# Литванија

| Литванска Република *Lietuvos Respublika* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  Знаме |  Грб |

 |
| **Гесло:Tautos jėga vienybėje* „Силата на нацијата лежи во единството“ |
| **Химна:Tautiška giesmė* „Национална песна“ |
| Местоположбата на  Литванија  (темно зелена)– на Европскиот континент  (зелена и светло сива) – во Европската Унија  (зелена)  —  [Легенда]  Местоположбата на  Литванија  (темно зелена)– на Европскиот континент  (зелена и светло сива) – во Европската Унија  (зелена)  —  [Легенда] |
| **Главен град** (и најголем) | Вилнус ﻿ / ﻿ |
| Службен јазик | Литвански |
| **Народности** (2011) | * 84.1% Литванци
* 6.6% Полјаци
* 5.8% Руси
* 1.2% Белоруси
* 0.5% Украинци
* 0.1% Евреи
* 0.1% Татари
* 0.1% Германци
* 0.1% Роми
* 0.1% Латвијци
* 1.3% други / неопределени
 |
| Демоним | Литванци
(Литванец/Литванка)
 |
| Уредување | полупретседателска република |
|  •  | Претседател | Гитанас Науседа |
|  •  | Премиер | Ингрида Шимоните |
|  •  | Прет. на сејмот | Викторија Чмилите-Нилсен |
| Независност | од Руската Империја (1918)  |
|  •  | Споменување на Литванија | 14 февруари 1009  |
|  •  | Државност | 6 јули 1253  |
|  •  | Персонална унија со Полска | 2 февруари 1386  |
|  •  | Објавување на Полско-литванската Државна Заедница | 1569  |
|  •  | Руска/пруска окупација | 1795  |
|  •  | Објавување на независност | 16 февруари 1918  |
|  •  | 1ва советска окупација | 15 јуни 1940  |
|  •  | 2ра советска окупација | 1944  |
|  •  | Обновување на независноста | 11 март 1990  |
|  •  | Нацистичка окупација | 1941  |
| пристапила во ЕУ | 1 мај 2004 |
| Површина |
|  •  | Вкупна |  65,200 км2 (123та) |
|  •  | Вода (%) | 1,35% |
| Население |
|  •  | проценка за 2024 г. | 2.892.761 (137та) |
|  •  | Густина | 52 жит/км2 (120та) |
| **БДП** (ПКМ) | проценка за 2008 ММФ октомври г. |
|  •  | Вкупен | $63,579 билиони (75та) |
|  •  | По жител | $18.854 (46та) |
| **БДП** (номинален) | проценка за 2008 ММФ октомври г. |
|  •  | Вкупно | $48,747 билиони  (75та) |
|  •  | По жител | $14.456 (39та) |
| **Џиниев коеф.** (2003) | 36 среден |
| **ИЧР** (2014) | ▬ 0.834 многу висок **·** 35та |
| Валута | евро (€) (`EUR`)  |
| Часовен појас | EET (UTC+2) |
|  •  | (ЛСВ) | EEST (UTC+3) |
| Се вози на | десно |
| НДД | .lt1 |
| Повик. бр. | 370 |
| 1. | Доменот .eu се користи исто така, бидејќи е заеднички за сите земји-членки на Европската Унија. |

**Литванија** (литвански: *Lietuva*), официјално **Република Литванија** (*Lietuvos Respublika*), а многу ретко **Литва** — земја во Североисточна Европа и е сместена меѓу Русија и Балтичкото Море на запад, Полска на југ, Белорусија на исток, Латвија на север. Државата е стара преку 1.000 години.

## Потекло на поимот

## Историја

Во XVI век, Литванија е една од најбогатите и најмоќните земји во Европа. На 3 мај 1791, Полско-литванската Државна Заедница го ратифицирала првиот устав во Европа. Набргу потоа, Литванија престанува да постои 123 години, поради тоа што е разделена меѓу нејзините соседи Русија, Австрија и Прусија.

Литванија повторно се изборува за независност во 1918 година. Во 1988, на првите делумно слободни избори во Литванија по Втората светска војна, победува Движењето за Саjyдиc (*Sąjūdis*), а поразени се литовските комунистички владетели.

Во 2003 година бил потпишан договор за присоединување на Литванија кон ЕУ. Така од 1 мај 2004 година, Литванија станала членка на ЕУ и НАТО.

## Географија и клима

Литванија граничи со Русија и Балтичкото Море на запад, Република Полска на југ, Белорусија на исток, Летонија на север. Најголемата река во државата е Неман. Неговиот воден тек не поминува надморска висина повеќе од 250 метри. Најголемиот врв е висок 294 метри. Во Литванија има околу 3000 езера. Климата е континентална и морска.

## Политички систем

## Административна поделба

Литванија е поделена на 10 окрузи (*apskritys*) кои ги носат имињата на нивните административни центри. Окрузите се поделени на вкупно 60 општини (*savivaldybės*): 9 градски, 43 реонски и 8 обични. Секоја општина потоа се дели на старешинства (*seniūnijos*). Во 2010 г., на окрузите им е одземена управата и оттогаш тие претставуваат само територијални и статистички единици.

### Окрузи

Алитушки

Каунашки

Клајпедски

Маријамполски

Паневешки

Шјауљајски

Таурашки

Телшјајски

Утенски

Вилнушки
*Балтичко
Море*
*Латвија*
*Белорусија*
*Полска*
*Русија*

* Алитушки
* Вилнушки
* Каунашки
* Клајпедски
* Маријамполски
* Паневешки
* Таурашки
* Телшјајски
* Утенски
* Шјауљајски

### Општини

### Градови

* Каунас
* Клајпеда
* Шјауљај
* Паневежис
* Паланга
* Нида
* Сантој
* Друскининкај

## Население, јазик и религија

По површина зафаќа 65.301 км2, а брои население од 3.349.900 жители, од кои 84% се Литванци, потоа има 6,1% Полјаци, 4,9% Руси и 1,1% Белоруси.

### Религија

#### Христијанство

| Верници во Литванија |
| --- |
|  |  |  |
| Католици |    | 79 % |
| Православни |    | 4,5 % |
| Други Христијани |    | 1,75 % |
| Муслимани |    | 0,08 % |
| Евреи |    | 0,04 % |
| Други |    | 1,5 % |
| Нергиозни |    | 9,5 % |

79% од Литванците припаѓаат на Римокатоличката црква. Некои католички свештеници пружиле отпор на комунистичкиот режим кој продолжил да постои по независноста. Во близина на Шиулај се наоѓа Ридот на Крстовите, нарекуван и храм на антикомунистичкиот отпор. Латинските крстови биле забраниети од страна на Руската Православна кон крајот на XIX век. Советските власти продолжиле со забраната.

Вкупниот број на православни верници во земјата е околу 4.5%, претежно Руси. Вкупниот број на протестанти е 0,8% од вкупниот број на население, претежно на Евангелската Лутеранска црква на Литванија .

#### Ислам

Во Литванија, исламот има долга историја за разлика од многу други северните европски земји. Во времето на Големото Кнежевство Литванија и Полско-литванската Државна Заедница на јужните делови од земјата се населиле кримските Татари Денеска овие Татари се нарекуваат Литвански татари.

#### Други религии

Според пописот од 2001 година, вкупниот број на евреи бил 1.272.

## Култура

## Наводи

## Надворешни врски

* Архивирано на 1 септември 2005 г.