# Главна страница

|  |  |
| --- | --- |
|
ДОБРЕ ДОЈДОВТЕ на ВИКИПЕДИЈА,
слободната енциклопедија |

Eнциклопедија што може **секој да ја уредува**. Моментално има вкупно **163.167** статии на македонски јазик и **275** активни уредници!
**Напишете нова статија!**  |

географија  •  астрономија  •  биологија  •  геологија  •  информатика  •  математика  •  медицина  •  физика  •  хемија  •  археологија  •  економија  •  историја  •  политика  •  социологија  •  философија  •  индустрија  •  образование  •  уметност  •  архитектура  •  јазици  •  книжевност  •  музика  •  религија  •  спорт
повеќе...

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Избрана статија |
| --- |
|
**Александар Ончев Мартулков**, познат по псевдонимот **Бизмарк** — македонски револуционер и политичар. Меѓу првите пропагатори на социјализмот во Македонија. Деец на Македонската револуционерна организација и учесник во Илинденското востание. Член и раководител на ВМРО (Обединета) во 1930-тите.
Роден во сиромашно работничко семејство, стекнал више образование во Скопското педагошко училиште. Во 1894 година се приклучил во социјалистичкото движење со поттик од Васил Главинов. Како член на Македонската социјалистичка група, учествувал во првото празнување на ден на трудот во Бугарија. Во 1900-тите соработувал со Велешкиот револуционерен реон и Иван Аљабакот. Во 1906 година се преселил во Софија каде се приклучил во Бугарската комунистичка партија. Учествувал во политичкото управување на Македонија по Младотурската револуција.
За време на Првата светска војна, го основал Комитетот на дезертери каде префрлил македонски борци од српската војска во Царството Бугарија. Во текот на војната бил секретар на Општина Оморани и подоцна чиновник во Косово и Метохија. По војната се приклучил во Емигрантскиот комунистички сојуз и Велешкото благотворително братство „Рајко Жинзифов“. Во 1931 година бил одбран за пратеник во народното собрание на Бугарија, заедно со Христо Трајков. Во 1932 година почнал со издавањето на весникот „*Македонско знаме*“, следната година доживеал неуспешен обид на атентат од Михајловистите. На 8 јули 1936 година, го осудиле Мартуков заедно со останатите членови на ЦК на ВМРО (Обединета).
Учествувал во Народноослободителната борба. Во 1944 година се приклучил во Президиумот на АСНОМ и подоцна во народното собрание на НР Македонија. Помогнал со спроведување на Илинденската пензија и подоцна доделување на Илинденската споменица. Во 1954 година ги објавил неговите спомени насловени „*Моето учество во револуционерните борби на Македонија*“. Во текот на 1960-тите, Лазар Колишевски го изолирал Мартулков од секојдневните политички функции. Незадоволен со режимот, се преселил во Народна Република Бугарија каде починал. (*Дознајте повеќе...*)
  **архива**  •  **критериуми** |

| На денешен ден... |
| --- |
|
Денес е 15 јули 2026 година и издвоени настанати од времепловот се:
**Настани**:

|  |  |
| --- | --- |
| 1099  | Во Првата крстоносна војна, Крстоносците го зазеле Ерусалим кој бил 461 година под власта на Фатимидите. Градот останал во христијански раце сè до 2 октомври 1187 година кога бил освоен од страна на Саладин и никогаш повторно не бил безусловно во христијански раце.
  |
| 1556  | Во Рим свечено е осветена грандиозната купола на црквата Свети Петар, што ја изгради прочуениот италијански архитект, вајар, сликар и поет Микеланџело Буонароти. Овој датум е земен како ден на раѓањето на барокот.
  |
| 1869  | Французинот Иполит Меж Морис го патентира маргаринот, прехранбен производ кој ќе треба да се обиде да го спречи масовниот глад меѓу сиромашните слоеви на населението.
  |
| 1965  | Американскиот вселенски брод *Маринер 4* ги испрати првите снимки од планетата Марс.
  |
| 1968  | На линијата Москва-Њујорк воспоставена е првата директна авио-врска меѓу СССР и САД. Летовите почнуваат да ги изведуваат компаниите *Аерофлот* и *Пан Америкен*.
  |
| 1990  | Во Охрид е извршено осветување на новоизградената „Света Троица“. |

**Родени**:

|  |  |
| --- | --- |
| 1606  | Рембрант ван Рајн — холандски сликар.
  |
| 1910  | Александар Тирнаниќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 1919  | Ајрис Мердок — ирско-британска писателка.
  |
| 1923  | Трајче Попов — македонски режисер.
  |
| 1930  | Жак Дерида — француски филозоф. |
| 1932  | Вили Кобс — американски блуз-музичар.
  |
| 1933  | Џулијан Брим — англиски класичен гитарист и лејтист.
  |
| 1946  | Линда Ронстад — американска пејачка.
  |
| 1952  | Џони Тандерс — американски рок-музичар.
  |
| 1953  | Жан-Бертран Аристид — претседател на Хаити.
  |
| 1953  | Неда Арнериќ — српска и југословенска глумица.
  |
| 1954  | Марио Кемпес — аргентински фудбалер.
  |
| 1956  | Џо Сатријани — американски рок-гитарист.
  |
| 1956  | Ијан Кертис — англиски рок-музичар, член на групата Џој дивижн.
  |
| 1961  | Дамир Мартиновиќ — југословенски и хрватски рок-музичар, член на групите Термити и Лет 3.
  |
| 1963  | Игор Џамбазов — македонски глумец, водител, музичар и писател.
  |
| 1981  | Себастјен Роселер — белгиски велосипедист. |
| 1981  | Давиде Маса — италијански фудбалски судија.
  |
| 1985  | Грацијано Пеле — италијански фудбалер.
  |
| 1985  | Бурак Јилмаз — турски фудбалер.
  |
| 1989  | Диего Улиси — италијански велосипедист.
  |
| 1989  | Ентони Рандолф — американско-словенечки кошаркар.
  |
| 1990  | Демиен Лилард — американски кошаркар.
  |
| 1991  | Данило — бразилски фудбалер.
  |
| 1992  | Тобијас Херис — американски кошаркар. |

