Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ജൂലൈ 13

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം **ജൂലൈ 13** വർഷത്തിലെ 194 (അധിവർഷത്തിൽ 195)-ാം ദിനമാണ്.

## ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ

* 1822 - ഗ്രീക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യയുദ്ധം: തെർമോപൈലയിൽ വച്ച് ഗ്രീക്കുകാൾ ഒട്ടോമൻ സേനയെ പരാജയപ്പെടുത്തി.
* 1832 - ഹെന്രി റോവ് സ്കൂൾക്രാഫ്റ്റ്, മിസിസിപ്പി നദിയുടെ ഉൽഭവസ്ഥാനം കണ്ടെത്തി.
* 1878 - ബെർലിൻ ഉടമ്പടി: ബാൾക്കൺ മേഖലയിലെ സെർബിയ, മോണ്ടിനെഗ്രോ, റൊമാനിയ എന്നിവ ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും സ്വതന്ത്രമായി.
* 1908 - ആധുനിക ഒളിമ്പിക്സിൽ വനിതകൾ ആദ്യമായി പങ്കെടുത്തു.
* 1912 - മൗലാന അബ്ദുൾ കലാം ആസാദ് തന്റെ വിഖ്യാതമായ അൽ ഹിലാൽ എന്ന ഉർദ്ദു വാർത്താപത്രിക പുറത്തിറക്കി.
* 2005 - പാകിസ്താനിലെ ഘോട്കിയിൽ മൂന്നു തീവണ്ടികൾ കൂട്ടിയിടിച്ച് നൂറ്റമ്പതിലേറെപ്പേർ മരിച്ചു.

## ജന്മദിനങ്ങൾ

## ചരമവാർഷികങ്ങൾ

## മറ്റു പ്രത്യേകതകൾ
# നൂറ്റാണ്ട്

## നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കവും അവസാനവും ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടറിൽ

ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് എഡി 1ആം നൂറ്റാണ്ട് ആരംഭിച്ചത് എഡി 1 ജനുവരി 1നാണ്. അവസാനിച്ചത് എഡി 100 ഡിസംബർ 31നും. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് 101ൽ, മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ട് 200ൽ എന്ന ക്രമത്തിൽ. *n*-ആം നൂറ്റാണ്ട് ആരംഭിക്കുന്നത് *100×n - 99*-ൽ ആയിരിക്കും. എല്ലാ നൂറ്റാണ്ടിലും അത് എത്രാം നൂറ്റാണ്ടാണോ ആ സംഖ്യ കൊണ്ട ആരംഭിക്കുന്ന ഒരു വർഷമേ ഉണ്ടായിരിക്കുകയുള്ളൂ. (ഉദാഹരണമായി 19ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ 1900)

### പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം

19ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം 1999 ഡിസംബർ 31 ആയിരുന്നു എന്നത് പരക്കെയുള്ളൊരു തെറ്റിദ്ധാരണയാണ്. യഥാർത്ഥത്തിൽ 2000 ഡിസംബർ 31നാണ് 20ആം നൂറ്റാണ്ട് അവസാനിച്ചത്.

### ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ട് എഡിയും ബിസിയും

1ആം നൂറ്റാണ്ട് ബിസിക്കും 1ആം നൂറ്റാണ്ട് എഡിക്കും ഇടയിൽ "പൂജ്യം നൂറ്റാണ്ട്" എന്നൊന്നില്ല. ബിസി ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നത് ബിസി 100 മുതൽ 1 വരെയുള്ള വർഷങ്ങളാണ്. ബിസിയിലെ മറ്റ് നൂറ്റാണ്ടുകൾ ഇതേ ക്രമം പിന്തുടരുന്നു.
# ക്രി.മു. 6-ആം നൂറ്റാണ്ട്

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**
പ്രദർശിപ്പിക്കുക

**ക്രി.മു. 6-ആം നൂറ്റാണ്ട്** ക്രി.മു. 600 ഒന്നാം ദിവസം ആരംഭിച്ചു, ക്രി.മു. 501 അവസാന ദിവസം അവസാനിച്ചു.

ക്രി.മു. 500-ഇലെ ലോക ഭൂപടം
പശ്ചിമേഷ്യയിൽ (near east) ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഒന്നാം പകുതി **നവ ബാബിലോണിയൻ** അഥവാ **ചാൽദിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ** അധീനതയിലായിരുന്നു. ക്രി.മു. 7-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ അസ്സീറിയൻ ഭരണത്തിനെതിരെ വിജയകരമായി പടനയിച്ചാണ് ഈ സാമ്രാജ്യം നിലവിൽ വന്നത്. നെബുക്കദ്നെസ്സർ II ജെറൂസലേം പിടിച്ചടക്കി നഗരത്തിലെ ജനങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാ‍ഗത്തെയും തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് മാറ്റിയതോടെ യൂദാ സാമ്രാജ്യം ക്രി.മു. 587-ൽ അവസാനിച്ചു. പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ സൈറസ് ബാബിലോണിയൻ ഭരണത്തെ ക്രി.മു. 540-കളിൽ അവസാനിപ്പിച്ചു. ലോകത്ത് അന്നുവരെയുള്ളതിൽ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യമായി പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം വളർന്നു.
# ജോൺ ടൈലർ

