# Јули

* јануари
* февруари
* март
* април
* мај
* јуни
* јули
* август
* септември
* октомври
* ноември
* декември

Јули, од молитвеникот на војводата од Бери, 15 век
**Јули** или **златец** седмиот месец во годината според грегоријанскиот календар и еден од седумте месеци според овој календар што имаат 31 ден.

## Јули како тема во уметноста и во популарната култура

* „Сабота, 13 јули“ - кус расказ на македонскиот писател Драган Георгиевски од 2013 година.
* „Јули“ — песна на македонскиот поет Живко Николовски.
* „4 јули“ (англиски: *4th of July*) - песна на американската рок-група Саундгарден (*Soundgarden*) од 1994 година.
* „Јули“ (англиски: *July*) — песна на американската рок-група Тин вајт роуп (*Thin White Rope*) од 1988 година.
* „4 јули“ (англиски: *4th of July*) - песна на ирската рок-група Ју Ту (*U2*).

## Наводи

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1097  | Започнала Битката кај Дорилеја во текот на Првата крстоносна војна помеѓу Турците Селџуци и крстоносците.
  |
| 1147  | Започнала Опсадата на Лисабон која траела сè до 25 октомври 1147 година. По ова Лисабон бил преземан од страна на португалците и крстоносците.
  |
| 1520  | „Тажната ноќ“ (*La Noche Triste*) — здружените мексиканско-индијански сили, предводени од Ацтеките, ги поразуваат шпанските конквистадори на чело со Ернан Кортес.
  |
| 1867  | Стапил во сила Законот за Британска Северна Америка, со кој се обединиле покраините Канада, Њу Бранзвик и Нова Шкотска во Канадска Конфедерација. Овој датум се празнува како државотворен ден на Канада.
  |
| 1921  | Во Шангај е основана Комунистичката партија на Кина.
  |
| 1962  | Руанда и Бурунди се здобиваат со независност.
  |
| 1963  | *Битлси* го издаваат еден од најуспешните синглови на сите времиња - *She Loves You* - во Велика Британијa.
  |
| 1979  | Сони го патентира вокменот.
  |
| 1997  | Предавање на суверенитетот над Хонгконг од Велика Британија на НР Кина.
  |
| 2000  | Пуштен во употреба Ересундскиот мост помеѓу Данска и Шведска |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1646  | Готфрид Лајбниц — германски математичар.
  |
| 1804  | Жорж Санд — француска писателка.
  |
| 1902  | Вилијам Вајлер — американски режисер.
  |
| 1909  | Никола Парапунов — македонски револуционер.
  |
| 1915  | Вили Диксон — американски блуз-музичар.
  |
| 1916  | Оливија де Хевиленд — англиско-американска глумица.
  |
| 1926  | Роберт Фогел — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1993 година.
  |
| 1938  | Александар Курлјандски — советски аниматор, творец на цртаниот филм „Ну, погоди!“.
  |
| 1939  | Паскал Гилевски — македонски поет.
  |
| 1941  | Симеон Гугуловски — македонски оперски пејач.
  |
| 1945  | Деби Хари — американска пејачка, членка на групата „Блонди“ (*Blondie*).
  |
| 1946  | Слободан Сантрач — српски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 1955  | Ли Кеќанг — премиер на НР Кина.
  |
| 1955  | Владимир Петровиќ - Пижон — српски и југословенски фудбалер.
  |
| 1961  | Карл Луис — американски атлетичар.
  |
| 1961  | Горан Петровиќ — српски писател, член на САНУ.
  |
| 1961  | Дијана — Принцеза од Велс.
  |
| 1967  | Тони Михајловски — македонски театарски, филмски и телевизиски глумец, водител и шоумен.
  |
| 1971  | Миси Елиот — американска раперка и продуцентка.
  |
| 1976  | Реваз Миндорашвили — грузиски борач во слободен стил, освојувач на златен медал на ЛОИ 2008 во Пекинг.
  |
| 1976  | Руд ван Нистелрој — холандски фудбалер.
  |
| 1976  | Патрик Клајверт — холандски фудбалер. |
| 1977  | Лив Тајлер — американска глумица и модел.
  |
| 1977  | Бјерн Лекеманс — белгиски велосипедист.
  |
| 1982  | Јохан Чоп — швајцарски велосипедист.
  |
| 1985  | Леа Сејду — француска глумица.
  |
| 1989  | Том-Јелте Слагтер — холандски велосипедист.
  |
| 1990  | Ендру Фен — британски велосипедист. |
| 1991  | Лукас Вазкез — шпански фудбалер. |
| 1996  | Лудовик Фабрегас — француски ракометар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 251  | Дециј Трајан — римски цар, попознат е и како Гај Месиј Квинт Дециј Трајан.
  |
| 1839  | Махмуд II — триесеттиот султан на Отоманското Царство.
  |
| 1853  | Бранко Радичевиќ — српски поет.
  |
| 1876  | Михаил Бакунин — руски револуционер.
  |
| 1894  | Алан Пинкертон — американски приватен детектив, основач на првата детективска агенција.
  |
| 1896  | Хариет Бичер Стоу — американска аболиционистка и писателка.
  |
| 1925  | Ерик Сати — француски пијанист и композитор.
  |
| 1961  | Луј Фердинан Селин — истакнат француски писател.
  |
| 1974  | Хуан Перон — претседател на Аргентина.
  |
| 1997  | Роберт Мичам — американски глумец.
  |
| 2001  | Николај Басов — руски физичар, добитник на Нобелова награда.
  |
| 2003  | Херби Мен — американски џез-музичар.
  |
| 2004  | Тодор Скаловски — македонски композитор.
  |
| 2004  | Марлон Брандо — американски глумец.
  |
| 2005  | Лутер Вандрос — американски музичар.
  |
| 2008  | Живко Стефановски — македонски функционер, писател, новинар и публицист.
  |
| 2008  | Шерафетин Неби — македонски глумец.
  |
| 2009  | Карл Малден — американски глумец.
  |
| 2009  | Алексис Аргуељо — никарагвански боксер. |
| 2025  | Михај Леу — романски боксер. |

 |  |
| 2 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1853  | Руската армија врши инвазија врз Турција - започнува Кримската војна.
  |
| 1934  | Завршува таканаречената Ноќ на долгите ножеви, операција што се одвивала во Германија од 30 јуни до 2 јули 1934, кога нацистичкиот режим се погрижил најмалку осумдесет и пет луѓе да бидат убиени од политички причини.
  |
| 1937  | Амелија Ерхарт исчезнува над Тихиот Океан додека се обидува да го изведе првиот лет околу светот по екваторот; нејзиното тело никогаш не е пронајдено.
  |
| 1947  | Објект за кој очевидци тврдат дека бил НЛО се срушува во Розвел, Ново Мексико.
  |
| 1983  | *Полис* го издаваат својот последен албум - *Synchronicity*, 17 недели на првото место на списокот на најпродавани албуми во САД.
  |
| 2000  | Отворен е Ересундскиот мост, комбиниран дволентен железнички и четирилентен патен мост кој поминува низ Ересуднскиот канал, комбинација од мост и тунел кој ги поврзува Копенхаген Малме. Мостот е еден од најдолгите во светот.
  |
| 2005  | Во рамките на манифестацијата *Live 8* се одржуваат десет концерти во различни градови во светот. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1492  | Елизабета Тјудор — ќерка на англискиот крал Хенри VII.
  |
| 1486  | Јакопо Сансовино — италијански вајар и архитект, прочуен по своите градби околу плоштадот Св. Марко во Венеција.
  |
| 1714  | Кристоф Вилибалд Глук — германски композитор и диригент.
  |
| 1843  | Антонио Лабриола — италијански марксистички теоретичар.
  |
| 1876  | Тодор Паница — деец во македонското национално-револуционерно движење.
  |
| 1877  | Херман Хесе — германски писател, добитник на Нобеловата награда.
  |
| 1903  | Олаф V — крал на Норвешка.
  |
| 1904  | Жан Рене Лакост — француски тенисер и претприемач.
  |
| 1911  | Михаил Д. Петрушевски — македонски академик.
  |
| 1914  | Богољуб Арсиќ — македонски полковник.
  |
| 1923  | Вислава Шимборска — полска поетеса,добитничка на Нобеловата награда.
  |
| 1940  | Георги Иванов — бугарски офицер (генерал-полковник). |
| 1965  | Фрањо Араповиќ — југословенски и хрватски кошаркар.
  |
| 1985  | Јирген Рулантс — белгиски велосипедист.
  |
| 1989  | Катарина Живковиќ — српска пејачка. |
| 1990  | Дани Роуз — англиски фудбалер. |
| 1991  | Хендрик Пекелер — германски ракометар. |
| 1994  | Дерик Вајт — американски кошаркар. |
| 1995  | Енис Барди — македонски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1566  | Мишел Нострадамус - француски астролог и пророк.
  |
| 1733  | Кристијан Пецолд - германски композитор и оргулар.
  |
| 1778  | Жан-Жак Русо - француски филозоф.
  |
| 1800  | Виктор Луј - француски архитект.
  |
| 1877  | Херман Хесе - германски писател и поет.
  |
| 1934  | Ернст Рем - германски нацист и началник на СА.
  |
| 1949  | Георги Димитров - премиер на НР Бугарија.
  |
| 1961  | Ернест Хемингвеј — американски писател.
  |
| 1977  | Владимир Набоков — руски писател.
  |
| 1989  | Христо Стамболиев — еден од основачите и прв декан на Технолошко - Металургискиот факултет во Скопје.
  |
| 1992  | Борислав Пекиќ — српски писател.
  |
| 1997  | Џејмс Стјуарт — американски глумец.
  |
| 2001  | Кажимјеж Фелешко — полски полонист, македонист и славист. |
| 2006  | Тихомир Огњанов — српски и југословенски фудбалер.
  |
| 2011  | Оливера Марковиќ — југословенска и српска глумица.
  |
| 2016  | Мајкл Чимино — американски режисер. |

 |  |
| 3 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 321  | Римскиот цар Константин I, првиот римски владетел со христијанска вера, ја прогласува неделата за ден за одмор и верски обреди.
  |
| 1583  | Рускиот цар Иван Грозни го убива, во настап на гнев, својот син и престолонаследник Димитриј.
  |
| 1881  | Под притисок на Велика Британија, Турција потпишува договор со Грција, со кој Грција ги добива Тесалија како и делови на Епир.
  |
| 1900  | Полета првиот дирижабл конструиран од Фердинанд Цепелин.
  |
| 1908  | Командантот на турскиот гарнизон во Ресен, Нијази-беј, со неговите единици излегол во илегала, со што започнала Младотурската револуција.
  |
| 1944  | Црвената армија го ослободила Минск, заробувајќи 100.000 германски војници.
  |
| 1949  | Во Скопје, во Македонскиот народен театар била изведена премиерата на операта „Продадената невеста“ од Беджих Сметана, а диригент бил Трајко Прокопиев. |
| 1962  | По 132 години поминати како француска колонија, Алжир се стекнал со независност. |
| 1973  | Во Хелсинки бил отворен министерскиот состанок за подготовка на Конференцијата за безбедност и соработка во Европа (КЕБС). |
| 1984  | Завршил најголемиот штрајк во историјата на СР Германија, во кој учествувале 550.000 металски работници. |
| 1995  | Југославија станала европски кошаркарски првак. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1421  | Џовани ди Козимо де Медичи — италијански банкар.
  |
| 1423  | Луј XI — француски крал.
  |
| 1883  | Франц Кафка — чешки писател.
  |
| 1894  | Зинаида Рајх — руска и советска глумица, сопруга на Сергеј Есенин и на Всеволд Меерхолд.
  |
| 1900  | Алесандро Блазети — италијански филмски режисер.
  |
| 1902  | Виторио де Сика — италијански филмски режисер и глумец.
  |
| 1927  | Кен Расел — англиски филмски режисер.
  |
| 1934  | Славка Арсова — македонски поет и писател за деца.
  |
| 1935  | Харисон Шмит — американски космонаут. |
| 1939  | Љубивое Ршумовиќ — српски поет.
  |
| 1942  | Најдо Георгиевски — македонски поет.
  |
| 1948  | Вади Садех — либанско-австралиски поет.
  |
| 1949  | Емилија Масларова — бугарски политичар.
  |
| 1949  | Костадинка Велковска — хрватска глумица.
  |
| 1953  | Драган Великиќ — српски писател.
  |
| 1960  | Винс Кларк — англиски електро-поп музичар.
  |
| 1961  | Чедомир Јаневски — македонски фудбалер и тренер.
  |
| 1962  | Том Круз — американски глумец.
  |
| 1968  | Рамуш Харадинај — поранешен водач на ОВК и премиер на Косово.
  |
| 1971  | Џулијан Асанж — австралиски новинар и интернетски активист.
  |
| 1980  | Тарас Данко — украински борач.
  |
| 1984  | Николас Роуш — ирски велосипедист.
  |
| 1987  | Себастијан Фетел — германски возач на Формула 1.
  |
| 1990  | Фабио Ару — италијански велосипедист.
  |
| 1991  | Анастасија Пављученкова — руска тенисерка. |
| 1996  | Филип Кузмановски — македонски ракометар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 683  | Лав II — римски папа.
  |
| 1918  | Мехмед V — султан на Отоманското Царство.
  |
| 1969  | Брајан Џонс — англиски музичар (поранешен член на рок-групата Ролинг стоунс).
  |
| 1971  | Џим Морисон — американски музичар и поет, член и основач на рок-групата *The Doors*.
  |
| 1977  | Александар М. Волков — руски математичар и романописец.
  |
| 2001  | Иван Сламниг — хрватски писател. |
| 2025  | Диого Жота — португалски фудбалер. |

