# Японы эзэнт гүрэн

| Японы эзэнт гүрэн* 大日本帝國
* *Дай Ниппон Тейкоку*
 |
| --- |
| 1868–1947 |
|
Төрийн далбаа

Эзэн хааны сүлд

 |
| **Уриа:** (1868–1912) 五箇条の御誓文 *Гокайоо но Госеймон* "Таван зүйл дэх тангараг" |
| **Төрийн дуулал:**  (1869–1945) 君が代 *Кимигаё* "Эзэн дээдэс таны хаанчлал" noicon |
| Японы эзэнт гүрэн (1910-1945)  |
| Дэлхийн 2-р дайнд Японы эзэнт гүрэн *де-факто* хянаж байсан нутаг дэвсгэр (1942)  |
| Нийслэл | * Киото (1868–1869)
* Токио хот (1869–1943)
* Токио (1943–1947)
 |
| Томоохон хот | * Токио хот (1868–1943)
* Токио (1943–1947)
 |
| Албан ёсны хэл | Япон хэл |
| Хүлээн зөвшөөрөгдсөн орон нутгийн хэл | * Тайванийн Хоккиен хэл
* Хятад хэл
* Тайванийн Хакка хэл
* Солонгос хэл
 |
| Шашин  | * *Де-юре:* Шашингүй улс
* *Де-факто:* Төрийн Шинто (төрийн үзэл суртал)
 |
| Төр засаг | Нэгдмэл хэмжээгүй эрхт хаант засаг (1868–1889)
* Дайжоо-каны дор (1868–1885)

Нэгдмэл парламентын үндсэн хуульт хаант засаг (1889–1947)
* Тоосэйха цэргийн дарайнгуйлал дор (1931–1940)
* Шоова Статист нэг намын тоталитар цэргийн дарайнгуйлал (1940–1945)
* эзлэн түрэмгийлэл дор (1945–1947)
 |
| Эзэн хаан |   |
|  |
| • 1868–1912  | Мэйжи |
| • 1912–1926  | Тайшоо |
| • 1926–1947  | Шоова |
|  |
| Ерөнхий сайд |   |
|  |
| • 1885–1888 (анхны)  | Итоо Хиробуми |
| • 1946–1947 (сүүлчийн)  | Шигэру Ёшида |
|  |
| Хууль тогтоох байгууллага | Байхгүй (тушаалаар удирдах) (1868–1871) Пэрүүдийн Танхим (1871–1889) Эзэнт Гүрний Хурал (1889 оноос) |
| • Дээд танхим | Пэрүүдийн Танхим (1889–1947) |
| • Доод танхим | Төлөөлөгчдийн танхим (1890 оноос) |
| Түүхэн эрин | Мэйжи • Тайшоо • Шоова |
|  |
| • Мэйжийн хувьсгал  | 1 сарын 3, 1868 |
| • Мэйжийн Үндсэн хууль  | 2 сарын 11, 1889 |
| • Хятад-Японы нэгдүгээр дайн  | 7 сарын 25, 1894 |
| • Орос-Японы дайн  | 2 сарын 8, 1904 |
| • Дэлхийн 1-р дайн  | 23 August 1914 |
| • Мүгдэний хэрэг явдал  | 9 сарын 18, 1931 |
| • Хятад-Японы хоёрдугаар дайн | 7 сарын 7, 1937 |
| • ЭЗЗТН байгуулагдав  | 10 сарын 12, 1940 |
| • Дэлхийн 2-р дайн  | 12 сарын 7, 1941 |
| • Японы ялагдал  | 9 сарын 2, 1945 |
| • Шинэ үндсэн хууль  | 5 сарын 3, 1947 |
|  |
| Газар нутаг |
| 1938 | 1,984,000 км2 (766,000 миль2) |
| 1942 | 7,400,000 км2 (2,900,000 миль2) |
| Хүн ам |
|  |
| • 1920  | 77,700,000a |
| • 1940  | 105,200,000b |
|  |
| Мөнгөний нэгж | * Японы иен
* Солонгос иен
* Тайванийн иен
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Өмнө нь** | **Дараа нь** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Токүгава шогунт улс |
|  | Бүгд Найрамдах Эзо Улс |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Эзлэгдсэн Япон |  |

 |

 |
| 1. 56.0 сая хүн *найчид* амьдарч байсан.
2. 73.1 сая хүн *найчид* амьдарч байсан.
 |

| Японы эзэнт гүрэн |
| --- |
|  |
| Япон нэр |
| Канжи | 大日本帝国 |
| Хирагана | だいにっぽんていこく だいにほんていこく |
| Катакана | ダイニッポンテイコク ダイニホンテイコク |
| Кьюжитай | 大日本帝國 |
|

| Галиглал |
| --- |
| Шинэчилсэн Хепбёрн | Dai Nippon Teikoku Dai Nihon Teikoku |

 |
|  |

**Японы эзэнт гүрэн** (япон. 大日本帝國 *Дай Ниппон Тэйкоку*) Улс төрийн утгаараа Японы эзэнт гүрэн 1867 оны 11-р сарын 9-нд эзэн хаан (大政奉還) эрх мэдлээ эргүүлэн авснаас Дэлхийн 2-р дайнд ялагдаж 1945 оны 9-р сарын 2-нд бууж өгөх хүртэл оршин тогтнох хугацааг хэлж болно. Энэ хугацаанд Японы үндсэн хуулинд эзэн хаанд төр, засгийн тэргүүний эрх мэдлийг буцааж өгөхийг тунхагласан байдаг. Үнэн хэрэгтээ эзэнт гүрэн 1871 оноос (Мэйжигийн засгийн газар анх бусад улс орнууд руу анхаарлаа хандуулж байсан үе) 1947 оны 5-р сарын 3-нд дайны дараах шинэ хэмжээт Японы Үндсэн хуулийг батлах хүртэл оршин тогтнож байсан засаглал юм.

## Тэмдэглэл

## Эх сурвалж