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

| John Tyler |
| --- |
|  |
|  |
| 10th President of the United States |
| **പദവിയിൽ** April 4, 1841 – March 4, 1845 |
| Vice President | *None* |
| മുൻഗാമി | William Henry Harrison |
| പിൻഗാമി | James K. Polk |
| 10th Vice President of the United States |
| **പദവിയിൽ** March 4, 1841 – April 4, 1841 |
| രാഷ്ട്രപതി | William Henry Harrison |
| മുൻഗാമി | Richard Mentor Johnson |
| പിൻഗാമി | George Dallas |
| United States Senator from Virginia |
| **പദവിയിൽ** March 4, 1827 – February 29, 1836 |
| മുൻഗാമി | John Randolph |
| പിൻഗാമി | William Cabell Rives |
| President pro tempore of the U.S. Senate |
| **പദവിയിൽ** March 3, 1835 – December 6, 1835 |
| മുൻഗാമി | George Poindexter |
| പിൻഗാമി | William R. King |
| 23rd Governor of Virginia |
| **പദവിയിൽ** December 10, 1825 – March 4, 1827 |
| മുൻഗാമി | James Pleasants |
| പിൻഗാമി | William Branch Giles |
| Member of the U.S. House of Representatives from Virginia's 23rd district |
| **പദവിയിൽ** December 17, 1816 – March 3, 1821 |
| മുൻഗാമി | John Clopton |
| പിൻഗാമി | Andrew Stevenson |
|  |
| വ്യക്തിഗത വിവരങ്ങൾ |
| ജനനം | (1790-03-29)മാർച്ച് 29, 1790 Charles City County, Virginia, U.S. |
| മരണം | ജനുവരി 18, 1862(1862-01-18) (71 വയസ്സ്) Richmond, Virginia, C.S. |
| അന്ത്യവിശ്രമം | Hollywood Cemetery Richmond, Virginia, U.S. |
| രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി | Democratic-Republican (1811–1828) Democratic (1828–1834) Whig (1834–1841) Independent Democrat (1841–1844) |
| പങ്കാളികൾ | * Letitia Christian
​ ​(m. 1813; died 1842)​
* Julia Gardiner
​ ​(m. 1844)​
 |
| കുട്ടികൾ | 15, including David Gardiner, John Alexander, and Lyon Gardiner |
| അൽമ മേറ്റർ | College of William and Mary |
| തൊഴിൽ | Lawyer |
| ഒപ്പ് |  |
| Military service |
| Allegiance |  United States of America |
| Branch/service | Charles City Rifles (Virginia militia company) |
| Years of service | 1813 |
| Rank | Captain |
|  |

അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പത്താമത്തെ പ്രസിഡന്റും രാഷ്ട്രത്തലവനുമായിരുന്നു **ജോൺ ടൈലർ (John Tyler)**. അമേരിക്കയുടെ പത്താമത്തെ വൈസ് പ്രസിഡന്റും ജോൺ ടൈലറായിരുന്നു. വില്യം ഹെന്റി ഹാരിസൺടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ആ സമയത്ത് വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ജോൺ ടൈലറെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു.

## അവലംബം
# ആണവോർജ്ജം

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

പ്രമാണം:Susquehanna steam electric station.jpg ആണവോർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന കേന്ദ്രം
അണുകേന്ദ്രങ്ങൾ വിഘടിയ്ക്കുമ്പോഴോ സംയോജിക്കുമ്പോഴോ സ്വതന്ത്രമാകുന്ന ഊർജ്ജത്തെയാണ് **ആണവോർജ്ജം** എന്നു പറയുന്നത്. ഈ ഊർജ്ജത്തെ സൌകര്യപ്രദമായ മറ്റ് ഊർജ്ജരൂപങ്ങളാക്കി മാറ്റാൻ സാധിക്കും. ഐൻസ്റ്റീനിന്റെ പ്രസിദ്ധമായ സമവാക്യത്തിന്, ΔE = Δm.c² അനുസൃതമായാണ് ആണവോർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ΔE എന്നത് പുറത്തുവരുന്ന ഊർജ്ജത്തേയും, Δm എന്നത് അണുവിഘടനം മൂലമോ ആണുസംയോജനം മൂലമോ കുറവു വരുന്ന ദ്രവ്യത്തേയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. c എന്നത് പ്രകാശപ്രവേഗമാണ്. ഫ്രഞ്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഹെൻ‌റി ബെക്വറൽ ആണ് ആണവോർജ്ജത്തെപ്പറ്റി ആദ്യമായി മനസ്സിലാക്കിയത്.

ആണവോർജ്ജം ഇന്ന് സുപ്രധാനമായ ഒരു ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സാണ്. ന്യൂക്ലിയാർ ഫിഷൻ (വിഘടനം) മുഖേനയാണ് ഇന്ന് സമാധാനാവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള ആണവോർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. ആണവോർജ്ജം യുദ്ധാവശ്യങ്ങൾക്കാണ് ആദ്യം ഉപയോഗിച്ചത്. ഹിരോഷിമയും നാഗസാക്കിയും ഈ ഊർജ്ജരൂപത്തിന്റെ നശീകരണശേഷി ലോകത്തെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി. ഇന്ന് മിക്ക രാജ്യങ്ങളും നിയന്ത്രിതമായ അണുവിഘടനത്തിലൂടെ ഊർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരം ഊർജ്ജോത്പാദനപ്രക്രിയയും പൂർണ്ണമായും സുരക്ഷിതമല്ല. അണുപ്പിളർച്ചക്ക് ശേഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന മൂലകങ്ങൾ പലതും അത്യന്തം വികിരണശേഷി ഉള്ളതാണ്. ഇവ എങ്ങനെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാമെന്നുള്ളതാണ് ആണവോർജ്ജോത്പാദനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സമസ്യ.

