Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Претседател на Постојаниот комитет на Националното народно собрание

| Претседател на Постојаниот комитет на Националното народно собрание на НР Кина
 |
| --- |
| Грб на Народна Република Кина |
| **Функционер Џао Леѓи** од 10 март 2023 г. |
| Назначувач | Гласање на Постојаниот комитет на Националното народно собрание |
| Мандат | 5 години, повторливо еднаш едно подруго |
| Прв функционер | Лиу Шаоче |
| Создадена | 27 септември 1954 |

**Претседателот на Постојан комитет на Националното народно собрание** (кин. 全国人民代表大会常务委员会委员长, пинјин: *Quánguó Rénmín Dàibiǎo Dàhuì Chángwù Wěiyuánhuì Wěiyuánzhǎng*, мак. тр. „Чиенгуо женмин дајбиао дахуј начгцу вејјуенхуј вејјуенџанг“) епретседател на Постојаниот комитет на Националното народно собрание на Народна Република Кина, врховниот законодавен орган во државата. Таа функција моментално ја врши Џанг Деѓанг.

Функцијата е втора по важност во кинеската политичка хиерархија, по онаа на Генералниот секретар и Претседателот, но поважна од онаа на Премиерот. Рангирањето е во согласност со квалификациите на функционерот, но не подразбира подеднаква фактичката власт, која варира зависно од самиот функционер.

## Надлежности

Оваа функција задржува изесни уставни права според преработката на Уставот на Кина од 1978 г. Според Член 84 од уставот, доколку претседателот и потпретседателот не се онеспособени да дејствуваат, а Националното народно собрание не може навреме да избере нови, тогаш Претседателот на ННК ја врши должноста на шеф на државата.

Во теорија, за време на протестите на плоштадот „Тјенанмен“ во 1989 г., претседателот на ННК, тогаш Ван Ли, имал право да свика вонредна седница на собранието за да го реши проблемот по уставен пат. Меѓутоа слободата на дејствување му била ограничена, па затоа тој немал што да направи во врска со тоа.

## Поврзано

* Постојан комитет на Политбирото на Комунистичката партија на Кина

## Наводи
# Покраина

**Покраина** територијална и административна единица во рамките на некоја суверена држава.

Во многу земји оваа целина се нарекува „**провинција**“, што потекнува од латинските поими *pro-* („во име на“) и *vincere* („победува, запоседнува“). Така, провинцијата претставувала територија под власта на римски магистрат кој ја управувале во име на неговата држава. Во тој облик, првите провинции се јавуваат во републиканскиот период и се однесуваат на поголеми подрачја под римско владение (на пр. провинцијата Македонија).

Во многу федеративни и конфедеративни држави, покраината не е јасно потчинета на централната власт, туку се смета за суверена во однос на разни уставни функции. Класичен случај од оваа категорија се Косово и Метохија и Војводина во СФРЈ.

## Улоги

Како засебни управни единици се јавуваат покраините на Филипините, Холандија, Белгија, Шпанија и Италија; и големи автономни области како оние во Канада, Конго и Аргентина.

Во Италија и Чиле, покраината е второстепена административна единица во состав на регионот, кој е првостепена (најкрупна) единица во земјата. Во тие случаи, покраините понатаму се делат на општини, окрузи и сл.

## Поврзано

* Регион
* Вилает
* Војводство
* Покраини по земји

## Наводи
# Кинеска филозофија

**Кинеска филозофија** — сè до најновите времиња, на Кинезите не им бил познат терминот филозофија во модерната смисла на зборот. Владеело општо сфаќање дека старите мудреци веќе ја пронашле вистината и затоа кинескиот човек сметал дека не му е потребно ништо друго освен да ги усвои резултатите до кои дошле древните мудреци.