**Починале**:

|  |  |
| --- | --- |
| 1291  | Рудолф I Хабсбуршки — германски цар и оснoвач на династијата на Хабсбурговците.
  |
| 1890  | Готфрид Келер — швајцарско-германски писател.
  |
| 1904  | Антон Павлович Чехов — руски раскажувач и драмски писател.
  |
| 1929  | Хуго фон Хофманштал — австриски писател.
  |
| 1939  | Зинаида Рајх - руска и советска глумица, сопруга на Сергеј Есенин и на Всеволд Меерхолд.
  |
| 1941  | Валтер Рутман — германски експериментален режисер.
  |
| 1941  | Аугуст Цесарец — хрватски писател.
  |
| 1944  | Вера Циривири - Трена — македонска партизанка, учесничка во напредното работничко движење и во НОБ.
  |
| 1997  | Џани Версаче — италијански моден творец. |

 |

| Издвоен цитат |
| --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| „ |
„Животот е една голема угорница, а уште поголема удолница по која трчаме. Цел живот трчаме за да го откриеме нејзиниот крај, нејзиниот газер, кај што ќе заврши и нашето талкање. Нашето постојано паѓање“. — „Пиреј“, Петре М. Андреевски, 1980 год. | “ |

**архива**  •  **предложете цитат** |

 |  |

| Слика на денот |
| --- |
|  Жена од племето Ларим како пуши луле во Кимотонг, Јужен Судан. |
| **други избрани слики** |

| Дали сте знаеле... |
| --- |
| Етничка карта на Русија во 2010 г.* ... дека во Русија живеат преку **190 народи**?
* ... дека **кикиритките** потекнуваат од Јужна Америка?
* ... дека **Белскиот даб** во манастирот „Св. Илија“ на Осогово е прогласен за споменик на природата?
* ... дека островот **Калата** во езерото Калиманци е дел од антички утврден град?
* ... дека **Пафнутиј Чебишов** (1821 – 1894) се смета за татко на руската математика?
* ... дека **Југословенската академија на науките и уметностите (ЈАЗУ)** во Загреб е основана во 1861 г. како матична културно-научна установа на сите Јужни Словени?
* ... дека поимот **хигиена** доаѓа од **Хигија**, старогрчка божица на чистотата и здравјето?
* ... дека името на денешната скопска населба Црниче потекнува од средновековната тврдина **Чрнче** на Водно?
* ... дека според една легенда, поречкото село **Барбарос** (Барбарас) е наречено според светиот римски цар Фридрих I Барбароса?
* ... дека на сончевата светлината ѝ требаат **нешто над 8 минути** да стаса до Земјата?

**архива**  •  **предложете факт** |

| Што е Википедија? |
| --- |
|
Изданијата на Википедија се места каде многу различни доброволци работат заедно за да напишат енциклопедии на различни јазици. Овој проект претставува **енциклопедија на македонски јазик** и моментално има **163.167 енциклопедиски статии**. Целата нејзина содржина е лесно достапна и слободна за употреба. **Нашата мисија е да го собереме целото човеково знаење на македонски јазик** — знаење кое е бесплатно, слободно и лесно пристапно за секого.
Сакате заедно да ја оствариме целта? Најпрво, започнете со нашиот **вовед**!

**Содржина и помош**
скорешни промени  •  технички списоци  •  почетен курс  •  помош  •  кратко упатство  •  превод на статија  •  вашата прва статија  •  селска чешма  •  викисредби  •  начела и напатствија  •  категориски индекс  •  избрана содржина  •  добри статии  •  нови статии  •  потребни статии

 |

| Заедница |
| --- |
|  **Селска чешма** — главно место за разговор поврзан со Википедија. Селската чешма е место каде што можете да поставувате прашања, решавате проблеми, да помогнете на заедницата и заедно да ја развиваме енциклопедијата.
 **Портал на заедницата** — збирно место поврзано со тематски проекти. Тука може да најдете тематски портали од различни области, каде може да придонесувате и да ја збогатувате Википедија.
 **Викисредби** — можност за дружење, размена на идеи и предлози за развојот на Википедија - во живо!
 **Тековни настани** — бидете во тек со развојните настани на Википедија. Следете го развојот на најголемата енциклопедија во светот!
 **Повеќејазичност** — слободната енциклопедија е достапна и на голем број други јазици, освен македонскиот. Истражете ја и на друг јазик! |

| Братски проекти |
| --- |
|
Фондацијата Викимедија е непрофитна организација која, покрај Википедија, опфаќа и други проекти:

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ризница** — складиште на мултимедијални содржини |
|  | **Викиизвор** — збирка на дела и книги |
|  | **Викивести** — вести од светот |
|  | **Викиречник** — повеќејазичен речник и лексикон |
|  | **Викицитат** — збирка на цитати |
|  | **Викикниги** — збирка на учебници и прирачници |
|  | **Викивидови** — именик на видови |
|  | **Викиуниверзитет** — збирка на материјали и активности за учење |
|  | **Мета-вики** — усогласување на проектот „Викимедија“ |
|  | **Википодатоци**— база на слободни знаења |
|  | **Википатување** — туристички водич |

 |

 |

↑ најгоре ↑  •  превчитај ја страницава  •  статистика  •  односи со јавноста  •  пријавете неправилност