 ഓരോ ന്യൂക്ലിയോണുകൾക്കും ഉള്ള ബദ്ധോജ്ജവും മൂലകങ്ങളുടെ പിണ്ഡവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കാണിക്കുന്ന ലേഖ. ബദ്ധോർജ്ജം കുറഞ്ഞവ അണുസംയോജനത്തിനും, ബദ്ധോർജ്ജം കൂടിയവ അണുവിഘടനത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്നു. നിക്കലിനും ഇരുമ്പിനുമാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്ഥിരത യുറേനിയം,തോറിയം, ബെറിലിയം,സിർക്കോൺ,ഇൽമനൈറ്റ്, എന്നിവയാണ് ആണവോർജം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ധാതുക്കൾ

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

 വിക്കിചൊല്ലുകളിലെ Nuclear energy എന്ന താളിൽ ഈ ലേഖനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചൊല്ലുകൾ ലഭ്യമാണ്‌:
* അമേരിക്കൻ ന്യൂക്ലിയർ സൊസൈറ്റി
* യുറാനിയം റിസോഴ്സ് ആൻഡ് എനർജി Archived 2013-05-06 at the Wayback Machine
# ആന്റൺ ചെഖോവ്

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

| Антон Павлович Чехов ആന്റൺ പാവ്ലോവിച്ച് ചെഖോവ് |
| --- |
| ആന്റൺ ചെഖോവ്, ഓസിപ് ബ്രാസ് വരച്ച ചിത്രം, 1898 |
| ജനനം | 29 ജനുവരി [O.S. ജനുവരി 17] 1860  ടാഗന്രോഗ്, റഷ്യ |
| മരണം | 15 ജൂലൈ [O.S. ജൂലൈ 2] 1904  ബാദെന്വീലർ, ജെർമ്മനി |
| തൊഴിൽ | ഡോക്ടർ, ചെറുകഥാകൃത്ത്, നാടകകൃത്ത് |
| ദേശീയത | റഷ്യൻ |

**ആന്റൺ പാവ്ലോവിച്ച് ചെഖോവ്** (Russian: Анто́н Па́влович Че́хов, IPA: [ʌnˈton ˈpavləvʲɪtɕ ˈtɕɛxəf]) ഒരു റഷ്യൻ ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തുമായിരുന്നു. തെക്കേ റഷ്യയിലെ റ്റാഗൻ‌റോഗ് എന്ന സ്ഥലത്ത് 29 ജനുവരി [O.S. ജനുവരി 17] 1860-നു ജനിച്ചു. ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച് ജർമ്മനിയിലെ ബാദന്വീലർ എന്ന സ്ഥലത്തെ ഹെൽത്ത്-സ്പായിൽ വെച്ച് 15 ജൂലൈ [O.S. ജൂലൈ 2] 1904-നു മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുരുങ്ങിയ കാലത്തെ നാടകരചനാ ജീവിതം നാല് ക്ലാസിക്കുകൾ പ്രദാനം ചെയ്തു. ചെഖോവിന്റെ ഏറ്റവും നല്ല ചെറുകഥകളെ ലോകം മുഴുവൻ എഴുത്തുകാരും നിരൂപകരും ആദരവോടെ കാണുന്നു. ചെഖോവ് ത്ന്റെ സാഹിത്യജീവിത കാലം മുഴുവൻ ഒരു ഡോക്ടർ ആയി രോഗികളെ ചികിത്സിച്ചു. അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "വൈദ്യശാസ്ത്രം എന്റെ നിയമപരമായ ഭാര്യ ആണ്. സാഹിത്യം എന്റെ വെപ്പാട്ടിയും".

*ദ് സീഗൾ* എന്ന നാടകത്തിനു ലഭിച്ച ശോചനീയമായ വരവേൽപ്പിനെ തുടർന്ന് ചെഖോവ് നാടകരചന 1896-ൽ ഉപേക്ഷിച്ചതാണ്. എന്നാൽ കോൺസ്റ്റന്റിൻ സ്റ്റാനിസ്ലാവ്സ്കിയുടെ മോസ്കോ ആർട്ട് തിയ്യെറ്റർ ഈ നാടകം പുനരവതരിപ്പിച്ചതോടെ നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. *അങ്കിൾ വാന്യ* എന്ന നാടകവും ചെഖോവിന്റെ അവസാനത്തെ രണ്ടു നാടകങ്ങളായ *ദ് ത്രീ സിസ്റ്റേഴ്സ്*, *ദ് ചെറി ഓർച്ചാർഡ്* എന്നിവയും ഈ നാടക ട്രൂപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ നാലു നാടകങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കുന്ന അഭിനേതാക്കൾക്കും കാണികൾക്കും ഒരു പ്രത്യേക വെല്ലുവിളിയാണ്. കാരണം സാധാ‍രണ നാടകങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ചെഖോവ് ഒരു ഭാവങ്ങളുടെ ഒരു നാടകവേദിയും അക്ഷരങ്ങളിൽ മുങ്ങിയ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രതീതിയും ജനിപ്പിക്കുന്നു. എല്ലാവരും ഈ വെല്ലുവിളിയെ അംഗീകരിച്ചില്ല: ലിയോ ടോൾസ്റ്റോയ് ചെഖോവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, "എനിക്ക് ഷേക്സ്പിയറിനെ അംഗീകരിക്കാൻ പറ്റുന്നില്ല. പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ നാടകങ്ങൾ അതിലും വളരെ മോശമാണ്".

എങ്കിലും ടോൾസ്റ്റോയ് ചെഖോവിന്റെ ചെറുകഥകളെ ആ‍സ്വദിച്ചു. ചെഖോവ് ആദ്യകാലത്ത് പണത്തിനുവേണ്ടി മാത്രമായിരുന്നു ചെറുകഥകൾ എഴുതിയത്. എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാപരമായ ആഗ്രഹങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചപ്പോൾ ആധുനിക ചെറുകഥയുടെ പരിണാമത്തെ തന്നെ സ്വാധീനിച്ച സൃഷ്ടിപരമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ ചെഖോവ് തന്റെ കഥകളിൽ നടത്തി. വിർജിനിയ വുൾഫ്, ജെയിംസ് ജോയ്സ്, ആധുനികതയുടെ വക്താക്കൾ (മോഡേണിസ്റ്റ്സ്) തുടങ്ങിയവർ ഉപയോഗിച്ച ബോധധാര( stream-of-consciousness) ശൈലി രൂപപ്പെടുത്തിയത് ചെഖോവ് ആയിരുന്നു. യാഥാസ്ഥിതിക കഥകളിലുള്ള സന്മാർഗ്ഗികതയുടെ അന്തിമ വിജയം എന്ന ആശയത്തെ തന്റെ കഥകളിൽ ചെഖോവ് നിരാകരിച്ചു. ഇത് വായനക്കാരിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്ക് ചെഖോവ് ഒരിക്കലും ക്ഷമപറഞ്ഞില്ല. ചെഖോവിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഒരു കലാകാരന്റെ ഭാഗം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുക എന്നതാണ്. അവയ്ക്ക് ഉത്തരം നൽകുക എന്നതല്ല.

## മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ

ആന്റൻ ചെഖോവിന്റെ ദി ബെറ്റ് എന്ന നാടകത്തെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് പന്തയം. 2013 ൽ ചിത്രീകരണം തുടങ്ങിയ പന്തയത്തിൽ നെടുമുടി വേണുവാണ് ആന്റൻ ചെഖോവിന്റെ വേഷമിടുന്നത്. ജയരാജിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒറ്റാൽ എന്ന ചലച്ചിത്രം ചെഖോവിന്റെ 'വാങ്ക' എന്ന ചെറുകഥയെ ആസ്പദിച്ചുള്ളതണ്.

## അവലംബം
# ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2002

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**
പ്രദർശിപ്പിക്കുക

|  |
| --- |
| **ഫുട്ബോൾ ലോകകപ്പ് 2002** |
| **കൊറിയ-ജപ്പാൻ ‘02** |
|  ഔദ്യോഗിക മുദ്ര |
| **ആകെ ടീമുകൾ** | 198(യോഗ്യതാ ഘട്ടമുൾപ്പടെ) **ഫൈനൽ റൌണ്ട്:** 32 |
| **ആതിഥേയർ** | ദക്ഷിണ കൊറിയ ജപ്പാൻ |
| **ജേതാക്കൾ** | ബ്രസീൽ |
| **മൊത്തം കളികൾ** | 64 |
| **ആകെ ഗോളുകൾ** | 161 (ശരാശരി2.52) |
| **ആകെ കാണികൾ** | 2,705,134 (ശരാശരി42,268 ) |
| **ടോപ്‌സ്കോറർ** | റൊണാൾഡോ(ബ്രസീൽ) (6 ഗോളുകൾ) |
| **മികച്ച താരം** | ഒലിവർ കാൻ(ജർമ്മനി) |

**പതിനേഴാമത് ലോകകപ്പ് ഫുട്ബോൾ** 2002 മെയ് 31 മുതൽ ജൂൺ 30 വരെ ജപ്പാനിലും ദക്ഷിണ കൊറിയയിലുമായി അരങ്ങേറി. ലോകകപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങൾ സംയുക്തമായി ആതിഥ്യം വഹിക്കുന്നത്. ടൂർണമെന്റിലേക്ക് നേരിട്ടു പ്രവേശനം നേടിയ ടീമുകളുടെ എണ്ണവും(മൂന്ന്) ഇതുമൂലം വർദ്ധിച്ചു. ലോകകപ്പ് ഏഷ്യയിൽ അരങ്ങേറിയതും ആദ്യമായാണ്. ലോകഫുട്ബോളിലെ പുതുശക്തികളുടെ ഉദയത്തിനു വേദിയായെങ്കിലും പരിചിത മുഖങ്ങൾ തന്നെയായിരുന്നു ഫൈനലിൽ ഏറ്റുമുട്ടിയത്. ജർമ്മനിയും ബ്രസീലും. പലതവണ കിരീടം ചൂടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇരു രാജ്യങ്ങളും നേർക്കുനേർ പോരാടിയ ആദ്യ ലോകകപ്പായിരുന്നു ഇത്. ഏകപക്ഷീയമായ രണ്ടു ഗോളുകൾക്ക് ജർമ്മനിയെ തകർത്ത് ബ്രസീൽ അഞ്ചാം തവണയും കിരീടം ചൂടി.

നിലവിലുള്ള ജേതാക്കളായ ഫ്രാൻസിന്റെ ദയനീയ പതനം കണ്ടുകൊണ്ടാണ് ടൂർണമെന്റ് തുടങ്ങിയത്. ഉദ്ഘാടന മത്സരത്തിൽ നവാഗതരായ സെനഗൽ മറുപടിയില്ലാത്ത ഒരു ഗോളിന് ഫ്രാൻസിന്റെ കഥകഴിച്ചു. നാലുമത്സരങ്ങളിൽ ഒരൊറ്റ ഗോൾ പോലുമടിക്കാതെ ഫ്രാൻസ് ഒന്നാം റൌണ്ടിൽ തന്നെ പുറത്താവുകയും ചെയ്തു. അർജന്റീന, പോർച്ചുഗൽ എന്നീ വൻശക്തികളും ഒന്നാം ഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ പുറത്തായി. ഇറ്റലിയും സ്പെയിനും രണ്ടാം റൌണ്ടിലും. വമ്പന്മാർ പലരും നിലം പതിച്ചപ്പോൾ ആതിഥേയരായ ദക്ഷിണ കൊറിയ സെമിഫൈനൽ വരെയെത്തി ചരിത്രം കുറിച്ച്. ലോകകപ്പിൽ ഏഷ്യൻ പ്രതിനിധികളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനമായി ഇത്. മറ്റൊരു ആതിഥേയ രാജ്യമായ ജപ്പാൻ രണ്ടാം റൌണ്ടിലെത്തിയിരുന്നു.