Со запознавањето на европската и кинеската култура, филозофијата на кинеското тло почнала да се развива онаква каква што ја знаеме денес. Новите кинески историчари на филозофијата Вулианг и Ху Ша разликуваат три главни епохи на кинеската филозофија. Првата епоха ја сочинуваат најстарите времиња до крајот на владеењето на династијата Ќин, од 2500 до 206 г. п.н.е. Тоа е славното време на кинеската филозофија. Од оваа епоха потекнуваат пет канонски книги, кои во исто време се и најстарите литературни споменици на човештвото. Тогаш настанале и најразлични системи кои взаемно се натпреваруваат за првенство. Најмногу се истакнуваат политичките филозофи и три школи кои ги основале Конфуциј, Лао-це и Мо-це. Втората епоха ја сочинува средниот период, од 206 п.н.е. до 960 п.н.е., а третата ја сочинува новото време, од 960 година до денес.

## Поврзано

* Список на кинески филозофи
* Кинеска книжевност
# Де факто

Де факто мапа на контрола на светот, мај 2019 година.
**Де факто** (на латински *de facto*) — во толковниот македонски јазик се дефинира со зборовите: *всушност*, *во реалност*. Правната терминологија го користи за да ја објасни состојбата помеѓу она што е дефинирано во правниот кодекс (де јуре на латински *de iure*), и состојбата која е реално отсликана во социополитичкиот живот.

## Наводи
# Амиски јазик

| Амиски јазик |
| --- |
| Pangcah [pant͡saʜ] |
| Застапен во | Тајван |
| Говорници | под 180,978 (2009)   |
| Јазично семејство | австронезиско
* Ami
	+ **амиски јазик**
 |
| Јазични кодови |
| ISO 639-2 | map |
| ISO 639-3 | ami |
|  |

**Амиски јазик** — формозански јазик кој го зборуваат Амите во Тајван, во источниот дел од земјата. Јазикот е признат како малцински и во регионите каде се зборува амиски на телевизиите се емитуваат амиски емисии. Точниот број на вкупните говорници не е познат во целост.

## Дијалекти

Северните дијалекти на амискиот јазик ги зборуваат Сакизајците и Натаоранците и тие се многу различни што може да се сметаат за посебни јазици. Покрај овие, амискиот е составен и од следните дијалекти: тавалонг-ватански, среден и јужни дијалекти, каде се наоѓаат малански и ненгчунски дијалект.

## Наводи

* Edmondson, Jerold; John Esling. „The valves of the throat and their functioning in tone, vocal register, and stress: laryngoscopic case studies“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-07-17. Посетено на 2008-11-13.
* Maddieson, Ian; Richard Wright (October 1995). „The vowels and consonants of Amis—a preliminary phonetic report“. *Fieldwork Studies of Targeted Languages III*. UCLA Working Papers in Phonetics. **91**: 45–65.
*

## Надворешни врски

* Пример на амиски текст Архивирано на 9 мај 2012 г.
* Список зборови на амиски јазик Архивирано на 14 октомври 2008 г.
* Превод на амиски на Новиот завет Архивирано на 16 октомври 2009 г.

## Поврзано

* Формозански јазици
* Австронезиски јазици
# Саларски јазик

| Саларски јазик |
| --- |
| Зборуван во: | НР Кина  |
| Регион: | Кингај и Гансу |
| Вкупно говорници: | — |
| Јазично семејство: | Алтајски  Туркиски јазици   **Саларски јазик** |
| Јазични кодови |
| ISO 639-1: | *нема* |
| ISO 639-2: | tut |
| ISO 639-3: | id=sir sir |

**Саларски јазик** — туркиски јазик и е зборуван од населението салари, што воглавном живеат во провинциите Гансу и Кингај во НР Кина. Бројката на народот се движи околу 90,000 луѓе, од кои 70.000 го зборуваат јазикот а остатокот зборуваат кинески јазик. Зачудувачки факт е тоа што луѓето што зборуваат туркиски јазик и луѓето што зборуваат саларски можат да се разберат во поголем процент. Саларите дошле на таа локација во 14 век, мигрирајќи од запад (според легендите од Самарканд).
# Евенкиски јазик

| Евенкиски јазик Эвэнки |
| --- |
| Зборуван во: | НР Кина Монголија Русија  |
| Регион: | Азија |
| Вкупно говорници: | — |
| Јазично семејство: | алтајски  тунгуски   **Евенкиски јазик**  |
| Писмо: | евенкиска азбука |
| Јазични кодови |
| ISO 639-1: | *нема* |
| ISO 639-2: |  |
| ISO 639-3: | id=evn evn |

**Евенкискиот** или **тунгуски јазик** — најголемиот јазик на северната подгрупа на тунгуските јазици, во која се и евенски јазик и негидалски јазик. Јазикот се зборува од Евенките во Русија, Монголија и НР Кина од околу 29 000 луѓе. Солонскиот јазик е дијалект на евенкискиот јазик.

