Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# American Music Award

| American Music Award |
| --- |
| Мрежно место |   |

**Американски Музички Награди** е американско годишно шоу на кое се доделуваат награди во областа на музиката.

## Поврзано

* Јапонска Музичка Награда (слично јапонско музичко шоу)

## Наводи

## Надворешни врски

* Офицјална страница на Американските Музички Награди Архивирано на 17 мај 2008 г.
# Православна црква во Америка

| Православна црква во Америка |
| --- |
| *Orthodox Church in America* |
|  |
| Класификација | православие |
| Надлежност | епископска |
| Поглавар | Митрополит Тихон |
| Епископи | 14 |
| Парохии | 700 |
| Манастири | 20 |
| Јазик | англиски, црковнословенски, шпански, руски, арапски, коински грчки, романски, бугарски, албански, српски |
| Богослужба | византиски обред |
| Седиште | Њујорк, САД |
| Територија | САД, Канада |
| Владенија | Мексико, порано Австралија и Јужна Америка |
| Основач | Св. Алексеј Вилкс-баревски Св. Герман Алјаски Св. Инокентиј Алјаски |
| Признавање | автокефалност признаена од Руската (1970), Бугарската, Грузиската, Полската и Чешко-словачката црква |
| Разгранета од | Руска православна црква (1963) |
| Одделувања | Антиохиска архиепископија (1924), Американска православна соборна црква (1927) |
| Членови | 84.900 |
| Мрежно место | oca.org |

Главниот соборен храм „Св. Никола“ во Вашингтон.
**Православна црква во Америка** или **ПЦА** (англиски: *Orthodox Church in America*, *OCA*) — делумно признена како автокефална црква која се наоѓа на петнаесеттото место во православниот свет со ранг на патријаршија. Нејзината јурисдикција се простира во Америка, поточно Северна Америка, а порано и во Австралија. Според еден извор, има 84.900 верници}}, а според други, нивниот број е околу еден милион. Црквата ја возглавува митрополитот Тихон (род. Марк Молард).

Православната црква во Америка во 1970 година добила автокефалност од страна на Руската Православна црква. Денеска, оваа автокефалност е признаена од страна на Руската, Бугарската, Грузиската, Полската и Чешката црква. Од страна на Цариградската, Антиохиската, Александриската, Романската, Ерусалимската, Кипарската, Грчката и Албанската црква, таа не е признаена.

Денеска црквата се смета како составен дел од Руската црква.

Нејзините манастири и цркви се наоѓаат главно на територијата на САД и Канада, иако има неколку кои се наоѓаат во Мексико и Австралија.

Седиштето на црквата се наоѓа во Њујорк, САД. Главниот соборен храм „Св. Никола“ е во Вашингтон.

## Поврзано

* Православието во САД

## Наводи
# Методизам

|  |
| --- |
| Дел од темата **Христијанство**
 |
| **Историја на христијанствотоИсус од Назарет**
Раѓање · Крстење
Распнување· Воскреснување
Велигден  |
| **Рано христијанство**
Апостолите
Милански едикт · Екуменски совет  |
| **Среден век**
Голем раскол
Крстоносни војни
Реформација |
| **Свето Тројство**
Господ-Отецот
Христос-Синот
Светиот Дух |
| **Христијанско богословие**
Црква
Христијанско богослужение
Божествена благодат · Спасение
Проповед на планината
Десет Божји заповеди |
| **Библијата**
Стар завет
Нов завет
Апокрифи  |
| **Христијански звањаКатолицизам**
Римокатолицизам · Англикализам
Независни· Стар католизам
**Источно христијанство**
Православие · Древноисточни цркви
Асирска црква на Истокот
**Протестантство**
Лутеранство · Калвинизам · Методизам
Анабаптизам · Баптизам · Адвентизам
Евангелизам · Свето движење
Пентекостализам
**Антитринитаризам**
Јеховини сведоци
Движење за подоцнежните светци
Унитаријанство
Христоделфијани
Единствен пентекостализам  |
| * п
* р
* у
 |

**Методизмот** претставува деноминација во христијанството, движење во рамките на Англиканската црква. Првата Методистичка црква била основана во 1784 година во САД. Соединетите Американски Држави биле формирани една година порано и претставуваат прва модерна држава каде што црквата е одделена од државата. Првичната намера не била да се основа нова црква.

