# Александрија

Александрија
**Александрија** (на арапски الإسكندرية, *ал-искандарија*, на грчки: Αλεξάνδρεια) е вториот по големина град во Египет и најголемото морско пристаниште на Средоземното Море, кој во 331 п.н.е. го основал Александар III Македонски. Градот има околу 4.000.000 жители, се простира на 32 километри на африканското Средоземје во северен Египет.

Александрија најмногу е позната по старата и новата Александриска библиотека. Градот е важно седиште поради нафтоводот и плинот.

Во античко време, градот бил познат по Светилникот кој претставува едно од седумте светски чуда.

Александрија
## Име

Името на овој град произлегува од војсководецот Александар Македонски. Градот бил седиште на кралството на Птоломаидите и многу брзо по неговото основање станал еден од најголемите градови во еленистичкиот период, а по големина и богатство зад Рим. Откако муслиманските владетели го основале градот Каиро, и со тоа го прогласиле за главен град, важноста на градот започнала да опаѓа.

## Основање

Како главен архитект при основањето на градот од страна на Александар Македонски бил прогласен Динократ. Постојат многу митови и легенди за периодот сврзан со самото основање на градот, неговото создавање сè до борбите со морските чудовишта. Самиот основач на градот само по неколку месеци си отишол од градот и тргнал кон нови предизвици и никогаш повеќе не се вратил. Неговиот заменик Клеомен продолжил да го развива градот.

Алесандрија била многу важно место и град од тој период, бидејќи многу блиску до градот се наоѓа реката Нил. Околу градот се наоѓале пет домородни села.

## Историја

Кога на 26 септември 642 година, Арапите ја преземале Александрија, Амр ибн ал Ас, војсководецот на победоносната војска, му потскажал на својот господар, халифот Омар, дека во градот има 4.000 дворци, 4.000 општествени бањи, 400 театри и сали и 1.200 градини.

Во тие времиња Александрија веќе преживеала едно пустошење од страна на Персијците околу 619 година, била разрушена Еврејската населба по заповед на патријархот Кирил (во 415 година) и разрушавањето на редица храмови и споменици, како резултат на декретите поставени од страна на императорот Теодосиј I (во 383 г.).

Со заземањето на градот од страна на Арапите Александрија престанал да биде составен дел од Византија, со кое и самото значење на градот се намалило. Во 1517 година Турците го зазеле Египет. Во тоа време областа околу Нил, исто како и во времето на Месопотамија и Грција, била управувана од многу неискусни раководители. Градот уште повеќе пропаѓал кога бил откриен поморскиот пат кон истокот. На крајот песоците ги затрупиле напуштените пристаништа и остатоците од древните објекти.

## Модерната историја на градот

Самиот град започнал многу да се развива повторно во рамките на воените операции на Наполеон Бонапарт до Египет во текот на 1798 година. Градот од страна на Французите бил преземен на 2 јули 1798 година и под нивна власт останал сè до пристигање на британската експедиција во 1801 година. Британците ги победиле Французите во Битката за Александрија на 21 март 1801 година. Мухамед Али, османлискиот гувернер на Египет започнал повторно да го гради градот и да го развива по 1810 година, но тоа не траело многу бидејќи во 1882 година градот бил бомбардиран од страна на британските морски сили а со тоа и окупиран. Во 1954 година градот бил бомбардиран од страна на армијата на Израел.

## Седиште на егзархиската школа

Градот е многу попознам според алегориските методи на учењата според Библијата. Имал претставници како што се Филон, Св. Климент Александриски и Ориген. Под притисок на филозофијата на Платон која била многу застапена во 2 век и 3 век, оваа школа прераснува.

## Население

Со 3,87 милиони жители (од пописот на населението од 2006 година) градот го зазема второто место по големина во Египет и десеттото во Африка.

