Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Култен филм

Зомбија од филмот *Ноќ на живите мртовци*
**Култен филм** (англиски: *cult film*) — филм што станал предмет на почитување меѓу блиската (понекогаш тесна) група обожаватели (култен класик). Иако и авторските и конвенционалните филмови можат да станат култни филмови, тие понекогаш се сметаат за филмови што не постигнале успех во широката распределба и стекнале популарност во одредени општествени групи и поткултури. Почитувањето може да се пројави преку редовно гледање, традиции на заедничко гледање (*Сам дома*), па дури и создавање на поткултура заснована на измислен свет (*Војна на ѕвездите*, *Ѕвездени патеки* итн.).

Култните филмови често ги нарушуваат културните табуа, и многу од нив прикажуваат прекумерно насилство, крвопролевање, сексуалност, пцовки или комбинации од сето тоа. Ова може да доведе до спорност, цензура и дури целосни забрани; помалку трансгресивните филмови можат да предизвикаат слични реакции кога критичарите ќе ги оценат како површни или неспособно направени. Филмовите што не предизвикуваат доволна количина спорност често се соочуваат со отпор кога ќе бидат означени како култни. Комерцијални филмови и високобуџетни блокбастери исто така стекнале култна публика, слична на онаа кај андерграунд и помалку познати филмови; обожавателите на овие филмови често ја нагласуваат нивната нишна привлечност и ги отфрлаат популарните гледишта. Обожавателите што ги сакаат филмовите „од погрешни причини“ — на пример, поради елементи што претставуваат привлечност карактеристична за масовната култура или маркетинг — често се отфрлени или исмејувани. Слично на тоа, обожавателите што отстапуваат од прифатените поткултурни норми можат да доживеат слично отфрлање.

## Неколку примери за култни филмови

* *Тетовирање* (1991)
* *Сталкер* (1979)
* *Дони Дарко* (2001)
* *Боречки клуб* (1999)
* *Евтини приказни* (1994)
* *Пеколен портокал* (1971)
* *Големиот Лебовски* (1998)
* *Истребувач* (1982)
* *Нешто* (1982)
* *2001: Вселенска одисеја* (1968)

## Наводи

## Надворешни врски

* Култни филмови (англиски)
# Карнатака

| Карнатака |
| --- |
| Карнатака - ಕನಾ೯ಟಕ |
| Држава: | Индија |
| Главен град: | Бангалор |
| Површина: | 192.000 км2 |
| Население: | 55.868.200 *(2001)* |
| Густина на население: | 290,98 жит./км2 |
| Јазик: | канадски |
| Религија: | хиндуизам *(83,7 %)*, ислам *(12,2 %)*, христијанство *(1,9%)* |
| Мрежно место: | www.karnataka.gov.in  |
| Мапа |
| Положба на Карнатака во Индија |

Хампи
**Карнатака** е сојузна држава во Индија со површина од 192.000 км2 и 55.868.200 жители (сос: 1. јан. 2001). Карнатака се наоѓа на југот од Индија на висорамнината Декан и се граничи со Махараштра , Гоа, Андра Прадеш, Тамил Наду и Керала. Со својот западен дел излегува на Арапското Море. Главен град на Карнатака е Бангалор кој има преку 6 милиони жители. Софтверската индустрија во Бангалор претставува 35% од индискиот софтверски извоз. Карнатака е единствен извозник на сандаловина во Индија.

Мисорска Палата
## Историја

Неолитската населба датира од вториот век пред Христос. Карнатака била во составот на Маурја царството, во кое во 3. век пред Христос владеел Ашока. Во текот на првиот милениум Карнатака била во составот на различните династии: Кадамбас, Ганга(323. -550. ) , Чалукјас и Раштракутас.
Кога била како британска колонија се викала Мајсур, која во 1973. се преименувала во Карнатака.

Барачуки водопади
## Економија

### Земјоделство

Карнатака е најголем произведувач на кафе во Индија. Се произведува 59% од вкупното индиско производство и 75% од индиското производство на цвеќе. Единствен извозник е на сандаловина во Индија. Мајсурскиот дистрикт е познат по производство на сурова свила, а во Мајсур се произведуваат и надалеку прочуените свилени сари.

