# Александр Керенский

**Александр КеренскийАлександр Керенский** (орос. Алекса́ндр Фёдорович Ке́ренский, 1881 оны 4-р сарын 22-нд Оросын эзэнт улсын Симбирск хотод төрсөн- 1970 оны 6-р сарын 11-нд АНУ-ын Нью-Йорк хотод нас барсан) — оросын төрийн болон улст төрийн зүтгэлтэн, Оросын Бүгд Найрамдах улсыг үүсгэн байгуулагчдын нэг. Оросын Түр Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, Цэргийн болон далайн яамны сайд байсан бөгөөд 1917 оны 7-11 сард дарга-сайд албан тушаалтай байсан.

## Намтар

Түүний эцэг Симбирск хотод ажиллаж байхад Александр, Фёдор (тэдний өмнө Казань хотод зөвхөн охидууд гарч ирсэн - Надежда, Елена, Анна) гэж хоёр хүү мэндэлжээ. Удаан хүссэн хүү Саша эцэг эхийнхээ онцгой хайр дор хүмүүжсэн байна. Хүүхэд байхдаа гуяны сүрьеэ өвчнөөр өвчилсөн. Хагалгааны дараа хүү зургаан сар хэвтэрт хэвтэхээс өөр аргагүйд хүрсэн бөгөөд дараа нь төмөр, хуурамч гутлаа удаан хугацаанд тайлаагүй. Александр Керенскийн өөрийнх нь дурсамжаас үзэхэд энэ үе нь түүнд хэцүү байсан ч өвчлөхөөсөө өмнө өөрөө уншихыг хүсдэггүй ном уншихад өөрийгөө зориулахыг хичээдэг байв. 1887 он гэхэд Керенскийн өвчин эдгэрсэн байна.

1889 оны 5-р сард эцэг Федор Михайлович Керенский Туркестан мужийн сургуулиудын ахлах байцаагчаар томилогдсон бөгөөд гэр бүлийнхээ хамт Ташкент руу нүүжээ. Найман настай Саша Ташкентын эрэгтэйчүүдийн гимназид сурч эхэлсэн бөгөөд тэрээр хичээнгүй, амжилттай суралцаж байжээ. Ахлах сургуульд байхдаа Александр хүмүүжилтэй залуу, чадварлаг бүжигчин, чадварлаг жүжигчин гэдгээрээ алдартай байсан. Тэрээр урлагийн тоглолтод дуртайяа оролцож, Хлестаковын дүрийг онцгой гайхалтай тоглож байжээ. 1899 онд Александр Ташкентын гимназийг алтан медальтай төгсөж, Санкт-Петербургийн их сургуулийн түүх, филологийн факультетэд элсэн орж, дараа нь Хууль зүйн факультетэд шилжсэн байна.

Тэрээр их сургуулийн 2-р ангийнхаа төгсгөлд оюутны уулзалт дээр анхны улс төрийн илтгэл тавьж байжээ. Тэр мөч хүртэл Керенскийг өөгүй нэр хүндтэй оюутан гэж үздэг байсан ч үг хэлснийх нь дараа түүнийг их сургуулийн ректорт дуудаж, амралтаа авч, гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт амьдрахыг санал болгосон гэдэг.

1904 оны 12-р сард тэрээр хуульч, өмгөөлөгч Н.А.Оппелын туслах болов. 1905 оны 1-р сарын 9 (22)-нд хуульчдын холбооноос байгуулагдсан хохирогчдод туслах хороонд оролцсон. 1905 оны 10-р сараас эхлэн Керенский "Зэвсэгт бослогын байгууллага" -аас хэвлэгдсэн "Буревестник" хувьсгалт социалист товхимолд зориулж бичдэг болжээ.

1906 оны 10-р сард хуульч Николай Дмитриевич Соколовын хүсэлтээр Керенский Ревал дахь шүүх хуралд улс төрийн өмгөөлөгчөөр ажиллаж эхэлсэн - Балтийн баронуудын эд хөрөнгийг дээрэмдсэн тариачдыг хамгаалж байв. Улс төрийн хэд хэдэн томоохон үйл явцад оролцсон байна.

1909 оны арванхоёрдугаар сарын 22-нд (1910 оны 1-р сарын 4) Санкт-Петербургт тангараг өргөсөн өмгөөлөгч болжээ.

1910 онд тэрээр Засгийн газрын эсрэг зэвсэгт үйл ажиллагаа явуулсан гэж буруутгагдаж байсан Туркестаны социалист хувьсгалчдын байгууллагын шүүх хурлын гол өмгөөлөгч байв. Шүүх хурал Социалист хувьсгалчдын өмгөөлөгч тэдэнд цаазаар авах ял оногдуулахаас сэргийлж чадсан юм.

Тэрээр Саратов мужийн Вольск хотоос Төрийн IV Думын депутатаар 1914 онд сонгогдсон; Социалист хувьсгалт нам сонгуулийг бойкотлохоор шийдсэн тул тэрээр энэ намаас албан ёсоор гарч, 1915 онд тэргүүлсэн Трудовик фракцад элсэв. Думд тэрээр Засгийн газрын эсрэг шүүмжлэлтэй илтгэл тавьж, зүүний фракцуудын шилдэг илтгэгчдийн нэг гэдгээрээ алдаршсан. Тэрээр Думын төсвийн Байнгын хорооны гишүүн байсан.

Керенскийн Засгийн эрхэнд гарах нь Оросын 1917 оны Хоёрдугаар сарын хувьсгалын үеэр эхэлсэн бөгөөд тэрээр үүнийг урам зоригтойгоор хүлээн авсан төдийгүй эхний өдрүүдээс идэвхтэй оролцож байв.

