Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Координатжуулсан дэлхийн цаг

Цагийн бүс бүхий дэлхийн газрын зураг
**Координатжуулсан дэлхийн цаг** (Англи: Coordinated Universal Time, Франц: *Temps universel coordonné*, товчоор **UTC**) нь өнөөдөр хүчин төгөлдөр бүхий дэлхийн цаг юм. 1972 онд энэхүү координатжуулсан дэлхийн цагийг нэвтрүүлэв.

## Хэрэглээ

UTC нь дэлхий даяар нэгдсэн стандартын цаг шаардагдах газруудад хэрэглэнэ:

* агаарын тээвэр ба усан тээвэрт
* метеорологид
* шинжлэх ухааны хэрэглээнд (цагийн хэмжилт болон бусад нарийн шаардлага тавигдсан хэрэгцээнээс бусад тохиолдолд)
* хэд хэдэн цагийн бүс дамжсан олон улсын төслүүдэд
* Олон Улсын Сансрын Станц дээр
* антарктикт
* хэрэглээний тээврийн хэрэгслийн дижитал хянах төхөөрөмжид
* олон улсын харилцаа холбооны албанд
* богино долгионы радио телевиз
* цахим шууданд
* сонирхогчийн радио холбоо

Дэлхийн олон цагийн бүсүүдийг Лондон хотын Гринвичээр дайран өнгөрөх тэг меридианаас эхлэн тооцож гаргадаг. Коодинатжуулсан дэлхийн цагийн эхлэл нь Баруун Европ бүсийн цаг бөгөөд энэ өргөрөгийн улсууд болох Их Британи, Ирланд, Баруун Африкийн улсуудад Төв Гринвичийн цаг хэмээн хэрэглэдэг.

## Товчлолын гарал

Координатжуулсан дэлхийн цагийн товчлолыг стандартжуулахын өмнө англи хэлний тэмдэглэгээ болох *Coordinated Universal Time* буюу *CUT*, мөн франц хэлний хувилбар болох *Temps Universel Coordonné* (*TUC*) гэсэн тэмдэглэгээнүүдийг хэрэглэж байв. Гэвч Олон Улсын Цахилгаан Холбоо ба Олон Улсын Одон Орны Холбоод дэлхийн бүх хэлээр нэгэн нийтлэг хэллэг бий болгох эрмэлзэж байв. Ингээд дээрх хоёр хэлний аль нэгэнд нь давуу тал олгохгүй байх үүднээс энэ хоёрын гуравдагч хувилбар болох *Universal Time Coordinated*-г (албан бус англи хэлний хувилбар) олон улсын жишиг болгон сонгосон ба энэ нь Universal Time-н араас дараалсан тоо нэмж (UT1, UT2 гэх мэт) цэгцлэн бичихэд хялбар байв.

## Тэмдэглэгээ

UTC нь цагийн мэдээлэл ба хуанлийн огноогоос бүрдэнэ. Улсын ба орон нутгийн цагийн бүсүүдэд ихэвчлэн UTC-с хэдэн цагаар зөрж байгаа талаар тусгай тэмдэглэгээ байдаг (жишээлбэл UTC+1 нь Төв Европын Цаг (ТЕЦ), UTC+2 нь Дорнод Европын цаг гэх мэт).

## Цахим холбоос

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: UTC** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |

* *Current* UTC time

## Эшлэл
# Газар зүйн солбицлын систем

Өргөрөг (хэвтээ шугамууд), уртрагийг (босоо шугамууд) харуулах дэлхийн газрын зураг, Eckert VI проекц
**Газарзүйн солбицлын систем** гэдэг нь дэлхий дээрх ямар ч цэгийн байршлыг хэд хэдэн тооны тусламжтайгаар илэрхийлэх солбицлын систем юм. Тус тоонуудыг сонгохдоо ихэнх тохиолдолд нэг тоогоор нь босоо байршил, нөгөө хоёроор нь хэвтээ байршлыг заана. Хамгийн түгээмлээр уртраг, өргөрөг, өндөр (далайн түвшнээс дээших) гурван тоог хэрэглэнэ.

Энэ солбилцлын системийг МЭӨ 3-р зуунд Эратостэнэс Александрын номын санд анхлан боловсруулж бичиж үлдээжээ.

### Газарзүйн уртраг ба өргөрөг

Экваторын 0 хэм буюу өргөргийн эхлэл
Грийнвичийн 0 хэмийн байрлал буюу уртрагийн эхлэл
Өргөрөг нь дэлхийн экваторын шугамыг 0 хэм, эхлэл болгон авч нэг хэм бүрээр хэвтээ шугамыг өргөргөөр тэмдэглэн хойд ба өмнөд туйлуудыг 90 хэм болгож авдаг. Урагш чиглэлд байгаа хэвтээ өргөргийг өмнөд өргөрөг гэнэ, харин хойд чиглэлд байгаа өргөргийг хойд өргөрөг гэнэ.
Зэрэгцээ өргөргүүдийг хооронд нь параллель гэж нэрлэн газарзүйд байрлал чиглэл тогтооход хэлж тэмдэглэдэг.

Уртраг нь Английн Грийнвич дэх байрлалыг эхлэл 0 хэм болгон авч дэлхийг босоо шугмаар хувааж баруун ба зүүн чиглэлд нэг градусаар хуваан тоолж зүүн ба баруун чиглэлд тус 180 хэм тоолж, дэлхийг 2 таллаж хувааж тооцдог.

## Эшлэл
# Ард түмний нэр

Аливаа улсын хүн амыг нийтээр нь нэрлэх нэрийг **ард түмний нэр** гэдэг. Харин этноним буюу угсаатны нэр нь зөвхөн тодорхой нэг угсаатны нэр гэдгээрээ ялгаатай.
# Цагийн бүс

Дэлхийн газар нутгийг 24 цагаар өргөргөөр хувааж улс бүрийн цагийг өөр улстай харьцуулах аргыг цагийн бүс гэнэ. Өргөргийн дагууд улс орнууд нэг цагт оршино, уртрагийн дагуу ихэнхдээ өөр цагт оршдог. Цагийн бүс нь Английн Гринвичээс эхэлж зүүн зүгт тоологддог. Монгол улс Гринвичийн цагаас 8 цагаар түрүүлж цагаа тоолдог.

Дэлхийн цагийн бүс
## Цахим холбоос

 **Commons: Цагийн бүс** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Цагийн бүс** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |
# Аж үйлдвэржилт

Yйлдвэржилт

Аж үйлдвэржилт гэдэг нь хүн төрлөхтнийг хөдөө аж ахуйн нийгмээс аж үйлдвэрийн нийгэм болгон хувиргах нийгэм, эдийн засгийн өөрчлөлтийн үе юм. Энэ нь эдийн засгийг үйлдвэрлэлийн зориулалтаар өргөн хүрээнд өөрчлөн зохион байгуулах явдал юм. Аж үйлдвэржилт нь чулуужсан түлшнээс ихээхэн хамааралтай, бохирдуулагч үйлдвэрүүдийн өсөлттэй холбоотой юм. Тогтвортой хөгжил, ногоон аж үйлдвэрийн бодлогын практикт анхаарлаа төвлөрүүлэхийн хэрээр үйлдвэржилт нь илүү дэвшилтэт, цэвэр технологид шууд хөрөнгө оруулалт хийх технологийн үсрэлтийг улам бүр багтаадаг.

Эдийн засгийг өөрчлөн зохион байгуулах нь эдийн засаг, нийгмийн хувьд хүсээгүй олон үр дагавартай. Аж үйлдвэрийн ажилчдын орлого нэмэгдэхийн хэрээр бүх төрлийн өргөн хэрэглээний бараа, үйлчилгээний зах зээл өргөжин тэлж, аж үйлдвэрийн хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн өсөлтөд нэмэлт түлхэц болж байна. Түүнчлэн, том гэр бүл нэг өрх, байршил, газар хамт амьдрахаа больсон тул гэр бүлийн бүтэц өөрчлөгдөх хандлагатай байдаг.
# Ромын Бүгд Найрамдах Улс

**Ромын Бүгд Найрамдах Улс** (латин. *Res publica Populi Romani* «Ромын ард түмний нийтийн хэрэг») — Эртний Ромын хаант улс болон Ромын Эзэнт гүрний хоорондох (МЭӨ 509—27 онууд) түүхэн үе. Бүгд Найрамдах Улсын төр, улсын тогтолцоо нь ардчилсан, язгууртны болон хаант засаглалын (өмнөх хаадын үеийн уламжлалын дагуу) элементүүдийг хослуулсан улс байв.