 |  |
| 4 јули **настани** | **родени** | **починале** | **празници** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1054  | Експлозија на супернова е набљудувана од страна на Кинезите, Арапите и најверојатно Индијанците во близина на ѕвездата ζ Бик. Неколку месеци останува доволно светла за да може да се гледа и преку ден. Нејзините остатоција ја образуваат Раковидната Маглина.
  |
| 1776  | На континентален конгрес во Филаделфија е усвоена Декларацијата за независност на Соединетите Американски Држави; овој ден во САД се слави како *Ден на независноста*.
  |
| 1802  | Вест Поинт, познатата воена академија на САД е отворена во истоимениот град во државата Њујорк.
  |
| 1855  | Во Бруклин, Њујорк од печат излегува првата збирка поеми на Волт Витмен, наречена „Листови трева“.
  |
| 1862  | Луис Керол почнува да и раскажува приказна на Алиса Лидл што подоцна ќе прерасне во „Алиса во земјата на чудата“; точно три години подоцна, на 4 јули, издадена е првата книга од оваа незаборавна бајка.
  |
| 1918  | Болшевиците ги убиле рускиот цар Николај II Романов и неговото семејство (17 јули по новиот календар).
  |
| 1939  | Лу Гериг, легендарен американски бејзбол играч, го објавува своето повлекување од бејзболот.
  |
| 2004  | Формирана е ВМРО Народна партија од страна на приврзаниците на Љубчо Георгиевски, по неуспешниот обид за преземање на раководството во ВМРО-ДПМНЕ. За прв в.д. претседател на партијата е избрана Весна Јаневска.
  |
| 2012  | По 40-годишно трагање, во CERN е откриен Хигсовиот бозон. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1546  | Мурат III — отомански султан.
  |
| 1804  | Натаниел Хоторн — американски писател.
  |
| 1807  | Џузепе Гарибалди — италијански револуционер.
  |
| 1855  | Влахо Буковац — хрватски сликар.
  |
| 1884  | Луис Б. Мајер — филмски продуцент.
  |
| 1917  | Манолете — шпански матадор.
  |
| 1921  | Жерар Дебре — француски економист, добитник на Нобеловата награда.
  |
| 1926  | Алфредо Ди Стефано — аргентинско-шпански фудбалер и тренер.
  |
| 1927  | Џина Лолобриџида — италијaнска глумица. |
| 1928  | Џампјеро Бониперти — италијански фудбалер.
  |
| 1940  | Филип Давид — српски писател.
  |
| 1949  | Славенка Дракулиќ — хрватска писателка.
  |
| 1961  | Хусреф Мусемиќ — босански фудбалер и тренер.
  |
| 1965  | Хорас Грант — американски кошаркар. |
| 1972  | Нина Бадриќ — хрватска поп-пејачка. |
| 1995  | Поуст Малоун — американски поп-музичар.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1826  | Џон Адамс — американски политичар.
  |
| 1826  | Томас Џеферсон — третиот американски претседател.
  |
| 1826  | Џон Адамс — вториот американски претседател.
  |
| 1868  | Димитриј Иванович Писарев — руски писател.
  |
| 1916  | Алан Зигер — американски воен поет, познат по својата песна *Вечерва имам состанок со Смртта*.
  |
| 1934  | Марија Кири-Склодовска — полско-француска хемичарка и физичарка.
  |
| 1938  | Ото Бауер — австриски социјалист.
  |
| 1944  | Благој Јанков - Мучето — народен херој на Македонија.
  |
| 1970  | Барнет Њуман — американски сликар.
  |
| 1977  | Мигел Најдорф — аргентински шаховски велемајстор.
  |
| 2003  | Бери Вајт — американски пејач, познат како *Човекот со кадифен глас*.
  |
| 2005  | Неџми Мехмети — македонски писател. |
| 2006  | Васко Липовац — хрватски сликар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| \*  | **Ден на независноста на САД**, кога во 1776 година Конгресот на САД ја донел Декларацијата за независност. |

 |
| 5 јули **настани** | **родени** | **починале** | **празници** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1687  | Исак Њутн ја објавува книгата „Математички начела на природната филозофија“.
  |
| 1811  | Венецуела објавува независност од Шпанија.
  |
| 1830  | Франција го окупира Алжир.
  |
| 1884  | Германија го освојува Камерун.
  |
| 1946  | Во Париз, Франција, за првпат е промовиран новиот женски костум за капење - бикинито.
  |
| 1954  | Елвис Присли ја има својата прва снимачка сесија. Ги пее *That's All Right (Mama)* како и *Blue Moon of Kentucky*. За многумина овој ден го означува раѓањето на рокенролот.
  |
| 1962  | Алжир добива независност од Франција.
  |
| 1975  | Зелено'ртските Острови добија независност од Португалија.
  |
| 1977  | Со воен удар во Пакистан е соборен Зулфиќар Али Буто, првиот слободно избран пакистански премиер.
  |
| 1989  | Се емитува првата епизода од комичната серија *Зајнфелд*, прогласена за најдобро телевизиско шоу според влијателното списание *TV Guide*.
  |
| 2000  | Излегува првиот број на дневниот весник „Вест“
  |
| 2006  | Парламентарни избори во Македонија: Победа на опозиционата ВМРО-ДПМНЕ. водачот на ВМРО-ДПМНЕ Никола Груевски стана премиер на Република Македонија.
  |
| 2024  | Кир Стармер станува премиер на Обединетото Кралство. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1321  | Јована — кралица на Шкотска.
  |
| 1855  | Влахо Буковац — истакнат хрватски сликар.
  |
| 1857  | Клара Цеткин — германски политички активист, борец за женски права.
  |
| 1889  | Жан Кокто — француски писател, поет, дизајнер, драматург, боксерски менаџер и режисер.
  |
| 1891  | Тин Уевиќ — хрватски поет.
  |
| 1891  | Џон Хауард Нортроп — американски хемичар, добитник на Нобеловата награда.
  |
| 1911  | Жорж Помпиду — француски политичар.
  |
| 1928  | Стеван Раичковиќ — српски поет.
  |
| 1936  | Џејмс Мирлис — шкотски економист, добитник на Нобеловата награда во 1996 година.
  |
| 1943  | Роби Робертсон — канадски рок-музичар, член на групата „Бенд“ (*The Band*).
  |
| 1950  | Хју Луис — американски рок-пејач и глумец.
  |
| 1961  | Златко Сарачевиќ — хрватски и југословенски ракометар.
  |
| 1966  | Џанфранко Ѕола — италијански фудбалер.
  |
| 1969  | РЗА — американски рапер, музички продуцент и глумец.
  |
| 1973  | Рошин Марфи — ирска пејачка.
  |
| 1973  | Камила Андерсен — данска ракометарка.
  |
| 1975  | Ернан Креспо — аргентински фудбалер.
  |
| 1979  | Милош Симовиќ — српски криминалец.
  |
| 1982  | Филип Жилбер — белгиски велосипедист.
  |
| 1986  | Пјермарио Морозини — италијански фудбалер.
  |
| 1987  | Александер Кристоф — норвешки велосипедист.
  |
| 1989  | Алексеј Цатевич — руски велосипедист. |
| 1989  | Дејан Ловрен — хрватски фудбалер.
  |
| 1993  | Лука Циндриќ — хрватски ракометар.
  |
| 1996  | Доли — овца, првиот клониран цицач. |
| 1999  | Трево Чалоба — англиски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1833  | Жозеф Ниепс — француски иноватор, човекот кој ја направил првата успешна трајна фотографија.
  |
| 1932  | Саша Черни — руски поет.
  |
| 1939  | Ефтим Спространов — македонски револуционер.
  |
| 1965  | Порфирио Рубироса — доминикански дипломат, возач на Формула 1 и меѓународен плејбој.
  |
| 1969  | Валтер Гропиус — германски архитект.
  |
| 1987  | Карел Стекли — чехословачки режисер.
  |
| 1988  | Драга Чаловска - Секуловска — македонска новинарка.
  |
| 2021  | Ричард Донер — американски режисер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  \*
  | Венецуела — Ден на независноста.
  |
|  \*
  | Алжир — Ден на независноста.
  |
|  \*
  | Зелено’ртски Острови — Ден на независноста. |

 |
| 6 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1415  | Во Констанц, денешна Германија, од католичкиот собор е осуден и погубен Јан Хус, свештеник и реформатор.
  |
| 1535  | Сер Томас Мор, автор на познатото дело *Утопија* и еднаш англиски Лорд-канцелар, е погубен поради предавство на Кралот Хенри VIII откако одбива да се согласи со кралската одлука Англиската Црква да се одвои од Римокатоличката црква.
  |
| 1885  | Луј Пастер успешно ја тестира својата вакцина против беснило; пациентот е Жозеф Мајстер, деветгодишо дете гризнато од бесно куче.
  |
| 1908  | Во Турција започнува т.н. „Младотурска револуција“, предводена од група млади офицери и интелектуалци незадоволни од владеењето на султанот Абдул Хамид II.
  |
| 1928  | Во Њујорк е одржана премиерата на филмот *Светлата на Њујорк*, првиот звучен филм во историјата на светската кинематографија.
  |
| 1943  | Во реонот на преспанските села Љубојно — Царев Двор — Долно Дупени преспанско-охридскиот партизански одред „Даме Груев“ ја уништил италијанската воена телефонска линија во должина од неколку километри.
  |
| 1957  | Во Ливерпул се запознаваат Џон Ленон и Пол Мекартни, идните основачи на една од најголемите групи на сите времиња Битлси.
  |
| 1964  | Малави прогласува независност од Обединетото Кралство. |
| 1966  | Малави станува република, со Хејстингс Банда како прв претседател.
  |
| 1967  | Основана светската библиографска организација OCLC.
  |
| 2002  | Светиот архијерејски синод на МПЦ го разрешил од должност митрополитот велешки и повардарски Јован, поради еднострано пристапување во екуменско единство со СПЦ.
  |
| 2005  | Играорците од битолското КУД „Гоце Делчев“ играа оро пред британската амбасада во Скопје во знак на протест поради недобивањето на визи за настап на меѓународниот фолклорен фестивал во Ланголен, Англија. |

—
 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1599  | Диего Веласкес — шпански сликар.
  |
| 1818  | Адолф Андерсен — германски шахист.
  |
| 1832  | Максимилијан I — надвојвода од Австрија и цар на Мексико.
  |
| 1838  | Ватрослав Јагиќ — хрватски славист.
  |
| 1859  | Вернер фон Хејденстам — шведски поет и нобеловец.
  |
| 1907  | Фрида Кало — мексиканска сликарка.
  |
| 1927  | Џенет Ли — американска глумица.
  |
| 1935  | Тенцин Ѓацо — тековниот далај-лама.
  |
| 1943  | Глигорие Гоговски — македонски стопанственик и политичар.
  |
| 1946  | Силвестер Сталоне — американски глумец.
  |
| 1946  | Џорџ Буш — 43. американски претседател.
  |
| 1951  | Џефри Раш — австралиски глумец.
  |
| 1951  | Гоце Тодоровски — македонски глумец.
  |
| 1964  | Садула Ергин — министер за правда на Турција.
  |
| 1979  | Мирсад Бешлија — босански фудбалер.
  |
| 1980  | Пау Гасол — шпански кошаркар.
  |
| 1981  | Роман Широков — руски фудбалер.
  |
| 1988  | Данил Шишкарев — руски ракометар.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1189  | Хенри II — англиски крал.
  |
| 1415  | Јан Хус — чешки реформатор.
  |
| 1476  | Региомонтан — германски математичар и астроном.
  |
| 1533  | Лудовико Ариосто — италијански поет. |
| 1535  | Томас Мор — англиски правник, филозоф и хуманист.
  |
| 1553  | Едвард VI — англиски крал.
  |
| 1854  | Георг Симеон Ом — германски физичар.
  |
| 1893  | Ги де Мопасан — француски писател.
  |
| 1962  | Вилијам Фокнер — американски писател, Нобелов лауреат.
  |
| 1971  | Луис Армстронг — американски трубач и џез-музичар.
  |
| 1991  | Антон Југов — бугарски политичар.
  |
| 1999  | г.г. Михаил — Архиепископ Охридски и Македонски.
  |
| 2000  | Лазар Колишевски — македонски политичар.
  |
| 2005  | Клод Симон — француски писател, добитник на Нобеловата награда во 1985 година.
  |
| 2010  | Тили Армстронг — британска писателка.
  |
| 2022  | Џејмс Кан — американски глумец. |

 |  |
| 7 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1937  | Јапонската армија го напаѓа кинескиот гарнизон кај Лучиоа, во близина на Пекинг. Кинеските сили се спротивставуваат, па Јапонија тоа го искористува како повод за агресија врз Кина. Кинеско-јапонската војна трае сè до капитулацијата на Јапонија во септември 1945 година.
  |
| 1969  | Во Канада, прифатен е Актот за службен јазик според кого францускиот јазик станува еднаков со англискиот јазик.
  |
| 1985  | Борис Бекер станува првиот нерангиран играч, најмладиот тенисер (дотогаш), како и првиот Германец што го освојува Вимблдон, на возраст од само 17 години и 7 месеци.
  |
| 2000  | Целиот тираж на *Хари Потер и Огнениот Пехар*, четвртото продолжение на авантурите на малиот волшебник, е распродаден уште во претплата, пред и воопшто да биде испечатено делото.
  |
| 2005  | Се случува серија од терористички напади на Лондонското метро, во кое убиени се 52 луѓе, меѓу кои и четворицата бомбаши-самоубијци. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1690  | Јохан Тобијас Кребс — германски композитор.
  |
| 1860  | Густав Малер — австриски композитор.
  |
| 1887  | Марк Шагал — руско-француски сликар.
  |
| 1893  | Владимир Мајаковски — руски писател.
  |
| 1893  | Мирослав Крлежа — хрватски писател.
  |
| 1901  | Виторио де Сика — италијански режисер.
  |
| 1907  | Ита Рина — словенечка и српска глумица.
  |
| 1921  | Васко Карангелески — народен херој на Македонија. |
| 1921  | Езард Чарлс — американски боксер.
  |
| 1921  | Драгомир Фелба — српски и југословенски глумец.
  |
| 1922  | Пјер Карден — италијанско-француски моден творец.
  |
| 1926  | Радка Кушлева — бугарска народна пејачка.
  |
| 1930  | Хенк Мобли — американски џез-музичар.
  |
| 1932  | Џо Завинул — австриско-американски џез-музичар.
  |
| 1940  | Ринго Стар — тапанар на британската рок-група Битлси.
  |
| 1954  | Рами Фортис — израелски рок-музичар, член на групата Минимал компакт (*Minimal Compact*).
  |
| 1957  | Бери Сахаров — израелски рок-музичар, член на групата Минимал компакт.
  |
| 1959  | Муса Џафери — македонски политичар и член на ОНА.
  |
| 1967  | Сашо Мацановски - Трендо — македонски телевизиски водител и стопанственик.
  |
| 1974  | Наталија Тодоровска — македонска ракометарка.
  |
| 1975  | Захар Прилепин — руски писател.
  |
| 1978  | Крис Андерсен — американски кошаркар.
  |
| 1984  | Алберто Аквилани — италијански фудбалер.
  |
| 1999  | Муса Диаби — француски фудбалер.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1304  | Бенедикт XI — римски папа.
  |
| 1307  | Едвард I — англиски крал.
  |
| 1573  | Џакомо Бароци да Вињола — италијански архитект.
  |
| 1854  | Георг Ом — германски физичар.
  |
| 1890  | Анри Нестле — основач на „Нестле“.
  |
| 1907  | Телос Агапинос — офицер во грчката армија.
  |
| 1914  | Дејвид Брајан — американски филмски глумец.
  |
| 1923  | Таската Серски — македонски револуционер.
  |
| 1930  | Артур Конан Дојл — шкотски писател.
  |
| 1965  | Вероника Тушнова — советска и руска поетеса.
  |
| 1972  | Атинагора — цариградски патријарх.
  |
| 1973  | Вероника Лејк — американска глумица.
  |
| 2004  | Владо Кристл — хрватски и германски сликар и филмски режисер.
  |
| 2006  | Сид Берет — англиски рок-музичар, член на групата „Пинк флојд“.
  |
| 2011  | Мануел Галбан — кубански гитарист.
  |
| 2014  | Бора Тодоровиќ — српски и југословенски глумец.
  |
| 2014  | Алфредо Ди Стефано — аргентинско-шпански фудбалер и тренер. |
| 2021  | Дилип Кумар — индиски глумец.
  |

