Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 12 сарын 8

|  |
| --- |
| Түүхэн жилийн өдөр 11 сар · **12 сар** · 1 сар |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |

 |

**12 сарын 8** нь Григорийн тооллын жилийн 342 дахь (өндөр жил бол 343 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 23 өдөр үлдэж байна.

## Үйл явдлууд

* 1905 — Минскт бүх нийтийн ажил хаялт болжээ.

* 1987 — Михаил Горбачёв, Роналд Рейган нар Вашингтонд дунд болон алсын зайн тусгалт пуужингуудыг хориглох хугацаагүй тохиролцоо хийв.

* 1999 — Москвад Орос болон Беларусын холбоот улс байгуулагдсан тухай гэрээг үзэглэжээ.

## Энэ өдөр төрөгсөд

* 1953 — Ким Бейсинжер, америкийн жүжигчин, «Оскар», «Алтан глобус»-ын шагналтан.

## Энэ өдөр нас барагсад

* 1980 - Жон Леннон Английн дуучид (\* 1940)
* 1996 - Кашивадо Цүёши сүмогийн 47 дахь ёкозүна (\* 1938)

## Тэмдэглэлт баярууд

* Болгарт Оюутны өдөр.
* Румынд Үндсэн хуулийн өдөр.

---

 **Commons: 12 сарын 8** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Мартин Скорсезе

| Мартин Скорсезе |
| --- |
| Скорсезе Трайбекагийн кино наадмын ёслолын үеэр, 2007 он. |
| Төрсөн | Мартин Чарльз Скорсезе  (1942-11-17) 11 сарын 17, 1942 Америкийн Нэгдсэн Улс, Нью-Йорк, Куинс |
| Үндэстэн | Америк |
| Ажил | Кино найруулагч, продюсер, жүжигчин, зохиолч |
| Он жил | 1963–одоо |
| Түүнд нөлөөлсөн | Майкл Пауэлл болон Эмерих Прессбургер, Сатьяжит Рай |

**Мартин Чарльз Скорсезе** (Англи: Martin Charles Scorsese, *1942 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд төрсөн*) нь Америкийн кино найруулагч, зохиолч, продюсер, жүжигчин, кино судлаач юм. Тэрээр Оскар (2006), Эмми (2011), Алтан бөмбөрцөг (2002, 2006, 2012), БАФТА (1990, 2004) зэрэг кино урлагийн дээд шагналуудыг Итали, Америкийн хар бор энгийн амьдрал, мафи, гэмт хэрэг зэрэг даваа нугачаат түмэн зангилаат амьдралыг олон талаас нь харуулсан шилдэг бүтээлүүдээрээ хүртэж байв.

Скорсезегийн *Таксины жолооч* (1976), *Нью-Йорк дахиад л Нью-Йорк* (1977), *Ажлын дараа* (1985), *Догшин бух* (1986), *Мөнгөний өнгө* (1986), *Христийн сүүлчийн шаналал* (1988), *Сайн эрс* (1990), *Айдсын тохой (1991)*, *Гэнэн хонгор нас* (1993), *Казино* (1995), *Кундун* (1997), *Нью-Йоркийн дээрэмчид* (2002), *Нисгэгч* (2004), *Тэрсүүд үзэлтэн* (2006) болон *Хараагдсан арал* (2010) зэрэг кино бүтээлүүд нь дэлхийн кино урлагийн сод бүтээлүүдэд зүй ёсоор тооцогддог билээ.

Жүжигчин Роберт Де Ниро, Леонардо Ди Каприо, Харви Кэйтель нар нь сод найруулагчийн уран бүтээлүүдтэй салшгүй холбоотой юм.

Түүний эцэг Чарльз Скорсезе (1913–1993), эх Кэтрин Скорсезе (1912–1997) нар нь мөн кино найруулагчид байв.

Скорсезе *Нью-Йоркийн дээрэмчид* киноныхоо нээлтийн үеэр Леонардо Ди Каприо болон Камерон Диас нарын хамт.
## Эшлэл

## Холбоос

 **Commons: Мартин Скорсезе** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Мартин Скорсезе — Internet Movie Database
* Мартин Скорсезе — *TCM Movie Database*
* Мартин Скорсезе, түүний ажил, амьдралын тухай (WorldCat каталогид)
* Мартин Скорсезегийн намтар (via UC Berkeley)
* They Shoot Pictures, Don't They?
* Мартин Скорсезегийн амьдрал уран бүтээлийн тухай BAFTA London – 2010
* Скорсезегийн *BBC* телевизэд өгсөн ярилцлага
* 1999 Princeton Q&A lecture (RealMedia video)
* Podcast: Scorsese Discusses His Digital Workflow Techniques
* Martin Scorsese's response to a Proust Questionnaire

Загвар:Мартин Скорсезе
# 1977 он

| Аргын жил дараалал
 |
| --- |
|  1972 · 1973 · 1974 · 1975 1976 —  **1977**  — 1978 1979 · 1980 · 1981 · 1982
 |
| Хамаарах арван
 |
| 1970-д он
 |
| Хамаарах зуун
 |
| XX зуун
 |

**1977 он** (**Нэгэн мянга есөн зуун далан долоодугаар он**) — Нийтийн он тоолол (аргын тоолол)-ын 1977-р он, ердийн жил.
# Түүх

2026 төв аймаг политехник коллежийн цуутай атаманууд Од-Амгалан Хишигжаргал Хатанбаатар

## Холбогдох категорууд

### Байршлаар нь

* Монгол
* Африк
* Америк
* Ази
* Европ
* Австрали, далайн орон
* Антарктид

### Бусад

* Байгалийн түүх
* Шашны түүх
* Шинжлэх ухаан, технологийн түүх

### Өөр төрлүүд

(*Түүхийн шинжлэх ухааны салбар биш*)

* Соёлын хөдөлгөөнүүд
* Эдийн засгийн түүх
* Урлагийн түүх
* Кино урлагийн түүх
* Эдийн засгийн сэтгэлгээний түүх
* Сэтгэлгээний түүх
* Хүмүүсийн түүх (намтар)
* Уран зохиолын түүх
* Математикийн түүх
* Сэтгэл мэдрэлийн эмгэгийн түүх
* Гүн ухааны түүх
* Физикийн түүх
* Одоогийн улс гүрний түүх
* Шашны түүх
* Жүжгийн түүх
* Түүхийн тэмдэглэлийн түүх
* Устсан улс, гүрнүүдийн түүх
* Хуулийн түүх
* Микротүүх
* Дайны түүх
* Түүхийн гүн ухаан

## Нэмж унших

* Нийгмийн шинжлэх ухаан
* Ethnology
* Антропологи
* Culturology
* Genetics
* Соёлын антропологи
* Denisova hominin
* Conversion table for Y chromosome haplogroups
* Этнопсихологи
* Genetic genealogy
* List of human evolution fossils
* List of haplogroups of notable people
* Most recent common ancestor
* Timeline of prehistory
* Timeline of human evolution
* Timeline of human prehistory
* Ancient DNA
* Archaeogenetics
* Genetics and archaeogenetics of South Asia
* Early human migrations
* List of ethnic groups
* Indo-Aryan migration theories
* Peopling of India
* Historical linguistics
* List of language families
* List of proto languages
* Proto Human language
* Ural Altaic languages
* Nation state
* Multinational state

## Гадны холбоос

* An attempt at NPOV history with a "Chronology of Events in History, Mythology, and Folklore":
* "Timelines of History," A collection of timelines organized by time, location and subject matter:
* The Core Ideas of "Lessons from History: Essential Understandings and Historical Perspectives Students Should Acquire." ERIC Digest.
* Achieving History Standards in Elementary Schools. ERIC Digest.
* Teaching World History: The Global Human Experience through Time. ERIC Digest.
* Internet History Sourcebooks Collections of public domain and copy-permitted historical texts presented cleanly (without advertising or excessive layout) for educational use.
# Хоол

Мах
**Хоол** - мах, төмс, ус, будаа.

* **Мах**. Хүн төрөлхтөн анх бий болохдоо л аливаа амьтны махыг идэж ирсэн.
* **Төмс** нь хүнсний ногооны нэг төрөл бөгөөд олон наст ургамал юм.
* **Ус** нь **H20** гэсэн химийн томъёогоор илэрхийлэгдэх, устөрөгч, хүчилтөрөгчийн нэгдэл бодис юм.
* **Будаа** нь хоол хүнсэнд хэрэглэгддэг ургамлын үр тарианы нэг төрөл юм.

## Тогооч

Тэр цэс гаргаж, шинэ жор боловсруулж, даалгаврын чанарыг хянаж, эхлэгчдэд сургалт явуулж, аюулгүй ажиллагааны дүрмийг дагаж мөрддөг.

## Монгол хоол

Монголчууд эртнээс нааш мал аж ахуйд голлон шүтэж амьдарсаар ирсэн учир идээ ундаандаа ихэвчлэн малын сүү шим, махыг янз бүрийн аргаар боловсруулан хэрэглэдэг бөгөөд Монгол хоол гэж монголчуудын тэрхүү уламжлалт хоолыг хэлнэ. Бас ан амьтан, зэрлэг, таримал ногоо, үр буурцаг, амуу тариа, жимс жимсгэнэ, ааг амттаны зүйлийг хачир болгосоор иржээ.

## Тэмдэглэл
# Латин Америк

Латин Америкийн газрын зураг
**Латин Америк** (исп. *Latinoamérica*; пор. *América Latina, франц. Amérique latine)* - АНУ-аас өмнөд зүгт байх Америк тивийн Испани, Португали зэрэг Роман бүлгийн хэлээр (эдгээр нь Латин хэлнээс гаралтай) ярилцдаг орнуудыг нэгтгэн хэлдэг нэр юм. Латин Америкт ойролцоогоор 21,069,500 км² (хуурай газрын 14.1%) нутаг дэвсгэр хамаарна. 2021 оны 9-р сарын байдлаар 661 сая (Дэлхийн хүн амын 8,9 %) хүн байнга оршин сууж байна. Энэ бүс нутгийн англи хэлтэй орнууд (Ямайка, Барбадос, Багам, Белиз, Гайана болон бусад) Латин Америк гэсэн ойлголтод хамрагдадгүй байна.

XIX зуун дуустал энэ бүс нутгийг АНУ-д "Испаны Америк" хэмээх нэр томьёо хэрэглэгдэж байсан.

## Латин Америкийн улсууд

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Хойд Америк** | **Төв Америк** | **Кариб** | **Өмнөд Америк** |
|  Мексик |  Коста-Рика |  Бүгд Найрамдах Доминикан Улс |  Аргентин |
|  Сен-Пьер ба Микелон ,  |  Сальвадор |  Гваделуп ,  |  Боливи |
|  |  Гватемал |  Хаити  |  Бразил |
|  |  Хондурас |  Куба |  Чили |
|  |  Никарагуа |  Мартиник ,  |  Эквадор |
|  |  Панам |  Пуэрто Рико  |  Францын Гвиана ,  |
|  |  |  Сен-Бартелеми ,  |  Колумби |
|  |  |  Сен-Мартен ,  |  Парагвай |
|  |  |  |  Перу |
|  |  |  |  Уругвай |
|  |  |  |  Венесуэл |

1 Харьяа нутаг дэвсгэр.
2 Хэрвээ франц хэлтэй улсууд ба нутаг дэвсгэрийг хамааруулбал.
## Цахим холбоос

 **Commons: Latin America** – Викимедиа дуу дүрсний сан
* The Washington Post Interactive Map of Politics in Latin America
* Andean Community official webpage
* Council on Hemispheric Affairs
* Latin American Network Information Center
* Latin America Working Group
* Washington Office on Latin America
* Politics in Latin America
* Infolatam. Information and analysis of Latin America
# Хьюстон

| Хьюстон
Houston |
| --- |
| Хот |
| Техасын эрүүл мэндийн төвСэм Хьюстоны хөшөөХьюстоны бизнес дүүрэгЖонсоны сансрын төвДүрслэх урлагийн музей |
| ДалбааТамга |
| Хоч: Сансрын хот (албан ёсны), дэлгэрэнгүй ... |
| Хьюстоны интерактив газрын зураг |
| ХьюстонТехас дахь байршилТехас дахь байршилХьюстонАНУ дахь байршилАмерикийн Нэгдсэн Улс дахь байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  АНУ |
| Муж |  Техас |
| Тойрог | Харрис, Форт Бенд, Монтгомери |
| Нэгдсэн | 1837 оны 6 сарын 5 (1837-06-05) |
| Үгийн гарал | Сэм Хьюстон |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Хотын дарга-зөвлөл |
|  • Биет | Хьюстон хотын зөвлөл |
|  • Хотын дарга | Жон Уитмир (АН) |
| Газар нутаг |
|  • Хот | 1,740 км2 (671.67 бээр2) |
|  • Газар | 1,658.73 км2 (640.44 бээр2) |
|  • Ус | 80.89 км2 (31.23 бээр2) |
| Өндөр | 32 м (80 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Хот | 2,301,572 |
|  • Тооцоо (2022) | 2,302,878 |
|  • Байр | Хойд Америкад 7-т АНУ-д 4-т Техаст 1-т |
|  • Нягтрал | 1,300/км2 (3,400/бээр2) |
|  • Хотын бүс | 5,853,575 (АНУ: 5-д) |
|  • Нягтрал | 1,289.5/км2 (3,339.8/бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 7,122,240 (АНУ: 5-д) |
| Иргэдийн нэршил | Хьюстончууд |
| ДНБ |
|  • Их Хьюстон | $633.2 тэрбум (2022) |
| Цагийн бүс | UTC−6 (CST) |
|  • Зун (ЗЦ) | UTC−5 (CDT) |
| ЗИП кодууд | 770xx, 772xx (Хайрцаг) |
| Бүсийн дугаар | 713, 281, 832, 346 |
| МБХС код | 48-35000 |
| ГНМС онцлог ID | 1380948 |
| Вэб сайт | www.houstontx.gov |

**Хьюстон** нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Техас мужийн 2023 оны байдлаар 2,3 сая хүн амтай хамгийн том хот юм. Хьюстон хот Мексикийн булангаас холгүй 50 км зайнд оршдог.

Хьюстон хот нь 1836 оны 8-р сарын 30-нд байгуулагдсан бөгөөд 1837 оны 6-р сарын 5-нд Бүгд Найрамдах Техас улсын бүрэлдэхүүнд багтсан бөгөөд Техасын хувьсгалын үеэр Техасын армийн ерөнхий командлагч, Бүгд Найрамдах Техас Улсын ерөнхийлөгч Сэмуэль Хьюстоны нэрээр нэрлэгдсэн. 19-р зуунд боомт, төмөр замын хурдацтай хөгжил, мөн газрын тосны үйлдвэрлэл хөгжиж, 20-р зуунд газрын тосны салбар өргөжсөн нь хүн амын хурдацтай өсөлтөд хүргэсэн.

1960-аад онд хүн ам 1 сая, 2000-аад онд 2 саяыг давсан юм.

## Хүн ам

| Огноо | Хүн амын тоо¹ |
| --- | --- |
| 1920 | 138.276 |
| 1930 | 292.352 |
| 1940 | 384.514 |
| 1950 | 596.163 |
| 1960 | 938.219 |
| 1970 | 1.232.802 |
| 1980 | 1.595.138 |
| 1990 | 1.637.859 |
| 2000 | 1.953.631 |
| 2010 | 2.099.451 |
| 2018 | 2.325.502 |

¹ 1920–2010 он: Хүн амын тооллогын дүн; 2018 оных багцаагаар

## Уур амьсгал

| Цаг уурын мэдээлэл: {{{location}}} |
| --- |
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
|  |

ТомруулахХьюстон хотын шөнийн төрх
ТомруулахТехас Эмнэлгийн Төв
## Цахим холбоос

 **Commons: Houston** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Албан ёсны цахим хуудас

## Эшлэл
# Хүн ам

Нийгмийн ухаанд тодорхой газар нутагт амьдарч буй нийт хүнийг **хүн ам** (Англи: *population*) гэж бүлэглэдэг. Хүн амын төрөл бүрийн тоон үзүүлэлтүүдийг судлан шинжлэх Нийгмийн ухааны төрлийг Хүн ам зүй гэдэг.

## Дэлхийн хүн ам

2011 оны 10 сарын 31-нд дэлхийн нийт хүн ам 7 тэрбумд хүрсэн талаар *Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүн Амын Сан* мэдэгдсэн. Өмнөх 2000 жилийн туршид нийтдээ 100 тэрбум хүн мэндэлсэн гэх *Карл Хаубын* сонирхолтой тооцоолол байдаг.

### Өсөлт

1700 оны орчмоос буюу Аж үйлдвэржилтийн хувьсгалаас хойш хүн амын өсөлт хурдасжээ. Анагаах ухааны дэвшил, хоол хүнсний хангамж сайжирснаар сүүлийн 50 жилд өсөлтийн хувь ихээхэн нэмэгдлээ. 2050 он гэхэд 10 тэрбумыг хэдийнээ давсан байх болно хэмээн *Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хүн Амын Хэлтэс* таамаглаж буй юм.

## Эшлэл

## Мөн үзэх

 **Commons: Category:Demography - хүн амын статистик** – Викимедиа дуу дүрсний сан
# Спорт

Спорт
**Спорт** (англи. *sport* — эртний франц хэлнээс авсан товчлол- *disport* — «зугаа, тоглоом») нь байнгын хүчин чармайлт, шударга тоглолтыг шаарддаг зохион байгуулалттай, өрсөлдөөнтэй, зугаатай, ур чадвар, оюун ухаан шаардсан, ямар нэг зорилготойгоор ялагч тодордог, биеийн тамирын хөдөлгөөнт үйл юм. Тодорхой дүрэм эсвэл журмаар спортын үйл явц захирагдаж зохицуулагддаг.

Спортод тооцогдох хамгийн гол хүчин зүйлс нь үр дүнг гаргахын (ялах, ялагдах) тулд шаардагдах тамирчны биеийн тамирын чадал, чадвар юм. Спортын тэмцээнүүд эрх авч оролцдог. Эрх авах тэмцээнүүдэд орно.

## Алдартай спортууд

2018 онд спортын шүтэн бишрэгчид болоод хамрах хүрээгээд хамгийн алдартай 10 спортыг нэрлэе.

| # | Спор | Шүтэн бишрэгчид | Хамрах хүрээ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Хөлбөмбөг | 4 тэрбум | Дэлхийн хэмжээнд |
| 2 | Крикет | 2.5 тэрбум | Их Британи ба Хамтын Нөхөрлөлийн улс орнууд |
| 3 | Зүлэгний хоккей | 2 тэрбум | Европ, Африк, Ази болон Австрали |
| 4 | Теннис | 1 тэрбум | Дэлхийн хэмжээнд |
| 5 | Волейбол | 900 сая | Дэлхийн хэмжээнд |
| 6 | Бадминтон | 875 сая | Дэлхийн хэмжээнд |
| 7 | Сагсан бөмбөг | 825 сая | Дэлхийн хэмжээнд |
| 8 | Бэйсбол | 500 сая | АНУ, Карибын тэнгис болон Зүүн Ази |
| 9 | Регби | 475 сая | Их Британи, Хамтын нөхөрлөлийн орнууд ба бусад улс |
| 10 | Гольф | 450 сая | Баруун Европ, Зүүн Ази, Хойд Америк |

## Мөн үзэх

### Холбоотой сэдвүүд

* **Азийн наадам **Бөх **Бүжгийн спорт **Зуны олимп **Наадам **Олимпын наадам **Олимпын жүдогийн тэмцээн **Олимпын кёрлингийн тэмцээн **Оюуны спорт **Өвлийн олимп **Самбо **Усан спорт **Хөнгөн атлетик**
# 1860 он

| Аргын жил дараалал
 |
| --- |
|  1855 · 1856 · 1857 · 1858 1859 —  **1860**  — 1861 1862 · 1863 · 1864 · 1865
 |
| Хамаарах арван
 |
| 1860-д он
 |
| Хамаарах зуун
 |
| 19-р зуун
 |

Билгийн тооллоор "Төмөр" тахиа жил.

## Энэ онд болсон үйл явдлууд

* 1-р сарын 22-нд францын аялагч Энри Муо нь Камбожийн ширэнгэн ойд том сүмийн туурь Ангкор Ват олсон байна.
* 11-р сарын 6-нд — Абрахам Линкольн АНУ-ын 16 дахь ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон.
* 11-р сарын 14-нд Бээжинд Оросын төлөөлөгч Николай Игнатьев, Чин улсын төлөөлөгч нартай Бээжингийн гэрээ байгуулж газар нутгаа тэлсэн.

## Энэ онд төрөгсөд

* 1-р сарын 29-нд Антон Чехов, оросын зохиолч, жүжгийн зохиолч (1904 онд нас барсан).

## Энэ онд нас барагсад

* 9-р сарын 21-нд — Артур Шопенхауэр, германы философич.

## Гадаад холбоос

 **Commons: 1860** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
# Жоди Фостер

| Жоди Фостер |
| --- |
|  |
| Төрсөн | Алисиа Кристиан Фостер  (1962-11-19) 11 сарын 19, 1962 АНУ, Лос-Анжелес |
| Ажил | Жүжигчин |

**Алисиа Кристиан Фостер** (Англи: Alicia Christian Foster, *1962 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд төрсөн*) буюу **Жоди Фостер** (Англи: Jodie Foster) нь Америкийн жүжигчин кино найруулагч, продюсер юм.

*Гэмт хэрэгтэн* болон *Хурга майлахаа болино* кинонуудад бүтээсэн дүрүүдээр 1989 болон 1992 онд Оскарын шагналыг Шилдэг эмэгтэй туслах дүрийн төрөлд хүртсэн билээ.

## Эшлэл

## Цахим холбоос

* **Commons: Жоди Фостер** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Wikiquote (en) — **Жоди Фостер Жоди Фостер AllRovi
* Жоди Фостер — Internet Movie Database
* Загвар:NYTtopic
* Жоди Фостер — *TCM Movie Database*
* Жоди Фостер, түүний ажил, амьдралын тухай (WorldCat каталогид)
* Загвар:Charlie Rose view
# 1982 он

| Аргын жил дараалал
 |
| --- |
|  1977 · 1978 · 1979 · 1980 1981 —  **1982**  — 1983 1984 · 1985 · 1986 · 1987
 |
| Хамаарах арван
 |
| 1980-д он
 |
| Хамаарах зуун
 |
| XX зуун
 |

**1982 он** (**Нэгэн мянга есөн зуун наян хоёрдугаар он**) — Нийтийн он тоолол (аргын тоолол)-ын 1982-р он, жил.
# Шашин

Дэлхийн шашинуудын тэмдэгүүд
**Шашин** нь хүмүүсийн үйлддэг, аливаа номлолыг дагадаг сүсэг бишрэл, ёс суртахуунуудыг хэлнэ. Энэ нь дотроо ертөнцийг үзэх үзэл, соёл болон итгэлийн системийг агуулж өөрийн гэсэн ёс зүй түүнээс үүдсэн ёс суртахууны үнэт зүйлс, дагаж мөрдөх ёстой хууль дүрмийг агуулж байдаг. Шашин нь өөрөө институттай
-сүм хийдтэй
-сургуультай
-сүсэгтэн олонтой
-өөрийн гэсэн дагалдагч шавь нартай байдаг

```
Үүнээс гадна шашин нь зохиомол бөгөөд оюун санааг мунхруулдаг гэж оросын алдарт гүн ухаантан Валедимор Заевски номондоо бичсэн нь үнэний ортой. Лам багш нар худал хэлэхгүй хулгай хийхгүй авгай авахгүй амьдардаг гэж өөрсдөө бахархалтайгаар тунхагладагч хүмүүний сэтгэл санаагаар тоглож энгийн иргэний эд хөрөнийг завшин иддэг нь үнэн.
```

## Түүх

Аливаа шашин тухайн эриний ард түмний соёл иргэншлийн нэгэн гол хэсэг, түүнийг агуулан хадгалагч хүч нь болж байдаг. Энэхүү соёл иргэншлийн гол хэсэг болох шинжлэх ухааныг ангиллын тодорхой хуваарьт оруулах шаардлага аяндаа гарч ирдэг. Энэ ангиллын эхэн хэсэг нь түүхийн хэсэг, удаах нь судлалын хэсэг, эцсийнх нь дүгнэлт тодорхойлолтын хэсэг болдог.

Хүн төрөлхтний түүхэнд олон шашин буй болж өөр өөрсдийн номлолын дагуу ертөнцийг үзэх үзлээ боловсруулж иржээ.

Эдгээрээс дэлхийд үндсэн шашин гэж тооцогддог Хиндү шашин 4000 жил, Иудейн шашин 3670 жил, Заратуштрын шашин 3000 жил, Буддын шашин 2545 жил, Бумбын шашин, Христийн шашин 2000 жил, Исламын шашин 1521 жил, Бахай Шүтлэг 165 жил оршин сургаал номлолоо хөгжүүлж ирсэн байна.

Зарим хүмүүсийн хувьд шашин гэдэг нь амьдралынх нь зааврыг өгдөг, удирдуулдаг зүйл билээ.

## Цахим холбоос

 **Commons: Шашин** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Шашин** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |

 **Вики эшлэл: Шашин** – Эшлэл