## Түүх

Ромчуудад харьяалагддаг хамгийн эртний газар нутаг нь жижиг байсан: энэ нь Тибер голын баруун эрэгт буюу баруун тийш 5 Ромын миль (1000 алхам), голын зүүн эрэгт (зүүн) 6 миль, өмнөд зүгт 5 миль, Альба руу чиглэж байжээ. Лонгет, хойд зүгт 2 миль. Ром хэд хэдэн хотын захын бүлгүүдийг өөртөө шингээж авсны дараа Ромын нутаг дэвсгэр (ager Romanus) ойролцоогоор 870 км² байв. Сүүлийн хаадын үед Ромчууд хэд хэдэн колони байгуулж, давсны уурхайнуудтай Тиберийн амыг хяналтандаа авч, голын дээгүүр гүүр барьж чадсан. Эзлэн байлдан дагуулалтаар колони байгуулж байжээ. Эхлээд Италийн жирийн хот байсан тул хааны эриний төгсгөлд Ром Латиумд (латин. *Latium*) давамгайлах байр суурийг эзэлдэг байсан нь латинчуудтай харилцах харилцаанд нөлөөлж байв. Бүгд найрамдах улс байгуулагдсанаас эхлээд Итали улсыг бүрэн эзлэх хүртэл 240 жил өнгөрчээ. Энэ эриний эхний хагасыг хөршүүдтэйгээ бага зэргийн мөргөлдөөнд өнгөрөөсөн. Дараа нь Галлчуудын довтолгоо, Ромыг шатаахад тэд ихээхэн хохирол амссан боловч хот удалгүй сэргэж, зуун гаруйхан жилийн дотор бүх Италийг бүхэлд нь захирч чаджээ.

Улмаар Ромын Латинчуудтай харилцах харилцаа муудаж, Латин холбооны улсуудтай хийсэн нэгдүгээр дайн МЭӨ 493 онд дуусч энхтайвны гэрээнд гарын үсэг зурсны дагуу Ром тэдний дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй, цэргийн тусламж үзүүлж, олзоо хуваалцахаа амлаж, мөн тэдэнтэй эвсэлд оржээ. Гэрээ байгуулах хэрэгцээ нь Ромчууд болон Латинчуудад Волскчууд, Аквианчууд, Херникчууд, Сабинуудын нийтлэг аюулаас үүдэлтэй байв. Тэдэнтэй хийсэн дайнууд янз бүрийн амжилттай өрнөж, Герникачууд Ром-Латин холбоонд нэгдсэн үед л (МЭӨ 5-р зууны 80-аад он) ялалтад хүрсэн байна.
# Сент-Луис

| Сент-Луис
St. Louis |
| --- |
| Бие даасан хот |
| Сент-Луис хотын төв дэх Хуучин шүүхийн байр болон гарцын нуман хаалгаСент-Луисын урлагийн музейБуш цэнгэлдэх хүрээлэнМиссуригийн Ботаникийн цэцэрлэгЮнион өртөө |
| ДалбааТамгаЛого |
| Хоч: "Gateway to the West", The Gateway City, Mound City, The Lou, Rome of the West, River City, The STL, St. Lou |
| Сент-Луисын интерактив газрын зураг |
| Сент-ЛуисМиссури дахь байршилСент-ЛуисАмерикийн Нэгдсэн Улс дахь байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  АНУ |
| Муж |  Миссури |
| СНБ | Сент-Луис–Сент Чарльз-Фармингтон, MO–IL |
| ХБСБ | Сент-Луис, MO-IL |
| Байгуулагдсан | 2 сарын 14, 1764 |
| Нэгдсэн | 1822 |
| Үгийн гарал | IX Луи |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Хотын дарга-зөвлөл |
|  • Биет | Удирдах зөвлөл |
|  • Хотын дарга | Тишаура Жонс (АН) |
|  • Зөвлөлийн дарга | Меган Грин (АН) |
|  • Нярав | Адам Лэйн |
|  • Хянагч | Дарлин Грин (АН) |
| Газар нутаг |
|  • Бие даасан хот | 171.39 км2 (66.17 бээр2) |
|  • Газар | 159.85 км2 (61.72 бээр2) |
|  • Ус | 11.53 км2 (4.45 бээр2) |
|  • Хотын бүс | 2,357.8 км2 (910.4 бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 21,910 км2 (8,458 бээр2) |
| Өндөр | 142 м (466 фут) |
| Хамгийн өндөр цэг | 187 м (614 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Бие даасан хот | 301,578 |
|  • Тооцоо (2021) | 293,310 |
|  • Байр | АНУ: 70-д Миссури: 2-т |
|  • Нягтрал | 1,886.59/км2 (4,886.2/бээр2) |
|  • Хотын бүс | 2,156,323 (АНУ: 22-т) |
|  • Нягтрал | 914.5/км2 (2,368.6/бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 2,809,299 (АНУ: 21-т) |
|  • СНБ | 2,914,230 (АНУ: 20-д) |
| Иргэдийн нэршил | Сент-Луисчууд |
| ДНБ |
|  • Их Сент-Луис | $209.9 тэрбум (2022) |
| Цагийн бүс | UTC−6 (CST) |
|  • Зун (ЗЦ) | UTC−5 (CDT) |
| ЗИП кодууд |
Жагсаалт
* 63101–63141 63143–63147 63150–63151 63155–63158 63160 63163–63164 63166–63167 63169 63171 63177–63180 63182 63188 63190 63195 63197–63199
 |
| Бүс нутгийн кодууд | 314/557 |
| МБХС код | 29-65000 |
| Вэб сайт | stlouis-mo.gov |

**Сент-Луис** (Англи: Saint Louis [ˌseɪntˈluːɪs]) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Миссури муж улсад орших чөлөөт хот бөгөөд Иллиной муж улстай хаяа залган, Миссиссиппи мөрний баруун биед байрладаг. 2015 оны байдлаар 315.685 оршин суугчтай тус хотыг тойрсон Их Сент-Луис бүсэд 2.916.447 хүн амьдардгаараа муж улсдаа хамгийн томд, АНУ-даа 19-рт тооцогдож байна.

