Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Метеор

**Метеор** (грчки: *metéoros (μετέωρος)* - издигнат во воздухот, лебдечки) е светлосна појава што настанува со јонизација на атмосферата низ која поминува метеороидот. Метеорите обично се појавуваат во мезосферата, на височина од 75 км до 100 км над површината на Земјата. Сите метеори доаѓаат од орбити од околината на астероидниот појас.

Болид
Метеорите што се посјајни од -3 во величина се викаат болиди. Метеороидите што потекнуваат од ист објект (комета или астероид) имаат паралелни патеки, па метеорите што настануваат од нив изгледаат како да потекнуваат од ист дел на неборо (радиант). Во овој случај се говори за метеорски дожд. Во текот на годината има повеќе од 50 метеорски дождови.

Ако метеорот го преживее минувањето низ атмосферата и падне на површината на некое небесно тело, се нарекува метеорит. Метеорот што ќе падне на Земјата или на друго небесно тело може да направи ударен кратер.

Истопениот материјал исфрлен од ударниот кратер може да се излади и да стане цврст, и да формира тело што се нарекува тектит.

Светлосната трага настанува со пренесување на кинетичката енергија на метеороидот врз атомите на атмосферата низ која поминува и со аблација на надворешните слоеви на метеороидот. Температурата во ударниот бран што ѝ претходи на поголемата метеороидска честичка изнесува повеќе од 10.000 °C, а зад неа останува трага од јонизиран гас или плазма што свети.

Метеорите меѓу народот се нарекуваат и „ѕвезди што паѓаат“.

## Поврзано

* Метеорит
* Метеороид
* Метеорски дожд
* Список на метеорски дождови

## Наводи
# Викицитат

**Викицитат**| Лого на Викицитат |
| URL |  |
| Комерцијална? | Не |
| Тип на место | Збирка на цитати |
| Регистрација | 2003 |
| Сопственик | Фондацијата Викимедија |
| Создавач | Џими Велс и Зеадницата Викимедија |

Растот на најголемите осум викицитати.
**Викицитат** (англиски: *Wikiquote*) е збратимен проект на Википедија кој го користи истиот МедиаВики софтвер. Целта на проектот е да собере што е можно повеќе цитати од познати личности, книги, како и поговрки и да даде детали за истите.

Оригинално, проектот е направен на англиски, но од јули 2004, додадени се и нови јазици.

## Повеќејазична поддршка

Во јули 2004 година, во рамките на проектот Викицитат беа додадени 70 нови јазици. Од 5 јануари 2007, десет верзии на Викицитат имаат повеќе од 2000 статии. Најголема е англиската верзија со повеќе од 8500 статии, а веднаш зад неа се наоѓа германската. 31 верзија (вклучувајќи ги и најголемите седум) имаат повеќе од 100 статии.

Ова се дел од нив:

|  |  |
| --- | --- |
| * Африканс
* Арапски јазик
* Бугарски јазик
* Каталонски јазик
* Кинески јазик
* Дански јазик
* Холандски јазик
* Англиски јазик
* Француски јазик
* Германски јазик
* Грчки јазик
* Хинди
* Хебрејски јазик
* Унгарски јазик
* Италијански јазик
* Јапонски јазик
 | * Корејски јазик
* Латински јазик
* Малајски јазик
* Пенџапски јазик
* Паштунски
* Персиски јазик
* Полски јазик
* Португалски јазик
* Романски јазик
* Шпански јазик
* Тамилски јазик
* Телушки
* Тајски јазик
* Турски јазик
* Урду
 |