### Рударство

Преку 90% од индиското производство на злато доаѓа од јужна Карнатака. Во последно време се копа и манган.

### Технологија и услужен сектор

Бангалор е светски познат по информатичката технологија. Самиот Бангалор извезува 38% од целокупниот индиски извоз на софвер, кој изнесува 9 милијарди $ за цела Индија. Бангалор се нарекува и "**Силициумска Долина на Индија**". Хардверската индустрија на Бангалор извезува во износ од 500 милиона $ .
Биотехнологијата на Бангалор дава 50% од сите индиски приходи во тој сектор, кој изнесува 500 милиони $ .

## Туризам

Карнатака е позната по природните убавини, националните паркови, споменици и храмови, од кои многу се наоѓаат на УНЕСКОвата список на светското културно наследство. Џог водопадите се високи 292 метри и претставуваат едни од најголемите водопади во Азија. Од 3600 заштитени споменици во Индија, во Карнатака се наоѓаат 609.
# Дуравски јазик

| Дуравски јазик |
| --- |
| दुरुवा |
| Застапен во | Индија |
| Говорници | 80,000 (2002)   |
| Јазично семејство | дравидско
* централни
	+ коламско-парџиски
		- парџиско-гадапски
			* **дуравски јазик**
 |
| Писмо | девангарско писмо, оријско писмо |
| Јазични кодови |
| ISO 639-3 | pci |

**Дуравскиот јазик** (девангарско писмо: दुरुवा ), или познат како **дурава** или **парџи**, е дравидски јазик кој се зборува од народот Дурава во Индија, во сојузната држава Чатисгар. Дуравскиот е сроден со оларскиот и коламскиот јазик.

## Класификација

Дуравскиот јазик е дел од централните дравидски јазици. Јазикот, општо гледано, е устен, а не пишан, но кога има потреба од запишување на јазикот се користи девангарско писмо или оријско писмо.

## Дијалекти

Јазикот има 4 главни дијалекти:

* *тирија*
* *нетанар*
* *дарба*
* *куканар*

## Наводи

## Надворешни врски

* ethnologue.com Дуравскиот јазик на Етнолог
# Минангкабајски јазик

| Минангкабајски |
| --- |
| *Baso Minangkabau* |
| Застапен во |  Индонезија  Малезија |
| Подрачје | Западна Суматра, Ријау, Џамби, Бенкулу, Северна Суматра, Ачех (Индонезија), Негери Сембилан (Малезија) |
| Говорници | 8,5 милиони  (2011) |
| Јазично семејство | австронезиско
* малајско-полинезиско
	+ јадрено малајско-полинезиско
		- малајско
			* малајско
				+ **минангкабајски**
 |
| Јазични кодови |
| ISO 639-2 | min |
| ISO 639-3 | или: min — минангкабајски zmi — негерисембилански малајски |
|  |

**Минангкабајски јазик** (*Baso Minangkabau*; индонезиски: *Bahasa Minangkabau*) — австронезиски јазик што го говори народот Минангкабау во Западна Суматра, западниот дел на Ријау, на југот на Ачех, северот на Бенкулу и Џамби, како и од доселениците во неколку града низ Индонезија. Јазикот претставува и лингва франка долж западното крајбрежно подрачје на покраината Северна Суматра. Се говори и во извесни делови на Малезија, особено во сојузната држава Негери Сембилан.

Поради големите граматички сличности помеѓу минангкабајскиот и малајскиот, статусот на нивното сродство е спорен. Некои го сметаат за дијалект на малајскиот, додека други тврдат дека е посебен јазик од истата група.

## Дијалекти

Јазикот има неколку дијалекти кои напати се разликуваат и од село до село (на пр. преку река). Тие се: рао мапат тунгул, муаро сунгај лоло, пајакумбух, панкалан-лубук алај, агам-танах датар, панчунгсоал, котобару, сунгај бендунг аир и карангањар. Во секојдневното општење, членовите на народот Минангкабау од разни области го користат дијалектот агам-танах датар (наречен *Baso Padang* или *Baso Urang Awak* = „нашински јазик“) кој има улога на стандард.