ചൈന, ഇക്വഡോർ, സെനഗൽ, സ്ലൊവേനിയ എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ ആദ്യ ലോകകപ്പായിരുന്നു ഇത്. ഇതിൽ സെനഗൽ ക്വാർട്ടർ ഫൈനൽ വരെയെത്തി ഏവരെയും അൽഭുതപ്പെടുത്തി. ഫൈനലിലെ രണ്ടുഗോളുൾപ്പടെ മൊത്തം എട്ടു ഗോൾ നേടി ബ്രസീലിന്റെ റൊണാൾഡോ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗോൾ നേടുന്ന കളിക്കാരനുള്ള *സുവർണ്ണ പാദുകം* കരസ്ഥമാക്കി. ഫൈനലിലൊഴികെ മറ്റെല്ലാ കളികളിലും ഒരൊറ്റ ഗോൾപോലും വഴങ്ങാതെ ജർമ്മനിയുടെ വലകാത്ത ഒലിവർ കാൻ മികച്ച കളിക്കാരനുള്ള *സ്വർണ്ണപന്ത്‌* കരസ്ഥമാക്കി. 64 കളികളിലായി 161 ഗോളുകളാണ് കൊറിയ-ജപ്പാൻ ലോകകപ്പിൽ പിറന്നത്.
# ആർതർ എഡിങ്ടൺ

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

| സർ ആർതർ എഡിങ്ടൺ |
| --- |
| Arthur Stanley Eddington (1882–1944) |
| ജനനം | Arthur Stanley Eddington (1882-12-28)28 ഡിസംബർ 1882 Kendal, Westmorland, England, United Kingdom |
| മരണം | 22 നവംബർ 1944(1944-11-22) (61 വയസ്സ്) Cambridge, Cambridgeshire, England, United Kingdom |
| പൗരത്വം | British |
| അൽമ മേറ്റർ | University of Manchester Trinity College, Cambridge |
| അറിയപ്പെടുന്നത് | Eddington limit Eddington number Eddington–Dirac number Eddington–Finkelstein coordinates |
| അവാർഡുകൾ | Royal SocietyRoyal Medal (1928) Smith's Prize (1907) RAS Gold Medal (1924) Henry Draper Medal (1924) Bruce Medal (1924) Knights Bachelor (1930) Order of Merit (1938) |
| **Scientific career** |
| Fields | Astrophysics |
| Institutions | Trinity College, Cambridge |
| അക്കാഡമിക്ക് ഉപദേശകർ | Robert Alfred Herman |
| ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥികൾ | Leslie Comrie Gerald Merton G. L. Clark Cecilia Payne-Gaposchkin S. Chandrasekhar Hermann Bondi |
|  |

**സർ ആർതർ എഡിങ്ടൺ** (28 ഡിസംബർ 1882 – 22 നവംബർ 1944) ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ബ്രട്ടീഷുകാരനായ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനും ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു. ഖഗോളോർജ്ജതന്ത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം ഏറെ സംഭാവനകൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രചാരകനും ശാസ്ത്ര തത്ത്വചിന്തകനും ആയിരുന്നു.

## അവലംബം
# ജോഹന്നാസ് ദിദെറിക് വാൻ ഡെർ വാൾസ്

| ജോഹന്നാസ് ദിദെറിക് വാൻ ഡെർ വാൾസ് |
| --- |
|  |
| ജനനം | (1837-11-23)23 നവംബർ 1837 Leiden, Netherlands |
| മരണം | 8 മാർച്ച് 1923(1923-03-08) (85 വയസ്സ്) ആംസ്റ്റർഡാം, നെതർലാന്റ്സ് |
| അൽമ മേറ്റർ | University of Leiden |
| അറിയപ്പെടുന്നത് | Equation of state, intermolecular forces |
| അവാർഡുകൾ | Nobel Prize for Physics (1910) |
| **Scientific career** |
| Fields | Physics |
| Institutions | University of Amsterdam |
| Doctoral advisor | Pieter Rijke |
| ഗവേഷണ വിദ്യാർത്ഥികൾ | Diederik Korteweg Willem Hendrik Keesom |
|  |

വാതകങ്ങളുടെയും ദ്രാവകങ്ങളുടെയും അവസ്ഥകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വാൻ ഡെർ വാൾസ് സമവാക്യം ആവിഷ്കരിച്ച ഡച്ച് ശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് **ജോഹന്നാസ് ദിദെറിക് വാൻ ഡെർ വാൾസ്** (Dutch: [joːˈɦɑnəz ˈdidəˌrɪk fɑn dɛr ˈʋaːls] ; 23 നവംബർ 1837 – 8 മാർച്ച് 1923).
ആംസ്റ്റർഡാം സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ അവിടുത്തെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രൊഫസർ ആയിരുന്നു അദ്ദേഹം. വാതകങ്ങളുടെയും ദ്രാവകങ്ങളുടെയും അവസ്ഥാ സമവാക്യം കണ്ടുപിടിച്ചതിന് 1910ൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഭൗതിക ശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.

## അവലംബം

## ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ

Wikisource
ജോഹന്നാസ് ദിദെറിക് വാൻ ഡെർ വാൾസ് രചിച്ചതോ ഇദ്ദേഹത്തെ പറ്റിയുള്ളതോ ആയ മൗലിക കൃതികൾ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ ലഭ്യമാണ്.

* Scientists of the Dutch School Van der Waals, Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences
* Albert van Helden *Johannes Diderik van der Waals 1837 – 1923* In: K. van Berkel, A. van Helden and L. Palm ed., A History of Science in the Netherlands. Survey, Themes and Reference (Leiden: Brill, 1999) 596 – 598.
* ജോഹന്നാസ് ദിദെറിക് വാൻ ഡെർ വാൾസ് on Nobelprize.org  including the Nobel Lecture, December 12, 1910 *The Equation of State for Gases and Liquids*
* Museum Boerhaave "Negen Nederlandse Nobelprijswinnaars" (PDF). Archived from the original (PDF) on ജൂൺ 7, 2011. (2.32 MiB)
* H.A.M. Snelders, *Waals Sr., Johannes Diderik van der (1837–1923)*, in Biografisch Woordenboek van Nederland.
* Biography of *Johannes Diderik van der Waals (1837–1923)* at the National Library of the Netherlands.
# അണുകേന്ദ്രഭൗതികം

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

അണുകേന്ദ്രത്തിൽ നടക്കുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ഭൗതികശാസ്ത്രശാഖയാണ്‌ **അണുകേന്ദ്രഭൗതികം** അഥവാ **ന്യൂക്ലിയർ ഫിസിക്സ്** (Nuclear Physics).