## Развој на населението

| Година | Население |
| --- | --- |
| 1976 (попис) | 2.318.655 |
| 1986 (попис) | 2.917.327 |
| 1996 (попис) | 3.328.196 |
| 2006 (проценка) | 3.865.502 |

## Клима

| [скриј]Климатски податоци за Александрија |
| --- |
| Месец | Јан | Фев | Мар | Апр | Мај | Јун | Јул | Авг | Сеп | Окт | Ное | Дек | Годишно |
| Прос. висока °C (°F) | 18.4 (65.1) | 19.3 (66.7) | 20.9 (69.6) | 24.0 (75.2) | 26.5 (79.7) | 28.6 (83.5) | 29.7 (85.5) | 30.4 (86.7) | 29.6 (85.3) | 27.6 (81.7) | 24.1 (75.4) | 20.1 (68.2) | 24.9 (76.8) |
| Сред. дневна °C (°F) | 13.4 (56.1) | 13.9 (57) | 15.7 (60.3) | 18.5 (65.3) | 21.2 (70.2) | 24.3 (75.7) | 25.9 (78.6) | 26.3 (79.3) | 25.1 (77.2) | 22.0 (71.6) | 18.7 (65.7) | 14.9 (58.8) | 20.0 (68) |
| Прос. ниска °C (°F) | 9.1 (48.4) | 9.3 (48.7) | 10.8 (51.4) | 13.4 (56.1) | 16.6 (61.9) | 20.3 (68.5) | 22.8 (73) | 23.1 (73.6) | 21.3 (70.3) | 17.8 (64) | 14.3 (57.7) | 10.6 (51.1) | 15.78 (60.39) |
| Прос. бр. врнежливи денови (≥ 0.01 mm) | 11.0 | 8.9 | 6.0 | 1.9 | 1.0 | 0.04 | 0.04 | 0.04 | 0.2 | 2.9 | 5.4 | 9.5 | 46.92 |
| Сред. бр. сончеви часови месечно | 192.2 | 217.5 | 248.0 | 273.0 | 316.2 | 354.0 | 362.7 | 344.1 | 297.0 | 282.1 | 225.0 | 195.3 | 3.307,1 |
| Извор: Светска метеоролошка организација (ОН), Опсерваторија Хонгконг |

## Градот според Страбон

Страбон за градот Александрија напишал: *„Многу поволна местоположба и тоа поради многу причини. Од две страни се граничи со вода: на север со Египетското Море, а на југ со Маторското езеро. Во езерото се влева реката Нил по многу канали, по кои се пренесува повеќе стока, отколку по море. Ивозот од морските пристаништа е многу поголем, отколку вносот. Градот се сместил врз плоштина, која наликува на наметка. Долга е триесетина стадии и е широка седум или осум. Надалеку се наоѓаат улиците, по кои може да мунуваат коњите, а две од нив се особено широки. Улиците се пресекуваат под прав агол. Во градот има многу општествени згради и царски дворци, кои зазимаат една четвртина, а можеби и една третина од неговата плоштина...*

*Сите згради се взаемно поврзани, поврзани се и со пристаништето, кое се наоѓа од надворешната страна на градот. Во еден дел од царскиот двор се наоѓа музеј. До него пак се наоѓа една зграда каде е трпезаријата за просветителите, кои работат во музеот. Блиску до големото пристаниште се наоѓа остров од десната страна. Од лево пак се подводните скали и полуостровот Лохиј со тврдината. При влегување во пристаништето со брод, од левата страна се гледаат царските дворци кои се сврани со тврдината на истиот полуостров. Зад нив се наоѓа пристаништето кое било користено само за царевите но сега е затворено. Понатаму се гледа и малиот остров Антиродос каде исто така се наоѓа уште еден царски двор...“*

## Збратимени градови

Александрија е збратимена со следните градови:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Братислава во Словачка
* Одеса во Украина
* Кливленд во САД
* Константа во Романија
 | * Казанлак во Бугарија
* Дурбан во Јужна Африка
* Солун во Грција
* Санкт Петербург во Русија
 | * Шангај во Кина
* Канпур in Индија
* Балтимор во САД
* Кучинг во Малезија
 | * Измир во Турција од 1996
 |

## Личности

### Родени во Александрија

* Константинос Кавафис (1863-1933), поет
* Клеопатра VII (69 пр.н.е.-30 пр.н.е.), владетелка
* Ориген (182-253), теолог
* Омар Шариф (р. 1932), глумец

### Починале во Александрија

* Константинос Кавафис (1863-1933), поет
* Клеопатра VII (69 пр.н.е.-30 пр.н.е.), владетелка
* Лукиан од Самосата (120-192), писател
* Марко Антониј (83 пр.н.е.-30 пр.н.е.), римски политичар

## Наводи