## Поврзано

* Минангкабау
* Малајски јазици

## Наводи
# Трагикомедија

Трагична и комична маска. Мозаик во „Вилата на Хадријан“
**Трагикомедија** e книжевен жанр кој ги спојува елементите на трагедијата и комедијата. Тој термин е карактеристичен за драмската книжевност и може да се применува како на трагична драма која содржи доволно комични елементи за да може да се каже дека тие ја ублажуваат сериозната атмосфера, така и на било кој сериозен драмски текст со среќен крај.

## Античка книжевност

Ниту една дефиниција на трагикомедијата не ни дошла од антиката. Се претпоставува дека Аристотел имал во план подоцна ренесансното значење на тој термин (сериозно дејствие со среќен крај), кога во Поетика објаснува за трагедијата со двострани завршетоци. Во таа смисла, неколку сочувани грчки и римски драми, на пример Алкестида на Еврипид, може да се смета како трагикомедија, не заради какви било внатрешни одлики на тие текстови. Самиот термин „трагикомедија“ потекнува од римскиот комедиограф Плавт, кој тој збор го кажал на шега, и го употребил во Амфитрион: богот Меркур, кога видел дека е недостојно боговите и кралевите да се појавуваат како робови во една комедија, изјавил дека подраго би му било од тој текст да направиме „трагикомедија“.

>  Да направиме мешавина, нека биде трагикомедија.
>
>
> Сметам дека не треба цела да биде комедија, затоа што во неа се појавуваат кралеви и богови.
>
>
> Што мислите? Зошто и роб се појавува тука, ќе ги уредам, како што реков, ова ќе биде трагикомедија... – Плавт, Амфитрион
>
>
>
>
>
>
>
>

Комедијата Амфитрион била пишувана по пример на некој грчки текст од старата или најверојатно новата античка комедија. Како прво тоа е митолошка пародија, каде што се појавуваат и ликови типични за трагедија (богови, кралеви, херои) и ликови типични за комедија (обични луѓе, робови).

## Наводи
# Бас-гитара

Електричeн „Warwick Streamer“ бас со пет жици
**Бас-гитара** (или „бас“) , и акустичната и електричната, денес се користи како следечки инструмент, меѓутоа има неколку виртуози на бас гитара кои свират со неверојатна брзина и техника, подобро од некои гитаристи. Денес бас-гитарите се користат во повеќе музички правци отколку обичните гитари. Бас-гитарите се разликуваат од обичните гитари по тоа што жиците на бас-гитарата даваат звуци пониски за една октава. Поради непотребноста на највисоките две жици, бас-гитарите ги изгубиле нив и стандардно се произведуваат со четири жици (редослед E, A, D, G). Меѓутоа бројот на жици зависи од афинитетите на музичарот, во зависност кој стил на музика свири. Постојат петтожичени бас-гитари (редослед H,E,A,D,G) кои најчесто се користат во рок и метал музиката, а додека пак има варијации на петтожичените бас-гитари кои наместо петта жица имаат прва жица (E,A,D,G,C), што овозможува свирење на повисоки тонови од оние кои може да ги произведе стандардна петтожичена бас-гитара. Постојат пак и шестожичени бас-гитари кои ги содржат сите жици на петтожичените гитари (H,E,A,D,G,C) и се користат во сите правци на музиката, но многу ретко. Најдобрите басисти на сите времиња користеа четирижичени бас-гитари што докажува дека бројот на жици не игра многу важна улога во квалитетот на свирењето.

## Најпознати производители

* Фендер (Fender)
* Ибањес (Ibanez)
* Гибсон (Gibson)
* И Ес Пи (ESP)
* МјузикМен (MusicMan)

## Најпознати басисти

* Les Claypool (Primus, solo)
* Бодан Арсовски (Леб и Сол)
* Клиф Бартон (MetallicA)
* John Deacon (Queen)
* Michael "Flea" Balzary (Red Hot Chili Peppers)
* Paul McCartney (The Beatles)
* John Myung (Dream Theater)
* Jaco Pastorius (Weather Report)
* SMV - виртуозно бас трио за џез музика: Victor Wooten, Marcus Miller и Stanley Clark
* Calum Hood (5 seconds of summer) (5sos)
# Калјампуди Рао

Калјампуди Рао во 2012 година
**Калjампуди Радакришна Рао** (каннада: ಕಲ್ಯಂಪುಡಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ರಾವ್, телугу: కల్యంపూడి రాధాకృష్ణ రావు; 10 септември 1920
 – 22 август 2023
) — индиски математичар и статистичар. Работи 40 години во Индија , во Индискиот институт за статистика, каде што по пензионирањето на 60 годишна возраст заминува во САД и продолжува да работи уште 25 години на Универзитет во Питсбург и Државниот универзитет во Пенсилванија.

