# പ്ലാന്റാജിനേസീ

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

| പ്ലാന്റാജിയേസീ |
| --- |
|  |
| *കല്ലുരുക്കി* |
| Scientific classification |
| Kingdom: | Plantae |
| (unranked): | Angiosperms |
| (unranked): | Eudicots |
| (unranked): | Asterids |
| Order: | Lamiales |
| Family: | **Plantaginaceae** Juss. |
| Tribes |
| * Angelonieae
* Antirrhineae
* Callitricheae
* Cheloneae
* Digitalideae
* Globularieae
* Gratioleae
* Hemiphragmeae
* Plantagineae
* Russelieae
* Sipthorpieae
* Veroniceae
 |
| Synonyms |
|
Antirrhinaceae Pers.
Aragoaceae D.Don
Callitrichaceae Link nom. cons.
Chelonaceae Martinov
Digitalaceae Martinov
Ellisiophyllaceae Honda
Globulariaceae DC. nom. cons.
Gratiolaceae Martinov
Hippuridaceae Vest nom. cons.
Littorellaceae Gray
Psylliaceae Horan.
Sibthorpiaceae D.Don
Veronicaceae Cassel |

കുറ്റിച്ചെടികളും ചെടികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യകുടുംബമാണ് **പ്ലാന്റാജിനേസീ (Plantaginaceae)**. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ 110 ജീനസ്സുകളിലായി ഏകദേശം 1700 സ്പീഷിസുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കേരളീയർക്ക് പരിചിതങ്ങളായ കല്ലുരുക്കി, ബ്രഹ്മി, മാങ്ങനാറി തുടങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ പ്ലാന്റാജിനേസീ സസ്യകുടുംബത്തിലുൾപ്പെടുന്നവയാണ്. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിലെ ചില ചെടികൾ ഇലകളിലും തണ്ടിലും ധാരാളം ജലാംശം സൂക്ഷിക്കുന്നവയാണ്. ഇവയിൽ ഏകവർഷി സസ്യങ്ങളും ബഹുവർഷികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

## സവിശേഷതകൾ

ഇവയുടെ ഇലകൾ ലഘുപത്രത്തോടുകൂടിയവയും ഇവ തണ്ടിൽ ഏകാന്തരന്യാസത്തിലോ (alternate) വർത്തുളവിന്യാസത്തിലോ (spiral) ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. , സാധാരണയായി ഇലകളിലെ സിരാവിന്യാസം ജാലികാസിരാവിന്യാസമാണ് എന്നാൽ ചില സ്പീഷിസുകളിൽ സമാന്തരവിന്യാസം പ്രകടമാണ്. ഇവയ്ക്ക് പത്രവൃന്തത്തിന്റെ അടിയിലായി ഉപപർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ട്കാറില്ല. ഇവയുടെ പൂക്കൾ ദ്വിലിംഗ സ്വഭാവത്തോടു കൂടിയവയാണ്.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Tribe Angelonieae* *Angelonia* Humb. & Bonpl.
* *Basistemon* Turcz.
* *Melosperma* Benth.
* *Monopera* Barringer
* *Monttea* Gay
* *Ourisia* Comm. ex Juss.

Tribe Antirrhineae* *Acanthorrhinum* Rothm.
* *Albraunia* Speta
* *Anarrhinum* Desf.
* *Antirrhinum* L.
* *Asarina* Mill.
* *Chaenorhinum* (DC.) Rchb.
* *Cymbalaria* Hill
* *Epixiphium* (Engelm. ex A.Gray) Munz
* *Galvezia* Dombey ex Juss.
* *Gambelia* Nutt.
* *Holmgrenanthe* Elisens
* *Holzneria* Speta
* *Howelliella* Rothm.
* *Kickxia* Dumort.
* *Linaria* Mill.
* *Lophospermum* D.Don
* *Mabrya* Elisens
* *Maurandya* Ortega
* *Misopates* Raf.
* *Mohavea* A.Gray
* *Neogaerrhinum* Rothm.
* *Nuttallanthus* D.A.Sutton
* *Pseudomisopates* Güemes
* *Pseudorontium* (A.Gray) Rothm.
* *Rhodochiton* Zucc. ex Otto & A. Dietr.
* *Sairocarpus* D.A.Sutton
* *Schweinfurthia* A.Braun

Tribe Callitricheae* *Callitriche* L.
* *Hippuris* L.
 | Tribe Cheloneae* *Brookea* Benth.
* *Chelone* L.
* *Chionophila* Benth.
* *Collinsia* Nutt.
* *Keckiella* Straw
* *Nothochelone* (A.Gray) Straw
* *Penstemon* Schmidel
* *Tonella* Nutt. ex A.Gray
* *Uroskinnera* Lindl.