 |  |
| 8 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 70  | Римјаните го освојуваат и разрушуваат Ерусалим. Единствениот дел што останува од градот е само западниот ѕид на Соломоновиот храм, денес познат под името *Ѕид на Плачот*.
  |
| 1497  | Португалскиот морепловец Васко де Гама испловува од Лисабон на патувањето кое ќе му овозможи да го открие поморскиот пат кон Индија.
  |
| 1997  | Усвоен Законот за употреба на знамињата, со кој беше регулирана употребата на македонското државно знаме, а беше забранета употребата на знамиња на други држави во државните и локалните установи.
  |
| 2022  | Во Нара извршен атентат врз поранешниот јапонски премиер Шинзо Абе додека држел говор на митинг. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1621  | Жан де Лафонтен — француски поет и баснописец.
  |
| 1809  | Људевит Гај — хрватски идеолог и водач на Илирското движење.
  |
| 1819  | Ватрослав Лисински — хрватски композитор.
  |
| 1839  | Џон Дејвисон Рокфелер — американски индустријалец и филантроп.
  |
| 1877  | Елин Пелин — бугарски писател.
  |
| 1885  | Ернст Блох — германски филозоф.
  |
| 1891  | Јозеф Хора — чешки поет.
  |
| 1893  | Фердинанд Цепелин — германски генерал и конструктор на воздушните бродови.
  |
| 1909  | Петар Шегедин — хрватски писател.
  |
| 1936  | Габи Новак — хрватска пејачка.
  |
| 1943  | Илија Карајанов — македонски поет, есеист и критичар.
  |
| 1948  | Слободан Шнајдер — хрватски писател.
  |
| 1951  | Анџелика Хјустон — американска глумица, режисерка манекенка.
  |
| 1958  | Кевин Бејкон — американски глумец.
  |
| 1961  | Фикри Фејзули — член на ОНА. |
| 1961  | Енди Флечер — англиски електро-поп музичар.
  |
| 1967  | Клаус Чичер — премиер на Лихтенштајн.
  |
| 1970  | Бек — американски рок-музичар.
  |
| 1972  | Вјорел Молдован — романски фудбалер.
  |
| 1977  | Кристијан Абијати — италијански фудбалски голман.
  |
| 1977  | Паоло Тиралонго — италијански велосипедист.
  |
| 1980  | Роби Кин — ирски фудбалер.
  |
| 1984  | Марина Мијаковска — македонска поетеса.
  |
| 1988  | Џеси Сарџент — новозеландски велосипедист.
  |
| 1990  | Кевин Трап — германски фудбалер.
  |
| 1991  | Вирџил ван Дајк — холандски фудбалер.
  |
| 1992  | Никита Гусев - руски хокеар.
  |
| 1992  | Сон Хеунг-мин — корејски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1153  | Евгениј III — римски папа.
  |
| 1623  | Григориј XV — римски папа.
  |
| 1822  | Перси Биш Шели — англиски писател.
  |
| 1932  | Александар Грин — руски писател.
  |
| 1946  | Александар Василевич Александров — руски и советски композитор.
  |
| 1967  | Вивиен Ли — американска филмска и театарска глумица.
  |
| 1994  | Ким Ил Сунг — комунистичкиот водач на Северна Кореја. |
| 1998  | Душан Вукотиќ — југословенски аниматор.
  |
| 2010  | Крум Томовски — македонски академик, архитект и конзерватор. |
| 2018  | Теб Хантер — американски глумец. |
| 2022  | Шинзо Абе — јапонски политичар и двократен премиер, убиен со атентат на јавен политички собир. |

 |  |
| 9 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1816  | Во Сан Мигел де Тукуман, денес во Аргентина, започнал со работа Тукуманскиот конгрес кој ја објавил независноста на Обединетите Покраини на Рио де ла Плата (денес Аргентина). |
| 1873  | Педесет години по пуштањето на првата железница во светот, меѓу Скопје и Солун е воспоставена првата железничка врска.
  |
| 1877  | Се одржува првиот тениски турнир во Вимблдон. Денес, овој турнир, кој е единствен гренд-слем што се игра на трева, се смета за неофицијално светско првенство на *белиот спорт*.
  |
| 1922  | Познатиот американски пливач кој подоцна ќе стане уште попознат филмски глумец откако ќе ја одигра улогата на Тарзан во истоимениот филм - Џони Вајсмилер - станува првиот човек во историјата кој делницата од 100 метри ќе ја преплива за време помало од една минута (58,6 секунди).
  |
| 1960  | Советскиот водач Никита Хрушчов го предупредува САД да не ја напаѓа Куба зашто во тој случај СССР би интервенирал.
  |
| 1997  | Масовни нереди во Гостивар, тројца етнички Албанци загинаа, а десетици цивили и полицајци се повредени. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1834  | Јан Неруда — чешки писател и публицист.
  |
| 1850  | Иван Вазов — бугарски поет.
  |
| 1937  | Дејвид Ворк Грифит — англиски сликар.
  |
| 1938  | Петар Башески — македонски поет.
  |
| 1946  | Радомир Путник — српски писател, драматург и театролог.
  |
| 1947  | Мич Мичел — англиски тапанар, член на групата Џими Хенрикс експириенс (*The Jimmi Hendrix Experience*).
  |
| 1950  | Виктор Јанукович — претседател на Украина.
  |
| 1952  | Димо Н. Димчев — македонски поет.
  |
| 1956  | Том Хенкс — американски глумец.
  |
| 1959  | Џим Кер — шкотски рок-пејач, член на групата Симпл мајндс.
  |
| 1964  | Кортни Лав — американска рок-пејачка.
  |
| 1964  | Џанлука Вијали — италијански фудбалер.
  |
| 1966  | Зоран Терзиќ — српски и југолсовенски одбојкар и тренер.
  |
| 1967  | Јордан Лечков — бугарски фудбалер.
  |
| 1968  | Паоло Ди Канјо — италијански фудбалер.
  |
| 1974  | Никола Ѓуричко — српски глумец.
  |
| 1978  | Сашка Димитровска — македонска глумица.
  |
| 1981  | Ристо Арнаудовски — македонски ракометар.
  |
| 1985  | Ешли Јанг — англиски фудбалер.
  |
| 1990  | Лукас Лима — бразилски фудбалер. |
| 1990  | Рафаел да Силва — бразилски фудбалер.
  |
| 1995  | Марко Јанковиќ — црногорски фудбалер. |
| 1997  | Татјана Смит — јужноафриканска пливачка.
  |
| 2003  | Конор Бредли — северноирски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1441  | Јан ван Ајк — фламански сликар.
  |
| 1746  | Филип — шпански крал.
  |
| 1850  | Маргарет Фулер — американска новинарка.
  |
| 1904  | Славејко Арсов — македонски револуционер.
  |
| 1913  | Михаил Анагностакос — грчки офицер.
  |
| 1934  | Иван Хаџи Николов — македонски општественик и револуционер.
  |
| 1942  | Цветан Димов — народен херој на Македонија; убиен е од бугарските фашисти во Скопје во Обласната полициска управа.
  |
| 1943  | Иван Горан Ковачиќ — хрватски поет, есеист, новинар, политичар, преведувач и борец во НОВ.
  |
| 1992  | Ханс Ем — најстариот член на МАНУ. Учесник е во НОВ на македонскиот народ од 1941 година.
  |
| 2001  | Бедри Халими — член на ОНА. |

 |  |
| 10 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1943  | Англо-американските трупи, во текот на Втората светска војна се истоваруваат во Сицилија.
  |
| 1953  | Советскиот претседател Никита Хрушчов го сменува министерот за внатрешни работи Лаврентиј Берија, џелатот на Сталинистичките чистки. Подоцна Берија е уапсен, осуден на смрт и стрелан.
  |
| 1962  | САД го лансираа првиот телекомуникациски сателит Телстар-1 за пренос на телевизиските програми од САД во Европа.
  |
| 1973  | Бахамските Острови стекнаа независност по три векови британско колонијално владеење.
  |
| 1992  | Американски суд го осудува поранешниот диктатор на Панама - Мануел Нориега на 40 години затвор поради тоа што дозволил криумчарење на дрога во Панама. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1509  | Жан Калвин — верски реформатор.
  |
| 1830  | Камиј Писаро — француски сликар и графичар.
  |
| 1931  | Алис Манро — канадска писателка.
  |
| 1851  | Фридрих Визер — австриски економист.
  |
| 1856  | Никола Тесла — истражувач и пронаоѓач на полето на електриката и радиотехниката.
  |
| 1867  | Анте Тресиќ-Павичиќ — хрватски писател и политичар.
  |
| 1871  | Марсел Пруст — француски писател и академик.
  |
| 1888  | Џорџо де Кирико — италијански сликар.
  |
| 1889  | Николај Асеев — советски и руски поет.
  |
| 1895  | Карл Орф — германски композитор.
  |
| 1911  | Кути Вилијамс — американски блуз и џез-музичар.
  |
| 1926  | Павле Вуисиќ — југословенски и српски глумец.
  |
| 1930  | Иван Ивановски — македонски поет.
  |
| 1931  | Алис Манро — канадска писателка — нобеловка.
  |
| 1942  | Мирјана Марковиќ — српска и југословенска политичарка и универзитетска професорка, сопруга на српскиот претседател Слободан Милошевиќ.
  |
| 1950  | Абдираим Идризи — македонски и косовски писател.
  |
| 1957  | Петар Нечовски — македонски пејач.
  |
| 1965  | Митар Мркела — српски и југословенски фудбалер.
  |
| 1965  | Алексија — принцеза на Грција.
  |
| 1967  | Зоран Џорлев — македонски виолинист.
  |
| 1969  | Јонас Кауфман — германско-австриски оперски пејач. |
| 1976  | Едмилсон — бразилски фудбалер.
  |
| 1980  | Џесика Симпсон — американска пејачка, глумица и претприемач.
  |
| 1983  | Габи — шпански фудбалер.
  |
| 1985  | Марио Гомес — германски фудбалер.
  |
| 1995  | Трејвор Бромел — американски атлетичар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 685  | Константин IV — византиски цар.
  |
| 983  | Бенедикт VII — римски папа.
  |
| 1099  | Ел Сид — шпански национален херој.
  |
| 1559  | Анри II — француски крал.
  |
| 1851  | Луј Дагер — француски пронаоѓач и фотограф.
  |
| 1884  | Пол Морфи — американски шахист.
  |
| 1986  | Рафаел Хил — шпански режисер.
  |
| 1998  | Атанас Близнаков — основач на истоимената фондација при универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
  |
| 2001  | Хусни Џемаили — член на ОНА.
  |
| 2020  | Џеки Чарлтон — англиски фудбалер. |

 |  |
| 11 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1921  | Почна борбата за ослободување на Монголија што ја поведе монголската Народна револуционерна партија под раководство на Суха Батор. Овој датум се прославува како национален празник на Народна Репулика Монголија.
  |
| 1946  | Основана Меѓународната ракометна федерација (ИХФ).
  |
| 1979  | Американската вселенска станица „Скајлаб“ по шестгодишно кружење по орбитата околу Земјата, се распадна при приземјувањето.
  |
| 1987  | Обединетите Нации објавуваат дека новороденчето Матеј Гаспар од Загреб е петмилијардитиот жител на Земјата.
  |
| 1995  | Република Македонија и Република Литванија воспоставиле дипломатски односи на ниво на амбасади.
  |
| 1995  | Околу 8.000 Бошњаци, главно цивили, се убиени од српските сили под команда на генерал Ратко Младиќ близу Сребреница, Босна и Херцеговина.
  |
| 2000  | Во посредништво на американсиот претседател Бил Клинтон, започнуваат преговорите меѓу израелскиот премиер Ехуд Барак и водачот на Палестинците Јасер Арафат околу суверенитетот на Ерусалим.
  |
| 2008  | Кнезот на Хунзите Газафар Али Кан со титула мир и неговата сопруга, кнегињата Рани Атика, пристигнале во посета на Македонија и биле примени од премиерот Никола Груевски и од архиепископот г.г. Стефан.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1274  | Роберт Брус — крал на Шкотска.
  |
| 1767  | Џон Квинси Адамс — претседател на САД.
  |
| 1844  | Петар I Караѓорѓевиќ — крал на Србија и Кралство СХС.
  |
| 1871  | Стјепан Радиќ — хрватски политичар и писател.
  |
| 1888  | Карл Шмит — германски политички теоретичар.
  |
| 1920  | Јул Бринер — американски глумец.
  |
| 1927  | Теодор Мајмен — американски физичар, конструктор на првиот ласер.
  |
| 1934  | Џорџо Армани — италијански моден творец.
  |
| 1934  | Љупка Арсова - Џундева — македонска глумица. |
| 1949  | Емерсон Леао — бразилски фудбалски голман.
  |
| 1949  | Френк Биерд — американски рок-музичар, член на групата ЗЗ Топ (*ZZ Top*).
  |
| 1953  | Леон Спинкс — американски боксер, поранешен светски првак.
  |
| 1957  | Мајкл Роуз — јамајски реге-пејач.
  |
| 1957  | Питер Марфи — англиски рок-музичар, член на групата „Баухаус“ (*Bauhaus*).
  |
| 1958  | Уго Санчес — мексикански фудбалер.
  |
| 1959  | Сузан Вега — американска поп-пејачка.
  |
| 1959  | Ричи Самбора — американски рок-гитарист, член на групата Бон Џови (*Bon Jovi*).
  |
| 1970  | Џастин Чејмберс — американски глумец.
  |
| 1975  | Рубен Бараха — шпнски фудбалер и тренер.
  |
| 1980  | Даниеле Пјетрополи — италијански велосипедист.
  |
| 1987  | Давиде Малакарне — италијански велосипедист.
  |
| 1990  | Каролина Возњацки — данска тенисерка.
  |
| 1992  | Мохамед Елнени — египетски фудбалер. |
| 2000  | Дарко Чурлинов — македонски фудбалер.
  |
| 2002  | Амад Диало — фудбалер од Брегот на Слоновата Коска. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1903  | Вилијам Хенли Ернест — англиски поет.
  |
| 1937  | Џорџ Гершвин — американски композитор и музичар.
  |
| 1942  | Отон Жупанчич — словенечки поет.
  |
| 1982  | Меша Мехмед Селимовиќ — југословенски писател.
  |
| 1989  | Лоренс Оливие — англиски филмски и театарски глумец, продуцент и режисер. |
| 1992  | Хајрудин Крвавац — босански и југословенски филмски режисер.
  |
| 2014  | Чарли Хејдн — американски џез-музичар.
  |
| 2024  | Шели Дивал — американска глумица.
  |
| 2025  | Дејвид Каф — британски рок-музичар. |