അണുകേന്ദ്രം സ്വച്ഛന്ദമായി വിഘടിക്കുന്നതാണ് റേഡിയോ ആക്റ്റിവത എന്ന് 1904-ൽ റഥർഫോർഡ് വ്യാഖ്യാനിച്ചു. ഈ വ്യാഖ്യാനമാണ് അണുകേന്ദ്ര ഭൗതികത്തിന്റെ ആരംഭം കുറിച്ചത്. 1930-നുശേഷം ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രധാനമായ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ ഉണ്ടായി. റേഡിയോ ആക്റ്റിവത കൃത്രിമമായി സൃഷ്ടിച്ചതും പ്രോട്ടോൺ, ന്യൂട്രോൺ എന്നീ കണങ്ങളെ അണുകേന്ദ്രത്തിൽ കണ്ടെത്തിയതും അണുകേന്ദ്രത്തെ ഭേദിക്കുവാനും അതിന്റെ ഘടനയിൽ മാറ്റം വരുത്തുവാനുമുള്ള യാന്ത്രികോപകരണങ്ങൾ (Accelerators) കണ്ടുപിടിച്ചതും അക്കൂട്ടത്തിൽപെടുന്നു. ചാർജില്ലാത്ത ന്യൂട്രോണുകളും ധനാത്മകചാർജുള്ള (+) പ്രോട്ടോണുകളും അടങ്ങിയതാണ് അണുകേന്ദ്രം. അണുസംഖ്യ കുറഞ്ഞ മൂലകങ്ങളിൽ അവ ഏകദേശം തുല്യമായിരിക്കും. ന്യൂട്രോണുകളേയും പ്രോട്ടോണുകളേയും പൊതുവായി ന്യൂക്ലിയോണുകൾ എന്ന് പറയുന്നു. ന്യൂട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളും അണുകേന്ദ്രത്തിൽ പരസ്പരം അതിശക്തമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കയാണെന്ന ഒരു സിദ്ധാന്തവും ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടു. അണുകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഏതെങ്കിലും ന്യൂക്ലിയോണുകൾ മാറിപ്പോകുമ്പോഴോ അവ തകർന്ന് മറ്റു മൗലികകണങ്ങൾ രൂപപ്പെടുമ്പോഴോ മാത്രമാണ് മൂലകാന്തരണങ്ങളും (transmutations) വിഘടനങ്ങളും (disintegrations) സംഭവിക്കുന്നത്. അണുകേന്ദ്രത്തിലെ ഘടകങ്ങൾ വേർപെടുമ്പോൾ അതിലെ ബന്ധനോർജം (binding energy) മോചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അണുകേന്ദ്രവിഘടനവും (nuclear fission) അണുകേന്ദ്ര സംയോജനവും (nuclear fusion) അണുകേന്ദ്രഭൌതികത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇവിടെ ദ്രവ്യം ഊർജ്ജമായി മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ബന്ധനോർജം കുറവുള്ള അണുകേന്ദ്രാവസ്ഥയെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയ്ക്ക് നിമ്നോർജ-അണുകേന്ദ്രഭൌതികം (Low Energy Nuclear Physics) എന്നും കൂടുതലുള്ളതിന് ഉന്നതോർജ-അണുകേന്ദ്രഭൌതികം (High Energy Nuclear Physics) എന്നും പറയുന്നു. കോസ്മികരശ്മികളിൽ അധികവും വളരെയേറെ ഊർജമുള്ള പ്രോട്ടോണുകളായതിനാൽ, കോസ്മികരശ്മികളുടെ പഠനം ഉന്നതോർജ-അണുകേന്ദ്ര ഭൗതികത്തിൽപെടുന്നു. പ്രോട്ടോണുകളും ന്യൂട്രോണുകളും അണുകേന്ദ്രത്തിനകത്ത് ഏതെല്ലാംവിധത്തിൽ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുവെന്നും ഏതേതു ബലങ്ങളാണ് അവയെ ബന്ധിക്കുന്നതെന്നുമുള്ള പഠനമാണ് ആദ്യത്തെ വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നത്. മൌലികകണങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര പ്രവർത്തനങ്ങളെ രണ്ടാംവിഭാഗത്തിൽ പഠനവിധേയമാക്കുന്നു.

കണങ്ങളുടെ സംസൂചകങ്ങൾ (Partical detectors), യുറേനിയം ഇന്ധന റിയാക്റ്ററുകൾ (Uranium fuel Reactors), കണങ്ങളുടെ ത്വരകങ്ങൾ (Partical Accelerators) എന്നിവയെ പരീക്ഷണശാലയിൽ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ആണവപ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളാണ് (ന്യൂക്ലിയർ റിയാക്ഷൻ) ആണ് അണുകേന്ദ്രത്തിലെ ഘടനാമാറ്റത്തിന് നിദാനം. മൂന്നു തരത്തിലുള്ള പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളുണ്ട്.

* റേഡിയോ ആക്റ്റിവിറ്റി നശീകരണം
* അണുവിഘടനം (ന്യൂക്ലിയർ ഫിഷൻ)
* അണുസംയോജനം (ന്യൂക്ലിയർ ഫ്യൂഷൻ)

## അവലബം

|  |  |
| --- | --- |
|  | **കടപ്പാട്:** കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ അണുകേന്ദ്രഭൗതികം എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് പകർത്തിയതിന് ശേഷം പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കത്തിന് സാരമായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. |
# ടൈഗ

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**
പ്രദർശിപ്പിക്കുക

ടൈഗ
ഉപ-ആർട്ടിക് മേഖലയിലെ വിശാല സ്തൂപികാഗ്രിത വനങ്ങൾക്കുള്ള പൊതുനാമമാണ് **ടൈഗ**. തുന്ദ്രാ പ്രദേശത്തിനു തൊട്ടു തെക്കായി കാണപ്പെടുന്നു. യൂറോപ്പിന്റെയും വടക്കേ അമേരിക്കയുടെയും ഉത്തരഭാഗത്തായി വരുന്ന സ്തൂപികാഗ്രിത വനങ്ങളാണ് ഇവ.

