# Португалија

| Португалска Република *República Portuguesa* (португалски) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  Знаме |  Грб |

 |
| **Химна:**"A Portuguesa" „Португалската“   |
|    |
| **Главен град** (и најголем) | Лисабон5 ﻿ / ﻿ |
| Службен јазик | Португалски1 |
| Признаени регионални јазици | мирандски |
| **Народности** (2011) | * 96.3% Португалци
* 3.7% други
 |
| Демоним | Португалци
(Португалец/Португалка)
 |
| Уредување | парламентарна република |
|  •  | Претседател | Марсело Ребело де Соза |
|  •  | Премиер | Антонио Коста |
| Формирање | Општопризнат датум на независност е **1139**  |
|  •  | Основање | 868  |
|  •  | Реосновање | 1095  |
|  •  | *Де факто* суверенитет | 24 јуни 1128  |
|  •  | **Кралство** | 25 јули 1139  |
|  •  | Призната | 5 октомври 1143  |
|  •  | Папско признавање | 1179  |
| пристапила во ЕУ | 1 јануари 1986 |
| Површина |
|  •  | Вкупна |  92,345 км2 (110та) |
|  •  | Вода (%) | 0,5 |
| Население |
|  •  | проценка за 2018 г. | 10,276,617 (88ма) |
|  •  | Попис 2011 | 10,562,178  |
|  •  | Густина | 114 жит/км2 (87ма) |
| **БДП** (ПКМ) | проценка за 2006 г. |
|  •  | Вкупен | $232.000.000.000 (40та) |
|  •  | По жител | $23.464 (2007) (34та) |
| **ИЧР** (2022) | ▲ 0.874 многу висок **·** 42ра |
| Валута | Евро (€)² (`EUR`)  |
| Часовен појас | ЗЕВ³ (UTC0) |
|  •  | (ЛСВ) | ЗЕЛТ (UTC+1) |
| НДД | .pt4 |
| Повик. бр. | 351 |
| 1. | мирандски јазик, кој се зборува во некои села на општината Миранда до Дуро, бил официјално признат во (*Lei n.° 7/99 de 29 de Janeiro*), оттогаш давајќи му официјално право на користење на мирандскиот на јазичното малцинство кое го засега. Португалскиот знаковен јазик е исто така признат. |
| 2. | Пред 1999: Португалско ескудо. |
| 3. | Азори: УКВ-1; УКВ во лето. |
| 4. | Доменот .eu се користи исто така, бидејќи е заеднички за сите земји-членки на Европската Унија. |
| 5. | Коимбра бил главен град на државата од 1139 до околу 1260 |

**Португалија** (португалски: *Portugal*) — република во западниот и југозападниот дел на Пиринејскиот Полуостров во Југозападна Европа. Таа е најзападната земја во Континентална Европа. Португалија се граничи со Шпанија на север и исток, и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азорите (*Açores*) и Мадејра.

Главен град на Португалија е Лисабон. Вкупното население на Португалија е 10.524.145 жители.

## Историја

Името „*Португалија*“ само по себе открива делови рани од историјата на оваа земја - таа потекнува од римското име *Portus Cale*, можна мешавина на грчко и латинско име кое значи "Убаво пристаниште". Просторот на денешна Португалија во текот на историјата бил населуван од страна на многу народи и цивилизации, како Иберите, Келтите, Феникијците, Картагинците, Старите Грци, Германите и Маврите.

Васко де Гама
Португалија во текот на XV век и XVI век успеала да го прошири своето влијание. Славни личности од тие векови се: Фернандо Магелан кој го опколил светот, Бартоломео Дијас кој достигнал до ’Ртот на Добрата Надеж и источниот крај на Африка, Васко де Гама и др. Крајот на XV век, Португалија за првпат во историјата ја изгубила независноста, и тоа под власт на Шпанија преку кое почнало пропаѓање на Португалија како велесила.