## Писмо

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё | Ж ж |
| З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н | Ӈ ӈ |
| О о | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ф ф | Х х |
| Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э |
| Ю ю | Я я |

## Поврзано

* Тунгуски јазици
* Список на јазици во Русија
* Евенки
# Министерство за трговија на Кина

| Министерство за трговија |
| --- |
| *商务部* |
|  |
| Податоци за органот |
| Основан | 1949 |
| Надлежност |  Кина |
| Седиште | Пекинг |
| Надлежен министер | Гао Хученг, Министер за трговија |
| Матичен орган | Државен совет |
| Мрежно место |
| mofcom.gov.cn |

**Министерство за трговија на Кина** (кинески: 商务部) — министерство на владата на НР Кина надлежно за надворешна трговија, регулирање на увозот и извозот, директни инвестиции во странство, заштита на потрошувачите, пазарната конкуренција и билатерални и мултилатерални трговски договори. Основано е во 1949 г, а тековен министер е Гао Хученг (од 2013 г).

## Поврзано

* Економија на Кина
* Министерство за финансии на Кина
* Државен совет на Кина

## Наводи

## Надворешни врски

* Министерство за трговија на НР Кина (англиски)
# Ноќ во музејот (филм)

**Ноќ во музејот** (англиски: *Night at the Museum*) е американски филм (комедија) од 2006 година, во режија на Шон Леви. Главните улоги ги толкуваат: Бен Стилер, Карла Гуџино, Мики Руни и Робин Вилијамс. Филмот е снимен според истоимената сликовница за деца од 1993 година, напишана и илустрирана од хрватскиот стрип-цртач, Милан Тренц.

## Содржина

Ноќниот чувар во еден природонаучен музеј открива дека ноќе, кога ќе си заминат посетителите, изложените експонати оживуваат и тој има големи проблеми, а истовремено, изложен е и на големи опасности, бидејќи го бркаат Хуни, мора да посредува во запирањето на војните итн.

## Наводи
# Тирана

| Тирана Tiranë |
| --- |
| Град |
|  |
| Поглед кон Тирана. |
| ТиранаМестоположба во Албанија |
| Координати: ﻿ / ﻿ |
| Држава |  Албанија |
| Област | Тирана |
| Општина | Тирана |
| Основан | 1614 |
| Поделба | 11 општински единици |
| Управа |
|  • Градоначалник | Љуљзим Баша |
|  • Совет | Градски совет |
| Површина |
|  • Град | 41,8 км2 (161 ми2) |
|  • Метро | 1.652 км2 (638 ми2) |
| Надм. вис. | &10000000000000110000000110 м |
| Население (2011) |
|  • Град | 421,286 |
|  • Густина | 10.553/км2 (27,330/ми2) |
|  • Градскo | 321,546 |
|  • Градска | 14.746/км2 (38,190/ми2) |
| Час. појас | CET (UTC+1) |
|  • Лето (ЛСВ) | CEST (UTC+2) |
| Поштенски број | 1001–1028 |
| Повик. бр. | +355 4 |
| Мреж. место | tirana.gov.al |

**Тирана** (албански: *Tiranë*, изворен словенски назив: **Трнава**) — главниот и најголемиот град на Република Албанија. Се наоѓа во средниот дел од земјата и во западниот дел на Балканскиот Полуостров. Бил основан во 1614 година, од страна на Сулејман-паша, а станал главен град на Албанија во 1920 година.

## Население

Според прелиминарните податоци од пописот од 2011 година, во границите на градот Тирана живееле 421,286 жители. Муслиманите сочинуваат 55.9% од населението, а христијаните и атеистите заедно сочинуваат 44.1% од населението.