 |  |
| 12 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1784  | Францускиот професор по физика С. Ленорман, заедно со Жан Монголфје, го конструирааат првиот падобран.
  |
| 1960  | Франција им призна независност на своите поранешни колонии Дахомеј, Нигерија, Горна Волта, Брегот на Слоновата Коска, Чад, Централна Африка и Конго.
  |
| 1993  | Република Македонија е примена за полноправна членка на Светскиот поштенски сојуз, специјализирана агенција на ООН со седиште во Берн, Швајцарија.
  |
| 1996  | Република Македонија воспостави дипломатски односи на амбасадорско ниво со Авганистан и Малта
 |
| 2006  | Започна Израелско-либанската војна. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 100 п.н.е.  | Гај Јулиј Цезар — римски војсководец, политичар и писател.
  |
| 1828  | Николај Чернишевски — руски револуционер, филозоф и социјалист.
  |
| 1884  | Амедео Модиљани — италијански сликар.
  |
| 1892  | Бруно Шулц — полски писател.
  |
| 1904  | Пабло Неруда — чилеански поет и комунист, добитник на Нобеловата награда и венценосец на Струшките вечери на поезијата.
  |
| 1937  | Бил Козби — американски комичар.
  |
| 1948  | Душан Ковачевиќ — српски драмски писател.
  |
| 1949  | Павел Лунгин — руски филмски режисер.
  |
| 1952  | Ирина Бокова — бугарска политичарка.
  |
| 1961  | Џон Стеб — американски хард-кор музичар. |
| 1962  | Хулио Сесар Чавес — мексикански боксер.
  |
| 1967  | Џон Петручи — американски рок-музичар, гитарист на прогресивен метал групата Dream Theater.
  |
| 1967  | Катерина Блажевска — македонски новинар.
  |
| 1973  | Билјана Раева — бугарски политичар. |
| 1973  | Кристијан Вјери — италијански фудбалер.
  |
| 1982  | Антонио Касано — италијански фудбалер. |
| 1995  | Лук Шо — англиски фудбалер. |
| 1996  | Муса Дембеле — француски фудбалер. |
| 2000  | Винисиус Јуниор — бразилски фудбалер. |
| 2003  | Оскар Боб — норвешки фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1536  | Еразмо Ротердамски — прочуен холандски хуманист.
  |
| 1682  | Жан Пикар — француски астроном.
  |
| 1712  | Ричард Кромвел — англиски лорд.
  |
| 1874  | Фриц Ројтер — писател на долногермански јазик.
  |
| 1935  | Алфред Драјфус — француски офицер, човекот околу кој ќе се исплете „Аферата Драјфус“.
  |
| 2007  | Блага Алексова — македонски археолог и академик.
  |
| 2010  | Харви Пикар — американски писател. |

 |  |
| 13 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1822  | Грчката војска ја победува турската кај Термопилите во текот на борбата за независност на Грција.
  |
| 1878  | Завршува Берлинскиот конгрес, на кој тогашните големи сили (Германија, Австроунгарија, Русија, Англија, Франција и Отоманското Царство) воспоставуваат нов однос на силите на Балканот.
  |
| 1930  | Во Монтевидео, главниот град на Уругвај, започнува првото светско фудбалско првенство, на кое домаќинот ја освојува титулата.
  |
| 1946  | При Земската болница во Скопје е формирана првата Станица за трансфузија на крв. Од мала станица со еден лекар и три медицински сестри прерасна во Републички завод за трансфузиологија.
  |
| 1985  | Советскиот скокач со стап Сергеј Бубка, во Париз станува првиот човек во историјата на овој спорт што прескокнал над шест метри.
  |
| 1985  | На лондонскиот стадион „Вембли“ и на стадионот „Џон Кенеди“ во Филаделфија, САД во исто време беа одржани големите хуманитарни концерти под името „Лајв ејд“ (*Live Aid*). Во акцијата за помош на гладните во Африка, која ја организираше Боб Гелдоф, најпознатиот рок и поп-музичар во светот, собрани се 60 милиони долари, а ТВ-преносот од концертите го следеа околу милијарда и пол гледачи ширум светот.
  |
| 1987  | Едмонтон бил погоден од торнадо во кое загинале 27 луѓе, а околу 300 биле повредени.
  |
| 1990  | Во Скопје е основана Социјалистичката партија на Македонија. За претседател е избран Киро Поповски.
  |
| 2016  | Тереза Меј застанува на чело на Конзервативната партија, станувајќи премиер на Обединетото Кралство по оставката на Дејвид Камерон. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1590  | Папа Климент X — римски папа.
  |
| 1894  | Исак Бабел — руски писател.
  |
| 1907  | Елисие Поповски — македонски учесник во Шпанската граѓанска војна.
  |
| 1934  | Воле Шојинка — нигериски писател и Нобелов лауреат.
  |
| 1936  | Алберт Ајлер — американски џез-музичар.
  |
| 1942  | Харисон Форд — американски глумец, познат по улогата на Индијана Џонс во истоимената филмска трилогија.
  |
| 1954  | Дејвид Томпсон — американски кошаркар.
  |
| 1957  | Камерон Кроу — американски режисер-оскаровец. |
| 1964  | Слободан Маровиќ— црногорски фудбалер.
  |
| 1970  | Симеон Ѓанков — бугарски политичар.
  |
| 1973  | Робето Мартинес — шпански фудбалер и тренер.
  |
| 1976  | Дијана Вишнева — руска балерина. |
| 1979  | Крег Белами — велшки фудбалер. |
| 1985  | Гилермо Очоа — мексикански фудбалски голман.
  |
| 1989  | Џек Бобриџ — австралиски велосипедист.
  |
| 1995  | Данте Ексум — австралиски кошаркар.
  |
| 1996  | Че Адамс — шкотски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 574  | Јован III — римски папа.
  |
| 1762  | Џејмс Бредли — англиски астроном.
  |
| 1793  | Жан Пол Мара — познат француски револуционер.
  |
| 1896  | Август Кекуле — германски хемичар.
  |
| 1924  | Алфред Маршал — англиски економист.
  |
| 1943  | Иван Горан Ковачиќ — хрватски поет.
  |
| 1951  | Панко Брашнаров — македонски револуционер.
  |
| 1954  | Фрида Кало — мексиканска сликарка.
  |
| 1993  | Лео Јунек — хрватско-француски сликар.
  | Ита Рина — словенечка глумица.
  |
| 2006  | Драгомир Фелба — српски и југословенски глумец.
  |
| 2008  | Михо Атанасовски — македонски поет. |

 |  |
| 14 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1469  | Изградена џамијата „Кебир Мехмед Челеби“ во Скопје и наречена по нејзиниот ктитор, син на Исхак-бег и внук на завојувачот на градот, Јигит-паша.
  |
| 1789  | Граѓаните на Париз го освоија злогласниот затвор Бастилја и ги ослободија затворениците, со што почна Француската револуција. Овој ден се слави како национален празник на Франција.
  |
| 1867  | Алфред Нобел, шведскиот иноватор, кај англискиот град Редхил за првпат го демонстрира разорното дејство на неговиот најнов изум — динамитот.
  |
| 1933  | Националсоцијалистите во Германија, кои во јануари на чело со Адолф Хитлер доаѓаат на власт, ги забрануваат сите опозициски партии.
  |
| 1999  | 17 години по завршувањето на Фолкландската војна меѓу Аргентина и Велика Британија, обновена е воздушната линија меѓу Аргентина и овој архипелаг во Атлантикот.
  |
| 2006  | Љубчо Георгиевски, поранешен премиер на Република Македонија и поранешен водач на ВМРО-ДПМНЕ наводно стана бугарски државјанин. Оваа постапка, која до денес не е потврдена од никого, предизвика бројни полемики во Република Македонија околу неговата вистинска улога во политичкиот живот на земјата во претходните 15 години. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1743  | Гаврила Романович Державин — руски класицистички поет.
  |
| 1801  | Јоханес Петер Милер — германски физиолог, анатом, ихтиолог и херпетолог.
  |
| 1817  | Мадам де Стал — француска писателка, основоположник на францускиот романтизам.
  |
| 1862  | Густав Климт — австриски сликар-симболист.
  |
| 1904  | Исак Башевис Сингер — американски писател и Нобелов лауреат.
  |
| 1908  | Џорџ Шерман — американски режисер.
  |
| 1910  | Вилијам Хана — американски аниматор, продуцент и режисер на цртани филмови.
  |
| 1918  | Ингмар Бергман — шведски филмски и театарски режисер и сценарист.
  |
| 1919  | Лино Вентура — италијанско-француски глумец.
  |
| 1942  | Хавиер Солана — шпански политичар.
  |
| 1943  | Кирил Дојчиновски — македонски фудбалер.
  |
| 1945  | Владимир Светиев — македонски глумец.
  |
| 1946  | Кирил Дојчиновски — македонски и југословенски фудбалер.
  |
| 1966  | Тања Донели — американска рок-музичарка.
  |
| 1971  | Хауард Веб — англиски фудбалски судија.
  |
| 1985  | Јанко Божовиќ — австриски ракометар.
  |
| 1990  | Џејмс Нанали — американски кошаркар.
  |
| 1995  | Серж Гнабри — германски фудбалер.
  |
| 1997  | Џенгиз Унгер — турски фудбалер.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1223  | Филип II Август — француски крал.
  |
| 1887  | Алфред Круп — германски индустријалец и производител на оружје.
  |
| 1939  | Алфонс Муха — чешки сликар и илустратор, основоположник на стилот арт нуво.
  |
| 1944  | Благој Јанков - Мучето — народен херој на Македонија.
  |
| 1968  | Константин Паустовски — руски и советски писател.
  |
| 1971  | Мак Диздар — босански и југословенски поет.
  |
| 1998  | Ричард Мекдоналд — основач на ланецот на ресторани за брза храна „Мекдоналдс“.
  |
| 2016  | Петер Естерхази — унгарски писател.
  |
| 2019  | Пернел Витекер — американски боксер. |

 |  |
| 15 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1099  | Во Првата крстоносна војна, Крстоносците го зазеле Ерусалим кој бил 461 година под власта на Фатимидите. Градот останал во христијански раце сè до 2 октомври 1187 година кога бил освоен од страна на Саладин и никогаш повторно не бил безусловно во христијански раце.
  |
| 1556  | Во Рим свечено е осветена грандиозната купола на црквата Свети Петар, што ја изгради прочуениот италијански архитект, вајар, сликар и поет Микеланџело Буонароти. Овој датум е земен како ден на раѓањето на барокот.
  |
| 1869  | Французинот Иполит Меж Морис го патентира маргаринот, прехранбен производ кој ќе треба да се обиде да го спречи масовниот глад меѓу сиромашните слоеви на населението.
  |
| 1965  | Американскиот вселенски брод *Маринер 4* ги испрати првите снимки од планетата Марс.
  |
| 1968  | На линијата Москва-Њујорк воспоставена е првата директна авио-врска меѓу СССР и САД. Летовите почнуваат да ги изведуваат компаниите *Аерофлот* и *Пан Америкен*.
  |
| 1990  | Во Охрид е извршено осветување на новоизградената „Света Троица“. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1606  | Рембрант ван Рајн — холандски сликар.
  |
| 1910  | Александар Тирнаниќ — српски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 1919  | Ајрис Мердок — ирско-британска писателка.
  |
| 1923  | Трајче Попов — македонски режисер.
  |
| 1930  | Жак Дерида — француски филозоф. |
| 1932  | Вили Кобс — американски блуз-музичар.
  |
| 1933  | Џулијан Брим — англиски класичен гитарист и лејтист.
  |
| 1946  | Линда Ронстад — американска пејачка.
  |
| 1952  | Џони Тандерс — американски рок-музичар.
  |
| 1953  | Жан-Бертран Аристид — претседател на Хаити.
  |
| 1953  | Неда Арнериќ — српска и југословенска глумица.
  |
| 1954  | Марио Кемпес — аргентински фудбалер.
  |
| 1956  | Џо Сатријани — американски рок-гитарист.
  |
| 1956  | Ијан Кертис — англиски рок-музичар, член на групата Џој дивижн.
  |
| 1961  | Дамир Мартиновиќ — југословенски и хрватски рок-музичар, член на групите Термити и Лет 3.
  |
| 1963  | Игор Џамбазов — македонски глумец, водител, музичар и писател.
  |
| 1981  | Себастјен Роселер — белгиски велосипедист. |
| 1981  | Давиде Маса — италијански фудбалски судија.
  |
| 1985  | Грацијано Пеле — италијански фудбалер.
  |
| 1985  | Бурак Јилмаз — турски фудбалер.
  |
| 1989  | Диего Улиси — италијански велосипедист.
  |
| 1989  | Ентони Рандолф — американско-словенечки кошаркар.
  |
| 1990  | Демиен Лилард — американски кошаркар.
  |
| 1991  | Данило — бразилски фудбалер.
  |
| 1992  | Тобијас Херис — американски кошаркар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1291  | Рудолф I Хабсбуршки — германски цар и оснoвач на династијата на Хабсбурговците.
  |
| 1890  | Готфрид Келер — швајцарско-германски писател.
  |
| 1904  | Антон Павлович Чехов — руски раскажувач и драмски писател.
  |
| 1929  | Хуго фон Хофманштал — австриски писател.
  |
| 1939  | Зинаида Рајх - руска и советска глумица, сопруга на Сергеј Есенин и на Всеволд Меерхолд.
  |
| 1941  | Валтер Рутман — германски експериментален режисер.
  |
| 1941  | Аугуст Цесарец — хрватски писател.
  |
| 1944  | Вера Циривири - Трена — македонска партизанка, учесничка во напредното работничко движење и во НОБ.
  |
| 1997  | Џани Версаче — италијански моден творец. |

