.
* 2007 - Иракийн нийслэл Багдад хотын аль-Хилани сүмд бөмбөг дэлбэрч 78 хүн амиа алдаж, 128 хүн гэмтэж, бэртжээ.
* 2009 - БНХАУ-ын Шишоү сумын зэрэглэлтэй хотод 10 мянга орчим хүн, мөн тооны цагдаагийн хүчтэй мөргөлдөв.
	+ Пакистаны звэсэгт хүчин "Рах-е-Нижат" ажиллагааны хүрээнд Өмнөд Вазиристан мужийн талиб болон исламист босогчдыг сөнөөх ажиллагаа зохион байгуулжээ.
* 2018 - АНУ-д 10 сая дахь зохиогчийн эрхийн гэрчилгээг олгожээ.

## Мэндэлсэн алдартнууд

* 1566 - Британийн хаан VI болон I Жеймс (1625 онд нас барсан)
* 1623 - Францын нэрт физикч, эрдэмтэн Блейс Паскаль (1662 онд нас барсан)
* 1877 - Академийн наадмын шагналт Америкийн жүжигчин Чарльз Кобюрн (1961 онд нас барсан)
* 1896 - Английн хаан VII Эдуардын Америк эхнэр Валлис Симпсон (1986 онд нас барсан)
* 1897 - Нобелийн шагналт Английн химич Сайрил Норман Хиншелвүүд (1967 онд нас барсан)
* 1906 - Нобелийн шагналт Германы биохимич Эрнст Борис Чейн (1979 онд нас барсан)
* 1910 - Нобелийн шагналт Америкийн химич Пол Флори (1985 онд нас барсан)
* 1922 - Нобелийн шагналт, Нилс Борын хүрээлэнгийн захирал Данийн физикч Ааге Бор (2009 онд нас барсан)
* 1928 - Америкийн жүжигчин Ненси Маршанд (2000 онд нас барсан)
* 1930 - "Алтан бөмбөрцөг", "Эмми" наадмын шагналт жүжигчин Жена Роулендс (2024 онд нас барсан)
* 1934 - Хайти улсын 12 дахь Ерөнхий сайд Жерар Латорте (2023 онд нас барсан)
* 1941 - Чех улсын хоёр дахь Ерөнхийлөгч (2003—2013) Вацлав Клаус
* 1945 - Нобелийн шагналт Бирмийн улстөрч, тэмцэгч Аун Сан Су Чи
* 1947 - Английн нэрт зохиолч Сальман Рушди
* 1951 - Египетийн зартай алан хядагч Аяман аль Завахири (2022 онд нас барсан)
* 1958 - Олимпын хошой, дэлхийн 8 удаагийн аварга Зөвлөлтийн нэрт хоккейч Сергей Макаров
* 1959 - Германы 10 дахь Ерөнхийлөгч Кристиан Вульфф
* 1964 - Их Британий Ерөнхий сайд, Лондон хотын захирагч асан Борис Жонсон
* 1965 - Олимпын хүрэл, дэлхийн хошой аварга Германы гурван төрөлтийн тамирчин Садин Браун
* 1967 - Олимпын найм, дэлхийн 9 удаагийн аварга Норвегийн нэрт уулын цаначин Бёрн Даелие
* 1970 - Олимпын хошой алт, дэлхийн аварга Америкийн ойрын зайн гүйгч Квинси Уаттс
* 1972 - Академийн наадмын шагналт Францын жүжигчин Жеан Дүжардин
* 1978 - Германы нэрт сагсанбөмбөгч Дирк Новицки
	+ Академийн наадмын шагналт жүжигчин Зое Салданья
* 1983 - Америкийн реппер Маклемор
	+ Америкийн жүжигчин Эйден Турнер
* 1984 - Америкийн жүжигчин Пол Дано
* 1999 - Америкийн сагсанбөмбөгч Жордан Пүүл
* 2002 - Португалийн хөлбөмбөгч Нуну Мендеш

## Нас барсан алдартнууд

* 1922 - Японы мэргэжлийн сүмогийн 19 дэх ёкозүна Хитачияма Таниемон (1874 онд төрсөн)
* 1966 - Америкийн жүжигчин Эд Винн (1886 онд төрсөн)
* 1981 - Энэтхэгийн нэрт эрдэмтэн Субхаш Мукерже (1931 онд төрсөн)
* 1993 - Нобелийн шагналт Британийн зохиолч Уилльям Голдинг (1911 онд төрсөн)
* 2010 - Суданд төрсөн Америкийн сагсанбөмбөгч Манут Бол (1962 онд төрсөн)
* 2013 - "Сопранос" цувралаар алдрын оргилд хүрсэн Жеймс Гандольфини (1961 онд төрсөн)
	+ Унгар улсын Ерөнхий сайд Гюла Хорн (1932 онд төрсөн)
* 2016 - Америкийн жүжигчин Антон Ельчин (1989 онд төрсөн)
* 2017 - Умард Солонгост улс төрийн хэргээр ял хүлээсэн Отто Уормбир (1994 онд төрсөн)
* 2020 - Английн нэрт жүжигчин Йан Хольм (1931 онд төрсөн)

## Тэмдэглэлт өдөр

* Унгар Тусгаар тогтносон Унгар улсын өдөр
* Тринидад ба Тобаго Хөдөлмөрчдын өдөр
* Умард Солонгос Ким Чен Ир Хөдөлмөрчдийн намын төв хороонд сонгогдон ажиллаж эхэлсний ойн баяр
* Олон улсын хадуур эсийн эмгэгийн өдөр

---

 **Commons: 6 сарын 19** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан