# Натрийн цианид

Натрийн цианид|  |
| Ерөнхий |
| CAS бүртгэлийн дугаар | 143-33-9Y |
| ChEMBL | ChEMBL1644697N |
| ChemSpider | 8587Y |
| ЕХ дугаар | 205-599-4  |
| Jmol-3D зураг | Зураг |
| PubChem | 8929 |
| RTECS дугаар | VZ7525000 |
| UN дугаар | 1689 |
|
InChI
* InChI=1S/CN.Na/c1-2;/q-1;+1Y Key: MNWBNISUBARLIT-UHFFFAOYSA-NY
* InChI=1S/CN.Na/c1-2;/q-1;+1 Key: MNWBNISUBARLIT-UHFFFAOYAG
 |
|
SMILES
* [C-]#N.[Na+]
 |
| Шинж чанар |
| Моль масс | 49.0072 g/mol   |
| Гадаад байдал | цагаан хуурай/хатуу |
| Үнэр | сулхан бүйлс шиг |
| Нягт | 1.5955 g/cm3 |
| Хайлах температур |  563.7 °C (1,046.7 °F; 836.9 K)  |
| Буцлах температур |  1,496 °C (2,725 °F; 1,769 K)  |
| Усанд уусдаг эсэх | 48.15 g/100 mL (10 °C) 63.7 g/100 mL (25 °C) |
| Уусалт: | аммиак, метанол, этанолд уусдаг диметилформамид, SO2-д маш бага уусдаг диметилсульфоноксидод уусдаггүй |
| Хугалах илтгэгч (*n*D) | 1.452 |
| Термохими |
| Хувийн дулаан шингээлт(*C*) | 70.4 J/mol K |
| Ердийн моляр энтроп (*S*~~o~~298) | 115.7 J/mol K |
| Үүсэлтийн ердийн энтальп (Δf*H*~~o~~298) | -91 kJ/mol |
| Аюултай нөхцөл |
| Бодисийн аюулгүй байдлын хүснэгт | ICSC 1118 |
| ЕХ ангилал |  **T+NC** |
| Р-фраз | R26/27/28, R32, R50/53 |
| АБ-фраз | (S1/2), S7, S28, S29, S45, S60, S61 |
| NFPA 704 |
0
4
0 |
| Дөл авалцах температур | Шатдаггүй   |
| Үхлийн тун эсвэл концентраци: |
| *LD*50 (Медиан тун) | 6.44 mg/kg (харх, амаар) 4 mg/kg (хонь, амаар) 15 mg/kg (сүүн тэж., амаар) 8 mg/kg (харх, амаар) |
| АНУ-ын зөвшөөрөгдсөн дээд хэмжээ (NIOSH): |
| PEL (Зөвшөөрөгдөх) | TWA 5 mg/m3 |
| REL (Зөвлөсөн) | C 5 mg/m3 (4.7 ppm) [10-минут] |
| IDLH (Аюултай хэмжээ | 25 mg/m3 (CN-р тооцвол) |
| Хамааралтай нэгдлүүд |
| Катионууд | Калийн цианид |
| Бусад | Устөрөгчийн цианид |
| Өөрөөр тодотгож заагаагүй бол бодисуудын хэвийн төлөв (25 °C [77 °F], 100 kPa) дахь үзүүлэлтүүд. |
|  N шалгах (what is: Y/N?) |
| Мэдээлэлийн хайрцагны эх сурвалж |
|  |  |

**Натрийн цианид** нь NaCN томъёо бүхий органик бус нэгдэл. НЦ нь цагаан, усанд уусдаг, маш хортой давс. Түүний гол хэрэглэгч нь алтны уурхай юм. Цианидийн, металлуудтай урвалд орох өндөр эрмэлзэлтэй байдаг шинж чанар нь мөн үйлдвэрлэлд ашиглагдана. Хүчилтэй урвалд орвол, хортой хий болох циант устөрөгчийг ялгаруулна:

NaCN + H2SO4 → HCN + NaHSO4
## Хортой чанар

Натрийн цианид нь бусад цианийн давсуудтай нэгэн адилаар мэдэгдэж буй хорт бодисуудаас хамгийн хурдан үйлчилгээтэй хорнуудын нэг юм. Натрийн цианид нь амьсгалын хүчтэй ингибитор ба митохондрийн цитохром оксидазад нөлөөлж, улмаар электроны тээвэрлэлтийг зогсооно. Ингэснээр исэлдүүлэх метаболизм буурч, хүчилтөрөгчийн ашиглалт багасна. Цаашид, анаэроб метаболизмийн шалтгаантай/гаралтай лактататацидозын байдалд хүрнэ. Амаар, маш бага (200–300 мг) тунг авахад л үхэлд хүргэж болно.

## Мөн үзэх

* Цианид

## Эх сурвалж

## Гадаад холбоос

* Institut national de recherche et de sécurité (INRS), "Cyanure de sodium. Cyanure de potassium", *Fiche toxicologique n° 111*, Paris, 2006, 6 pp. (PDF file, *in French*)
* International Chemical Safety Card 1118
* Hydrogen cyanide and cyanides (CICAD 61)
* National Pollutant Inventory - Cyanide compounds fact sheet
* NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards
* EINECS number 205-599-4
* CID {{{1}}} from PubChem
* CSST (Canada)
* Sodium cyanide hazards to fish and other wildlife from gold