## Наводи

## Дополнителна литература

## Надворешни врски

* Службено мрежно место на Општина Тирана (на албански)
* „Tirana“ . *Encyclopædia Britannica* (11. изд.). 1911.
* The rebirth of the city архива од декември 2010 (на албански)
# Државен секретар на Соединетите Американски Држави

Амблем на американскиот Стејт департмент
Грб на државниот секретар на САД
**Државенсекретар на Соединетите Американски Држави** ― член на Федералната влада на САД кој е на чело на Стејт департментот во чија надлежност се надворешните работи. Тој е највисоко рангиран член на американскиот кабинет на претседателот.

Функцијата е креирана во 1789 година, а Томас Џеферсон бил прв носител оваа функција. Државниот секретар ги претставува САД пред странските земји, и затоа се поистоветува со министер за надворешни работи во други земји. Државниот секретар го именува претседателот на Соединетите Американски Држави, а потоа го гласа Сенатот.

Актуелен државен секретар е Ентони Блинкен, кој на 26 јануари 2021 година бил изгласан од Сенатот.

## Историја

По ратификувањето на Уставот на Соединетите Држави, првиот Конгрес на Соединетите Американски Држави го креирал Стејт Департманот и создал Канцеларија на државниот секретар за да го води одделот.

## Должности и одговорности

Должности на државниот секретар се: да ја надгледува работата на дипломатските претставништва на САД, надзор врз политиката за имиграција и да раководи со Стејт департментот. Секретарот, исто така, го советува претседателот поврзани со надворешните работи на САД, како што е назначување и отповикување на дипломати и амбасадори. Државниот секретар може да води преговори, да толкува и раскинува договори кои се однесуваат на надворешната политика. Секретарот може да учествува и на меѓународни конференции, организации и агенции како претставник на САД. Тој, исто така, дава услуги на американски граѓани кои живеат или патуваат во странство, како што се обезбедување акредитиви во форма на пасоши. Со тоа, секретарот обезбедува и заштита на граѓаните, нивниот имот и интереси во странство.

Шест државни секретари подоцна станале американски претседатели: Томас Џеферсон, Џејмс Медисон, Џејмс Монро, Џон Квинси Адамс, Мартин Ван Бурен и Џејмс Бјукенан. Многу други, меѓу кои се и Хенри Клеј, Даниел Вебстер, Луис Кас, Џон К. Калхун, Џон М. Клејтон, Вилијам Џенингс Брајан , Александар Хејг, Џон Кери и Хилари Клинтон биле кандидати за претседател на САД, без разлика дали пред или по нивниот мандат како државен секретар, но загубиле на изборите. Според тоа, позицијата на државен секретар се смета за утешна награда за неуспешните претседателски кандидати.

## Наводи

## Надворешни врски

* Државен секретар на Соединетите Американски Држави на Ризницата ?
* Мисли поврзани со Државен секретар на Соединетите Американски Држави на Викицитат
* Матична страница
# Yahoo!

Логото на Јаху
**Јаху** (на англиски Yahoo, Yahoo!, Yahoo! Inc.) — американска јавна корпорација, која нуди интернет-услуги низ целиот свет а се наоѓа во Санивејл, Калифорнија. Компанијата е позната по својот портал, пребарувач, Јаху директориум, електронска пошта, и страници за социјални медиуми и услуги. Јаху беше основана од Џери Јанг и Дејвид Фило во јануари 1994, а беше инкорпорирана на 1 март 1995.
На 13 јануари 2009, Јаху ја назначи Керол Бартз, пошанешен претседател на Аутодеск, за нов главен извршен директор и член на одборот на директори. Според компаниите за анализи на веб сообраќај (Complete.com, ComScore, Alexa Internet и други) доменот привлекол најмалку 1575 билиони посетители годишно до 2008. Глобалната мрежа на Јаху! страниците се отвора 3.4 билиони пати на ден во просек од октомври 2007. Јаху е второ мрежно место по посетеност во САД и во светот.

## Надворешни врски

* Официјално мрежно место
* Јаху електронска пошта
* Историјата на Јаху