Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 20 август

**20 август** — 232-иот ден во годината според грегоријанскиот календар
(233-и во престапна година).
Остануваат 133 денови до крајот на годината.
Предлошка:Август 2026

Знаме на Естонија
**Настани:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1953  | Советскиот Сојуз јавно објавува дека тестирал водородна бомба.
  |
| 1968  | 200.000 трупи на Варшавскиот пакт и 5.000 тенкови вршат инвазија на Чехословачка, со што е задушена *Прашката пролет*.
  |
| 1969  | *Битлси* го завршуваат снимањето на *Abbey Road*; Џон Ленон, Пол Мекартни, Џорџ Харисон и Ринго Стар за последен пат се заедно.
  |
| 1991  | Естонија се одвојува од Советскиот Сојуз.
  |

**Родени:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1561  | Јакопо Пери — италијански композитор.
  |
| 1779  | Јенс Јакоб Берцелиус — шведски хемичар.
  |
| 1847  | Болеслав Прус — полски писател.
  |
| 1877  | Јован Скерлиќ — српски писател и книжевен критичар.
  |
| 1890  | Х. П. Лавкрафт — американски писател.
  |
| 1901  | Салваторе Квазимодо — италијански писател.
  |
| 1936  | Карла Фрачи — италијанска балерина и глумица.
  |
| 1937  | Андреј Кончаловски — руско-американски режисер.
  |
| 1941  | Стеван Остоиќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 1942  | Ајсак Хејс — американски соул-пејач.
  |
| 1943  | Драган Николиќ — српски глумец.
  |
| 1944  | Раџив Ганди — премиер на Индија.
  |
| 1948  | Роберт Плант — британски пејач, член на рок-групата „Led Zeppelin“.
  |
| 1961  | Стјепан Девериќ — југословенски и хрватски фудбалер.
  |
| 1964  | Дино Дворник — хрватски пејач и глумец.
  |
| 1965  | КРС-1 — американски рапер.
  |
| 1974  | Ејми Адамс — американска глумица.
  |
| 1980  | Самуел Димулен — француски велосипедист.
  |
| 1983  | Јури Жирков — руски фудбалер.
  |
| 1985  | Алваро Негредо — шпански фудбалер.
  |
| 1986  | Даниел Мартин — ирски велосипедист.
  |
| 1986  | Дамјен Годен — француски велосипедист.
  |
| 1992  | Деми Ловато — американска пејачка и глумица.
  |
| 1995  | Магнус Ландин Јакобсен — дански ракометар.
  |
| 1999  | Џо Вилок — англиски фудбалер. |

**Починале:**

|  |  |
| --- | --- |
| 984  | Јован XIV — римски папа.
  |
| 1823  | Пиј VII — римски папа.
  |
| 1887  | Жил Лафорг — француски поет.
  |
| 1914  | Пиј X — римски папа.
  |
| 1917  | Адолф фон Баејер — германски хемичар и Нобелов лауреат.
  |
| 1918  | Матеј Геров — македонски деец.
  |
| 1959  | Алфред Кубин — австриски цртач, илустратор и писател.
  |
| 1983  | Александар Ранковиќ — српски и југословенски политичар, потпретседател на СФРЈ. |
| 1994  | Александар Петровиќ — српски и југословенски филмски режисер. |
| 2024  | Ратомир Тврдиќ — хрватски и југословенски кошаркар.
  |
| 2025  | Брент Хиндс — американски рок-музичар, член на хеви-метал групата Мастодон.
  |

**Празници:**

|  |  |
| --- | --- |
|   | Унгарија — Ден на Свети Стефан, главен национален празник. |

* јануари
* февруари
* март
* април
* мај
* јуни
* јули
* август
* септември
* октомври
* ноември
* декември
# Роман

Оваа статија се однесува на литературен жанр.  За останати значења, погл. Роман (појаснување).

| Книжевност |
| --- |
| Основни облици |
|
Роман **·**  Поема **·**  Драма
Расказ **·**  Повест  |
| Родови |
|
Епика **·**  Лирика **·**  Драма
Романса **·**  Сатира
Трагедија **·**  Комедија
Трагикомедија  |
| Извори |
|
Изведба (претстава) **·**  Книга |
| Форми |
|
Проза **·**  Стих |
| Историја и списоци |
|
Општ преглед на книжевноста
Индекс на поими
Историја **·**  Современа историја
Книги **·**  Писатели
Книжевни награди **·**  Награди за поезија |
| Дискусија |
|
Критика **·**  Теорија **·**  Списанија |