## Түүх

ТомруулахСент-Луис хотын төв
## Уур амьсгал

| Цаг уурын мэдээлэл: {{{location}}} |
| --- |
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
|  |

## Ном зүй

* Patricia Cleary: *The World, the Flesh, and the Devil: A History of Colonial St. Louis.* University of Missouri Press, Columbia 2011, ISBN 978-0-8262-1913-8.

## Цахим холбоос

 **Commons: Сент-Луис** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Сент-Луис хотын албан ёсны цахим хуудас
* Жуулчдад зориулсан мэдээллийн цахим хуудас

## Эшлэл
# Сакраменто Кингc

| Сакраменто Кингc |
| --- |
| **Бүс** | Өрнө бүс |
| **Дивизон** | Пасифик |
| **Байгуулагдсан** | 1945 (1948 онд НБА-д эллсэн) |
| **Түүх** | **Кансас Сити Кингс** 1975–85 **Сакраменто Кингc** 1985–өнөөг хүртэл |
| **Ордон** | Повер Баланс Павилион |
| **Хот** | Калифорни муж улс, Сакраменто |
| **Багийн өнгө** |   Нил Ягаан   Хар   Саарал   Цагаан |
| **Эзэн** | Жо Майлүүф, Гавин Майлүүф, Фил Майлүүф, Жорж Ж. Майлүүф, Жр., Адрийн Майлүүп-Нассиф, Робин Е. Хэрнрийч |
| **Ерөнхий менежер** | Жефф Петри |
| **Ерөнхий дасгалжуулагч** | Паул Вестфел |
| Аварга | **НБЛ:1** 1946 **НБА:1** (1951) |
| Бүсийн аварга | **1** (1951 ) |
| Дивизонны аварга | **НБЛ:2** (1947, 1948) **НБА:3** (1979, 2002, 2003) |
| Веб сайт | kings.com |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

**Өөрийн талбайд** |

**Зочлон тоглолт** |

 |

**Сакраменто Кингc** (Англи: Sacramento Kings) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Калифорни муж улсын Сакраменто хотноо байрлах, Хойд Америкийн Үндэсний Сагсан бөмбөгийн холбоо (NBA)-ны баг юм.

## Түүх

### Эхний жилүүд

## Улирлуудын үзүүлэлт

## Ордон

## Тоглогчид

Бүх цаг үеийн тоглогчид

### Алдрын танхимын гишүүд

### Мөнхөлсөн дугаар

### Одоогийн бүрэлдэхүүн

## Ахлах дасгалжуулагчид

## Шагналууд

## Эшлэл

## Гадаад холбоос

Албан ёсны сайт

Энэ өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.
# Луисвилл

| Луисвилл
Louisville |
| --- |
| Нэгдмэл хот-тойрог |
| Луисвилл/Жефферсон тойргийн Хотын Захиргаа |
| Луисвилл хотын төвийн үзэмжЛуисвилл дэх салютМохаммед Алигийн төвЛуисвилл Слаггер музейТаамаглалын сүм400 Уэст МаркетКентакки Дерби |
| Далбаа |
| Хоч: Derby City, River City, (The) Gateway to the South, Falls City, The 'Ville |
| LouisvilleКентакки дахь байршилКентакки дахь байршилLouisvilleАНУ дахь байршилАмерикийн Нэгдсэн Улс дахь байршилLouisvilleХойд Америк дахь байршилХойд Америк дахь байршил |
| Солбицол: ﻿ / ﻿ |
| Улс |  АНУ |
| Муж |  Кентакки |
| Тойрог | Жефферсон |
| Байгуулагдсан | 1778 |
| Нэгдсэн | 1828 |
| Үүсгэн байгуулагч | Жорж Рожерс Кларк |
| Үгийн гарал | XVI Луи |
| Засаг захиргаа |
|  • Төрөл | Хотын дарга-зөвлөл |
|  • Хотын дарга | Крэйг Гринберг (АН) |
|  • Хотын зөвлөл | 26 зөвлөлийн гишүүд |
| Газар нутаг |
|  • Нэгдмэл хот-тойрог | 884.32 км2 (341.44 бээр2) |
|  • Газар | 841.59 км2 (324.94 бээр2) |
|  • Ус | 42.73 км2 (16.50 бээр2) |
| Өндөр | 142 м (466 фут) |
| Хүн ам (2020) |
|  • Нэгдмэл хот-тойрог | 633,045 |
|  • Тооцоо (2022) | 624,444 |
|  • Байр | Хойд Америкад 75-д АНУ-д 27-д Кентаккид 1-т |
|  • Хотын бүс | 1,025,000 (АНУ: 46-д) |
|  • Нягтрал | 938.5/км2 (2,430.8/бээр2) |
|  • Бөөгнөрөл | 1,365,557 (АНУ: 43-т) |
| Иргэдийн нэршил | Луисвиллчүүд |
| ДНБ |
|  • ХБСБ | $90.836 тэрбум (2022) |
| Цагийн бүс | UTC-5 (EST) |
|  • Зун (ЗЦ) | UTC-4 (EDT) |
| ЗИП кодууд | 40201-40225, 40228-40229, 40231-40233, 40241-40243, 40245, 40250-40253, 40255-40259, 40261, 40266, 40268-40270, 40272, 40280-40283, 40285, 40287, 40289-40299 |
| Бүс нутгийн кодууд | 502 |
| МБХС код | 21-48000, 21-48006 |
| ГНМС онцлог ID | 2404963 |
| Вэб сайт | louisvilleky.gov |