Tribe Digitalideae* *Digitalis* L.
* *Erinus* L.

Tribe Globularieae* *Campylanthus* Roth
* *Globularia* L.
* *Poskea* Vatke

Tribe Gratioleae* *Achetaria* Cham. & Schltdl.
* *Adenosma* R.Br.
* *Bacopa* Aubl.
* *Benjaminia* Mart. ex Benj.
* *Boelckea* Rossow
* *Capraria* L.
* *Cheilophyllum* Pennell ex Britton
* *Conobea* Aubl.
* *Darcya* B.L.Turner & C.C.Cowan
* *Deinostema* T.Yamaz.
* *Dizygostemon* (Benth.) Radlk. ex Wettst.
* *Dopatrium* Buch.-Ham. ex Benth.
* *Fonkia* Phil.
* *Geochorda* Cham. & Schltdl.
* *Gratiola* L.
* *Hydranthelium* Kunth
* *Hydrotriche* Zucc.
* *Ildefonsia* Gardner
* *Leucospora* Nutt.
* *Limnophila* R.Br.
 | * *Maeviella* Rossow
* *Mecardonia* Ruiz & Pav.
* *Otacanthus* Lindl.
* *Philcoxia* P.Taylor & V.C.Souza
* *Schistophragma* Benth. ex Endl.
* *Schizosepala* G.M.Barroso
* *Scoparia* L.
* *Sophronanthe* Bentham
* *Stemodia* L.
* *Tetraulacium* Turcz.

Tribe Hemiphragmeae* *Hemiphragma* Wall.

Tribe Plantagineae* *Aragoa* Kunth
* *Littorella* P.J.Bergius
* *Plantago* L.

Tribe Russelieae* *Russelia* Jacq.
* *Tetranema* Benth.

Tribe Sipthorpieae* *Ellisiophyllum* Maxim.
* *Sibthorpia* L.

Tribe Veroniceae* *Chionohebe* B.G.Briggs & Ehrend.
* *Detzneria* Schltr. ex Diels
* *Hebe* Comm. ex Juss.
* *Kashmiria* D.Y.Hong
* *Lagotis* Gaertn.
* *Neopicrorhiza* D.Y.Hong
* *Paederota* L.
* *Parahebe* W.R.B.Oliv.
* *Picrorhiza* Royle ex Benth.
* *Scrofella* Maxim.
* *Synthyris* Benth.
* *Veronica* L.
* *Veronicastrum* Heist. ex Fabr.
* *Wulfenia* Jacq.
* *Wulfeniopsis* D.Y.Hong
 |

### Excluded genera

|  |  |
| --- | --- |
| * *Artanema* D.Don → Linderniaceae
* *Bryodes* Benth. → Phrymaceae
* *Bythophyton* Hook.f. → Phrymaceae
* *Chamaegigas* Dinter ex Heil → Linderniaceae
* *Craterostigma* Hochst. → Linderniaceae
* *Dintera* Stapf → Phrymaceae
* *Encopella* Pennell → Phrymaceae
* *Legazpia* Blanco → Linderniaceae
* *Limosella* L. → Scrophulariaceae
 | * *Lindenbergia* Lehm. → Orobanchaceae
* *Lindernia* All. → Linderniaceae
* *Micranthemum* Michx. → Linderniaceae
* *Microcarpaea* R.Br. → Phrymaceae
* *Picria* Lour. → Linderniaceae
* *Psammetes* Hepper → Phrymaceae
* *Rehmannia* Libosch. ex Fisch. & C.A.Mey. → Orobanchaceae
* *Torenia* L. → Linderniaceae
 |

## അവലംബങ്ങൾ

* Olmstead, R. G., dePamphilis, C. W., Wolfe, A. D., Young, N. D., Elisons, W. J. & Reeves P. A. (2001). "Disintegration of the Scrophulariaceae". *American Journal of Botany*. **88** (2): 348–361. doi:10.2307/2657024. JSTOR 2657024. PMID 11222255.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (link)
* Olmstead, R. G. (2003). "Whatever happened to the Scrophulariaceae?" (PDF). *Fremontia*. **30**: 13–22.

## ഗ്രന്ഥസൂചി

* Vargas P, JA Rosselló, R Oyama, J Güemes. 2004 Molecular evidence for naturalness of genera in the tribe Antirrhineae (Scrophulariaceae) and three independent evolutionary lineages from the New World and the Old. Plant Syst Evol 249:151–172.

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

* Treatment of Plantaginaceae in MOBOT