Евангелско-методистичка црква во Струмица
Англиканскиот проповедник Џон Весли (1703-1791) бил длабоко погоден од сиромаштијата во Англија, која земала сè поголем замав во XVIII век. Тој се смета и за основач на методизмот. Почетокот на индустриската револуција предизвикала огромни социјални проблеми (невработеност, голема експлотација на возрасните, злоупотреба на детскиот труд, алкохолизам итн). Заедно со неколку истомисленици, Џон Веслеј формирал движење во рамките на Англиканската црква, кои се залагала за овие луѓе и за нивните проблеми. На луѓето кои го предводат оваа движење им го даваат прекарот „*методисти*“, затоа што се одликувале со еден дисциплинарен начин на живеење (секојдневно читање на Библија, постојана молитва, постење, служење на другите итн).

Со тек на времето, сè повеќе луѓе започнале да емигрираат од Англија во Америка. Методистичкото движење се проширило на новиот континент. Со независноста на САД, Англиканската црква се повлекла од колониите и останала под патронство на Англиската црква. Методистичката црква не се издигнува со разликите во учењето, туку заради духовната потреба на луѓето дојдени во новата замја.

## Учење

Методистичката црква го задржила учењето и начинот на Боголужба како Англиканската црква, иако и двете скратувале или додавале нешта кои се неопходни за да се следат промените кои настануваат во модерниот свет.

Денес Евангелско-методистичката црква е распространета ширум светот и брои околу 70 милиони членови . Иако Методизмот не е истовремено појавен со реформацијата, сепак спаѓа во редот на протестанските цркви и исповеда заедничко верување, чија основа е љубовта Божја кон сите луѓе и Неговото безусловно прифаќање на грешната природа на човекот.

## Наводи
# Ирокеска митологија

**Mитологијата на Ирокезите** која ја почитувале пет од шестте племиња на Северноамериканските индијанци е изумрена. Некои од религиозните приказни кои се предаваат од колено на колено сѐ уште се присутни, вклучувајжи и делови од фолклорот.

Хагведију (*Hahgwehdiyu*) е богот творец; тој ја посеал пченката во телото на неговата мајка Атахенсик (*Atahensic*). Тој има и брат близнак Хагведаетган (*Hahgwehdaetgan*) кој е чисто зло.

Гаол е бог на ветрот.

Гохоне е персонификација на ветрот.

Адекагагваа (*Adekagagwaa*) е персонификација на летото.

Оната (*Onatha*) е бог на плодноста и заштитник на фармерите, поточно на сточарите.

Јошека (*Yosheka*) е вториот бог-творец.

Тархухјавахку (Tarhuhyiawahku).

Оки е олицетворение на животната слика на ирокезите. Тој е споредлив со Ваканда (Лакота) и Маниту (алгонкински јазик).

Јогах се природните духови, слично на двете нимфи и фурии. Ха Вен Неју е "Големиот Дух".

Првите луѓе биле создадени од Јошека, кој им дал многу знаење од ирокеските магични и ритуални церемонии, како и тутунот кој зазема централно место во ирокеската култура.

Северниот ветер е олицетворение на мечката Јаa-о-гах, која живее во пештера и е контролирана од Гах-ох. Ја-o-гах може да го уништи светот со нејзиниот ладен здив, но е надгледувана и контролирана од Гах-ох.

Сосондовах (*Sosondowah*) бил големиот ловец (познат по ловот на натприродниот елен) кој бил заробен од зората, божица на која и требало чувар. Тој се заљубил во Генденвита *Gendenwitha* ("таа која го носи денот"), a која била обична ќена. Тој се обидел да ја заведе со песна. На пролет тој пеел како славеј, во лето како кос а на есен како ут, кој потоа се обидел гда ја однесе Гендевита на небото. Таа побегнала и се преобразила во Утринска ѕвезда која тој може да ја гледа секое утро, но не и да биде со неа.
# Сиуански јазици

| Сиуански |
| --- |
| Сиуанско–катобански |
| Географска распространетост: | средна Северна Америка |
| Класификација: | едно од основните јазични семејства во светот |
| Гранки: |
катобански (источни)
сиуански (западни)

 |
| ISO 639-2 и 639-5: | sio |
|  Изворната распределба на сиуанско-катобанските јазици |

**Сиуанските** (или **сиуанско–катобански**) јазици се јазично семејство во Северна Америка чиишто говорници живеат претежно во Големата Низина, со помали заедници на исток.