## വനം എന്ന ടൈഗ

*വനം* എന്നർഥമുള്ള *ടൈഗാ* എന്ന റഷ്യൻ പദത്തിൽ നിന്നാണ് **ടൈഗ** എന്ന പേര് നിഷ്പന്നമായിട്ടുള്ളത്. മുമ്പ് യൂറേഷ്യയിൽ മാത്രം പ്രചരിച്ചിരുന്ന ഈ പദം ക്രമേണ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സമാന പ്രദേശങ്ങളെ കുറിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. സ്കാൻഡിനേവിയ മുതൽ റഷ്യയുടെ പസിഫിക് തീരം വരെയാണ് യൂറേഷ്യയിൽ ടൈഗയുടെ വ്യാപ്തി. വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ ഇവ അലാസ്ക മുതൽ ന്യൂഫൌണ്ട്ലൻഡ് വരെ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു.

## പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങൾ

ദേവദാരു വൃക്ഷം, പൈൻ, തുടങ്ങിയവയാണ് ടൈഗ പ്രദേശത്തെ പ്രധാന വൃക്ഷങ്ങൾ. ചതുപ്പാർന്ന നിമ്നഭാഗങ്ങൾ ഇവിടെ ധാരാളമുണ്ട്. ഉത്തര ദിശയിലേക്കൊഴുകുന്ന നദികളുടെ ജലനിർഗമന മാർഗങ്ങൾ മഞ്ഞുമൂടിക്കിടക്കുന്നതിനാൽ വസന്തകാലത്തുണ്ടാകുന്ന ഹിമസ്രുതി വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാക്കാറുണ്ട്. റഷ്യയുൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും വളരെ വിശാലമായ അർഥത്തിലാണ് *ടൈഗ* എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തുന്ദ്രായ്ക്കു തെക്കും ഇടതൂർന്ന വനങ്ങൾക്കു വടക്കും കാണപ്പെടുന്ന വനപ്രദേശങ്ങളെയും ടൈഗ എന്നുപറയാറുണ്ട്. കൂട്ടം ചേർന്നോ, ഒറ്റപ്പെട്ടോ, ഇടതൂർന്നോ ഉള്ള സ്തൂപികാഗ്രിതവനങ്ങൾ സമ്പന്നമായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുവാനും *ടൈഗ* എന്ന പദം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ നിയതാർഥത്തിൽ ഇടയ്ക്ക് ഏതാണ്ട് തുടർച്ചയായ രീതിയിൽ ലൈക്കനുകളും, ചെറുവൃക്ഷങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും കാണപ്പെടുന്ന തുറസ്സായ നിത്യഹരിത സ്തൂപികാഗ്രിത വനങ്ങളാണ് ടൈഗകൾ. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഇവയ്ക്കു ചുറ്റും പുൽ പ്രദേശങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ട്. തടിയും ധാതുനിക്ഷേപങ്ങളും ടൈഗ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തികപ്രാധാന്യം നേടിക്കൊടുത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇന്നും ഇവയുടെ പല ഭാഗങ്ങളിലും മനുഷ്യർക്കെത്തിച്ചേരാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഇവിടത്തെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ ജലം പുറത്തേയ്ക്ക് ഒഴുകിപ്പോകാത്തവയാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ തുടർച്ചയായി പീറ്റ് നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു.

## മഞ്ഞുകാലം

ടൈഗ പ്രദേശത്തെ മഞ്ഞുകാലം ദീർഘവും കാഠിന്യമേറിയതുമാണ്. ഹ്രസ്വവും സൌമ്യവുമാണ് വേനൽക്കാലം. കാഠിന്യമേറിയ കാലാവസ്ഥയും ദുഷ്പ്രാപ്യതയും നിമിത്തം ഈ പ്രദേശത്ത് ജനസാന്ദ്രത വളരെ കുറവാണ്. ഈ പ്രദേശത്തു കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രധാന മൃഗമാണ് *വുഡ്ലൻഡ് കാരിബോ* (Woodland caribou). സസ്യജാല വൈവിധ്യത്തിനും കാലാവസ്ഥാമാറ്റങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായ ഉപവിഭാഗങ്ങളും ടൈഗയ്ക്കുണ്ട്.

## ചിത്രശാല

* ടൈഗ നദീതടത്തിൽ
* കായലോരത്ത്
* ടൈഗ കാനഡയിലെ നദിയോരത്ത്
* റഷ്യയിലെ ഒരു ടൈഗ
* ടൈഗ
* ബ്രൗൺകരടി
* ടൗണിനു സമീപമുള്ള ടൈഗ
* സ്വീഡനിൽ

## അവലംബം

## പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ

*
*  Archived 2011-06-09 at the Wayback Machine
*  Archived 2012-04-19 at the Wayback Machine
* Images for Taiga

|  |  |
| --- | --- |
|  | **കടപ്പാട്:** കേരള സർക്കാർ ഗ്നൂ സ്വതന്ത്ര പ്രസിദ്ധീകരണാനുമതി പ്രകാരം ഓൺലൈനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മലയാളം സർ‌വ്വവിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ടൈഗ എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക് പകർത്തിയതിന് ശേഷം പ്രസ്തുത ഉള്ളടക്കത്തിന് സാരമായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ടാകാം. |
# വിക്കിക്വോട്ട്