## Живот и дејност

К.Р. Рао е роден во , Карнатака на 10 септември , 1920 година . Магистирал математика на Универзитетот Андра , Андра Прадеш, а статистика на Универзитетот Калкута во 1943. Тој бил еден од првите луѓе во светот кои магистрирале во областа на статистиката.

## Академска кариера

К.Р. Рао магистрирал математика во прва класа и прв ранг на Универзитетот Андра (1941) и магистрирал статистика на Универзитетот Калкута (1943) во прва класа, прв ранг со рекордни оцени кои до денес никој не успеал да ги достигне, а стекнал и златен медал.
Тој бил повикан да работи на проект во Музејот на антропологија и археологија на Универзитет во Кембриџ, Велика Британија. Врз основа на работата на проектот , тој докторирал во 1948 година на Универзитетот Кембриџ со Р.А. Фишер, таткото на модерна статистика, како негов советник. Во 1965 година се стекнал со звање доктор на науки врз основа на рецензија на неговото истражување за придонесите за статистиката.
Почесни докторски дипломи: До денес, тој добил 36 Почесни докторски дипломи од универзитети во 19 земји ширум светот.

## Дела

К.Р. Рао е автор на 14 книги и околу 400 научни трудови.
Негови значајни дела се:

* Linear Statistical Inference and its Applications
* Statistics and Truth

## Награди и признанија

* Златен Гајов медал (2011)-Кралско статистичко општество
* Награда за наука Индија (2010)-највисоката награда во областа на науката која се доделува од страна на Индиската влада
* Меѓународни Mахаланобис награда (2003)- Меѓународен статистички институт
* Медал „Шриниваса Рамануџан“ (2003)-Индиска национална академија на науки
* Претседателот Џорџ Буш на 12 јуни 2002 година го почестил со Националниот медал за наука, највисоката награда во САД во научната област како "пророк на новата ера" со цитат, "за неговите пионерски придонеси за основите на статистичкита теорија и мултиваријантната статистичка методологија и нивните апликации, збогатување на физички, биолошки, математички, економски и инженерските науки. "
* Падма Вибушан (2001)-Влада на Индија
* Mахаланобис златен медал на векот (1993)-Индиски конгрес на науки
* Вилс спомен награда (1989)- Американски завод за статистичка асоцијација
* Мегнад Сахад медал (1969)- Индиска нациоанална академија на науки
* Сребрен Гај медал (1965)- Кралското статистичко општество
* С.С. Батнагар награда (1963)-Совет за научно и индустриско истражување
* Боше златен медал-Боше Институт
* Златен медал -Универзитетот во Калкута
* К.Р. Рао е награден за почесен доктор на науки на Универзитетот во Калкута во 2003. Исто така е и добитник на почесни докторати во голем број универзитети и институти од целиот свет.

### Наводи
# ITunes

iTunes|  |
| Програмери | Apple Inc. |
| Првично издание | 9 јануари 2001 (2001-01-09) |
| Вон употреба | 12.10.6.2 / 16 април 2020 (2020-04-16) |
| Опер. систем | * macOS Mojave и порано
* Windows 7 и подоцна
 |
| Вид | * CD ripper
* Digital asset management
* Media player
* Optical disc authoring
* Tag editor
 |
| Лиценца | Бесплатна програмска опрема |
| Мреж. место | apple.com/itunes/ |

**ITunes** е приватен мултимедијален веб- систем на познатата американска компанија Apple. Тоа е импресивно богата страница која содржи десетици милиони дигитални документи. Од песни, преку филмови, до електронски и аудио книги, телевизиски програми, универзитетски предавања и апликации за мобилните удери ipod, IPad и iPhone .