1917 оны 3-р сарын 2-нд тэрээр Түр засгийн газрын Хууль зүйн сайдын албан тушаалыг авчээ. Керенский өөрөө армид алба хаагаагүй ч олон нийтийн өмнө цэргийн хүрэмтэй гарч ирдэг байсан. Тэрээр Улс төрийн хоригдлуудад өршөөл үзүүлэх, Польшийн тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөх, Финландын үндсэн хуулийг сэргээх зэрэг Түр засгийн газрын шийдвэрүүдийг санаачилсан байна.

Александр Федорович Керенскийн хэвлэгдсэн дурдатгалд өгүүлснээр большевикуудад Кремльд, Гинденбургт Брест-Литовск хүртэл үүд хаалгаа нээсэн генерал Корниловын галзуу бослого нь түр Засгийн газрын эсрэг барууны хуйвалдааны түүхийн үр дүн байжээ.

1917 оны 10-р сард Керенский Дээд Ерөнхий командлагч болсноор түр засгийн газрын бүтцийг бүрэн өөрчилж, "Ажил хэргийн кабинет" байгуулав. Ийнхүү Керенский Засгийн газрын дарга ба Дээд Ерөнхий командлагчийн эрх мэдлийг нэгтгэв.

Дарангуйлалын эрх мэдлийг гартаа төвлөрүүлж, Керенский дахин төрийн эргэлт хийсэн - тэрээр түүнийг Засгийн эрхэнд авчирсан Төрийн Думыг тарааж, чуулганыг хуралдуулахыг хүлээлгүйгээр Оросыг Ардчилсан Бүгд найрамдах улс болгон тунхаглаж байгаагаа зарлав.

Керенский большевикуудын бослогоос Түр засгийн газрыг хамгаалах ажлыг зохион байгуулаагүй байна. Хэдий олон хүн, тэр дундаа гадаадын элчин сайдын яамны төлөөлөгчид энэ тухай түүнд анхааруулж байжээ. Сүүлчийн мөч хүртэл тэрээр Түр засгийн газар бүх зүйлийг хяналтандаа байлгаж, Петроградад большевикуудын бослогыг дарах хангалттай цэрэг байгаа гэж тэр үргэлж хариулж байсан бөгөөд хүмүүс түүнийг энэ үйл явдлыг зогсоохыг тэсэн ядан хүлээж байсан боловч оройтсон юм. Хожим нь гадаадад цагаачилж байхдаа Керенский "Большевикуудын бослогын өмнөх өдрүүдэд Хойд фронтоос цэргийг Петроград руу илгээх тухай надаас болон Санкт-Петербургийн цэргийн тойргийн штабаас өгсөн бүх тушаалууд өгсөн боловч тэд тушаал биелүүлээгүй эсэргүүцсэн" гэж шалтаг хэлэхийг оролдсон. Оросын хувьсгалын түүхч С.П.Мельгунов сүүлд ийм тушаал байгаагүй гэдгийг баримт бичигт үндэслэн нотолж байна.

1918 оны 6-р сард Керенский Сербийн офицерын баримт бичгээр Зөвлөлтийн хилийн харуулуудад (түүнийг эх оронд нь буцаах комиссын дарга, хурандаа Комненович өгсөн) Сидней Рейлигийн хамт хуучин Оросын эзэнт гүрний нутгаас Мурманскаар гарчээ. Лондонд хүрэлцэн ирэхдээ Их Британийн Ерөнхий сайд Ллойд Жоржтой уулзаж, Хөдөлмөрийн намын бага хуралд үг хэлсэн байна. Үүний дараа тэрээр Парис руу явсан бөгөөд тэнд хэдэн долоо хоног үлджээ. Керенский Социалист хувьсгалчид давамгайлж байсан Уфагийн түр захиргааны төлөө "Антанта"-гийн орнуудаас дэмжлэг авахыг оролдсон. 1918 оны 11-р сард Омскт болсон төрийн эргэлтийн дараа уг захиргааг түлхэн унагаж, Колчакийн дарангуйлал тогтсоны дараа Керенский Лондон, Парис хотод Омскийн засгийн газрын эсрэг кампанит ажил явуулжээ. дараа нь Франц руу гарч амьдарсан байна.

Парист Керенский идэвхтэй улс төрийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэв. 1922-1932 онд тэрээр "Дни" сониныг хянан засварлаж, Зөвлөлтийн эсрэг хурц лекц уншиж, Баруун Европыг Зөвлөлт Оросын эсрэг загалмайтны аян дайнд уриалж байв.

1939 онд тэрээр Австралийн сэтгүүлч асан Лидия Триттонтой гэрлэжээ. Гитлер 1940 онд Францыг эзлэн авахдаа АНУ руу цагаачилсан байна.

Эхнэр нь 1945 онд эдгэшгүй өвчтэй болоход тэрээр Австралийн Брисбэн хотод түүнтэй уулзахаар очиж, 1946 оны 2-р сард нас барах хүртлээ гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт амьдарч, дараа нь АНУ-д буцаж ирээд Нью-Йоркт суурьшсан ч бас нэг жил өнгөрөөсөн. Калифорнийн Стэнфордын их сургуульд олон цагаар ажиллаж, Дайн, хувьсгал, энх тайвны тухай Гуверийн хүрээлэнгийн тэргүүлэх шинжээчээр ажиллаж байсан. Тэнд тэрээр Оросын түүхийн архивт ихээхэн хувь нэмэр оруулж, оюутнуудад хичээл заажээ.

Оросын хувьсгалын түүхийн тухай дурсамж, түүхэн судалгаа, баримтат нийтлэлийн зохиогч.