**Луисвилл** нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хот юм.

## Уур амьсгал

| Цаг уурын мэдээлэл: {{{location}}} |
| --- |
| Сар | 1 сар | 2 сар | 3 сар | 4 сар | 5 сар | 6 сар | 7 сар | 8 сар | 9 сар | 10 сар | 11 сар | 12 сар | Жил |
|  |

## Цахим холбоос

 **Commons: Луисвилл** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан
* Албан ёсны цахим хуудас

Энэ өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.
# АНУ-ын Төлөөлөгчдийн Танхим

| Америкийн Нэгдсэн Улсын Төлөөлөгчдийн Танхим *United States House of Representatives* |
| --- |
| АНУ-ын 119-р Конгресс |
|  |
| Бүгд Найрамдах Нам **Майк ЖонсонТөлөөлөгчдийн Танхимын Дарга* (2023 оны 11 сарын 6-аас4) |
| **Стив СкалисОлонхын Бүлгийн Дарга*, Бүгд Найрамдах Нам 2023 оны 1 сарын 6 |
| **Хакеем ЖефрисЦөөнхийн Бүлгийн Дарга*, Ардчилсан Нам 2023 оны 1 сарын 6 |
| Бүтэц бүрэлдэхүүн |
| Гишүүдийн тоо | 435 санал өгөх эрхтэй гишүүн 6 санал өгөх эрхгүй гишүүн |
|  |
| Бүлэг | **Олонх (219) Бүгд Найрамдах Нам (219)

**Цөөнх (215) Ардчилсан Нам (215)

**Эзэнгүй (1) Эзэнгүй (1)
 |
| Бүрэн эрх | 2 жил |
| Сонгууль |
| Өнгөрсөн сонгууль | 2024 оны 11 сарын 5 |
| Ирэх сонгууль | 2026 оны 11 сарын 3 |
| Хуралдааны танхим |
|  |
| АНУ-ын Капитол, Вашингтон хот |
| Цахим хуудас |
| www.house.gov |

**Америкийн Нэгдсэн Улсын Төлөөлөгчдийн Танхим** (англи. The United States House of Representatives) бол тус улсын хоёр танхимтай хууль тогтоох байгууллага болох Конгрессийн доод танхим юм.

Төлөөлөгчдийн Танхимын эрх мэдэл, бүрэлдэхүүнийг АНУ-ын Үндсэн хуулийн Нэгдүгээр зүйлд заасан байдаг. Тус танхим нь Конгрессын тойргийн хуулийн дагуу АНУ-ын хүн амын тооллого дээр суурилан, мужийн засаг захиргаанаас баталсан, хоорондоо ижил хүн амаас бүрдсэн сонгуулийн тойргоос сонгогдсон төлөөлөгчдөөс бүрддэг. Хэдийгээр 1789 онд байгуулагдсан цагаасаа хойш бүх төлөөлөгч сонгуулиар дамжуулан иргэдээс шууд сонгогдсон боловч Үндсэн хуулийн 19 дэх нэмэлт өөрчлөлт, Иргэний эрхийн хөдөлгөөний ачаар л иргэн бүр санал өгөх эрхтэй болсон юм. 1911 оны Хуваарилалтын тухай хуулийн дагуу 1913 оноос хойш санал өгөх төлөөлөгчдийн тоо 435 болсон ба 1929 оны Дахин хуваарилалтын тухай хуулиар танхимын хэмжээг 435 гэж хязгаарласан. Гэхдээ Хавай, Аляскийг Холбоонд элсэхэд энэ тоог 437 болгон түр нэмэгдүүлсэн.