## Користење

**ITunes** е хибриден систем кој може да се користи на два начина. Првиот е директно преку веб читачот (англиски: *browser*) од компјутер или Mеc, додека другиот е преку класична и мобилна апликација која чита само мултимедијална содржина од мрежното место. Домородните апликации нудат подобри и побогати одлики од семрежните прилози, но бараат претходно преземање од интернет и долго инсталирање. Овие апликации постојат за двата популарни оперативни системи на десктопот, MacOS и Windows, како и за мобилниоѕ оперативниот систем на Apple, iOS. Апликациите кои се многу зависни од веб-содржината припаѓаат на специјална група софтвер наречена RIA (Rich Internet Application) .

## Содржина

Оваа ризница за дигитална содржина нуди комбиниран комерцијален модел. Голем дел е достапен бесплатно, но голема е и понуда на материјали за кои мора да се плати. ITunes е регионализиран. Корисничкиот интерфејс е ист за сите земји, но тој е на различни јазици и секоја земја нуди различни нивоа на материјал. Некои нудат само мобилни апликации, некои само песни, додека најнапредната, американска продавница, ја нуди целата содржина.

Големата количина бесплатна содржина го прави овој систем многу важен катализатор за вниманието на современите корисници на интернет, бидејќи ви овозможува да гледате голем број дигитални документи на многу едноставен начин. Посебен акцент треба да се стави на делот посветен на универзитетите. Најпрестижните универзитети во светот, особено американските, иако има и британски, германски, француски и италијански и други, скоро секогаш нудат бесплатни предавања на нивните популарни курсеви. Харвард, Стенфорд, Оксфорд, Кембриџ се само неколку од неколкуте стотини достапни универзитети. Предавањата се претежно на англиски јазик, иако европските универзитети комбинираат свои и англиски.

## Поврзано

* Apple

## Извори

## Надворешни врски

* Матична страница
# Презвитеријанство

Жан Калвин, основач на калвинизмот
Презвитеријанството е облик на протестантско христијанство кое се придржува до калвинистичките богословски традиции и чија верска служба се врши према Презвитеријанското учење, која нагласува Божја милост низ верата во Исус Христос, авторитетот на Светото Писмо и каде не се признаваат повисоки црковни чинови од презвитерското. *Презвитер* потекнува од грчки збор кој значи *свештеник*. Презвитеријанството се развило во текот на XVIII век, во најголема мера во Шкотска, т.е. потврдено е како црковна власт во Шкотскиот Закон во Унијата 1707. Мнозинството на презвитеријанци кои денес живеат во Англија се од шкотско и ирско потекло, а презвитеријанството се исто така проширило и во Северна Америка благодарение на доселениците од Шкотска и Ирска. Презвитеријанските деноминации во Шкотска ја користат теологијата на Калвин и неговите непосредни наследници, иако постои широк распон на теолошки погледи во современото презвитеријанство.
# Информациски и комуникациски технологии

Концептна карта за употреба на информатичка и комуникациска технологија (ИКТ) во образованието според Меѓународната федерација за ИКТ на IFGICT, на IFGICT Assessment
**Информациски и комуникациски технологии** (скратено **ИКТ**) — збирен назив којшто ја нагласува улогата на обединетите коомуникации, интегрирањето на телекомуникациите (телефонски линии и безжични сигнали) и сметачите, како и потребната програмска опрема и системи на складирање коишто им овозможуваат на корисниците да пристапат, да ги складираат, да ги пренесуваат и да ги менуваат информациите.

Терминот ИКТ исто така се користи за да се означи конвергенцијата на аудио-визуелни и телефонски мрежи со сметачките мрежи преку единствен систем за поврзување со кабли или врска. Постои голема економски користи од спојувањето на телефонската мрежа со сметачкиот мрежен систем, користејќи единствен обединет систем за каблирање, распределба и управување со сигнали.