 |  |
| 16 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1054  | Големиот раскол — поделба на христијанството на католицизам и православие.
  |
| 1661  | Стокхолмската банка ја издава првата банкнота во Европа. .
  |
| 1885  | Воспоставена е британска колонијална власт над Австралија, со исклучок на Западна Австралија.
  |
| 1940  | Адолф Хитлер издал директива за операцијата „Морски лав“ — план за инвазија на Велика Британија.
  |
| 1945  | Проект Менхетен: „Тринити“ — првата проба на атомска бомба.
  |
| 1969  | Испален вселенскиот брод „Аполо 11“ кон Месечината. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1723  | Џошуа Рејнолдс — англиски сликар, портретист.
  |
| 1872  | Роалд Амундсен — норвешки поларен истражувач.
  |
| 1899  | Божидар Јакац — словенечки сликар.
  |
| 1907  | Барбара Стенвик — американска глумица.
  |
| 1921  | Крсте Црвенковски — македонски политичар.
  |
| 1926  | Иван Хорват — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 1941  | Мишо Ковач — хрватски поп-пејач.
  |
| 1942  | Маргарет Корт — австралиска тенисерка.
  |
| 1952  | Стјуарт Коупленд — англиски рок-тапанар, член на групата „Полис“ (*Police*).
  |
| 1962  | Уве Хон — германски атлетичар.
  |
| 1964  | Мигел Индураин — шпански велосипедист.
  |
| 1982  | Андре Грајпел — германски велосипедист.
  |
| 1986  | Тимофеј Мозгов — руски кошаркар.
  |
| 1987  | Муса Дембеле — белгиски фудбалер.
  |
| 1988  | Серхјо Бускец — шпански фудбалер.
  |
| 1989  | Герет Бејл — велшки фудбалер.
  |
| 1996  | Камил Семењук — полски одбојкар.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1533  | Атахуалпа — цар на Инките.
  |
| 1740  | Јан Купецки — чешки сликар.
  |
| 1963  | Николај Асеев — советски и руски поет.
  |
| 1985  | Хајнрих Бел — германски писател, добитник на Нобеловата награда во 1972 година.
  |
| 1989  | Херберт фон Карајан — австриски диригент.
  |
| 1991  | Роберт Мадервел — американски сликар.
  |
| 1995  | Стефан Спендер — британски поет.
  |
| 2012  | Џон Лорд — англиски рок-музичар, член на групата „Дип парпл“ (*Deep Purple*).
  |
| 2014  | Џони Винтер — американски музичар. |
| 2021  | Биз Марки — американски рапер. |

 |  |
| 17 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1204  | Во текот на Четвртата крстоносна војна, крстоносците го освоиле Цариград.
  |
| 1762  | Катерина Велика станува царица на Русија.
  |
| 1862  | Во САД стапи во сила *Законот за ослободување на црнците-робови*. Тогаш околу 190.000 поранешни робови од територијата на југот на САД стапија во редовите на федералната армија.
  |
| 1917  | Во знак на револт од улогата на Германија во Првата светска војна, кралот Џорџ V издал објава според која британското кралско семејство ќе го носи презимето Виндзор, наместо дотогашното Сакс-Кобург-Гота.
  |
| 1918  | По наредба на болшевиците, рускиот цар Николај II и неговото потесно семејство се стрелани во близината на Екатеринбург, Русија од единиците на Чека.
  |
| 1936  | Почнува Шпанската граѓанска војна.
  |
| 1942  | Почна Сталинградската битка меѓу германската и советската армија — веројатно најголемата битка во Втората светска војна.
  |
| 1945  | Во Потсдам, Германија, се одржала Потсдамската конференција на која се поништени освојувањата на Германија пред и во Втората светска војна, и нејзината територија е поделена меѓу сојузниците на четири окупациони зони.
  |
| 1965  | Американските бомбардери од типот *Б-52* од базата Гуам за првпат ги бомбардираа целите на територијата на Виетнам.
  |
| 1976  | Индонезија го анектира Источен Тимор.
  |
| 1984  | Пуштен советскиот вселенски брод „Сојуз 12“. Космонаутката Светлана Савицка станала првата жена која се „прошетала“ во вселенскиот простор надвор од леталото.
  |
| 1993  | Во Будимпешта, деветте земји-членки на Средноевропската иницијатива (ЦЕИ), ја примија Република Македонија како полноправна, десетта членка на оваа асоцијација. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1899  | Џими Кегни — американски глумец. |
| 1920  | Хуан Антонио Самаранч — шпански министер за спорт и претседател на Меѓународниот олимписки комитет од 1980 до 2001 година.
  |
| 1925  | Ласло Наѓ — унгарски поет и преведувач.
  |
| 1935  | Доналд Сатерленд — канадски глумец.
  |
| 1937  | Петре Наковски — македонски романописец и преведувач. |
| 1944  | Карлос Алберто — бразилски фудбалер. |
| 1948  | Рон Ештон — американски рок-музичар, член на групата Стуџис (*The Stooges*).
  |
| 1950  | Стево Степановски — македонски библиофил.
  |
| 1954  | Ангела Меркел — германски канцелар.
  |
| 1957  | Миодраг Мариќ — српски и југословенски кошаркар.
  |
| 1961  | Гуру — американски рапер, музички продуцент и глумец.
  |
| 1963  | Миран Тепеш — словенечки скијачки скокач.
  |
| 1966  | Лу Барлоу — американски рок-музичар.
  |
| 1972  | Јап Стам — холандски фудбалер.
  |
| 1976  | Маркос Сена — бразилски фудбалер.
  |
| 1985  | Мартин Колер — швајцарски велосипедист.
  |
| 1987  | Андреј Воронцевич — руски кошаркар.
  |
| 1991  | Бари Маркус — холандски велосипедист.
  |
| 1994  | Бенжамен Менди — француски фудбалер.
  |
| 1997  | Јакуб Кохановски — полски одбојкар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 855  | Лав IV — римски папа.
  |
| 1489  | Мимар Синан — прочуен отомански архитект.
  |
| 1790  | Адам Смит — најпознат претставник на англиската класична политичка економија.
  |
| 1918  | Николај II Романов — цар на Русија, убиен заедно со членовите на неговото семејство.
  |
| 1938  | Роберт Вине — германски режисер.
  |
| 1941  | Аугуст Цесарец — хрватски револуционер и писател.
  |
| 1946  | Дража Михаиловиќ — српски четнички водач.
  |
| 1959  | Били Холидеј — американскa пејачкa.
  |
| 1967  | Џон Колтрејн — американски џез-музичар и композитор.
  |
| 1969  | Нестор Алексиев Мирчевски — македонски резбар.
  |
| 1976  | Вељо Личеноски — прв филмски монтажер во Македонија.
  |
| 1986  | Ристо Шишков — македонски глумец.
  |
| 1992  | Стефан Гајдов — македонски композитор.
  |
| 2022  | Жан-Луј Трентињан — француски глумец. |

 |  |
| 18 јули **настани** | **родени** | **починале** | **празници** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 64  | Во Рим избувна голем пожар во кој стариот град изгоре до темели. Легендата вели дека пожарот го подметнал неурамнотежениот цар Нерон. За тоа нема никакви докази во старите извори.
  |
| 1830  | Уругвај го усвојува својот прв Устав.
  |
| 1846  | Во Бостон д-р Вилијам Мортон првпат во својата забна ординација го употреби етерот како средство за наркоза. Тој датум се смета за предпочеток на модерната анестезиологија.
  |
| 1898  | Во Париз француските научници, сопружниците Марија и Пјер Кири го открија полониумот, првиот познат радиоактивен елемент.
  |
| 1925  | Адолф Хитлер го објавува првиот том од својот личен манифест „Мојата борба“.
  |
| 1936  | Шпанска граѓанска војна: востаниците ја заземаат Галисија, западна Кастиља, западна Андалусија и Арагон.
  |
| 1968  | Во Санта Клара, Калифорнија е формирана корпорацијата Интел.
  |
| 1967  | Во Охрид, на третиот црковно-народен собор, Архиепископскиот синод донесе одлука за прогласување автокефалност на Македонската православна црква како наследничка на обновената Охридска архиепископија. Одлуката ја соопшти новиот Архиепископ Охридски и Македонски г. г. Доситеј. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1635  | Роберт Хук — англиски физичар.
  |
| 1664  | Франц Лудвиг Фалечко-Нојбуршки — германски епископ († 1732)
  |
| 1837  | Васил Левски — бугарски револуционер.
  |
| 1877  | Елин Пелин — бугарски писател.
  |
| 1887  | Видкун Квислинг — норвешки соработник на нацистите. Неговото име стана синоним за велепредавство на идеалите на сопствената држава.
  |
| 1892  | Артур Фриденрајх — бразилски фудбалер.
  |
| 1918  | Нелсон Мандела — јужноафрикански претседател.
  |
| 1924  | Џон Глен — американски космонаут.
  |
| 1932  | Евгени Евтушенко — советски и руски поет, писател, глумец, сценарист и режисер.
  |
| 1934  | Даринка Челениќ — српска глумица.
  |
| 1938  | Ијан Стјуарт — британски рок-музичар.
  |
| 1934  | Наум Манивилов - Преспански — македонски поет.
  |
| 1942  | Џакинто Факети — италијански Фудбалер.
  |
| 1963  | Марк Џирардели — луксембуршки скијач
  |
| 1970  | Анатоли Тишченко — руски спринт-кануист.
  |
| 1971  | Пени Хардавеј — американски кошаркар.
  |
| 1980  | Кристен Бел — американска глумица.
  |
| 1983  | Даниел Наваро — шпански велосипедист.
  |
| 1984  | Хавиер Морено — шпански велосипедист.
  |
| 1986  | Сајмон Кларк — австралиски велосипедист.
  |
| 1992  | Мехди Тареми — ирански фудбалер.
  |
| 1995  | Недим Ремили — француски ракометар.
  |
| 1997  | Ноа Лајлс — американски атлетичар. |
| 1997  | Бам Адебајо — американски кошаркар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1610  | Микеланџело Меризи да Караваџо — италијански барокен сликар
 |
| 1721  | Жан Антоан Вато — француски барокен сликар.
  |
| 1817  | Џејн Остин — англиска писателка.
  |
| 1872  | Бенито Хуарез — мексикански претседател.
  |
| 1895  | Стефан Стамболов — бугарски револуционер.
  |
| 1949  | Вичеслав Новак — чешки композитор.
  |
| 1988  | Нико — германско-американска пејачка и глумица.
  |
| 1997  | Јуџин Шумејкер — американски астрогеолог. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|   | Уругвај — Ден на Уставот. |

 |
| 19 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1799  | Во текот на походот на Египет група војници на Наполеон го пронашле Каменот од Розета, што му овозможило на Шамполион да ги дешифрира хиероглифите.
  |
| 1870  | Почна француско-пруската војна. Французите беа поразени за неколку месеци, а војната заврши со мировниот договор склучен во Франкфурт, во мај 1871 година.
  |
| 1900  | Во Лајпциг, Аугуст Велер, професор по физиологија, во својот кабинет го прикажа епохалниот изум - кардиографот, кој денеска претставува основа за научно испитување на срцевите заболувања.
  |
| 1941  | Британскиот премиер Винстон Черчил ја започнува кампањата со име „В за победа“ (*V for Victory*) во текот на Втората светска војна.
  |
| 1943  | Во борбите во Сицилија, сојузниците со ескадрили бомбардери го нападнаа Рим.
  |
| 1956  | водачите на СФР Југославија, Индија и Египет - Јосип Броз Тито, Џавахарлал Нехру и Гамал Абдел Насер ја потпишуваат Брионската декларација за заедничка противблоковска политика, што го означува почетокот на создавањето на Движењето на неврзаните земји.
  |
| 1967  | Македонската православна црква прогласи автокефалност. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1814  | Семјуел Колт — творецот на најпознатиот тип на револвери кој и денес го носи неговото презиме.
  |
| 1819  | Готфрид Келер — швајцарско-германски писател.
  |
| 1834  | Едгар Дега — француски сликар.
  |
| 1893  | Владимир Мајаковски — руски поет.
  |
| 1898  | Херберт Маркузе — германско-американски филозоф, социолог и политички теоретичар.
  |
| 1900  | Арно Брекер — најистакнатиот вајар на Третиот Рајх.
  |
| 1921  | Борка Талески — народен херој на Македонија.
  |
| 1941  | Наталија Бесмертнова — руска и советска балерина.
  |
| 1943  | Томас Сарџент — американски економист, добитник на Нобеловата награда. |
| 1946  | Илие Настасе — романски тенисер.
  |
| 1947  | Брајан Меј — англиски рок-музичар, најпознат како гитарист на групата Квин (*Queen*).
  |
| 1951  | Абел Ферара — американски филмски режисер.
  |
| 1960  | Миленко Савовиќ — српски и југословенски кошаркар.
  |
| 1964  | Саша Лошиќ — југословенски и босански пејач, член на групата Плави оркестар (*Plavi orkestar*).
  |
| 1968  | Павел Кука — чешки фудбалер.
  |
| 1971  | Витали Кличко — украински боксер и политичар.
  |
| 1984  | Александар Самедов — руски фудбалер.
  |
| 1985  | Ванче Шиков — македонски фудбалер.
  |
| 1990  | Арон Палмарсон — исландски ракометар.
  |
| 1995  | Марко Рог — хрватски фудбалер.
  |
| 1995  | Мануел Аканџи — швајцарски фудбалер.
  |
| 1996  | Дениз Ундав — германски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1374  | Франческо Петрарка — лирски поет од времето на италијанската предренесанса.
  |
| 1543  | Мери Болејн — сестра на англиската кралица Ана Болејн.
  |
| 1631  | Чезаре Кремонини — италијански филозоф.
  |
| 1886  | Цезарио Верде — португалски поет.
  |
| 1954  | Малина Попиванова — македонска револуционерка.
  |
| 2010  | Стивен Шнајдер — професор по биологија на животната средина.
  |
| 2010  | Енди Хамел — американски поп-рок музичар, член на групата „Биг стар“ (*Big Star*). |
| 2019  | Радомир Смиљаниќ — српски писател. |

