Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Шиншилла

| Шиншилла Оршин байсан хугацаа: Одоо |
| --- |
|   |
| Биологийн ангилал |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Аймаг: | Амьтан  |
| Хүрээ: | Хөвчтөн  |
| Анги: | Хөхтөн  |
| Баг: | Мэрэгч  |
| Овог: | Chinchillidae  |
| Төрөл: | Chinchilla Bennett, 1829 |

 |
|  Шиншиллагийн зүйлийн амьдрах бүс. Улаан цэг = Хамгийн сүүлд мэдэгдсэн бүлүүд (*Ch. lanigera*). |
| Зүйлүүд |
| *Chinchilla lanigera*
*Chinchilla brevicaudata* |

**Шиншилла** нь **Chinchillidae** овгийн мэрэгч амьтан ба Өмнөд Америкийн Андын нуруунаас гаралтай. Зурамнаас арай томхон энэ мэрэгчийн үнэтэй тансаг арьснаас нь болж ихээр агнаснаас 19 зууны сүүл гэхэд ихэд цөөрсөн болно. Өдгөө гоёлын үслэг эдлэлийн үйлдвэрлэлд хэрэглэж буй арьс голдуу фирмд өсгөж үржүүлсэн шиншилла аж.
Шиншилла нь 2 янзын зүйл байна.

Шиншилла нь хадны ангал цав болон нүхэнд амьдардаг. Тэд маш чадварлаг үсэрдэг ба 5 м хүртэл өндөр үсэрж чадна. Байгальд махчин шувууд, өмхий хүрэн, могой, муур нохойн төрлийн зэрлэг амьтад гээд дайсан мундахгүй.

Зэрлэг шиншилла ургамал, жимс, үр, хорхой шавьж гэх мэтээр хооллодог аж. Харин гэршүүлсэн тэжээвэр шиншилла голдуу өвс иддэг.

## Үржил

Тэд жилийн аль ч үед нийлж чадах ба эм нь 110 хоног хээлээ тээдэг. Ихэнх мэрэгчдээс хамаагүй урт энэ хугацаанд зулзага нь төрөх үедээ үс нь бүрэн ургаж гүйцэн, нүдээ нээсэн байдаг. Голдуу 2 зулзага гаргах бөгөөд дунджаар 15-20 насалдаг байна.

## Галлерей

*
*
*

## Гадны холбоосууд

 **Commons: Шиншилла** – Викимедиа зураг, бичлэг, дууны сан

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Викизүйлд Шиншилла-тай холбоотой мэдээлэл байна.  |

* Save the Wild Chinchillas - Зэрлэг шиншиллагийн тоо толгойг хамгаалах байгууллага
* ChinCare - Шиншиллагийн тухай мэдээлэл.
# Хойд Америкийн үхэр зараа

| Хойд Америкийн үхэр зараа Оршин байсан хугацаа: Хожуу Плиоцен - Одоо |
| --- |
|   |
| Ховордолтын зэрэглэл |
|  Ховордоогүй
(ОУБХХ) |
| Биологийн ангилал |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Аймаг: | Амьтан  |
| Хүрээ: | Хөвчтөн  |
| Анги: | Хөхтөн  |
| Баг: | Мэрэгч  |
| Овог: | Erethizontidae  |
| Дэд овог: | Erethizontinae  |
| Төрөл: | Erethizon F. Cuvier, 1823 |
| Зүйл: | E. dorsatum  |

 |
| Латин нэр |
| Erethizon dorsatum (Карл Линней, 1758) |

**Хойд Америкийн үхэр зараа** (*Erethizon dorsatum*) нь мөн **Канадын үхэр зараа**, **Жирийн үхэр зараа** гэгдэх ба Шинэ Дэлхийн үхэр зарааны овог юм. Хойд Америкт үхэр зараанаас биеэр том ганцхан мэрэгч байдаг нь минж юм. Энэ үхэр зараа нь Канад, Аляскын шилмүүст болон холимог ой модонд, мөн Мексикийн цөл, тундр, бутлаг ургамалтай газар таарна.

## Гадаад төрх

Хойд Америкийн үхэр зараа нь голдуу хар бор, хар өнгөтэй, цагаан сортой байна. Тэд бахим богино бие, жижиг нүүртэй, богино хөл, сүүлтэй. Биеийн урт нь **90 см**, **14 кг** жинтэй. Нуруун хэсэг нь биеэ хамгаалах зорулалттай хэдэн мянган өргөсөөр бүрхэгдсэн байдаг. Амьтан дайрч довтлоогүй үед өргөс нь биеэ даган налсан байдаг. Дөнгөж төрсөн зулзаганы өргөс нь зөөлөн байх ба хэдхэн цагийн дотор хатуурдаг ажээ.

## Зан авир

Үхэр зараа нь шөнийн цагаар идэвхтэй бөгөөд зуны өдрүүдийг үүр нүхэндээ өнгөрөөнө. Зуны улиралд жимс жимсгэнэ, ургамлын үндэс, модны иш, мөчир, иддэг. Өвөл шилмүүс, модны холтосоор хооллоно. Тэд өвөл ичдэггүй ч ихэнх цагийг модны нүхэн дэх үүрэндээ унтаж өнгөрөөх ба ганцаар амьдралтай.
Нохой зээх, талын цөөвөр чоно, пума зэрэг махчин амьтад үхэр зарааг барьж иддэг ажээ.

* Үхэр зарааны идсэн ул мөр.
*
*

## Цахим холбоос

 **Commons: Жирийн үхэр зараа** – Викимедиа дуу дүрсний сан

|  |  |
| --- | --- |
| Wiktionary | **Wiktionary: Хойд Америкийн үхэр зараа** – Энэ үгийг тайлбар толиос харна уу |