## Наводи

## Надворешни врски

* Главна страница
* Англискиот викицитат
# Лидневи

**Лидневи** е пишан и устен вештачки јазик што го создал јазичарот Libor Sztemon.

## Азбука

Јазикот може да се пишува и на латиница :

| латиница | МФА |
| --- | --- |
| a | /а/ |
| b | /b/ |
| c | /ʦ/ |
| d | /d/ |
| e | /e/ |
| é | /ɛː/ |
| f | /f/ |
| g | /g/ |
| h | /h/ |
| i | /i/ |
| j | /j/ |
| k | /k/ |
| l | /l/ |
| m | /m/ |
| n | /n/ |
| o | /o/ |
| ø | /ə/ |
| p | /p/ |
| q | /ɣ/ |
| r | /r/ |
| s | /s/ |
| š | /ʃ/ |
| t | /t/ |
| u | /u/ |
| v | /v/ |
| w | /β/ |
| x | /ɣz͡ / |
| y | /ɯ/ |
| z | /z/ |
| ž | /ʒ/ |
| CH | /x/ |
| NJ | /ɲ/ |
| TH | /θ/ |
| AI | /ai̯/ |
| EI | /ei̯/ |
| OI | /oi/̯ |
| AU | /au̯ / |
| EU | /eu̯/ |
| OU | /ou̼/ |

## Библиографија
# Десант на Дрвар

| Десант на Дрвар
 |
| --- |
| Дел од Југославија во Втората светска војна
 |
|  Поглед на десантот
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Датум | 25 мај – 6 јуни 1944
 |
| Место | околу Дрвар, западна Босна, Југославија |

 |
| Завојувани страни |
| **Оска (и соработници): Германија
* Хрватска
* Четници
 | **Сојузници: Партизани
* Балканско воено воздухопловство
 |
| Команданти и водачи |
| * Лотар Рендулиќ
* Ернст фон Лајзер
* Ото Кум
* Едуард Алдријан
* Курт Рибка
 | * Јосип Броз Тито
* Коча Поповиќ
* Славко Родиќ
* Владо Цветковиќ
 |
| Сила |
| ок. 20.000 германски и хрватски борци
 | ок. 17.000 партизани
 |
| Жртви и загуби |
| * 789 загинати
* 929 ранети
* 51 исчезнати
 | \* 500 загинати
* 1000 ранети
* 2000 загинати цивили
 |

**Десантот на Дрвар** или **операција „Коњски скок“** (германски: *Operation Rösselsprung*) — операција кај градот Дрвар, БиХ која е изведена утрото (во 5:30 часот) на 25 мај 1944 година, чија цел била да се зароби Јосип Броз Тито. Најпрвин, Германците започнале со бомбардирање, а потоа и со падобрански десант. По спуштањето на падобранците, 20 илјади Германци започнале со напад. Секој Германец имал фотографија од Јосип Броз Тито. За време на нападот, Јосип Броз Тито се наоѓал во пештера во Дрвар, а поради тоа што станувал рано бил буден за време на бомбардирањето. Германците постојано се засилувале, оделе по куќи, прашувале каде се наоѓа Тито. Сите знаеле каде е Тито, но никој не кажувал. Бил даван и отпор од страна на НОВ и населението на Дрвар поради што Германците претрпеле пораз.

## Поврзано

* Десант на Дрвар на Ризницата ?
# Бијело Поље

Местоположбана општина во Црна Гора
**Бијело Поље** — град и општина во североисточниот дел на Црна Гора на бреговите на реката Лим. Урбаното население изнесувало 15.400 (попис 2011). Тој е административен, економски, културен и образовен центар во северниот дел на Црна Гора.

Биело Поле е центар на општина (население од 46.051). Тоа е неофицијален центар на североисточниот регион на Црна Гора. *Бијело Поље* значи "бело поле" на српски, црногорски и сите останати јужнословенски јазици.

## Историја

Бијело Поље било под Отоманско Царство до неговото ослободување со помош на мулти-националната војска во текот на Балканските војни во 1912 година. Додека градот бил под турска окупација, бил познат под името *Акова*.

Црквата Св. Петар и Павле во Бијело Поле e местото каде што било напишано *Евангелието на Мирослав*, брат на српскиот владател Стефан Немања.