 |  |
| 20 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1402  | Монголскиот хан Тамерлан во Битката кај Ангора, денешна Анкара, ја победува турската војска и го заробува султанот Бајазит I, кој во 1403 година умира во ропство.
  |
| 1903  | Произведен првиот сериски автомобил на „Форд“.
  |
| 1924  | Во Париз е основана Светската шаховска организација.
  |
| 1944  | Германскиот полковник Клаус Шенк извршува атентат врз нацистичкиот водач Адолф Хитлер со подметнување на бомба под неговиот стол во бункерот *Волчја јама* кај Берлин. Хитлер е само полесно повреден, а заговорниците се погубени.
  |
| 1969  | Месечевото возило „*Орел*“ на американскиот вселенски брод „Аполо 11“, со космонаутите Нил Армстронг и Едвин Олдрин, се упати на површината на Месечината, додека Мајкл Колинс го продолжи кружењето околу Месечевата орбита со матичниот брод.
  |
| 2001  | Карло Џулијани, италијански активист и анархист е убиен во текот на демонстрациите против Групата 8 во Џенова од страна на италијанските Карабињери. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 356 п.н.е.  | Александар III Македонски — крал на Македонија, еден од најголемите војсководци и освојувачи на сите времиња.
  |
| 1304  | Франческо Петрарка — лирски поет на италијанската предренесанса.
  |
| 1519  | Инокентиј IX — римски папа.
  |
| 1659  | Ијасент Риго — француски барокен сликар и портретист.
  |
| 1785  | Махмуд II — отомански султан.
  |
| 1804  | Ричард Овен — англиски биолог и палеонтолог.
  |
| 1847  | Макс Либерман — германски постимпресионистички сликар.
  |
| 1878  | Петар Манџуков — македонски револуционер и анархист.
  |
| 1890  | Георги II — крал на Грција.
  |
| 1919  | Едмунд Хилари — новозеландски офицер и истражувач, учесник во хималајските и во поларните експедиции.
  |
| 1927  | Нешо Марковски — македонски новинар.
  |
| 1938  | Роџер Хант — англиски фудбалер.
  |
| 1947  | Карлос Сантана — мексиканско-американски гитарист.
  |
| 1948  | Жан Рено — француски глумец.
  |
| 1948  | Сафет Алиу — македонски правник.
  |
| 1956  | Мима Јаушовец — словенечка и југословенска тенисерка и политичарка.
  |
| 1960  | Првослав Вујчиќ — српски поет.
  |
| 1962  | Примож Улага — словенечки и југословенски скокач на скии.
  |
| 1964  | Крис Корнел — американски рок-музичар, член на групата „Саундгарден“ (*Soundgarden*).
  |
| 1969  | Џош Холовеј — американски глумец.
  |
| 1973  | Клаудио Рејна — американски фудбалер.
  |
| 1978  | Марија Александрова — руска балерина.
  |
| 1978  | Павел Датсјук — руски хокеар.
  |
| 1981  | Џејмс Синглтон — американски кошаркар.
  |
| 1988  | Дејан Митрев — македонски фудбалер. |
| 1989  | Јури Газински — руски фудбалер. |
| 1991  | Надја Петровиќ — македоски уметник. |
| 1996  | Бен Симонс — австралиски кошаркар. |
| 1996  | Валдемар Антон — германски фудбалер. |
| 1999  | Гога Битаѕе — грузиски кошаркар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1816  | Гаврила Романович Державин — руски класицистички поет, сметан за најголемиот руски поет пред Пушкин.
  |
| 1903  | Лав XIII — римски папа.
  |
| 1913  | Феликс Ѓержински („Железниот Феликс“) — полски комунист со револуционерни идеи, основач на Болшевичката тајна полиција Че-Ка — подоцна КГБ. |
| 1922  | Андреј Марков — руски математичар.
  |
| 1923  | Панчо Вилја — мексикански револуционeр — водач на селанската револуција од 1910 година.
  |
| 1913  | Васил Чакаларов — македонски војвода од Костурско.
  |
| 1937  | Гуљелмо Маркони — италијански физичар и инженер.
  |
| 1945  | Пол Валери — француски поет.
  |
| 1951  | Абдула I — јордански крал.
  |
| 1973  | Брус Ли — филмски глумец и мајстор на боречки вештини од Хонгконг. |
| 1996  | Франтишек Планичка — чехословачки фудбалски голман. |
| 2004  | Џејмс Вилијамс — американски џез-музичар. |
| 2017  | Честер Бенингтон — американски рок-пејач, член на групата Линкин парк. |

 |  |
| 21 јули **настани** | **родени** | **починале** | **празници** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1542  | Папата Павле II донел одлука за основање на инквизиција во Рим.
  |
| 1798  | По победата во Битката кај пирамидите, Наполеон Бонапарт станува владетел на Египет.
  |
| 1962  | Со решение на Извршниот совет на НР Македонија, името на „Радио Скопје“ е променето во „Радио-Телевизија Скопје“.
  |
| 1983  | Во станицата „Восток“ на Антарктикот, измерена е најниската температура на Земјата, која изнесувала -89,2 °C.
  |
| 1994  | Рускиот писател Александар Солженицин пристигнува во Москва по двомесечно патување низ Русија, по 20 години прогонство.
  |
| 2013  | Филип станува крал на Белгија, по абдикацијата на татко му, Алберт II. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1476  | Ана Сфорца — ќерка на Галеацо Марија Сфорца.
  |
| 1816  | Паул Јулиус фон Ројтер — основач на британската новинскa агенцијa *Ројтерс*.
  |
| 1893  | Ханс Фалада — германски писател.
  |
| 1899  | Ернест Хемингвеј — американски писател, добитник на Нобеловата награда за литература во 1954 година.
  |
| 1911  | Маршал Меклуан — канадски писател.
  |
| 1926  | Карел Рајс — чешко-британски режисер.
  |
| 1948  | Кет Стивенс — британски пејач и музичар.
  |
| 1951  | Робин Вилијамс — американски глумец.
  |
| 1953  | Радослав Петковиќ — српски писател.
  |
| 1955  | Бела Тар — унгарски филмски режисер.
  |
| 1957  | Тихомир Арсиќ — српски глумец. |
| 1960  | Љубо Радановиќ — црногорски и југословенски фудбалер.
  |
| 1964  | Јенс Вајслог — германски ски-скокач.
  |
| 1969  | Изабел Верт — германска јавачка и дресерка на коњи.
  |
| 1984  | Драган Гаиќ — словенечки ракометар.
  |
| 2000  | Ерлинг Браут Холанд — норвешки фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1870  | Јозеф Штраус — австриски композитор. |
| 1977  | Ли Милер — американска фотографка.
  |
| 1984  | Живко Фирфов — македонски етномузиколог, педагог — диригент и музички деец.
  |
| 1998  | Ален Шепард — американски космонаут.
  |
| 2001  | Крсте Црвенковски — македонски политичар.
  |
| 2022  | Уве Зелер — германски фудбалер. |
| 2023  | Тони Бенет — американски џез и поп-пејач. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| \*
  | Прокопиовден — ден на светецот Прокопиј Ерусалимски
 |

 |
| 22 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1099  | Прва крстоносна војна: Годфрид Бујонски е избран за прв Бранител на Светиот Гроб на Ерусалимското Кралство.
  |
| 1456  | Унгарскиот регент Јанош Хуњади ја пробил опсадата на Белград и им нанел тежок пораз на Отоманските освојувачи предводени од Мехмед II.
  |
| 1894  | Првата воопшто моторизирана трка се одржала во Франција, на 128-километарски пат помеѓу Париз и Руан. Победил Албер де Дион, основачот на Тур де Франс.
  |
| 1908  | Младотурците ја презеле власта во Битола и ги ослободиле сите затвореници.
  |
| 1933  | Американскиот воздухопловец Вили Пост го извел првото самостојно летање со авион околу Земјината топка. Прелетал 25.000 километри со 14 застанувања за 7 дена, 18 часа и 45 минути.
  |
| 1948  | Во Скопје, со одлука на Владата на НРМ, е основан Институтот за национална историја.
  |
| 1962  | Пропадна првиот американски обид за лансирање автоматска сонда на Венера. Ракетата лансирана од Кејп Канаверал на Флорида ја промени насоката и по неколку минути експлодира.
  |
| 1992  | Најголемиот колумбиски производител и трговец со дрога Пабло Ескобар побегнал од затвор. Убиен е во декември следната година во Медељин, во престрелка со полицијата. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 356 п.н.е.  | Александар III Македонски — една од најпознатите личности на стариот век, војсководец и државник. Го поразил огромното Персиско Царство и во своите походи стигнал до Индија.
  |
| 1210  | Јована Англиска — кралица на Шкотска. |
| 1784  | Фридрих Вилхелм Бесел — германски астроном и математичар.
  |
| 1822  | Грегор Мендел — австриски ботаничар и генетичар.
  |
| 1882  | Едвард Хопер — американски сликар.
  |
| 1888  | Селман Ејбрахам Ваксман — американски микробиолог, добитник на Нобеловата награда за медицина во 1952 година.
  |
| 1894  | Оскар Марија Граф — германски писател.
  |
| 1916  | Марсел Сердан — француски боксер.
  |
| 1941  | Џорџ Клинтон — американски фанк-музичар.
  |
| 1944  | Ананд Сатјананд — генерален гувернер на Нов Зеланд.
  |
| 2025  | Рик Дејвис — британски рок-музичар, член на групата Супертремп (Supertramp).
  |
| 1946  | Дени Гловер — американски глумец.
  |
| 1946  | Пол Шредер — американски режисер.
  |
| 1947  | Дон Хенли — американски поп-рок музичар, член на групата Иглс (*Eagles*).
  |
| 1949  | Ласе Вирен — фински атлетичар.
  |
| 1956  | Мајкл Спинкс — американски боксер, поранешен светски првак.
  |
| 1969  | Деспина Ванди — грчка пејачка.
  |
| 1969  | Данира Билиќ — хрватска и југословенска кошаркарка.
  |
| 1983  | Дрис Девенинс — белгиски велосипедист.
  |
| 1991  | Кени Елисонд — француски велосипедист.
  |
| 1991  | Анте Будимир — хрватски фудбалер.
  |
| 1992  | Селена Гомес — американска пејачка.
  |
| 1998  | Федерико Валверде — уругвајски фудбалер.
  |
| 1998  | Марк Кукуреља — шпански фудбалер.
  |
| 2013  | Џорџ Велшки — син на во британскиот престолонаследник Вилијам и принцезата Катерина |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1461  | Шарл VII Победникот — француски крал.
  |
| 1676  | Климент X — римски папа.
  |
| 1822  | Наполеон II — француски крал.
  |
| 1926  | Фридрих Визер — австриски економист.
  |
| 1934  | Џон Дилинџер — американски криминалец.
  |
| 1967  | Лајош Касак — унгарски писател и сликар.
  |
| 1968  | Павлос Гипарис — грчки офицер.
  |
| 1979  | Шандор Кочиш — унгарски фудбалер.
  |
| 1990  | Асан Керим — македонски и југословенски политичар.
  |
| 2025  | Ози Озборн — англиски пејач, член на рок-групата Блек сабат. |

 |  |
| 23 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1914  | Австроунгарија ѝ поставила ултиматум на Србија во врска со атентатот на престолонаследникот Франц Фердинанд во Сараево. Ова било најава за почетокот на Првата светска војна.
  |
| 1942  | Започнал со работа логорот Треблинка.
  |
| 1942  | Во Софија, бугарските власти ги стрелаа Никола Јонков Вапцаров, македонски поет и патриот, Антон Попов-Дончо, македонски револуционер, писател и публицист и Атанас Романов, македонски патриот.
  |
| 1993  | Република Македонија стана 138 членка на *Светската организација за интелектуална сопственост*.
  |
| 2000  | Ленс Армстронг, втора година по ред победува на престижната велосипедска трка *Тур де Франс*, иако неговите лекари, четири години претходно, го известуваат дека постојат мали шанси да преживее, зашто болува од рак. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1872  | Спас Мартинов — македонски револуционер.
  |
| 1892  | Хаиле Селасије I — етиопски цар.
  |
| 1888  | Рејмонд Чендлер — американски писател и сценарист.
  |
| 1906  | Владимир Прелог — швајцарско-хрватски хемичар.
  |
| 1915  | Тихомир Милошевски — народен херој на Македонија.
  |
| 1931  | Виктор Корчној — руски шаховски велемајстор.
  |
| 1934  | Стив Лејси — американски џез-музичар.
  |
| 1957  | Никос Галис — грчки кошаркар.
  |
| 1960  | Фадил Вокри — југословенски фудбалер од албанско потекло.
  |
| 1961  | Ентоан Кар — американски кошаркар.
  |
| 1963  | Слободан Живоиновиќ — српски и југословенски тенисер.
  |
| 1968  | Гери Пејтон — американски кошаркар.
  |
| 1972  | Џовани Елбер — бразилски фудбалер.
  |
| 1974  | Морис Грин — американски атлетичар.
  |
| 1976  | Јудит Полгар — унгарска шахистка.
  |
| 1987  | Луис Густаво — бразилски фудбалер.
  |
| 1987  | Јулијан Нагелсман — германски фудбалски тренер.
  |
| 1988  | Бјерн Турау — германски велосипедист. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1536  | Хенри Фицрој — незаконски син на Хенри VIII.
  |
| 1757  | Доменико Скарлати — италијански барокен композитор за чембало.
  |
| 1875  | Ајзак Мерит Сингер — американски изумител.
  |
| 1916  | Вилијам Ремзи — шкотски хемичар. |
| 1926  | Виктор Васнецов — истакнат руски сликар од фолклористичкиот и националромантичарски правец.
  |
| 1942  | Антон Попов — македонски поет.
  |
| 1948  | Дејвид Грифит — американски филмски режисер и продуцент. |
| 1977  | Арсенио Ерико — парагвајски фудбалер. |
| 1986  | Марко Челебоновиќ — српски сликар.
  |
| 2001  | Муртезан Етхеми — поранешен член на ОНА. |
| 2013  | Џалма Сантос — бразилски фудбалер. |
| 2019  | Арт Невил — американски поп-музичар. |