Класикот на обредите бил еден од петте класици на конфучијанизмот; ги опишал општествените облици, древните обреди и судските церемонии
**Роман** — долго раскажувачко книжевно дело во проза или понекогаш во стихови (на пример, „Евгениј Онегин“ од Пушкин), засновано на замислена приказна, односно кое не се потпира целосно на факти. За првпат, романот како литературна форма се појавил во 11 век, но поради широките можности останал во употреба и во современата литература.

Романот е литературен вид од епскиот род на литературата. Изразот „роман“ потекнува од 12 и 13 век, кога во западната европска литература се појавиле дела напишани на романските јазици. Романот ги има следниве одлики: во него има многу ликови чии одлики се опишани преку постапките и преку настаните кои опфаќаат обично подолг временски период. Меѓутоа, современата литературна практика покажува дека оваа дефиниција е тешко применлива; на пример, делото на американскиот писател Џон Стајнбек, „Глувци и луѓе“, се смета за роман, иако настаните не се случуваат во подолг временски период, а книгата нема ни 100 страници.

Некои од карактеристичните жанрови во кои се користи романот како форма се:

* Научна фантастика
* Фантастика
* Крими-романи
* Романси
* Шпионски романи
* Социјални романи, итн.

Иако речиси сите писатели во некоја фаза од својот креативен живот пишувале романи, некои попознати романописци се: Венко Андоновски, Петре М. Андреевски, Фјодор Михајлович Достоевски, Чарлс Дикенс, Лав Николаевич Толстој, Оноре де Балзак, Џемс Џојс, Франц Кафка, Џорџ Орвел, Стале Попов, Едгар Алан По, Иво Андриќ, Жан Жак Русо, Агата Кристи, и др.

## Теорија на романот

Во едно предавање, одржано на Универзитетот Принстон, германскиот писател Томас Ман изјавил: „Големата социјална поезија во романите на Дикенс, Текери, Толстој, Достоевски, Балзак, Зола, Пруст ја претставува монументалната уметност на 19 век.“ Според критичарот Левин, романот на Џејмс Џојс, „Улис“ претставува крај на сите романи, а Т. С. Елиот го поставил прашањето: дали по Флобер и Џојс, романот не се надживеал себеси? Слично на тоа, Томас Ман го поставил прашањето: не изгледа ли дека денес во областа на романот може да дојде предвид само она што не е роман?

## Надворешни врски

* (англиски) Како да напишете роман во 100 дена или помалку Архивирано на 14 октомври 2009 г.

## Наводи
# Компанија Волт Дизни

„Disney“ води овде. За други значења, видете Disney (појаснување).

The Walt Disney Company|  |
| Влезот во студиото |
| Вид | Јавна |
| ISIN | US2546871060  |
| Дејност | Медиуми и Забава |
| Основано | Холивуд, Калифорнија, САД (16 октомври 1923) |
| Основач | Волт и Рој Дизни |
| Седиште | The Walt Disney Studios Бурбенк, Калифорнија, САД |
| Клучни личности | Џон Е. Пепер, Џуниор (Претседавач) Роберт Ајгер (Извршен директор) и (Претседател) Ен Свини (Претседател на Disney-ABC Television Group и Ко-Претседавач на Disney Media Networks) |
| Доход | ▲ $ 35.51 билиони (*2007*) |
| Оперативен доход | ▲ $ 7.827 билиони (*2007*) |
| Нето-доход | ▲ $ 3.832 billion (*2007*) |
| Вкупно актива | 203.631.000.000 aмерикански долар (2022)  |
| Вработени | 137,000 (*2008*) |
| Одделенија | ABC, ABC Family, ABC Kids, Walt Disney Distribution, Walt Disney Motion Pictures Group, Disney Channel, ESPN, Jetix, Walt Disney Studios, Walt Disney Parks and Resorts, Walt Disney Television Animation, Walt Disney Records, Walt Disney Pictures, Touchstone Pictures, Hollywood Pictures, Miramax Films, ABC Studios, Playhouse Disney, Disney Consumer Products, Pixar Animation Studios, SOAPnet, Disney Interactive Studios, Muppets Holding Company, Disney Store, Toon Disney, New Horizon Interactive, and Hollywood Records |
| Мреж. место | Disney.com |

