# Шаньдун муж

| Шаньдун
山东 |
| --- |
| муж |
| Шаньдун муж |
| Нэрийн галиглал |
|  • Хятад | 山东省 (*Shāndōng Shěng*) |
|  • Товчлол | SD / 鲁 (пиньинь: *Lǔ*) |
|  |
| Шаньдун мужийн байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  Хятад |
| Үгийн гарал | 山 *Shān*—"(Тайхан) уул" 东 *dōng*—"дорнод" "(Тайхан) Уулын дорнодод" |
| Нийслэл | Жинань |
| Томоохон хот | Линьи |
| Хуваалт | 16 тойрог, 140 хошуу, 1941 суурин |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Муж |
|  • Биет | Шаньдун Мужийн Ардын Их Хурал |
|  • ХКН-ын НБД | Линь Вү |
|  • Хурлын дарга | Линь Вү |
|  • Захирагч | Жоу Найшян |
|  • ХАУТЗЗ-ийн дарга | Гэ Хүэйжүнь |
|  • Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын Төлөөлөл | 174 төлөөлөгч |
| Газар нутаг |
|  • Нийт | 157,100 км2 (60,700 бээр2) |
|  • Байр | 20-р байр |
| Хамгийн өндөр цэг | 1,545 м (5,069 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Нийт | 101,527,453 |
|  • Байр | 2-р байр |
|  • Нягтрал | 650/км2 (1,700/бээр2) |
|   • Байр | 5-р байр |
| Иргэдийн нэршил | Шаньдунчууд |
| Хүн ам |
|  • Угсаатны бүлгүүд | Хятадууд - 99.3% Хотон - 0.6% |
|  • Хэл, аялгууд | Жяоляо, Жилү, Жунюань хятад хэл |
| ISO 3166 код | CN-SD |
| ДНБ (2021) | CNY 8.31 их наяд $1.3 их наяд  |
|  - нэг хүнд ноогдох | CNY 81,846 $12,689 (11-р байр) |
|  • өсөлт | ▲ 8.3% |
| ХХИ (2019) | ▲ 0.759 өндөр · 14-т |
| Вэб сайт | SD.gov.cn |

**Шаньдун** (хятадаар 山东, латин үсгээр *Shangdong*) — Хятад улс (БНХАУ)-ын нэгэн **муж** юм.

## Газар зүй, дурсгалт газар

Тай уул. д.т.д 1545 м
Шар мөрний адаг
Шаньдун нь Хятадын зүүн үзүүрийн этгээдэд оршдог. Умард талаараа Шар тэнгисийн хэсэг болох Бохайн тэнгист тулж, баруун хойд талараа Хөбэй, баруун талаараа Хөнань, өмнөд талаараа Жянсү мужтай хиллэж, дорнод талаараа Шар тэнгист тулна. Баруун талаараа Газар нь Умар Хятадын тэгш газрын зүүн үзүүр бол төв хэсгээрээ уулархаг, Тай уул энд банйа. Мяодао олтриг нь тэнгист байна. Хамгийн өндөр цэг нь Тай уулан дахь Хаш хааны оргил (д.т.д 1545 м) юм. Нутгийн хойд хэсгийн нам доор хэсгээр Шар мөрөн урсдаг бол нутгийн гол хэсэг нь Хай мөрөн, урд хэсэг нь Хуай мөрний сав газарт орно. Вэйшан нуур хамгийн том нь болох ба Шаньдунгийн тэнгисийн эрэг 3000 км урт үргэлжилнэ. Зүүн этгээд дэх Шаньдунгийн хойг нь хадархаг эрэг, арлуудтай.

Хятад улсын дорнод зүгт Шаньдун хойгийг эзлэн байдаг. Бомбын шашны шүтээн Тай уул, буддын шашны сүм хийдтэй Жинань хот, күнзийн суртлыг үүсгэгч Күнзийн төрсөн Чүфү хот зэрэг олон шашны уламжлал Шаньдун мужид байдаг.

## Нийгэм, эдийн засаг

Дарсны ургамлын талбай
Өндөр технологийн Inspur компанийн байр
Шаньдунгийн хүн амын сүүлийн хэдэн арванд огцом өссөн. Нийт хүн ам 101 сая болж, Хятадын мужуудаас хоёр дахь их хүн амтай муж болсон. Эдийн засаг нь Хятадын мужуудаас 3-р том болно. Хэрвээ тусгаар улс байсан бол нийт 1.3 тэрбум доллараар хэмжигдэх эдийн засгийн хэмжээ нь 15-р их эдийн засагтай улстай тэнцэх байв. 153 их дээд сургуультай.

Шаньдунгаас жимс, хүнсний ногоо, дарс, хар тамхи зэргийг голчлон экспортолдог. Хөвөн, улаан буудай, саримс, давсаас эхлээд алт зэрэг үнэт эрдэнэстэй. Эрдэнэ шиш тариална, газрын тос, шатахуун үйлдвэрлэдэг. Олон том компаниуд энд байрладаг. Мөн газрын ойроос хамаараад Шаньдун руу Өмнөд Солонгос, Японоос аялал жуулчлал, хөрөнгө оруулалт ирдэг. Хүн ам ихтэй Жинань, Чиндао, Вэйфан, Вэйхай, Яньтай, Зыбо хотуудад аж үйлдвэрүүд төвлөж байна. Чиндао хот нь Tsingtao, Haier, Hisense зэрэг гурван алдарт барааны нутаг болно.

## Засаг захиргааны хуваарь

Нутгийн хуваарь
Шаньдун муж дотроо аймгийн зэргийн 16 нутагт хуваагддаг. Эдгээр нь аймгийн энтэй хотууд юм.
Хүн амын томоор н жагсаавал Жинань, Чиндао, Вэйфан, Жинин, Линьи, Хөзэ зэрэг нутаг голлоно.

| Шаньдун муж |
| --- |
|  |
|  |
| Хялбаршуулсан | 山东 |
| Уламжлалт | 山東 |
| Шууд утга | "Уулын (Тайхан) дорнодод" |
|

| Галиглал |
| --- |
| Стандарт Хятад хэл |
| Пиньинь | Shāndōng |
| Бопомофо | ㄕㄢ   ㄉㄨㄥ |
| Гоюй ломацы | Shandong |
| Вэйд — Гайлс | Shan1-tung1 |
| IPA | Загвар:IPAc-cmn |
| Ву |
| Латинчлал | Se平 ton平 |
| Юэ: Кантон |
| Иелийн латинчлал | Sāan-dūng |
| Ютпинь | Saan1-dung1 |
| IPA | Загвар:IPAc-yue |
| Өмнөд Минь хэл |
| Хоккиен ПВЖ | Soaⁿ-tang |
| Tâi-lô | Suann-tang |

 |
|  |

## Эх сурвалж