Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Тибетска Империја

| Тибетска Империја བོད་ཆེན་པོ *Bod chen po*  |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| Знаме |

 |
| Карта на Тибетската Империја помеѓу 780-790  Карта на Тибетската Империја помеѓу 780-790 |
| **Главен град** | Ласа
 |
| Службен јазик | Тибетски јазици |
| Уредување | Монархија |
| Површина |
|  •  | Вкупна |  4,600,000 км2  |

 **Тибетската империја** постоелa од 7-ми до 9 век од н.е. кога Тибет бил обединет како голема и моќна империја и управувал со област значително поголема од Тибетската висорамнина, која се протегала до делови од Источна Азија, Средна Азија и Јужна Азија .
# Љао (династија)

| Голем Љао / Кидан 大遼 *Голем Љао*

---

 / 契丹國 *Китанска држава* |
| --- |
| Местоположба на Liao dynasty   |
| **Главен град** | Шанѓинг (Линуанг)1 |
| Демоним | Китајци
  |
| Уредување | Monarchy |
| Валута | Најчесто трампа во номадските подрачја, и кеш монети во јужниот дел.  |

Фигура од времето на династијата Љао
**Династијата Љао** (кидански: *Mos Jælud*; традиционален кинески:遼朝; поедноставен кинески: 辽朝; пинјин: *Liáo Chao*), познат и како **Китанска империја** (кидански: *Mos diau-d kitai huldʒi gur*), официјално **Големиот Љао** (кинески :大遼; пинјин: *Dà Liáo*), ―кинеска царска династија што постоела од 916 до 1125 година, на чело со кланот Јелу од китанско потекло. Основана е по распадот на династијата Танг и во најголема мера владеела со Североисточна Кина, Монголското Плато, северниот дел од Корејскиот Полуостров, јужните делови од Рускиот Далечен Исток и северниот крај од Северна Кинеска Рамнина.

Речиси веднаш по нејзиното основање, династијата започнала процес на територијална експанзија. Најпрво биле освоени Шеснаесетте префектури (меѓу кои и денешен Пекинг и дел од Хебеј) што довело до пропаѓање на Доцен Танг (923–936). Во 1004 година, династијата Љао започнала поход против династијата Северен Сонг. По тешки борби и големи жртви меѓу двете царства, двете страни го склучиле Чанјуанскиот договор. Со договорот, династијата Љао го принудила Северна Сонг да ги признае и настапил период од приближно 120 години на мир и стабилност меѓу двете држави. Династијата Љао била прва држава што под своја контрола ја имала цела Манџурија.

Владеењето на династијата се одликува со несогласувањето на царевите од Љао и китанската елита во врска со наследното право. Тоа довело до низа наследни кризи; царевите од Љао го претпочитале хановиот концепт за првородство, а голем дел од останатата китанска елита го поддржувала традиционалниот метод на наследување од страна на најсилниот кандидат. Покрај тоа, усвојувањето на Хановиот и притисокот за реформирање на китанската практика го натерале Абаоџи да формира две паралелни влади. Северната администрација управувала со китанските области според традиционалната китанска практика, а јужната администрација која управувала со области во кои мнозинството немало хитанско потекло, ги усвоила традиционалните практики на народот Хан.

Династијата Љао била уништена во 1125 година од династијата Џин по претходното заробување на царот Тианзуо од Љао. Приврзаниците на Љао, предводени од Јелу Даши (царот Дезонг од Љао), ја основале западната династија на Љао (Кара Китај), која речиси еден век владеела со делови од Средна Азија за потоа да биде освоена од Монголското Царство.
# Дамдин Сухбатор

Дамдин Сухбатор околу 1920 г.
**Дамдин Сухбатор** (монголски: *Дамдин Сүхбаатар*, р. 2 февруари 1893 — 20 февруари 1923) — монголски воен водач за време на револуцијата во 1921 г. Во монголската историја, тој е запомнет како една од најзначајните фигури во монголските напори за стекнување на независност.

## Детство и младост

Сухбатор е роден во Мајмајченг, кинеско трговско мести неколку километри оддалечено од Илк Хуре, како трето дете во неговата фамилија. Неговиот татко работел како работник и работел тешки работи. Кога Дамдин наполнил шест години, неговата фамилија се преселила во близина на рускиот конзулат. Тогаш тој научил руски јазик благодарение на тоа што секој ден играл со руските деца. На 14 годишна возраст, Дамдин имал голема среќа да се образува од професорот Зајсан Џамијан. После 16 годишна возраст тој почнал да работи како орто јавач (слично на курир). По прогласувањето на првата независност на Монголија во 1911, Сухбатпр бил регрутиран во монголската војска.

## Во армијата на Богд Хан

Во 1921, русите отвориле воено училиште во Хуџирбулан и Дамдин Сухбатор бил еден од војниците што биле испратени таму. Наговиот талент за воена тактика и неговите воени вештини како што се јавање и пукање му довеле почит од надлежните и после обуката тој станал заповедник на вод. Во 1913 тој се вселил во ново живеалиште со неговата жена Јанџма. Тогаш се родил неговиот прв син.

Во јуни 1914, Сухбатор бил замешан во бунт на војници против лошите услови на живот и корупцијата во армијата. Подоцна, во 1917 година, Сухбатор бил испратен на источната монголска граница под команда на Хатанбатар Магсарџав. Подоцна тој бил препратен во канцеларија за препишување даноци и будистички текстови.

## Поврзано

* Историја на Монголија

## Наводи

* Ургунге Онон, Монголски херои на 20 век, Њујорк 1976, стр. 143-192

## Надворешни врски

* Биографија на Дамдин Сухбатор
* Статија за револуцијата во 1921 г. Архивирано на 3 јуни 2009 г.

Предлошка:Монголија-био-никулец
# Хорологин Чојбалсан

Хорологин Чојбалсан
**Хорологин Чојбалсан** (монголски:*Хорлоогийн Чойбалсан*) бил комунистички водач на Монголската Народна Република од 1930-те па сѐ до неговата смрт. Роден е на 8 февруари 1895 а умрел на 26 јануари 1952 година.

## Живот

Чојбалсан се образувал за монах. Подоцна, тој стапил во контакт со руски револуционери за време на неговиот пат кон Сибир. Тој ја основал неговата револуционерна организација во 1919 година и во 1921 година се придружил на Дамдин Сухбатор во Монголската Народна Револуционерна Партија. Откако руската војска во 1921 година навлегла во Урга и основала про-советска влада, Чојбалсан бил избран за министер за војна.

Наредните години Чојбалсан доминирал со неговата земја и до 1940 неговата позиција биле сосема стабилна и нерушлива.Тој ги држел двете позиции како претседател на Монголија и како премиер на Монголија. Според воените термини, тој некогаш бил одликуван како маршал. Чојбалсан бил близок соработник со советскиот водач Сталин.

Предлошка:Водачи на Монголија
# Мао Це Тунг

Портрет на Мао Це Тунг
**Мао Це Тунг** или **Мао Ѕедунг** (26 декември 1893
 - 9 септември 1976
) бил водач на Политбирото на Комунистичката партија на Кина (КПК) од 1943 и водач на Централниот комитет на КПК од 1945 до неговата смрт. Под негово водство, КПК станала владеачка партија на копнена Кина како резултат на победата во Кинеската граѓанска војна. На 1 октомври 1949, Мао го објави формирањето на Народна Република Кина на плоштадот Тјенанмен. Беше на чело на Народна Република Кина до својата смрт во 1976 г.

## Наводи