## Население

Бијело Поле е административен центар на Општина Бијело Поле, која во 2003 имало население од 50.284 жители. Градот, пак, имаше 15.883 жители. Во 2010 година, општината има население од 46.676 жители.

Населени во градот:

* 1981 - 11,927
* 1991 - 16,464
* 2003 - 15,883
* 2010 - 15,400

Население во општината:

* 1948 - 36,795
* 1953 - 41,432
* 1961 - 46,651
* 1971 - 52,598
* 1981 - 55,634
* 1991 - 55,268
* 2003 - 50,284
* 2011 - 46,051

Религија (попис 2011):

* Православни (53.55%)
* Муслимани (45.18%)
* Католици (0.17%)
* Атеисти (0.17%)
* останати (0.17%)

**Етнички состав во 2003**

| Националност | Број | Процент |
| --- | --- | --- |
| Срби | 20,743 | 36.31% |
| Бошњаци | 12,409 | 20.22% |
| Муслимани | 9,896 | 17.18% |
| Црногорци | 10,214 | 18.13% |
| Роми | 146 | 0.26% |
| Хрвати | 49 | 0.09% |
| Албанци | 35 | 0.06% |
| останати | 165 | 0.29% |
| **Вкупно** | **57,124** | **100%** |

## Надворешни врски

* Bijelo Polje municipality
* Visit-Montenegro.com Архивирано на 24 ноември 2012 г.
# Армиска група Е

| Армиска група E |
| --- |
| германски: *Heeresgruppe E* |
|  |
| Активна | 1 јануари 1943 – 8 мај 1945 |
| Земја |  Трет Рајх |
| Род |  Heer ( Wehrmacht) |
| Распуштена | 8 мај 1945 |
| Команданти |
| Командант | Alexander Löhr |

**Армиската група E** (германски: *Heeresgruppe E*) била германска армиска група активна во текот на Втората светска војна.

Армиската група Е била формирана на 1 јануари 1943 од 12-та армија. Единиците на оваа армиска група биле распоредени низ Источниот Медитеран, вклучувајќи ги Албанија, Грција, Србија, и Независна Држава Хрватска.

## Наводи
# Жупања

| Жупања |
| --- |
| град |
| Град Жупања |
|  |
| Центарот на Жупања |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Знаме | Грб |

 |
| Држава |  Хрватска |
| Регион | Посавина |
| Жупанија |  Вуковарско-сремска |
| Управа |
|  • Градоначалник | Давор Миличебиќ |
|  • Градски совет | 19 члена |
| Население (2011) |
|  • Вкупно | 12.090 |
| Час. појас | CET (UTC+1) |
|  • Лето (ЛСВ) | CEST (UTC+2) |
| Поштенски број | 32270 |
| Повикувачки број | 032 |
| Рег. таблички | ŽU |
| Мреж. место | zupanja.hr |

**Жупања** (хрватски: Županja) — град во Хрватска. Жупања се наоѓа во историско-географската област Славонија, а административно е дел од Вуковарско-сремската жупанија. Жупања е на 254 км од Загреб. Според пописот од 2011 година, градот имал население од 12,090 жители.

## Население

|  |
| --- |
| Историски население на Жупања |
|

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1857  | 2.211 | —     |
| 1869  | 2.534 | +14.6% |
| 1880  | 2.611 | +3.0% |
| 1890  | 3.467 | +32.8% |
| 1900  | 3.630 | +4.7% |
| 1910  | 3.338 | −8.0% |
| 1921  | 3.264 | −2.2% |
| 1931  | 3.508 | +7.5% |

 |

| Година | Нас. | ±% |
| --- | --- | --- |
| 1948  | 4.695 | +33.8% |
| 1953  | 5.391 | +14.8% |
| 1961  | 7.024 | +30.3% |
| 1971  | 8.865 | +26.2% |
| 1981  | 10.263 | +15.8% |
| 1991  | 11.947 | +16.4% |
| 2001  | 13.775 | +15.3% |
| 2011  | 12.090 | −12.2% |

 |
| Извор: *Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857–2001*, Croatian Bureau of Statistics, Zagreb, 2005 |