Португалија продолжила да ја губи својата политичка и економска сила поради неколку причини, пред сè Лисабонскиот земјотрес од 1755 година, подемот на Наполеон Бонапарт, стекнување на независност на Бразил во 1822 година и граѓанската војна помеѓу либералите и апсолутистите. Во 1910 година била укината монархијата. Во 1975 година Протугалија дала независност на своите преостанати колонии.

Португалија е една од основачите на НАТО алијансата, а од 1986 година е член на ЕУ.

## Потекло на поимот

## Географија и клима

Топографска карта на Португалија
Португалија е држава на западниот и југозападниот дела на Пиринејскиот Полуостров. Граничи со Шпанија на север и исток и со Атлантски Океан на запад и југ. Во продолжение, Португалија содржи неколку острови сред Атлантикот, вклучувајќи ги Азурите (*Açores*) и Мадејра.
Португалија е една од најтоплите држави во Европа со атлантско-средоземна клима. Пролетта и летото обично се топли а во јули и август температурите се движат од 30–35 °C во централниот дел и до 45 °C во внатрешноста и јужниот дел на земјата. Есента и зимата се врнежливи а температурите достигаат до -5 °C. Снежни врнежи има на повисоките места во планинските предели на север. Средните годишни температури се движат од 13 °C на север и 18 °C на југ. Источниот дел од Португалија е претежно планински, додека западниот е низински. Северниот е планински, каде течат реките Мињо и Доуро.

## Државно уредување

## Административна поделба

## Стопанство

## Население, јазик и религија

|  * п
* р
* у

Најголеми градови во Португалија INE попис 2011 |
| --- |
|  | Бр. |  | Region | Нас. | Бр. |  | Region | Нас. |  |
|  Лисабон  Порто | 1 | Лисабон | Лисабон | 545,245 | 11 | Келуш | Лисабон | 75,169 |  Брага  Вила Нова де Гаја |
| 2 | Порто | Север | 237,559 | 12 | Риу Тинто | Север | 64,815 |
| 3 | Брага | Север | 189 331 | 13 | Бареиро | Лисабон | 63,353 |
| 4 | Вила Нова де Гаја | Север | 186,503 | 14 | Авеиро | Центар | 60,058 |
| 5 | Амадора | Лисабон | 175,136 | 15 | Визеу | Центар | 57,975 |
| 6 | Коимбра | Центар | 143,052 | 16 | Одивелаш | Лисабон | 56,847 |
| 7 | Фуншал | Мадејра | 111,541 | 17 | Леирија | Центар | 50,533 |
| 8 | Сетубал | Лисабон | 98,131 | 18 | Матузињуш | Север | 49,486 |
| 9 | Алмада | Лисабон | 96,404 | 19 | Гимараеш | Север | 47,588 |
| 10 | Агуалва-Касен | Лисабон | 79,805 | 20 | Фару | Алгарве | 47,575 |

Португалки во народни носии
## Култура во Португалија

## Религија

| Верници во Португалија |
| --- |
|  |  |  |
| Католици |    | 79,3 % |
| Други Христијани |    | 2,2 % |
| Муслимани |    | 0,33 % |
| Евреи |    | 0,07 % |
| Други или нерелигиозни |    | 12 % |

Најголема религија во Португалија е Римокатоличката. Околу 84% од населението се католици, но само околу 19% присуствуваат редовно на неделните литургии. Сепак, голем број од Португалците сакаат да бидат крстени, оженети во црквата и слично. Иако црквата и државата формално биле разделени за време на Првата Португалска Република (1910-1926), со уставот од 1976 година, Римокатоличката црква продолжила да има голема улога во португалското општество и култура. Многу португалски празници, фестивали и традиции, имаат религиозно потекло. Иако црквата и државата се формално одвоени, Католичката црква сè уште добива одредени привилегии во земјата.

Денеска, најголемиот дел од португалското население е римокатоличко, односно 84.5% од вкупниот бој на населението се католици, а околу 2.2% припаѓаат на други христијански организации.

## Музика во Португалија

## Спорт во Португалија

## Наводи

## Поврзано

## Надворешни врски

* временска прогноза