**Компанија „Волт Дизни“** (англиски: *The Walt Disney Company*) — една од најголемите медиумски компании за забава. Основана на 16 октомври 1923, од страна на браќата Волт и Рој Дизни како анимирано студио, кое оттогаш е претворено во едно од најголемите и највлијателните студиа во Холивуд и сопственик на доста тематски паркови и неколку телевизии, вклучувајќи ги ABC и ESPN. Повеќето установи на Студијата „Волт Дизни“ во Барбенк, Калифорнија.

## Наводи
# Мурсија

Мурсија
**Мурсија** (шпански *Murcia*) — град во Југоисточна Шпанија, главен и најголем град на автономната заедница Мурсија. Мурсија е седми најголем град во државата со 442,573 жители во 2009 година (околу една третина од населението на регионот на Мурсија). Бројот на жители во метрополитенската област изнесувал 689,591 жител во 2010 година. Градот се наоѓа на реката Сегура, во североисточниот дел на Пиринејскиот Полуостров, каде што климатските услови опфаќаат жешки лета, благи зими и релативно ниско количество на врнежи.
# 11 октомври

Предлошка:Октомври 2026

**11 октомври** — 284-иот ден во годината според грегоријанскиот календар
(285-и во престапна година). Останува уште 81 ден до крајот на годината.

**Настани:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1941  | Во Прилеп борците на Првиот прилепски партизански одред извршиле напад на бугарската полициска станица во градот, на прилепскиот затвор и на телефонско-телеграфската мрежа. Овој напад се смета за почетокот на востанието на македонскиот народ против бугарскиот окупатор, а со цел конечно ослободување на земјата.
  |
| 1954  | Во Скопје се пренесени моштите на Гоце Делчев.
  |
| 1963  | Директно од студиото на ТВ Скопје во Нерези, во 16 часот е емитувана првата емисија, документарниот филм „Востанати“ работена по повод 60-годишнината од Илинденското востание.
  |
| 1964  | Виет Мин ја презема контролата над Северен Виетнам.
  |
| 1994  | Во Анталија, Турција, на Петтата меѓународна конференција за безбедност и соработка, на која учествуваа високи официјални личности од земјите-членки на НАТО и КЕБС, македонската делегација ја истакнала заинтересираноста на Република Македонија за интегрирање во НАТО. |

**Родени:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1483  | Мартин Лутер — германски духовник, водач на протестантската реформација.
  |
| 1865  | Јован Цвииќ — српски географ и претседател на Српската академија на науките и уметностите.
  |
| 1885  | Франсоа Шарл Моријак — француски писател и публицист, добитник на Нобеловата награда за литература.
  |
| 1910  | Љубен Лапе — редовен член на МАНУ и редовен професор на Филозофскиот факултет во Скопје.
  |
| 1937  | Боби Чарлтон — англиски фудбалер.
  |
| 1941  | Кирил Псалтиров — македонски глумец.
  |
| 1963  | Жорди Виљакампа — шпански кошаркар.
  |
| 1964  | Милорад Ратковиќ— српски фудбалер.
  |
| 1965  | Александер Хаке — германски рок-музичар.
  |
| 1975  | Лабина Митевска — македонска глумица.
  |
| 1999  | Келдон Џонсон — американски кошаркар.
  |
| 2001  | Даниел Малдини— италијански фудбалер.
  |

**Починале:**

|  |  |
| --- | --- |
| 1670  | Луј Ле Во — истакнат француски барокен архитект.
  |
| 1961  | Чико Маркс — американски глумец.
  |
| 1963  | Жан Кокто — француски писател. |
| 2000  | Матија Љубек — хрватски и југословенски кануист.
  |
| 2022  | Анџела Ленсбури — британско-американска глумица. |
| 2025  | Дајан Китон — американска глумица. |