 |  |
| 24 јули **настани** | **родени** | **починале** | **празници** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1148  | Францускиот крал Луј VII поставил опсада на Дамаск во текот на Втората крстоносна војна.
  |
| 1534  | Жак Картие поставил крст на северноамериканското копно близу до устието на реката Сент Лоренс и го прогласил за прва француска територија во името на кралот Франсоа I.
  |
| 1715  | Шпанска флота со богатство составена од 10 брода заминала од Хавана, Куба кон Шпанија. Седум дена подоцна, 9 брода потонале во бура близу до Флорида. Богатството е откриено и извлечено од морето во 1960-тите.
  |
| 1823  | Укинато е ропството во Чиле.
  |
| 1908  | Турција е прогласена за уставна монархија. Овој датум се зема како Ден на победата на Младотурската револуција.
  |
| 1923  | Грција, Турција и сојузничките сили од Првата светска војна го потпишаа Лозанскиот договор, врз основа на која е извршена принудна размена на население: христијаните од Турција во Грција, а муслиманите од Грција во Турција. Ова во голема мера го изменило националниот состав на Егејска Македонија.
  |
| 1946  | Во Тихиот Океан, во близина на островот Бакини, САД ја извршија првата подводна атомска експлозија.
  |
| 1974  | По инвазијата на Турција врз Северен Кипар, паднала од власт воената хунта во Грција.
  |
| 2002  | Алфред Мојсиу е избран за претседател на Албанија.
  |
| 2014  | Парламентот го избира Фуад Масум за претседател на Ирак.
  |
| 2019  | Борис Џонсон станува премиер на Обединетото Кралство по оставката на неговата сопартијка Тереза Меј. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1725  | Џон Њутон — англиски морнар и свештеник.
  |
| 1783  | Симон Боливар — јужноамерикански борец за независност. Овој ден се слави како Ден на Симон Боливар во Еквадор.
  |
| 1802  | Александар Дима Таткото — француски писател.
  |
| 1828  | Николај Чернишевски — руски писател, критичар и револуционер.
  |
| 1860  | Алфонс Муха — чешки сликар и илустратор, основоположник на стилот „Арт нуво“.
  |
| 1886  | Џуничиро Танизаки — јапонски писател.
  |
| 1921  | Џузепе Ди Стефано — италијански оперски пејач.
  |
| 1928  | Бранко Хорват - хрватски економист. |
| 1933  | Јежи Харасимович — полски поет. |
| 1938  | Хосе Алтафини — италијанско-бразилски фудбалер.
  |
| 1946  | Тито Беличанец — македонски правник и универзитетски професор. |
| 1947  | Предраг Ејдус — српски и југословенски глумец.
  |
| 1950  | Јадранка Стојаковиќ — југословенска пејачка.
  |
| 1954  | Живан Љуковчан — српски фудбалски голман.
  |
| 1958  | Мик Карн — британски рок-музичар.
  |
| 1961  | Максим Федотов — руски виолинист.
  |
| 1963  | Карл Мелоун — американски кошаркар.
  |
| 1969  | Џенифер Лопес — американска глумица и пејачка.
  |
| 1971  | Дино Баџо — италијански фудбалер.
  |
| 1974  | Милан Јуришиќ — српски криминалец.
  |
| 1975  | Рајан Стак — натурализиран македонски кошаркар.
  |
| 1985  | Лукаш Росол — чешки тенисер.
  |
| 1995  | Кајл Кузма — американски кошаркар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1957  | Методија Андонов - Ченто — македонски револуционер и државник — прв претседател на Иницијативниот одбор за свикување на Првото заседание на АСНОМ и борец за правата и слободата на македонскиот народ. Роден е во Прилеп на 17 август 1902 година.
  |
| 1974  | Џејмс Чедвик — англиски физичар — откривач на неутронот и Нобелов лауреат во 1935 година.
  |
| 1980  | Питер Селерс — британски филмски глумец и комичар.
  |
| 1991  | Исак Башевис Сингер — американски писател и Нобелов лауреат, по потекло полски Евреин.
  |
| 2000  | Клод Соте — француски филмски режисер.
  |
| 2001  | Махир Камбери — поранешен член на ОНА.
  |
| 2001  | Сељман Нухиу — поранешен член на ОНА.
  |
| 2001  | Неџмедин Сулејмани — поранешен член на ОНА.
  |
| 2010  | Миа Оремовиќ — хрватска глумица.
  |
| 2023  | Тревор Френсис — англиски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|   | Еквадор — Ден на Симон Боливар. |

 |
| 25 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1878  | Првата кинеска дипломатска мисијa во САД пристигнува во Вашингтон.
  |
| 1917  | Холанѓанката Маргарета Гертруда Целе, попозната како Мата Хари, осудена е на смрт под обвинение дека шпионирала за Германија во текот на Првата светска војна.
  |
| 1945  | Со одлука на Европската консултативна комисија, Германија во периодот до склучувањето на мировниот договор е поделена на четири зони: источна (советска), северозападна (британска), југозападна (американска) и западна (француска). Таа поделба подоцна доведе до формирање на двете германски држави.
  |
| 1968  | Папата Павле VI им ги забранува на католичките верници сите вештачки методи за спречување на зачнувањето.
  |
| 1984  | Советскиот космонаут Светлана Савицка стана првата жена која излегла надвор од бродот во вселената и првата жена во историјата на освојувањето на вселената која двапати била во нејзиното пространство.
  |
| 2017  | Рам Нат Ковинд станува претседател на Индија. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1894  | Волтер Бренан — американски глумец.
  |
| 1894  | Гаврило Принцип — српски анархист, атентатор на Франц Фердинанд.
  |
| 1905  | Елијас Канети — германско-британски писател, добитник на Нобеловата награда во 1981 година.
  |
| 1919  | Илија Антевски - Смок — македонски комунист.
  |
| 1920  | Розалинд Френклин — англиски научник.
  |
| 1920  | Куширо Хајаши — јапонски астрофизичар.
  |
| 1923  | Коста Томашевиќ — српски и југословенски фудбалер.
  |
| 1925  | Невена Георгиева Дуња — македонска партизанка во НОВ.
  |
| 1946  | Љупка Димитровска — македонска пејачка.
  |
| 1953  | Џемал Хаџиабдиќ — босански и југословенски фудбалер.
  |
| 1958  | Турстон Мур — американски рок-музичар, член на групата Соник јут.
  |
| 1973  | Билјана Беличанец - Алексиќ — македонска глумица.
  |
| 1976  | Јовица Тасевски - Етернијан — македонски поет.
  |
| 1978  | Луис Џој Браун — првото *бебe од епрувета*.
  |
| 1981  | Кевин Кузманов — американски бејзболист со македонско потекло.
  |
| 1983  | Ненад Крстиќ — српски кошаркар.
  |
| 1986  | Андреј Шкиотов — руски кану-спринтер. |
| 1987  | Џекс Џонс — англиски поп-музичар.
  |
| 1990  | Насер Бухани — француски велосипедист.
  |
| 1994  | Бјанка Буша — српска одбојкарка.
  |
| 2002  | Алперен Шенгун — турски кошаркар. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1492  | Инокентиј VIII — римски папа.
  |
| 1533  | Атахуалпа — последен владетел на Тавантинсују. |
| 1564  | Фердинанд I — цар на Светото Римско Царство. |
| 1794  | Андре Шение — француски поет. |
| 1834  | Семјуел Тејлор Колриџ — англиски поет.
  |
| 1980  | Владимир Висоцки — советски пејач.
  |
| 1986  | Винсент Минели — американски филмски режисер.
  |
| 1987  | Крсто Симовски — учесник во НОВ.
  |
| 1999  | Богољуб Арсиќ — учесник во НОВ.
  |
| 2002  | Рудигер Дорнбуш — германски економист.
  |
| 2003  | Џон Шлезингер — англиски режисер и глумец.
  |

 |  |
| 26 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1953  | Со нападот на герилците на касарната „Монкада“ во градот Сантјаго де Куба, Фидел Кастро ја започнува борбата против диктаторот Фулгенсио Батиста.
  |
| 1956  | Египетскиот претседател Гамал Абдел Насер го национализира Суецкиот Канал, кој претходно беше под контрола на англо-француска компанија.
  |
| 1963  | Катастрофален земјотрес го разурна Скопје. Во земјотресот загинаа 1.070 луѓе, 2.900 беа повредени, а беше уништен или оштетен 4⁄5 од станбениот фонд. Веста за земјотресот што го зафати Скопје брзо се рашири низ целиот свет, кој покажа голема солидарност.
  |
| 1996  | Република Македонија и Европската Унија потпишаа рамковна спогодба за соработка на Република Македонија во Европската Унија. Истиот ден во Република Македонија пристигнува и првиот американски амбасадор — Кристофер Хил.
  |
| 1996  | Република Македонија стана потписничка на Рамковната конвенција на Советот на Европа за заштита на националните малцинства и потписничка на повелбата на Советот на Европа за регионални или малцински јазици. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1782  | Џон Филд — ирски композитор.
  |
| 1842  | Алфред Маршал — англиски економист.
  |
| 1856  | Џорџ Бернард Шо — англиски писател.
  |
| 1862  | Васил Иванов К’нчов — бугарски етнограф.
  |
| 1875  | Карл Густав Јунг — швајцарски психијатар.
  |
| 1894  | Олдос Хаксли — англиски писател и есеист.
  |
| 1900  | Артуш Черник — чешки писател, новинар и филмски и театарски критичар.
  |
| 1901  | Нина Берберова — руска писателка.
  |
| 1928  | Стенли Кјубрик — американски режисер.
  |
| 1931  | Теле Сантана — бразилски фудбалер и тренер.
  |
| 1934  | Даница Ручигај — македонска поетеса.
  |
| 1943  | Мик Џегер — англиски пејач, член на рок-групата „Ролинг стоунс“.
  |
| 1945  | Хелен Мирен — англиска глумица.
  |
| 1949  | Роџер Тејлор — англиски рок-музичар, член на групата „Квин“.
  |
| 1954  | Роза Топузова Каревска — македонски политичар.
  |
| 1953  | Феликс Магат — германски фудбалер и тренер.
  |
| 1959  | Кевин Спејси — американски глумец.
  |
| 1961  | Дејвид Хејмен — британски филмски продуцент. |
| 1981  | Мајкон Сисенандо — бразилски фудбалер.
  |
| 1985  | Брис Феји — француски велосипедист.
  |
| 1985  | Гаел Клиши — француски фудбалер.
  |
| 1987  | Ромен Лемаршан — француски велосипедист.
  |
| 1990  | Хесус Ерада — шпански велосипедист. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1471  | Павле II — римски папа.
  |
| 1867  | Отон I — грчки крал.
  |
| 1902  | Шарл Дадан — француско-американски пчелар, таткото на современото пчеларство.
  |
| 1903  | Алексо Поројлијата — македонски револуционер.
  |
| 1917  | Едгар Дега — француски сликар.
  |
| 1925  | Готлоб Фреге — германски математичар.
  |
| 1926  | Крсте Петков Мисирков — истакнат македонски филолог, јазичар, историчар, фолклорист, етнограф, публицист, политичар, дипломат, револуционер и борец за македонската национална афирмација. Во 1903 година ја издаде книгата „За македонцките работи“. Роден е во Ениџевардарско на 18 ноември 1874 година.
  |
| 1952  | Ева Перон — популарната „прва дама“ на Аргентина, сопруга на Хуан Перон.
  |
| 1963  | Димитар Пандилов — истакнат уметник, прв македонски импресионистички сликар.
  |
| 1985  | Фреди Перлман — анархист, писател, теоретичар и музичар, голем критичар на современиот свет. |

 |  |
| 27 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1830  | Во Франција избива „Јулската револуција“ предизвикана од одлуката на кралот Шарл X Бурбонски да ги укине весниците, да го распушти штотуку избраното собрание и да го промени изборниот закон. Кралот абдицира и емигрира во Шкотска.
  |
| 1839  | Почнува Опиумската војна меѓу Кина и Велика Британија откако кинеските власти во едно пристаниште во Кантон запленуваат и уништуваат 20.000 сандаци со опиум.
  |
| 1981  | Почна со работа новата Железничка станица во состав на Транспортниот центар во Скопје. Последниот воз од Старата железничка станица замина во 11 часот и 30 минути, а првиот воз на новата железничка станица стигна во 12 часот и 35 минути.
  |
| 1989  | Кристер Петерсон прогласен е за виновен и е осуден на доживотна казна затвор заради убиството на шведскиот премиер Улоф Палме во 1986 година. Подоцна тој е ослободен, а убиството останува неразјаснето.
  |
| 2001  | САД ги продолжуваат санкциите врз Иран и Либија на уште пет години.