## Историја

Развојот на телекомуникациите во XX век се одвивал на начин што за да се обезбеди секоја услуга била потребна соодветна инфраструктура. Ова било причина за изградба на јавните мрежи за телефонски услуги, телеграфски услуги и пренос на податоци. Односот помеѓу телефонските претплатници и нивните предаватели во најголем дел се пренесуваат преку бакарна жица. Така до крајот на 2001 година, во светот постоеле околу една милијарда телефонски линии. Имајќи ги предвид огромните инвестиции во оваа локална инфраструктура и на зголемената побарувачка од корисниците за нови услуги, развојот телекомуникациските услуги во насока на подобрување на постоечката инфраструктура бил очекуван. Првиот чекор којшто е преземен во однос на технологијата е воспоставувањето на [[дигитална мрежа на интегрирани услуги|дигиталната мрежа на интегрирани услуги, но во средината на 1990-тите, со распространувањето на интернетот се зголемила потребата за нешто што ќе овозможи голем проток на податоци од и до услугите на крајните корисници. На ова барање се одговорило со развој на нови технологии коишто овозможуваат постојната инфраструктура (бакарни парови) да им обезбеди на крајните ккорисници пристап до фиксната телефонска мрежа и услугите кои ги нуди, како и пристапот до интернет со висок проток.

## Поврзано

* Информациски и комуникациски технологии за развој
* Информатичка технологија
* Информација
* Комуникација

## Наводи
# Ајурведа

Ајурведа - од почетокот на традиционалната индиска медицина до легендарниот Данвантари, кој своето знаење го добил од Брама — богот на создавањето во хиндуизмот.

|  |
| --- |
| Дел од статиите **Хиндуизам** |
|  |
| Историја  · Божества |
| Секти  · Митологија |
| Верувања |
| Реинкарнација  · Мокша |
| Карма  · Самсара  · Маја |
| Нирвана  · Дарма |
| Јога  · Ајурведа |
| Југа  · Вегетаријанство |
| Бакти  · Арта |
| Текстови |
| Упанишади  · Веди |
| Багават гита |
| Рамајана  · Махабхарата |
| Пурана  · Аранјака |
| Сродни статии |
| Хиндуизам по земји |
| Водачи  · Мандир  · |
| Касти  · Мантра |
| Речник  · Празници |
| Мурти |

**Ајурведа** (деванагари: आयुर्वॆद, 'наука за животот') е систем на традиционална медицина што потекнува од Индија, а се практикува и во други делови од светот како форма на алтернативна медицина. Во санскрит, зборот ајурведа ги вклучува зборовите *āyus,* со значење 'живот' и *veda*, со значење 'наука'. Низ историјата, ајурведа останала да биде влијателен систем на медицина во јужна Азија. Најраната форма на ајурведа се појавува во периодот на ведите во Индија.

## Белешки

## Надворешни врски

* Дали ајурведа станува глобална? Архивирано на 26 декември 2008 г. Дејли Њуз, (Шри Ланка) 25 ноември 2008
# Британска фунта

**Британската фунта стерлинг** е државната валута на Обединетото кралство на Велика Британија и Северна Ирска. Фунтата исто така се користи како резервна валута по Американскиот Долар и Еврото. Симболот за означување на фуната е **£** кој е заснован на римската единица за тежина, либра, **L**. Трибуквениот код (според меѓународниот стандард ISO 4217) за фунтата е *GBP*. Една фунта сочинува 100 пенс.

На курсната список на 1 декември 2006, една фунта купувала 1.98 американски долари.

Постојат 4 видови на банкноти:

* £50
* £20
* £10
* £5

## Дизајнери

Дизајнер на монетите од 2008 г. е Метју Дент, со неговиот составен аранжман во облик на кралскиот штит, а пак ликот на кралицата Елизабета II е дело на вајарот Ијан Ренк-Бродли.

|  Тековен девизен курс на GBP |
| --- |
| Од Google Финансии: | **MKD** AUD CAD CHF EUR HKD JPY USD |
| Од Yahoo! Финансии: | **MKD** AUD CAD CHF EUR HKD JPY USD |
| Од XE.com: | **MKD** AUD CAD CHF EUR HKD JPY USD |
| Од OANDA.com: | **MKD** AUD CAD CHF EUR HKD JPY USD |

## Надворешни врски

* Британска фунта (Банкноти) (германски) (англиски)
* Британска фунта во Шкотска (германски) (англиски) (француски)
* Британска фунта во Северна Ирска (германски) (англиски) (француски)