Хэрэв Колумбын тойргийг муж болгон Холбоонд элсүүлэх хууль батлагдвал төлөөлөгчдийн тоог 436 болгон нэмэгдүүлэхээр заасан. Нэмж дурдахад одоогийн байдлаар санал өгөх эрхгүй зургаан гишүүн байгаа бөгөөд энэ нь Төлөөлөгчдийн танхимын нийт гишүүдийн тоо 441. 2020 оны хүн амын тооллогын дагуу хамгийн олон төлөөлөгчтэй муж 54 төлөөлөгчтэйгөөр Калифорни муж болжээ. Аляска, Делавэр, Хойд Дакота, Өмнөд Дакота, Вермонт, Вайоминг гэсэн зургаан муж тус бүр дөнгөж нэг л төлөөлөгчтэй.

Танхим нь хуулийн төсөл гэж нэрлэгддэг Холбооны хууль тогтоомжийг батлах үүрэгтэй; тэдгээр хуулийн төслийг Сенатаас баталж, Ерөнхийлөгч гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болдог. Танхим нь мөн хэд хэдэн онцгой эрх мэдэлтэй ба үүнд: орлогын бүх хуулийн төслийг санаачлах, Холбооны албан тушаалтнуудад хариуцлага тооцох, мөн Ерөнхийлөгч сонгогчдын дунд аль ч Ерөнхийлөгч олонхын санал аваагүй бол Ерөнхийлөгч сонгох.

Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүнээр нэр дэвшигч нь 25 нас хүрсэн, АНУ-ын иргэн бөгөөд сонгуулийн үеэр төлөөлж буй муждаа долоогоос доошгүй жил амьдарсан байх ёстой.

## Лавлагаа
# ArtCenter Дизайны Коллеж

ArtCenter дизайны коллеж (англи. ArtCenter College of Design) нь Калифорниа мужийн Pasadena дахь хувийн урлагийн коллеж юм. Энэ нь 1930 онд АНУ-д дүрслэх урлаг, дизайны чиглэлээр суралцаж буй оюутнуудад зориулан тусгайлан байгуулагдсан дээд боловсрол олгох байгууллага болгон байгуулагдсан.

Энэ нь ихэвчлэн дизайнтай холбоотой олон мэргэжлээр дүрслэх урлагийн бакалавр, шинжлэх ухааны бакалавр, дүрслэх урлагийн магистр, урлагийн магистр, шинжлэх ухааны магистр, урлагийн доктор, шинжлэх ухааны докторын зэрэг олгодог. ArtCenter дизайны коллеж нь 1930 онд Los Angeles хотын төвд ArtCenter сургууль нэртэйгээр байгуулагдсан юм. 1935 онд Фред Р.Арчер гэрэл зургийн тэнхимийг байгуулсан ба 1930-аад оны сүүлээр Ансел Адамс зочин багшаар ажилласан юм.

Дэлхийн 2-р дайны үеэр болон дараа ArtCenter нь Калифорнийн Технологийн байгууллагатай хамтран техникийн зураглалын хөтөлбөр хэрэгжүүлсэн. 1947 онд дайны дараах оюутнуудын өсөлт нь тус сургуулийг Ханкок Парк орчмын хуучин Камнок охидын сургуулийн байранд илүү том газар болгон өргөжүүлэхийн зэрэгцээ хотын төвийн анхны байрлалдаа байр сууриа хадгалсаар байсан ба тус сургууль нь 1949 онд урлагийн чиглэлээр бакалавр, магистрын зэрэг олгож эхэлсэн ба 1955 онд Барууны сургууль, коллежуудын холбооноос бүрэн магадлан итгэмжлэгдсэн.

1965 онд тус сургууль нэрээ Урлагийн төвийн дизайны коллеж болгон өөрчилсөн юм. Тус сургууль нь 1973 онд киноны хөтөлбөр зэрэг хөтөлбөрөө өргөжүүлсэн.

ArtCenter Дизайны Коллеж өмнөд кампус 2017
# Нэнси Рейган

**Нэнси Дэвис Рейган** (англи. *Nancy Davis Reagan*, төрөхдөө *Анн Фрэнсис Роббинс* (англи. *Anne Frances Robbins*), 1921 оны 7-р сарын 6-нд Нью-Йорк хотод төрж, 2016 оны 3-р сарын 6-нд Лос-Анжелес хотод нас барсан) — Америкийн кино жүжигчин, АНУ-ын 40 дэх Ерөнхийлөгч Роналд Рейганы гэргий, 1981-1989 онд АНУ-ын тэргүүн хатагтай.

