# Франц хэл

| Франц хэл |
| --- |
| *français* |
| Өөрийн нэр | [fʁɑ̃sɛ] |
| Тархалт | Франц, Бельги, Швейцар, Монако, Франц хэлтэй Африк, Канад, Франкофони дахь бусад газрууд |
| Ярилцагчид | Төрөлх: 74 сая (2020) Хоёрдогч: 238 сая (2022) Нийт: 310 сая |
| Хэлний ангилал | Энэтхэг-Европ
* Итали
	+ Латин-Фалиск
		- Латин
			* Роман
				+ Итали-Баруун
					- Баруун Роман
						* Галл-Роман
							+ Ойль
								- **Франц хэл**
 |
| Эрт хэлбэр | Хуучин Латин
* Ардын Латин
	+ Прото-Роман
		- Хуучин Галл-Роман
			* Хуучин Франц
				+ Дундад Франц
 |
| Бичгийн систем | Латин бичиг (Франц цагаан толгой) Франц брайл үсэг |
| Албан ёсны хэрэглээ |
| Улс |
27 улс
* Бельги
* Бенин
* Бурунди
* Вануату
* Габон
* Гвиней
* Жибути
* Камерун
* Канад
* Коморос
* Конго
* Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс
* Загвар:Country data Кот-Д'Ивуар
* Люксембург
* Мадагаскар
* Монако
* Нижер
* Руанда
* Сенегал
* Сейшелийн арлууд
* Того
* Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс
* Хаити
* Чад
* Швейцар
* Франц
* Экваторын Гвиней

10 нэгж
* Валле-д’Аоста (Итали)
* Луизиана (АНУ)
* Мэн (АНУ)
* Пүдүчэрри (Энэтхэг)
* Сен-Бартелеми
* Сен-Мартен
* Сен-Пьер ба Микелон
* Уоллис ба Футуна
* Францын Полинез
* Шинэ Каледони

Захиргааны/соёлын
* Алжир
* Буркина Фасо
* Вьетнам
* Камбож
* Лаос
* Ливан
* Мали
* Мавритани
* Маврики
* Марокко
* Нью-Хэмпшир (АНУ)
* Тунис

Байгууллагууд
* Олон улсын Франкофони байгууллага
* Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага
* Олон Улсын Олимпын Хороо
* Жин хэмжүүрийн Ерөнхий бага хурал
* Олон улсын Улаан загалмайн хороо
* Европын Холбоо
* Африкийн Холбоо
* Умард Атлантын Гэрээний Байгууллага
* Дэлхийн Худалдааны Байгууллага
* Европын Зөвлөл
 |
| Тохируулагч байгууллага | Académie Française (Франц академи, Франц) Office québécois de la langue française (Франц хэлний Квебекийн зөвлөл, Квебек) Direction de la langue française (Бельги) |
| Томьёолбор |
| ISO 639-1 | `fr` |
| ISO 639-2 | `fre (B)` `fra (T)` |
| ISO 639-3 | `fra` |
| *Глоттолог* | `stan1290` |
| Linguasphere | `51-AAA-i` |
|   Франц хэл нь олонхын төрөлх хэл болсон улс, нутаг
  Франц хэл албан ёсны хэл боловч олонхын төрөлх хэл биш улс, нутаг дэвсгэр
  Франц хэл засаг захиргааны болон соёлын хэл боловч албан ёсны статусгүй улс, нутаг дэвсгэр |
|

**Франц хэл** (франц. *français*, [fʁɑ̃sɛ] гэж дуудагдана, *la langue française*) бол дэлхий дээр 54 орны хүн амын дийлэнх хэсэг буюу нийт 350 орчим сая хүн өөрийн төрөлх болон хоёрдогч хэл гэж үздэг, томоохон хэл юм. Энэ хэлээр яригчдын олонхи нь Франц, Канад, Бельги, Швейцар улсуудад амьдардаг.

Франц хэл бол испани, португал, итали, каталан, румын зэрэг роман хэлний бүлгийн бусад хэлнүүдийн адил Ромын эзэнт гүрний үеийн латин хэлнээс гаралтай байна. Энэ хэлний хөгжилд Ромын эзэмшлийн Галл мужийн уугуул оршин суугчдын кельт гарлын хэл, мөн Ромын дараах үеийн Франкийн байлдан дагуулагчдын ярилцдаг байсан герман хэлний нөлөө багагүй үүрэг гүйцэтгэжээ.

Албан ёсны франц хэлтэй орнууд
Франц хэлийг 31 оронд төрийн албан ёсны хэл гэж үздэг бөгөөд тэдгээр орнууд франц хэлээр La Francophonie гэж нэрлэдэг франц хэлт орнуудын нөхөрлөлийг бүрдүүлдэг. Мөн Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага болон цөөнгүй тооны олон улсын байгууллагын албан ёсны хэлэнд тооцогддог.

## Ишлэл

## Гадаад холбоос

* **Commons: French language** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* |  |  |
| --- | --- |
| Wikipedia | **Википедиа: Франц хэлээр** |
* Collins-н толь