**Празници:**

|  |  |
| --- | --- |
|   | Ден на востанието на Македонија |

* јануари
* февруари
* март
* април
* мај
* јуни
* јули
* август
* септември
* октомври
* ноември
* декември
# Едмунд (Прв војвода од Јорк)

| Едмунд |
| --- |
|  |
| војвода од Јорк |
| Наследник | Едвард |
|  |
| Сопружник | Изабела Јоана |
| Деца | Едвард Констанца Ричард |
| Династија | Династија Плантагенет Династија Јорк *(основач)* |
| Татко | Едвард III |
| Мајка | Филипа |

**Едмунд**  (5 јуни 1341
 - 1 август 1402
) бил син на англискиот крал Едвард III и неговата сопруга Филипа.

Кога навршил 21 година, тој се здобил со титулата Ерл од Кембриџ. На 6 август 1385 година, Едмунд станал војвода од Јорк. Со ова го дал почетокот на династијата Јорк, која подоцна ја започнала т.н. Војна на розите за англискиот престол.
# Гуангдонг

| Покраина Гуандунг 广东省 |
| --- |
| Покраина |
| Име транскр. |
|  • Кинески | 广东省 (Гуангдонг Шенг) |
|  • Кратенка | ГД / 粤 (пинјин: *Yuè*; Јитпинг: *Jyut6*) |
|  |
|  |
| Од горе кон долу, лево кон десно: Кантонска кула во Гванџоу, хоризонт над Нашанскиот округ во Шенџен, Мост Хонгконг-Жухај-Макао, Поглед на планината Дансија |
|  карта прикажувајќи ја местоположбата на покраината Гуангдунг |
| Наречено по | Скратено од „Guǎngnándōng Lù“ („lù“ (често преведено „Круг”) било еднакво на покраина или сојузна држава во Соншка Кина) 广 = широка, огромна, пространа 东 = исток буквално, „На Истокот на Пространоста“ (Гуанши кој бил Западот) |
| Главен град | Гванџоу |
| Најголем град | Шенџен |
| Единици | 21 префектури, 121 околии, 1642 паланковини |
| Управа |
|  • Секретар | Ли ШИ |
|  • Гувернер | Ма Шинруи |
| Површина |
|  • Вкупна | 179.800 км2 (69,400 ми2) |
| Ранг | 15. |
| Најг. вис. (Шикенгконг) | &100000000000019020000001.902 м |
| Население (2018) |
|  • Вкупно | 113,460,000 |
|  • проц. од (2019) | 115,210,000 |
|  • Ранг | 1. |
|  • Ранг | 7. |
| Демоним | Кантонци, Гуангдунгци |
| Демографија |
|  • Етнички состав | Хан – 99% Џуанг – 0.7% Јао – 0.2% |
|  • Јазици и наречја | Кантонски и и други јуеви јазици, хака, мин нан јазици (чаоџоу и лејџојски), тухуа, мандарински, џуангски |
|  |
| ISO 3166 | CN-GD |
| БДП (2019) | ¥10.77 трилиони $1.66 трилион |
|  • По глава на жител | ¥85,738 $13,190 |
| ИЧР (2018) | ▲ 0.791 висок · 4. |
| Мреж. место | gd.gov.cn Предлошка:Zh-hans |

**Гуангдонг** или **Гуангдунг** (кинески:|广东 / 廣東}}; или **Кантон** или **Квангтунг**) ― покраина на југоистокот на Кина. Главен град на покраината е Гуангџоу, а значаан е и индустрискиот град Шенџен. Старото име на оваа покраина и нејзиниот главен град е *Кантон*.

Покраината има површина од 187.800 km2Текст на горниот индекс и 95.440.000 жители (податок од 2008 година). Во 2005 година во покраината живеело 79 милиони стални жители и 31 милион мигранти. По тоа Гуангдунг е кинеска покраина со најголем број на жители (Хенан има најмногу стални жители). И по БДП Гуангдонг е прв во Кина со (522 милијарди долари во 2008 година).

Должината на крајбрежјето на Јужнокинеското Море која припаѓа на оваа покраина е 4.300 километри. Најважна река е Бисерна река. Во нејзината делта покрај најголемите градови во покраината се наоѓаат и Макао и Хонгконг.

Климата во ова подрачје е влажна суптропска.

## Поврзано

* Административна поделба на Кина
* Покраини во Кина

## Наводи

## Надворешни врски

* Статистички годишник