## Намтар

Рейганууд, 1964 он.
Нью-Йорк хотод жүжигчин болон машины худалдаачин хоёрын гэр бүлд төрсөн бөгөөд түүнийг төрсний дараахан эцэг эх нь салсан байна. Эх нь ажил хайн орон даяар нүүж байсан тул тэрээр бага насаа Мэрилэнд мужид нагац эгч, нагац ахындаа өнгөрүүлсэн байна. Удалгүй эх нь алдартай мэдрэлийн мэс засалч Лоял Дэвистэй гэрлэж, Нэнси эцэг эхийнхээ хамт Чикаго руу нүүж, тэндээ ахлах сургуулиа төгссөн. Түүнийг багад хамаатан садан нь Нэнси гэж дууддаг байсан бөгөөд 1935 онд хойд эцэг нь түүнийг албан ёсоор өргөж авснаар тэрээр Дэвис овог авч Нэнси Дэвис нэртэй болжээ. Энэ нэрийн дор тэрээр кинонд тоглож, гэрлэсний дараа тэр нэрээ хадгалсан юм. 1939-1943 онд Массачусетсын коллежид англи жүжгийн чиглэлээр мэргэшсэн.

1952 оны 3-р сарын 6-нд тэрээр тухайн үед Кино жүжигчдийн эвлэлийн ерөнхийлөгч байсан АНУ-ын ирээдүйн ерөнхийлөгч Роналд Рейгантай гэрлэжээ. Энэ бол Роналд Рейганы хувьд хоёр дахь гэрлэлт байсан бөгөөд тэр анхны эхнэртэйгээ хоёр хүүхэдтэй болсон байжээ.

Нэнси Рейган, Рональд Рейган нарын дундаас Патрисиа Анна болон Рональд Прескотт гэх хоёр хүүхэд төржээ. Хожим Пэтти Дэвис нэрээр алдаршсан охин Патрисиа Анна 1952 оны 10-р сарын 21-нд, харин хүү Рональд Прескотт 1958 оны 5-р сарын 20-нд төрсөн юм.

Нэнси Рейган 1967-1975 онд нөхрөө мужийн захирагч байхад Калифорни мужийн тэргүүн хатагтай байсан гэдгээр нь иргэд мэддэг.

Нөхрөө АНУ-ын ерөнхийлөгч байх хугацаанд тэргүүн хатагтайн үүргээ сайн гүйцэтгэсэн бөгөөд хамгийн алдартай нь хар тамхины эсрэг "Зүгээр л үгүй гэж хэл" (англи. *Just Say No*) хэмээх кампанит ажилд оролцож, төсвийн мөнгийг их хэмжээгээр зарцуулсан гэсэн шүүмжлэлд өртөж байжээ. Нөхрөө хоёр дахь удаагаа ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоны дараа кампанит ажлыг олон улсын хэмжээнд өргөжүүлж, бусад орны тэргүүн хатагтай нарыг уг ажилд татан оролцуулсан юм.

1994 онд Роналд Рейган Альцхаймерын өвчтэй болох нь тогтоогдсон бөгөөд үүний дараа Нэнси Рейган нөхрөө халамжлахад өөрийгөө зориулжээ.

Роналд Рейганыг нас барсны дараа тэрээр нийгмийн ажилд оролцож, Альцхаймерын өвчтэй хүмүүст туслахын тулд үүдэл эсийн чиглэлээр судалгаа хийжээ.

2000 онд тэрээр АНУ-ын хамгийн дээд шагнал болох Конгрессын алтан медалиар шагнагджээ.

Нэнси Рейган 2016 оны 3-р сарын 6-нд Роналд Рейгантай гэрлэсний 64 жилийн ойн өдөр 94 насандаа зүрхний дутагдлын улмаас нас барсан юм.
# Алиа салбадай

Виллиам Мерритт Чэйзийн бүтээл, алиа салбадайн зураг
**Алиа салбадай** гэдэг нь эрт үед язгууртнуудад үйлчилдэг, тэднийг баясгах үүрэгтэй хүнийг хэлдэг байв. Орчин үед хүн инээлгэдэг, хөгжөөдөг нэг төрлийн алиалагч бөгөөд голдуу эрт үеийн алиа салбадайн дүрд тоглодог хүнийг хэлнэ.
# Монрогийн үзэл баримтлал

**Монрогийн үзэл баримтлал** (англи. *Monroe Doctrine*) — АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жеймс Монрогийн АНУ-ын гадаад бодлогын («Америк америкчуудад») зарчмуудын талаарх Тунхаг бичиг юм. Энэхүү үзэл баримтлалыг Ерөнхийлөгч Ж.Монро 1823 оны 12-р сарын 2-нд АНУ-ын Конгресст жил бүр ханддаг илгээлтийн үеэр тунхаглажээ.