  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1452  | Лудовико Сфорца — милански војвода.
  |
| 1832  | Ѓура Јакшиќ — српски поет и сликар.
  |
| 1835  | Џозуе Кардучи — италијански поет — добитник на Нобелова награда за литература во 1906 година.
  |
| 1853  | Владимир Короленко — украински писател, хуманист и новинар.
  |
| 1874  | Иван Ачков — македонски револуционер.
  |
| 1904  | Оскар Ланге — полски економист.
  |
| 1907  | Петар Лубарда — црногорски и југословенски сликар.
  |
| 1915  | Марио дел Монако — италијански тенор.
  |
| 1946  | Раде Шербеџија — хрватски и југословенски глумец и пејач.
  |
| 1946  | Мирољуб Лешо — српски и југословенски глумец.
  |
| 1965  | Хосе Луис Чилаверт — парагвајски фудбалски голман.
  |
| 1972  | Јанко Нинов — македонски поет.
  |
| 1977  | Џонатан Рис Маерс — ирски глумец.
  |
| 1983  | Горан Пандев — македонски фудбалер.
  |
| 1987  | Марек Хамшик — словачки фудбалер.
  |
| 1997  | Микеле Ди Грегорио — италијански фудбалски голман.
  |
| 2001  | Мигел Гутиерес — шпански фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 916  | Климент Охридски — сесловенски просветител.
  |
| 1061  | Никола II — римски папа.
  |
| 1841  | Михаил Лермонтов — руски поет.
  |
| 1844  | Џон Далтон — англиски хемичар и физичар.
  |
| 1880  | Мохамед Реза Пахлеви — шах на Иран.
  |
| 1946  | Гертруда Стајн — американска писателка.
  |
| 1950  | Вецко Домазетовски — македонски есеист.
  |
| 1981  | Вилијам Вајлер — американски режисер.
  |
| 1982  | Загорка Миќиќ — југословенски и македонски доктор по филозофија.
  |
| 1998  | Златко Чајковски — хрватски и југословенски фудбалер и тренер.
  |
| 2001  | Сељман Нухиу — поранешен член на ОНА.
  |
| 2010  | Димитар Циев — југословенски и македонски одбојкар. |

 |  |
| 28 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1821  | Перу прогласува независност од Шпанија.
  |
| 1858  | За првпат е употребен отпечаток од прстот како знак за идентификација, и тоа од страна на Вилијам Хершел, во Индија, кога земал отпечаток од извесен Раџадар Конаи.
  |
| 1914  | Почна Првата светска војна. По атентатот извршен врз војводата Франц Фердинанд во Сараево, владата на Австроунгарија ја обвини Србија како причина за атентатот и упати ултиматум, кој беше отфрлен. Тоа беше повод Австроунгарија да и објави војна на Србија. Три дена подоцна Германија и објави војна на Русија, а на 3 август и на Франција.
  |
| 1937  | Јапонците во текот на Кинеско-јапонската војна го заземаат Пекинг.
  |
| 1945  | Во Скопје излезе првиот број на весникот „*Трудбеник*“, орган на Земскиот одбор на Единствените синдикати на Македонија. Весникот излегуваше еднаш неделно.
  |
| 1976  | Во Тангшан, Кина се случил најсмртоносниот земјотрес во историјата, кој имал магнитуда над 8,2 според Рихтеровата скала, и загинале најмалку 240.000 луѓе. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1165  | Ибн Араби — арапски филозоф.
  |
| 1804  | Лудвиг Андреас Фојербах — германски филозоф.
  |
| 1887  | Марсел Дишан — француски сликар и вајар.
  |
| 1902  | Карл Попер — австриско-британски филозоф.
  |
| 1915  | Чарлс Таунс — американски физичар, добитник на Нобеловата награда.
  |
| 1921  | Воислав Кушевски — македонски историчар.
  |
| 1925  | Хуан Алберто Скјафино — италијанско-уругвајски фудбалер.
  |
| 1926  | Власта Велисављевиќ — српски глумец.
  |
| 1929  | Жаклина Кенеди Оназис — сопруга на Џон Кенеди и Аристотел Оназис.
  |
| 1938  | Арсен Дедиќ — хрватски пејач, музичар и композитор
  |
| 1943  | Ричард Рајт — англиски музичар, член на *Пинк Флојд*.
  |
| 1954  | Уго Чавес — претседател на Венецуела од 1998 година.
  |
| 1954  | Славиша Жунгул — југословенски и американски фудбалер.
  |
| 1956  | Ирена Колиштрковска Настева — македонски археолог.
  |
| 1974  | Алексис Ципрас — грчки политичар. |
| 1977  | Ману Џинобили — аргентински кошаркар.
  |
| 1981  | Мајкл Карик — англиски фудбалер.
  |
| 1987  | Педро — шпански фудбалер.
  |
| 1987  | Немања Петриќ — српски одбојкар.
  |
| 1988  | Сеп Ванмарке — белгиски велосипедист.
  |
| 1993  | Хари Кејн — англиски фудбалер.
  |
| 1994  | Бобан Николов — македонски фудбалер.
  |
| 2000  | Емил Смит Роу — англиски фудбалер. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1741  | Антонио Вивалди — истакнат венецијански композитор на преодот од барокот кон класицизмот.
  |
| 1750  | Јохан Себастијан Бах — германски композитор — еден од најзначајните композитори во историјата на музиката.
  |
| 1794  | Максимилијан Робеспјер — еден од главните водачи на Француската револуција.
  |
| 1904  | Никола Каранџулов — македонски револуционер — војвода и учител. Роден е во Прилеп.
  |
| 1968  | Ото Хан — германски хемичар и јадрен физичар. Добитник е на Нобеловата награда за хемија. |

 |  |
| 29 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1014  | Во Битката на планината Беласица кај Струмица, војската на македонскиот цар Самоил била тешко поразена од војската на византискиот цар Василиј II.
  |
| 1588  | Британската флота под команда на Лорд Хавард и Сер Франсис Дрејк ја поразува шпанската *Непобедлива армада* составена од околу 125 бродови, која во инвазија на Англија ја испраќа шпанскиот крал Филип II.
  |
| 1940  | Почнува воздушната офанзива на Германија на Велика Британија за време на Втората светска војна.
  |
| 1945  | Прогласени се првите народни херои на Југославија од Македонија: Мирче Ацев, Стеван Наумов - Стив, Орце Николов, Страшо Пинџур и Христијан Тодоровски - Карпош. По неколку дена, на 2 август, за народен херој е прогласен и Кузман Јосифовски - Питу.
  |
| 1948  | Во Лондон се отворени првите Олимписки игри по Втората светска војна.
  |
| 1993  | Киргистан ја признава Република Македонија.
  |
| 2002  | Основана е Федерацијата на фармерите на Република Македонија (ФФРМ) под името „Федерација на македонските фармери“. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1883  | Бенито Мусолини — италијански диктатор и фашист.
  |
| 1905  | Даг Хамаршелд — шведски политичар.
  |
| 1925  | Микис Теодоракис — грчки композитор.
  |
| 1927  | Хари Мулиш — холандски писател.
  |
| 1929  | Жан Бодријар — француски социолог и филозоф.
  |
| 1929  | Жулињо — бразилски фудбалер.
  |
| 1930  | Абдулазис Ислами — македонски поет.
  |
| 1949  | Љупчо Силјановски — македонски поет.
  |
| 1954  | Игор Крутој — советски и руски композитор.
  |
| 1957  | Нели Ким — советска гимнастичарка.
  |
| 1961  | Муртезан Етхеми — поранешен член на ОНА.
  |
| 1962  | Карл Кокс — британски продуцент на техно-музика.
  |
| 1965  | Андреа Ѕорѕи — италијански одбојкар.
  |
| 1979  | Владимир Блажев – Панчо — македонски пејач и член на дуото DNK.
  |
| 1981  | Фернандо Алонсо — возач на „Формула 1“.
  |
| 1982  | Перо Антиќ — македонски кошаркар.
  |
| 1983  | Илчо Наумоски — македонски фудбалер.
  |
| 1985  | Золта Фодор — унгарски борач.
  |
| 1985  | Хавиер Чакон — шпански велосипедист. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1099  | Урбан II — римски папа.
  |
| 1108  | Филип I — крал на Франција.
  |
| 1644  | Урбан VIII — римски папа.
  |
| 1808  | Селим III — отомански султан.
  |
| 1856  | Роберт Шуман — германски композитор и музичар од времето на романтизмот.
  |
| 1857  | Шарл Лисјен Бонапарт — француски кнез и орнитолог.
  |
| 1890  | Винсент ван Гог — холандски сликар.
  |
| 1910  | Глигор Соколов — македонски револуцинер.
  |
| 1974  | Ерих Кестнер — германски писател.
  |
| 1974  | Кас Елиот — американска поп-пејачка, членка на групата „Мамас енд папас“. |
| 1898  | Херберт Маркузе — германско-американски филозоф, социолог и политички теоретичар.
  |
| 1982  | Владимир Зворник — „таткото на телевизијата“.
  |
| 1983  | Луис Буњел — француско-мексикански филмски режисер.
  |
| 1990  | Бруно Крајски — австриски политичар.
  |
| 2008  | Мате Парлов — југословенски и хрватски боксер. |

 |  |
| 30 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 1619  | Во Џемстаун, во Вирџинија, САД, се одржа првото колонијално претставничко Собрание. Овој град е прво населено место во Новиот Свет каде првите англиски доселеници пристигнаа во 1607 година.
  |
| 1971  | Астронаутите на „*Аполо 15*“, Дејвид Скот и Џејмс Ирвин се спуштија на Месечината.
  |
| 1974  | Турција, Грција и Велика Британија потпишаа спогодба за прекин на огнот на Кипар.
  |
| 1975  | Во Хелсинки почна Конференцијата за европска безбедност и соработка (КЕБС), на која присуствуваа државници од 35 земји. Целта на Конференцијата беше да се осигура мирот во Европа.
  |
| 1980  | Вануату прогласува независност. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1511  | Џорџо Вазари — италијански сликар и архитект.
  |
| 1818  | Емили Бронте — англиска писателка.
  |
| 1863  | Хенри Форд — производител и конструктор на автомобили.
  |
| 1898  | Хенри Мур — британски вајар.
  |
| 1939  | Питер Богданович — американски филмски режисер.
  |
| 1941  | Пол Анка — канадски пејач и глумец.
  |
| 1944  | Џими Клиф — јамајкански реге-музичар.
  |
| 1947  | Арнолд Шварценегер — американски глумец и политичар.
  |
| 1948  | Миливоје Каракашевиќ — српски и југословенски пингпонгар.
  |
| 1950  | Габриеле Салваторес — италијански режисер и сценограф.
  |
| 1958  | Кејт Буш — англиска поп-музичарка.
  |
| 1959  | Петра Фелке — германска атлетичарка.
  |
| 1964  | Јирген Клинсман — германски фудбалер.
  |
| 1970  | Кристофер Нолан — британско-американски филмски режисер.
  |
| 1982  | Ивон Страховски — австалиска глумица.
  |
| 1983  | Тимур Дибиров — руски ракометар.
  |
| 1991  | Патрик Тишлер — унгарски фудбалер.
  |
| 1993  | Андре Гомеш — португалски фудбалер.
  |
| 1993  | Филип Пајовиќ — српски голман. |
| 1995  | Ирвинг Лозано — мексикански фудбалер.
  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 579  | Бенедикт I — римски папа.
  |
| 1674  | Карел Шкрета — чешки барокен сликар.
  |
| 1771  | Томас Греј — англиски поет.
  |
| 1898  | Ото фон Бизмарк — пруски државник и обединител на Германија.
  |
| 1912  | Муцухито — цар на Јапонија. |
| 1965  | Џуничиро Танизаки — јапонски писател.
  |
| 1974  | Лав Книпер — руски композитор.
  |
| 1996  | Клодет Колбер — ѕвезда на Холивудските комедии.
  |
| 2007  | Ингмар Бергман — шведски филмски и театарски режисер и сценарист.
  |
| 2005  | Лаки Томпсон — американски џез-музичар.
  |
| 2007  | Микеланџело Антониони — италијански режисер.
  |
| 2015  | Лин Андерсон — американска кантри-пејачка. |

 |  |
| 31 јули **настани** | **родени** | **починале** |  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| 904  | Солун бил освоен и уништен од Арапите. Околу 20.000, претежно млади, биле одведени во ропство.
  |
| 1498  | Кристифор Колумбо, на своето трето патување во Новиот Свет, го открива островот Тринидад, а потоа за првпат стапна на брегот на Јужна Америка.
  |
| 1908  | По победата на Младотурската револуција, Јане Сандански упатува „Манифест до сите народности во Османлиското Царство“.
  |
| 1941  | Германскиот рајхсмаршал Херман Геринг му дава писмена директива на шефот на полицијата Рајнхард Хајдрих да направи нацрт-план за отстранување на Евреите од Европа.
  |
| 1945  | Пјер Лавал, водачот на Вишиевска Франција, е уапсен од сојузничките војници во Австрија.
  |
| 1954  | Италијанска експедиција предводена од Ардито Десио прва го освојува врвот „Годвин Остин“, попознат како К2, на Каракорум, кој со своите 8.611 метри, е втор највисок врв на Земјата.
  |
| 1964  | Американската вселенска сонда „Ренџер 9“ ги емитува на Земјата првите снимки од темната страна на Месечината. Овој успех научниците го оценија како најголем дострел на астрономијата по Галилео Галилеј.
  |
| 2006  | На Куба Фидел Кастро му ја предава власта на својот брат Раул Кастро. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1704  | Габриел Крамер — швајцарски математичар.
  |
| 1800  | Фридрих Велер — германски хемичар.
  |
| 1912  | Милтон Фридман — американски економист, добитник на Нобеловата награда.
  |
| 1918  | Миа Оремовиќ — хрватска глумица.
  |
| 1919  | Примо Леви — италијански писател. |
| 1929  | Хосе Сантамарија — уругвајско-шпански фудбалер.
  |
| 1944  | Роберт Мертон (економист) — американски економист, добитник на Нобеловата награда во 1997 година.
  |
| 1958  | Бил Бери — американски рок-музичар.
  |
| 1965  | Џоан Роулинг — шкотска писателка — автор на книгите „Хари Потер“.
  |
| 1969  | Антонио Конте — италијански фудбалер и тренер.
  |
| 1986  | Евгени Малкин - руски хокеар.
  |
| 1987  | Мајкл Бредли — американски фудбалер.
  |
| 1989  | Викторија Азаренка — белоруска тенисерка. |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 1784  | Дени Дидро — француски филозоф.
  |
| 1849  | Шандор Петефи — унгарски поет.
  |
| 1886  | Франц Лист — унгарски пијанист и композитор.
  |
| 1907  | Пандо Кљашев — македонски револуционер.
  |
| 1944  | Антоан де Сент Егзипери — француски писател и воздухопловец.
  |
| 1986  | Теди Вилсон — американски џез-музичар.
  |
| 1988  | Андре Навара — француски виолончелист.
  |
| 2001  | Тахир Синани — поранешен член на ОНА.
  |
| 2001  | Бурим Хусеини — поранешен член на ОНА. |
| 2009  | Боби Робсон — англиски фудбалер и тренер. |
| 2017  | Жана Моро — француска глумица. |
| 2019  | Харолд Принс — американски продуцент и режисер. |

 |  |