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**

Wikiquote| Wikiquote logo |
| Screenshot of wikiquote.org home page |
| യു.ആർ.എൽ. |  |
| വാണിജ്യപരം? | No |
| സൈറ്റുതരം | Quotation repository |
| രജിസ്ട്രേഷൻ | Optional |
| ലഭ്യമായ ഭാഷകൾ | Multilingual |
| ഉടമസ്ഥത | Wikimedia Foundation |
| നിർമ്മിച്ചത് | Jimmy Wales and the Wikimedia Community |
| അലക്സ റാങ്ക് | 2750 |
| നിജസ്ഥിതി | active |

വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷന്റെ വിക്കി അധിഷ്ഠിത സം‌രംഭങ്ങളിലൊന്നാണ് **വിക്കിക്വോട്ട്**. പ്രശസ്ത വ്യക്തികളുടെ പുസ്തകങ്ങൾ, ചലച്ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുമുള്ള ഉദ്ധരണികളും പഴഞ്ചൊല്ലുകളും ശേഖരിക്കലാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഡാനിയൽ അൽസ്റ്റണിന്റെ ആശയം അടിസ്ഥാനമാക്കി ബ്രയൻ വിബ്ബർ ആണ് ഈ സം‌രംഭം ആരംഭിച്ചത്. മറ്റ് വിക്കിമീഡിയ സം‌രഭങ്ങളേപ്പോലെ മീഡിയവിക്കി സോഫ്റ്റ്വെയറാണ് ഇതിലും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.മറ്റനേകം ഓൺലൈൻ ഉദ്ധരണ ശേഖരങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും സന്ദർശകർക്ക് താളുകൾ തിരുത്താൻ അനുവാദം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകത വിക്കിക്വോട്ടിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നു. ആദ്യമായി ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ മാത്രമാണ് പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. എന്നാൽ, 2004 ജൂലൈ മുതൽ മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്കും വ്യാപിക്കുവാൻ തുടങ്ങി.

ഇതിന്റെ മലയാളം പതിപ്പ് വിക്കിചൊല്ല് എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
# ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ

| ഇറാനിയൻ |
| --- |
| വംശീയത | ഇറാനിയർ |
| ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ സാന്നിധ്യം | Southwest Asia, Caucasus, Eastern Europe, Central Asia, and western South Asia |
| ഭാഷാ കുടുംബങ്ങൾ | Indo-European* Indo-Iranian
	+ **ഇറാനിയൻ**
 |
| പ്രോട്ടോ-ഭാഷ | Proto-Iranian |
| വകഭേദങ്ങൾ | * Western
* Avestan (Central)
* Eastern
 |
| ISO 639-5 | `ira` |
| Linguasphere | `58= (phylozone)` |
| Glottolog | `iran1269` |
|  ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾക്ക് ഔദ്യോഗിക പദവിയുള്ളതും ഭൂരിപക്ഷം പേരും സംസാരിക്കുന്നതുമായ രാജ്യങ്ങളും പ്രദേശങ്ങളും |

ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ ശാഖയായ ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ ഭാഷകളുടെ ഒരു ഉപശാഖയാണ് **ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ** അഥവാ **ഇറാനിക് ഭാഷകൾ**. ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്നവരെ ഇറാനിയർ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.  ചരിത്രപരമായി ഇറാനിയൻ ഭാഷകളെ മൂന്ന് തരത്തിൽ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു: പഴയ ഇറാനിയൻ (ബി.സി.ഇ. 400 വരെ), മദ്ധ്യ ഇറാനിയൻ (ബി.സി.ഇ. 400 - സി.ഇ. 900), പുതിയ ഇറാനിയൻ (സി.ഇ. 900 ശേഷം). പഴയ ഇറാനിയൻ ഭാഷകളിൽ വ്യക്തതയുള്ളതും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നമായ ഭാഷകൾ പഴയ പേർഷ്യനും അവെസ്താനും (അവെസ്തയിലെ ഭാഷ) ആണ്. മദ്ധ്യ ഇറാനിയൻ ഭാഷകളായി അറിയപ്പെടുന്നവ പാഹ്ലവി (മദ്ധ്യ പേർഷ്യൻ ഭാഷ), പാർത്തിയൻ, ബാക്ട്രിയൻ എന്നിവയാണ്.

2008-ലെ കണക്ക് പ്രകാരം, ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ മാതൃഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്നവർ 150-200 ദശലക്ഷം പേരാണ്. എത്‍നോലോഗിന്റെ കണക്ക് പ്രകാരം 86 ഇറാനിയൻ ഭാഷകളാണുള്ളത്. അവയിൽ പേർഷ്യൻ, പഷ്തു, കുർദിഷ്, ബലൂചി എന്നിവയാണ് കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്.

## അവലംബം
# സെപ്റ്റംബർ 22

**ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം**
പ്രദർശിപ്പിക്കുക

ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം സെപ്റ്റംബർ 2 വർഷത്തിലെ 265 (അധിവർഷത്തിൽ 266)-ാം ദിനമാണ്

## ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ

* 1789 - രാജാ കേശവദാസ് ‍തിരുവിതാംകൂറിലെ ദിവാനായി നിയമിതനായി
* 1908 - ബൾഗേറിയ സ്വതന്ത്രയാവുന്നു.
* 1960 - മാലി ഫ്രാൻസിന്റെ കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിൽ നിന്നും സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി
* 1965 - കാശ്മീരിനെ ചൊല്ലിയുണ്ടായ രണ്ടാം ഇന്ത്യാ - പാകിസ്താൻ യുദ്ധം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ അവസാനിച്ചു.
* 1980 - ഇറാക്ക് ഇറാനെ ആക്രമിച്ച് കടന്നു കയറുന്നു

## ജന്മദിനങ്ങൾ

* 1791 - ഇംഗ്ലണ്ടുകാരനായ മൈക്കൽ ഫാരഡേ എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ

## ചരമവാർഷികങ്ങൾ

* 1520 - ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ സുൽത്താനായ സലിം ഒന്നാമൻ

## മറ്റു പ്രത്യേകതകൾ