## Име

Стручњаците разликуваат две гранки: западни и источни сиуански јазици, наречени и „правилни сиуански“ и „катобански“ јазици. Други го ограничуваат името „сиуански“ само на западната гранка, а целото семејство го нарекуваат „сиуанско-катобанско“.

## Фонологија

Во стручната јавност постојат извесни анализи на сиуанско-катобанските јазици по историско-споредбени методи. Меѓу првите (и најтемелните) дела е она на Волф [1950-51]. Волф го реконструирал гласовниот систем на прасиуанските јазици, со подоцнежни исправки од Метјус (1958). Системот изгледа вака:

|  | уснени | венечни | предно непчени | задно непчени | гласилни |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| избувни | \*p | \*t |  | \*k | \*ʔ |
| струјни |  | \*s | \*ʃ | \*x | \*h |
| носни | \*m | \*n |  |  |  |
| приближни | \*w | \*r | \*j |  |  |

Реконструирани се и пет усни самогласки /\*i, \*e, \*a, \*o, \*u/ и три носни самогласки /\*į, \*ą, \*ų/. Волф реконструирал и некои согласни групи /\*tk, \*kʃ, \*ʃk, \*sp/.

## Односи со другите јазици

Можеби најсроден јазик на ова семејство е изолатот Јучи.

Во XIX век, англискиот линвгист Роберт Латам ја изнел тезата дека сиуанските јазици се сродни на кадоанските и ирокеските јазици. Во 1931, Луис Ален го составил првиот список на систематски совпаѓања во збир од 25 лексички единици од сиуанските и ирокеските јазици. Во 1960-тите и 1970-тите, Волес Чејф поподробно ја истражил врската помеѓу сиуанските и кадоанските јазици. Во 1990-тите Маријан Митан направила споредба на морфологијата и синтаксата на сите три семејства. Денес оваа хипотеза за „макросиуанските јазици“ не се смета за докажана, а сличностите помеѓу овие семејства може да се должат на тоа што нивните прајазици биле во јазичен сојуз.

## Наводи

## Библиографија

* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In R. J. DeMallie (Ed.), *Handbook of North American Indians: Plains* (том 13, дел 1, стр. 94–114). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. ISBN 0-16-050400-7.

## Надворешни врски

* За сиуанските јазици - Sorosoro (англиски)
# Инструментал

**Инструментал** — граматички падеж што се користи за посочување дека именката е инструмент или средство од или со кое субјектот на реченицата го остварува дејството. Именката може да биде или физички објект или апстрактен предмет. Така на пример во рускиот јазик тоа се одвива на следниот начин:

* Я написал письмо пером.

Во примерот, номинативот на именката *перо* се менува во инструментална падежна форма *пером* со кое се покажува преку како средство е извршено дејството.

## Наводи
# Картографија

Кеплеровата карта на светот
**Картографија** — наука што се занимава со изучување и изработка на карти и глобуси. Картите  се изработувале традиционално со молив и хартија, но со напредокот и распространувањето на компјутерите се револуционализирала картографијата.Повеќето карти со комерционален квалитет  денес се прават со помош на некоја програма за изработка на карти кои спаѓаат во една од овие основни типови; *CAD*, ГИС, или специјализирани програми за илустрација на мапата.

## Историја

Светската мапа на арапскиот картограф Ал-Идризиј од 1154. година. На оваа карта, југ се наоѓа горе.
Картите се составен дел на човековата историја. Не е познато кога е создадена првата карта (можеби и до 8,000 години — но се разбира, пред пишаниот збор). Познато е дека постоеле во Европските култури, на Блискиот Исток, Кина, Индија и во други делови на светот.

Најстарата сочувана карта  во моментов се наоѓа како ѕидна слика во древниот турски град на Катал Хуџук, која потекнува од, како што е утврдено, крајот на 7 милениум п.н.е.

Картата мунди  е општото име со кое се именуваат европските карти во светот од средниот век. Постојат околу 1,100 вакви карти кои постојат и ден денес. Од нив, околу 900 се пронајдени како илустрации во ракописите, а останатите се направени како одделни документи.

## Наводи