## Түүх

1822-1824 оны АНУ-ын газрын зураг.
Америк тивийг Европын гүрнүүдийн хөндлөнгийн оролцоонд хаалттай бүс гэж зарлах санааг Ерөнхийлөгч Жеймс Монрогийн засаг захиргааны Төрийн нарийн бичгийн дарга Жон Куинси Адамс боловсруулан гаргасан байна. Учир нь 1822 оны сүүлээр Веронагийн Конгрессоор хэлэлцсэн Европын улсуудын Ариун холбооны төлөвлөгөө нь тусгаар тогтнолоо зарласан Латин Америкийн колониудад Испанийн ноёрхлыг сэргээх төлөвлөгөө байв. Уг Конгресст оролцогч Орос, Прусс, Австри - Францад Испанийн хувьсгалын эсрэг Ариун эвслийн нэрийн өмнөөс үйл ажиллагаа явуулах, Испанийн хуучин эзэмшил газрууд руу дайтах эрхийг олгосон юм. Энэ шийдвэр нь Латин Америкийн бүс нутагт Францын нөлөө нэмэгдэхээс эмээж байсан Их Британийн дургүйцлийг төрүүлсэн байна. Их Британийн Гадаад хэргийн сайд Жорж Каннинг АНУ-д хандан Ариун эвслийн санаа бодлыг эсэргүүцэх хамтын ажиллагааг зохицуулах санал тавьжээ. Хэдийгээр Америкийн ерөнхийлөгч асан Томас Жефферсон, Жеймс Мэдисон нар ийм хамтын эсэргүүцлийн алхам хийх шаардлагатай байгааг дэмжиж байсан ч 1812-1815 оны дайны үйл явдлуудыг харгалзан хүлээх нь зөв гэж үзжээ.

Ерөнхийлөгчийн илгээлтэд дэлхийг Европын болон Америкийн эрх мэдлийн тогтолцоонд хуваах зарчмыг дэвшүүлж, АНУ болон Европын улс орнууд харилцан дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй байх үзэл баримтлалыг тунхаглав. Испанийн колониудын тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцэлд төвийг сахисан байр сууриа АНУ тунхаглаж, Европын улсууд Америк дахь хуучин колони байсан улсуудын хэрэгт хөндлөнгөөс оролцох аливаа оролдлого нь АНУ-ын амин чухал ашиг сонирхлыг зөрчих болно гэж анхааруулжээ.
# Dragon Ball

| Dragon Ball |
| --- |
| Манга цувралын анхны лого |
| Зохиолч | Торияма Акира |
| Анхны бүтээл | Dragon Ball (manga) (1984–1995) |
| Эзэмшигч | Bird Studio/Shueisha |
| Жил | 1984–өнөөгийн |
| Кино, дэлгэцийн бүтээл |
| Богино хэмжээний кино | * *Dragon Ball: Yo! Son Goku and His Friends Return!!* (2008)
* *Dragon Ball: Episode of Bardock* (2011)
 |
| Хүүхэлдэйн цуврал | * *Dragon Ball (TV series)* (1986–1989)
* *Dragon Ball Z* (1989–1996)
* *Dragon Ball GT* (1996–1997)
* *Dragon Ball Z Kai* (2009–2011; 2014–2015)
* *Dragon Ball Super* (2015–2018)
* *Super Dragon Ball Heroes (web series)*
 |
| Телевизийн тусгай дугаар | * *Dragon Ball Z: Bardock – The Father of Goku* (1990)
* *Dragon Ball Z: The History of Trunks* (1993)
* *Dragon Ball GT: A Hero's Legacy* (1997)
 |
| Direct-to-video | * *Dragon Ball Z Side Story: Plan to Eradicate the Saiyans]* (1993)
* *Dragon Ball: Plan to Eradicate the Super Saiyans* (2010)
 |
| Тоглоом |
| Уламжлалт | * *Dragon Ball Z: The Anime Adventure Game*
* *Dragon Ball Collectible Card Game*
 |
| Албан вебсайт |
| en.dragon-ball-official.com |

**Dragon Ball** (япон. ドラゴンボール) гэх шоонэн манга цувралыг Торияма Акира гэгч манга зураач (мангака) зурсан. Сон Гокү хэмээх хүүгийн хөгжилтэй адал явдлын талаар өгүүлнэ. 16-р зууны үед зохиогдсон Хятадын сонгодог зохиол Баруун зүг зорчсон тэмдэглэл зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд дэлхийн хамгийн их борлуулалттай манганы нэг юм.

Энэ өгүүлэл дутуу дулимаг бичигджээ. Нэмж гүйцээж өгөхийг хүсье.