## Галерија

* Станбени згради
* Споменик на бранителите
* Железничка станица

## Наводи

## Надворешни врски

* [www.zupanja.hr Службено мрежно место] (хрватски)
# Васка Илиева

| Васка Илиева |
| --- |
| Васка Илиева на омот од албумот „Пуста младост бргу поминува“ |
| Биографски податоци |
| Роден(а) | 21 декември 1923 Скопје, Кралство СХС |
| Починал(а) | 4 мај 2001(2001-05-04) (возр. 77) Скопје, Македонија |
| Жанрови | Народна |
| Занимања | пејачка |
| Инструменти | вокал |
| Период на активност | 1950 - 2001 |

**Васка Илиева** (21 декември 1923
 во Скопје - 4 мај 2001
 во Скопје) — македонска пејачка, доајен на македонската народна песна и една од најпознатите македонски изведувачи на народна музика.

Васка Илиева е родена во скопската населба Чаир на 21 декември 1923 г. во семејство на музичари. Нејзиниот татко, Тодор Бошков Велков, бил познат гајдаџија. Васка Илиева својата музичка кариера ја започнува пред 1950 г. во Државниот ансамбл за народни песни и игри „Танец“. Поради ненадминатиот стил на пеење и неповторливиот глас, Васка Илиева многу брзо станува многу популарна и настапува на безброј концерти, не само во татковинатa, туку и во тогашна Југославија, како и секаде во светот каде што живеат Македонци.

Станува препознатлива со песните: „Земјо македонска“, „Имала мајка“, „Излегол Невен Пејо“, „Аир да не сториш мајко“, „Сестра кани брата на вечера“ и многу, многу други. За време на долгата музичка кариера, во Република Македонија и насекаде по светот каде што живеат Македонци ја нарекуваа „Жива легенда“ на македонската народна песна, „Кралица на македонската народна песна“, како и „Амбасадор на македонската народна музика“.

Починала на 4 мај 2001 г. во родното Скопје на возраст од 77 години, оставајќи зад себе богато културно и духовно наследство. Во нејзина чест, а по повод 10 години од нејзината смрт, беше организиран и одржан концерт во Македонската опера и балет, на кој настапија познати музички имиња, како и нејзиниот наследник Сузана Спасовска.

## Надворешни врски

* Песни Архивирано на 7 јуни 2015 г.
# Пасиште

Коњи и овци на пасиште на планината Караџица
**Пасиште** — простор со бујна растителност каде се пасе копитен добиток како дел од фарма или чифлиг. Планинското пасиште се нарекува **рудина**. Пред механизацијата на земјоделството пасиштето било главен извор на храна за добитокот и овците. Тоа сѐ уште се употребува во голема мера, особено за природно живинарство и органско земјоделство, бидејќи пасиштето дава многу подобри животни услови за животните. Напредокот на полето на раководената интензивна испаша како и подобрувањата во технологијата на оградување довеле до обновен интерес во испашата во 1990-тите.

Растенијата на едно пасиште можат да бидат треви, зрна или мешавина. Луцерката, детелината и граорот како и пијанката, ливадарката, ветрушката и други билки, зависно од условите, од кои најважни се видот на почвата, минималната годишна температура и количеството на врнежи.

## Пасиштето како мотив во уметноста

* „Декемвриски пасишта“ - песна на рускиот поет Андреј Вознесенски од 1957 година.

## Поврзано

* Висорамнина
* Ливада
* Поле
* Полјана
* Плавна ливада
* Прерија
* Рамнина
* Савана
* Степа

## Наводи

## Надворешни врски

* Закон за пасиштата Архивирано на 31 јули 2020 г.
* Јавно претпријатие за пасишта
* Портал за зачувување на боразновидноста на пасиштата на Шара Архивирано на 6 октомври 2020 г.